Տեր Եսայի

Տեառնընդառաջին խարույկ վառելը պարտադի՞ր է. տեր Եսային` տոնի հոգևոր խորհրդի մասին

238
(Թարմացված է 18:58 13.02.2021)
Տեառնընդառաջը վերացնում էր աներոջ ու նորափեսայի միջև «անջրպետը». Տեր Եսային Sputnik Արմենիայի եթերում խոսել է ժողովրդական հավատալիքների մասին
«Տյառնընդառաջին խարույկ վառելու փոխարեն ճիշտ կլինի Աստծո լույսի շուրջ համախմբվել». Տեր Եսայի

Տեառնընդառաջին խարույկ վառելը պարտադիր չէ, այն ընդամենը ժողովրդական ավանդույթ է։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց տեր Եսայի քահանա Արթենյանը։

«Տոնին մասնակցելու ամենակարևոր պայմանը ոչ թե խարույկ վառելն է, այլ փետրվարի 14-ին պատարագին մասնակցելը։ Ճիշտ կլինի, որ մարդիկ լույսի շուրջ համախմբվեն և դրա մեջ տեսնեն Աստծո լույսը, իսկ խարույկի վրայով թռչելը, գուշակություններ անելը ոչ մի կապ չունեն քրիստոնեության հետ»,- ասաց նա։

Նրա խոսքով` քրիստոնյաները Տեառնընդառաջի տոնին մատուցվող երեկոյան ժամերգությունից հետո եկեղեցում վառված մոմի լույսը տանում են իրենց տուն, կրակ կամ մոմ են վառում, որը խորհրդանշում է Քրիստոսի լույսը։

Մարդկանց մեջ տարածված կարծիք կա, որ տոնն առաջին հերթին նորապսակներին է վերաբերում, սակայն տեր Եսային վերահաստատում է`այն քրիստոնյա եկեղեցու ամենակարևոր տոներից է և վերաբերում է բոլորին։

Տոնի հետ կապված ժողովրդական հավատալիքները բազմաթիվ են։ Դրանցից մեկի համաձայն` ամուսնացած զույգերի ծնողները` խնամիները, փոխայցելություններ են անում։ Բացի այդ, Տեառնընդառաջը վերացնում էր աներոջ ու նորափեսայի միջև «անջրպետը»։

«Փեսան աներոջը չէր հանդիպում այնքան ժամանակ մինչև գալիս էր Տեառնընդառաջի տոնը, և աղջկա ծնողները գալիս էին փեսայի տուն, որից հետո այդ տաբուն վերանում էր»,- նշեց քահանան։

Գլուխլվայից մինչև ատամհատիկ, կամ ինչպես են հայերը պահպանել հին ավանդույթները

Նշենք, որ Հայ առաքելական եկեղեցին ամեն տարի փետրվարի 14-ին՝ Քրիստոսի ծննդից 40 օր հետո, նշում է քառասուն օրական մանուկ Հիսուսին տաճարին ընծայաբերելու տոնը՝ Տեառնընդառաջը։

Տրնդեզ, Տեառնընդառաջ, Տանդառեջ, Տնդալեշ, Տառինջ-տառինջ, Դառդառանջ, Դոռոնջ, Մելետ և բազմաթիվ այլ անուններով հայտնի տոնը հայ ժողովուրդը նշում է հազարամյակներ շարունակ։

Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի տնօրինությամբ` արդեն մի քանի տարի է, ինչ Տեառնընդառաջի պատարագից հետո հայոց եկեղեցիներում տեղի է ունենում նորապսակների օրհնության կարգ:

Ինչու էին հայերը երեխային բարուրում հողով և պորտալարը թաղում բակում. հայկական ավանդույթներ

238
թեգերը:
Տրնդեզ
Ըստ թեմայի
«Կրակոտ» Հայաստան կամ Տրնդեզ
Տրնդեզի կրակային ծեսերը. ինչպես են Հայաստանում նշում երիտասարդների ամենասիրելի տոնը
Արարատ Մկրտչյան

Առողջապահության նախկին նախարարը կորոնավիրուսի 3-րդ ալիք չի կանխատեսում

26
(Թարմացված է 21:45 01.03.2021)
Առողջապահության նախկին նախարար Արարատ Մկրտչյանը Sputnik  Արմենիայի հետ զրույցում նշել է, որ վերջին մեկ ամսվա ցուցանիշները վկայում են այն մասին, որ  Հայաստանում կորոնավիրուսի վարակվածության տեմպերը աստիճանաբվար նվազում են։
Վերջին օրերին թագավարակն ինտենսիվ տարածում չունի. նախկին նախարարը` կորոնավիրուսի 3-րդ ալիքի մասին

ՀՀ բնակչության 60-70 տոկոսն արդեն վարակվել է կորոնավիրուսով, հետևաբար թագավարակի 3-րդ ալիքի մասին անհանգստություններն այնքան էլ տեղին չեն։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց առողջապահության նախկին նախարար Արարատ Մկրտչյանը։

«Իմ կարծիքով` մենք բնակչության բնականոն իմունացված մեծ շերտ ունենք, դրա համար էլ վարակն ինտենսիվ տարածում չունի»,- ասաց նա։

Նրա խոսքով` կորոնավիրուսի տարածվածության ամենամեծ ցուցանիշը Հայաստանում  գրանցվել է արցախա-ադրբեջանական պատերազմի օրերին։ Իսկ հիմա արդեն վարակվածության կայուն նվազման միտում ունենք։

«Արդեն մեկ ամիս է՝ կայուն նվազման միտում ունենք, վարակվածների թիվը չի գերազանցել օրական հետազոտվածների 7-8 տոկոսը, իսկ վերջին օրերին ունեցել ենք 3-4 տոկոս դրական ցուցանիշ։ Բնական ճանապարհով հիվանդացության տարածման տեմպերը հետզհետե նվազում են»,- նշեց Մկրտչյանը։

Հիշեցնենք, որ 2020 թվականի մարտի մեկին Հայաստանում գրանցվեց կորոնավիրուսի առաջին հաստատված դեպքը։ Անցած տարվա մարտի 16–ից Հայաստանում արտակարգ դրություն էր սահմանված, որը մի քանի անգամ երկարաձգվեց և տևեց մինչև սեպտեմբերի 11–ը։ Երկարաձգված արտակարգ դրության պայմանները որոշակի փոփոխությունների ենթարկվեցին։

Տնտեսական շատ գործունեություններ թույլատրվեցին, բայց սահմանվեցին պարտադիր պահանջներ։

Հանրային բաց տարածքներում դիմակ դնելը պարտադիր էր։ Դիմակ կարող էին չդնել միայն մինչև 6 տարեկան երեխաները, հեծանիվ վարողները, ֆիզիկական վարժություններ անողները և խրոնիկ շնչառական հիվանդություններ ու սրտային անբավարարություն ունեցողները։

COVID-ին նույնպիսի էվոլյուցիա է սպասում․ բժիշկը խոսել է կորոնավիրուսի ապագայի մասին

2020թ.–ի սեպտեմբերի 11–ին ՀՀ կառավարությունը որոշեց, որ երկրում սեպտեմբերի 12–ից մինչև 2021թ.–ի հունվարի 11–ը կգործի կարանտինի ռեժիմ։ Որոշ սահմանափակումներ մեղմացվեցին, բայց հասարակական վայրերում դիմակ դնելու պահանջը շարունակեց գործել։

Հաշվի առնելով կորոնավիրուսի 3–րդ ալիքի գոյությունն աշխարհում և այն փաստը, որ Հայաստանում վարակակիրների թիվը շարունակում է բարձր մնալ` 2021թ.–ի հունվարի 11–ին ՀՀ կառավարությունը որոշեց երկրում կարանտինային ռեժիմը երկարաձգել ևս 6 ամսով։ Այն կտևի մինչև 2021թ.–ի հուլիսի 11–ը։

26
թեգերը:
Նախարար, Հայաստան, կորոնավիրուս
թեմա:
Կորոնավիրուսը Հայաստանում և Արցախում
Ըստ թեմայի
Հայաստանում հնարավոր է կորոնավիրուսի երրորդ ալիքը. Ռոմելա Աբովյան
ԱՀԿ-ն հայտնել է կորոնավիրուսի համավարակի ավարտի ժամկետները
Հավատա՞լ Հայաստանի կորոնավիրուսի պաշտոնական վիճակագրությանը, և ինչ կապ ունի ԱՄՆ–ի ՊՆ–ն
Արմեն Բադալյան

Վարչապետն Անվտանգության խորհուրդն օգտագործում է որպես ՀՀ նախագահին ճնշելու գործիք

35
(Թարմացված է 18:46 01.03.2021)
Քաղտեխնոլոգ Արմեն Բադալյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ՀՀ ԱԽ խմբագրված հայտարարությանը, որով կառույցը ՀՀ նախագահին առաջարկում է բավարարել վարչապետի` ՀՀ ԶՈւ ԳՇ պետին պաշտոնից ազատելու միջնորդությունը և ստորագրել համապատասխան հրամանագիր։
Բադալյան. «ԱԽ–ն վարչապետի ձեռքին գործիք է դարձել` ՀՀ նախագահի վրա ճնշում գործարելու համար»

Անդրադառնալով մասնավորապես այն փաստին, որ ԱԽ–ն որոշ ժամանակ անց խմբագրել է իր հայտարարության նախնական տեքստը` դա պատճառաբանելով տեխնիկական խոտանի առկայությամբ, քաղաքագետ Արմեն Բադալյանն ընդգծեց, որ իհարկե փաստաթղթերում լինում է տեխնիկական խոտան, երբ հրապարակվող տեքստում պակասում են բառեր կամ տառեր, չի դրվում ստորակետ կամ այլ կետադրական նշան, իսկ այն, ինչ կապված է Անվտանգության խորհրդի հայտարարության հետ, նրա համոզմամբ, ուղղակի անփույթ աշխատանքի արդյունք է, որովհետև նման հայտարարություն հրապարակելուց առաջ նախ պետք է իմանալ` արդյո՞ք կոնկերտ կառույցն այդ բնույթի փաստաթուղթ հրապարակելու լիազորություն ունի, թե ոչ։

«Անհրաժեշտ էր նախապես ճշտել, թե հրապարակվող հայտարարությունը որքանով է համապատասխանում Սահմանադրությանը, հետո միայն  իրականացնել որոշակի գործողություններ։ Այն, ինչ տեղի ունեցավ Անվտանգության խորհրդի հետ, ցույց է տալիս, թե որքան փնթի է աշխատում պետական կարևորագույն ինստիտուտներից մեկը։ Դա ցույց է տալիս նաև, թե ինչպիսի տրամադրություններ կան իշխանության ներսում, որովհետև գաղտնիք չէ, որ վարչապետը մեծ ցանկություն ունի աշխատանքից ազատելու ԳՇ պետին, որը համարձակվել է իրեն չենթարկվել, ուստի իր նպատակին հասնելու համար օգտագործում է ցանկացած լծակ»,– նշեց քաղտեխնոլոգը։ 

Բադալյանի կարծիքով` ԱԽ–ն փոխանակ զբաղվի իր համար կարևոր գործառույթներով, պատերազմից հետո վերամշակի ու կյանքի կոչի քաղաքագիտական լուրջ, կենսական նշանակություն ունեցող ՀՀ անվտանգության հայեցակարգը, ընդամենը հանդիսանում է գործիք վարչապետի ձեռքին` ներքաղաքական գործընթացներում հարցեր պարզաբանելու և նախագահի վրա որոշակի ճնշում գործադրելու համար։ 

Քաղտեխնոլոգի գնահատմամբ` ԱԽ–ն երբեք պատրաստ չի եղել ներհայաստանյան մարտահրավերներին։ Ըստ նրա` այդ կառույցը պետք է մշակեր ոչ միայն իր, այլև առանձին ոլորտների անվտանգային հայեցակարգերը, իսկ արցախյան պատերազմի ընթացքում, որպես մարմին, ընդհանրապես գոյություն չուներ։ Բադալյանի խոսքով` Անվտանգության խորհուրդը վարչապետի ձեռքին միշտ էլ եղել է գործիք, իսկ հիմա ավելի բռի կերպով է օգտագործվում։ 

Հիշեցնենք, որ այսօր տարածած հայտարարության նախնական տարբերակում ԱԽ–ն ՀՀ նախագահին կոչ էր անում բավարարել վարչապետի` Գլխավոր շտաբի պետին պաշտոնից ազատելու միջնորդությունը և ստորագրել համապատասխան հրամանագիր, մինչդեռ ՀՀ Սահմանադրության մեջ չկա որևէ դրույթ այն մասին, որ Անվտանգության խորհուրդը մասնակցում է ԳՇ պետի նշանակմանը կամ կարող է կոչով հանդես գալ, որոնք սահմանափակում են ՀՀ նախագահի իրավունքը։  

Հայտարարության խմբագրված տեքստում ԱԽ–ն ՀՀ նախագահին կոչով դիմելու փոխարեն հանդես է եկել առաջարկություն անելու տարբերակով։

Անվտանգության խորհուրդն Արմեն Սարգսյանին հորդորում է բավարարել վարչապետի միջնորդությունը

35
թեգերը:
Նախագահ, Հայաստան, Անվտանգության խորհուրդ, Արմեն Բադալյան
Ըստ թեմայի
Հայկական սահմանամերձ տարածք. Ներքին Խնձորեսկում չգիտեն` որն է այժմ սահմանը. տեսանյութ
Ընդդիմությունը գերագնահատեց փետրվարի 20-ի հանրահավաքի դերը. քաղտեխնոլոգ
Հայտնի է` Հայաստանից ովքեր են ընդգրկված փոխվարչապետների պատվիրակության կազմում
Զինվորական արտահագուստ

Ստեփանակերտը պահանջում է Բաքվից կատարել եռակողմ հայտարարության՝ գերիներին վերաբերող կետերը

0
Ադրբեջանի կողմից 2020 թ. դեկտեմբերին գերեվարված 64 հայ զինծառայողները տեղակայված են եղել Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Խծաբերդ և Հին Թաղեր գյուղերում, որոնք եռակողմ հայտարարության ստորագրման պահին գտնվում էին Արցախի ՊԲ վերահսկողության տակ:

ԵՐԵՎԱՆ, 1 մարտի - Sputnik. Արցախի Հանրապետության ԱԳ նախարարությունը հայտարարությամբ միջազգային մարդասիրական իրավունքով Ադրբեջանի ստանձնած պարտավորությունների կոպտագույն խախտում է համարել Ադրբեջանի հրաժարումը՝ ռազմագերու կարգավիճակ տրամադրել իր կողմից գերեվարված հայ զինծառայողներին և իրականացնել նրանց հայրենադարձությունը, ինչպես նաև ազատ արձակել քաղաքացիական անձանց, ինչի մասին հայտարարվել է փետրվարի 26-ին օտարերկրյա լրագրողների հետ Ադրբեջանի նախագահի հարցազրույցում և Ադրբեջանի ԱԳՆ փետրվարի 27-ի հայտարարությունում: Այս մասին նշված է Արցախի Հանրապետության արտգործնախարարության հայտարարության մեջ:

«Պաշտոնական Բաքվի մոգոնած դիրքորոշումն առ այն, որ իր կողմից պահվող հայ զինծառայողները ռազմագերիներ չեն, քանի որ գերեվարվել են Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի ղեկավարների կողմից եռակողմ հայտարարության ստորագրումից հետո, Ադրբեջանին չի ազատում Ռազմագերիների հետ վարվելակերպի մասին Ժնևի կոնվենցիայով ստանձնված պարտավորություններից:

Որպես Ժնևի կոնվենցիաների կողմ՝ Ադրբեջանը չի կարող կամայականորեն փոխել տվյալ անձանց կարգավիճակը՝ խուսափելու միջազգային մարդասիրական իրավունքով նախատեսված միջազգային պարտավորություններից։ Միջազգային մարդասիրական իրավունքը (jus in bello) պահպանելու և դրա պահպանումն ապահովելու Ադրբեջանի պարտավորության վրա չեն ազդում ուժ կիրառելու կանոններին (jus ad bellum) վերաբերող փաստարկները, որոնք կարգավորվում են այլ միջազգային պայմանագրերով, մասնավորապես՝ ՄԱԿ Կանոնադրությամբ: Պետությունների՝ միջազգային մարդասիրական իրավունքի սկզբունքները պահպանելու պարտավորությունը բացարձակ է և որևէ կերպ կախված չէ ուժի կիրառման օրինականության մեկնաբանումից:

Իր փաստարկներում առ այն, որ գերեվարված զինծառայողները ռազմագերիներ չեն, Ադրբեջանը բացահայտ կերպով խեղաթյուրում է փաստերը և ցուցաբերում աղաղակող անպատժելիություն։ Ադրբեջանի կողմից 2020 թ. դեկտեմբերին գերեվարված 64 հայ զինծառայողները տեղակայված են եղել Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Խծաբերդ և Հին Թաղեր գյուղերում, որոնք եռակողմ հայտարարության ստորագրման պահին գտնվում էին Արցախի ՊԲ վերահսկողության տակ: Նրանք  իրենց դիրքերում էին՝ համաձայն Եռակողմ հայտարարության առաջին կետի պահանջի։ Այդ 64 զինծառայողների գերեվարումն Ադրբեջանի կողմից եռակողմ հայտարարության՝  ռազմական գործողությունների լիակատար դադարեցնելու հստակ պահանջի խախտման ուղղակի հետևանքն է»,- ասվում է հայտարարության մեջ։

Բաքուն մեր գերիներին չպետք է գործարքի մաս դարձնի. անհետ կորածների ծնողները՝ նախագահականում

Նշվում է նաև, որ միջազգային մարդասիրական իրավունքով սահմանված պարտավորություններից խուսափելու  նպատակով ռազմագերիների կարգավիճակը փոխելու Ադրբեջանի փորձը բառային լարախաղացություն է, որը ակնհայտ է դառնում հենց այն փաստով, որ 2020 թ․ դեկտեմբերին գերեվարված զինծառայողներից բացի, Ադրբեջանն առ այսօր հրաժարվում է նաև հայրենիք վերադարձնել 2020 թ. սեպտեմբերի 27-ին Արցախի Հանրապետության դեմ սանձազերծված ռազմական ագրեսիայի ընթացքում գերեվարված ռազմագերիներին և քաղաքացիական անձանց:

«Ադրբեջանի դիրքորոշումը բացարձակապես անհիմն է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստագրական առումներով»,- շեշտում է ԱՀ ԱԳՆ-ն՝ նկատելով, որ Ադրբեջանի բացահայտ խուսափումը հայ զինծառայողներին և քաղաքացիական անձանց վերաբերող միջազգային մարդասիրական իրավունքով նախատեսված իր պարտավորություններից ոչ միայն հակասում է Ռազմագերիների հետ վարվելակերպի մասին Ժնևի կոնվենցիայի և Պատերազմի ժամանակ քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության մասին Ժնևի կոնվենցիայի պահանջներին, այլ նաև գերիների կարգավիճակը հավասարեցնում է պատանդների կարգավիճակին:

Արցախի ԱԳՆ-ն ակնհայտ է համարում, որ Ադրբեջանը վերոհիշյալ անձանց պահում է՝ օգտագործելու նրանց որպես լծակ՝ Արցախի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության դեմ իր ռազմավարական նպատակների իրագործման համար։  

Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարը նամակներ է հղել ՄԱԿ և ԵԽ մասնագիտացված մարմիններ՝ Ադրբեջանի կողմից գերեվարված անձանց նկատմամբ միջազգային մարդասիրական իրավունքի կիրառման շարունակման վերաբերյալ մանրամասն վերլուծությամբ: Նամակներում հանգամանորեն բացատրվում է, թե ինչու այլ պետության հետ վեճ ունեցող պետության զինված ուժերի զինծառայողները հակառակորդի կողմից գերեվարվելու դեպքում իրավունք ունեն ստանալ ռազմագերու կարգավիճակ՝ անկախ այն բանից, թե այդ պետությունների միջև լայնամասշտաբ ռազմական գործողություններ ընթանում են, թե ոչ:

ԱՀ ԱԳՆ-ի համաձայն՝ նման կարծիքի են նաև միջազգային մասնագիտացված կառույցները, որոնք կոչված են հետևելու Ադրբեջանի կողմից միջազգային մարդասիրական իրավունքով և մարդու իրավունքների բնագավառում միջազգային իրավունքով նախատեսված իր պարտավորությունների կատարմանը: 

Համաձայն Եռակողմ հայտարարության և Ժնևի կոնվենցիաների դրույթների՝ Արցախի ԱԳՆ-ն պահանջում է Ադրբեջանի իշխանություններից սեփական խախտումներն ապօրինի հայտարարություններով արդարացնելու փոխարեն կատարել միջազգային մարդասիրական իրավունքով ստանձնած պարտավորությունները։ Նաև կոչ է արվում միջազգային հանրությանը՝ համաձայն Ժնևի բոլոր կոնվենցիաների առաջին հոդվածի, Ադրբեջանին պարտադրել անհապաղ և լիարժեք կերպով կատարել Կոնվենցիաներով սահմանված իր պարտավորությունները:

0
թեգերը:
գերի, Ադրբեջան, Արցախ
Ըստ թեմայի
Արցախի կարգավիճակ, գերիների վերադարձ. էլ ինչ են քննարկել Հայաստանի և Արցախի ԱԳ նախարարները
Ադրբեջանը փորձում է գերիների հարցը սակարկել. ՀՀ փոխվարչապետի խոսնակ
Ադրբեջանական կողմը մանիպուլյացիայի է ենթարկում հայ գերիների ցուցակը. ՀՀ արտգործնախարար