Ուղղակի պետք է թողնել, որ դատական համակարգը շարունակի ինքնազարգանալ. փաստաբան
(Թարմացված է 16:55 26.01.2021)
Փաստաբան Արա Ղազարյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի տեսակետին, ըստ որի` վերջին շրջանում ականատես ենք եղել դատական համակարգի քաղաքականացման փորձերի, որն անթույլատրելի է և խարխլում է դատական համակարգի գաղափարը։Ղազարյան. «Ուղղակի պետք է թողնել, որ դատական համակարգը շարունակի ինքնազարգանալ»
Արա Ղազարյանի դիտարկմամբ` նման երևույթ միանշանակ չկա, վերջին քսան տարվա ընթացքում այնքան շատ բարեփոխումներ են իրականացվել, այնքան շատ առաջընթաց է արձանագրվել, որ ուղղակի պետք է թողնել, որ դատական համակարգը շարունակի ինքնազարգանալ էվոլյուցիոն ճանապարհով, որովհետև բոլոր անհրաժեշտ կառուցակարգերը կան, մշակված են, սահմանված ու տեղադրված, դրանք աշխատում են, իսկ մնացածն արդեն ժամանակի հարց է, և ըստ նրա` քաղաքական որևէ լուծման կարիք չկա։
Ականատես ենք լինում դատական համակարգի քաղաքականացման փորձերի, անթույլատրելի է. Փաշինյան
«Ժամանակին Վենետիկի հանձնաժողովը դրական կարծիք է տվել Բարձրագույն դատական խորհրդի ձևավորման ընթացակարգին, ինչը բխում է իշխանության տարբեր թևերի փոխհավասարակշռման ընդհանուր գաղափարից։ Նման կերպ նաև Վճռաբեկ դատարանի դատավորներին նշանակում է Ազգային ժողովը քվեարկության որակյալ չափանիշներով, և նման ընթացակարգերն ընդունված են ամբողջ աշխարհում։ Եվրոպայի խորհուրդը դրան վերաբերում է նորմալ։ Կարևորն այն է, որ հակակշիռներն աշխատեն»,– նշեց փաստաբանը։
Ղազարյանի կարծիքով` եթե երկրում ընդհանուր քաղաքական բալանս լինի իշխանության բոլոր ճյուղերի միջև, ապա ընթացակարգերը չեն չարաշահվի։ Նրան զարմացրել է դատարանների վարքագիծը`վերջին մեկ տարում կայացված որոշումների առումով, որ նրանք ձգտում են չենթարկվել գործադիր իշխանության ճնշումներին ու կարողանում են հաջողել այդ գործում, և դա պայմանավորված չէ միայն դատավորների անձով, այլև կառուցակարգային, օրենսդրական փոփոխություններով։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
«Վերջին 15 տարվա մեջ բարեփոխումներ են արվել դատական համակարգում, դրանք մեկնարկել են 2005 թվականից, երբ ընդունվեց Սահմանադրությունը, և դատական իշխանությունն առաջին անգամ պոկվեց գործադիր իշխանությունից, իսկ հետագայում արդեն օրենքի ուժով ինքնակարգավորման մեխանիզմները սկսեցին ստեղծվել և ավելի ու ավելի կազմավորվել, ուժեղանալ, կայանալ ու դրանով հակակշռել գործադիրի ճնշումներին։ Ի վերջո այդ 15 տարիների զարգացումներով հասանք այս օրվան, երբ տեսնում ենք, որ դատավորները հաջողությամբ կարողանում են դիմագրավել, ինչն ի դեպ ինստիտուցիոնալ դիմագրավում է, այլ ոչ թե անձնական»,– նշեց փաստաբանը։
Ղազարյանի գնահատմամբ`դատական համակարգում կոռուպցիան էապես նվազել է։ Ըստ նրա` թեև դատարաններն այսօր էլ կայացնում են տարակուսանք հարուցող որոշումներ, բայց դա ամենևին չի նշանակում, որ այդ որոշումների ետևում կան կոռուպցիոն երևույթներ։ Ըստ այդմ` դրա ետևում կարող է լինել դատավորի ներքին համոզմունքը կամ աշխարհայացքը, որը կարող է չհամընկնել մարդկանց համոզմունքներին։
Ղազարյանի պնդմամբ`մեր երկրում կոռուպցիայի այնպիսի մասշտաբներ չկան, որ ստեղծվեր հակակոռուպցիոն դատարան, եղած ռեսուրսները բավարար են այդ երևույթի դեմ պայքարելու համար, ուստի առանձին մասնագիտացված դատարանի ստեղծումն ըստ էություն ավելորդություն էր, որովհետև փաստաբանի համոզմամբ`այն ավելի է ծանրաբեռնելու դատական համակարգը։
«Չի կարելի այդպես». Ջհանգիրյանը դեմ է Գերագույն և կոռուպցիոն դատարանների ստեղծմանը
Վարորդները դարձել են «տուգանքի ենթակա իրական մատերիալ». Քեյան
(Թարմացված է 15:24 03.03.2021)
«Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահ Տիգրան Քեյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ԱԺ պատգամավորների կողմից «Պետական տուրքի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու առաջարկին, ըստ որի` վարորդները ՃԵԿ խախտումների բողոքարկման համար ստիպված կլինեն պետտուրք վճարել։
Քեյան. «Վարորդները դարձել են տուգանքի ենթակա իրական մատերիալ»
Տիգրան Քեյանի դիտարկմամբ` տվյալ պետտուրքի առթիվ իրենք նախկինում էլ առիթ ունեցել են հայտնելու, որ այն հակասահմանադրական քայլ է։
«Փորձը ցույց տվեց, որ քաղաքապետարանի ու ՃՈ–ի կողմից բողոքների քննությունը կատարվում է ոչ օբյեկտիվ և ոչ պատշաճ։ Այսինքն կան խնդիրներ, գրվում են նամակներ քաղաքապետարանին, որպեսզի որոշ գործողությունների վերաբերյալ տրամադրեն նյութեր, սակայն պատճառաբանում են, որ համապատասխան նյութեր չունեն կամ էլ տալիս են այնպիսի պատասխան, որը կոնկրետ հարցի հետ կապ չունի»,– ասաց «Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահը։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Քեյանի համոզմամբ` պետտուրքի սահմանումը վարորդներին զրկել է պաշտպանվելու իրավունքից, և երբ քաղաքացին լսում է, որ 5000 դրամի չափով տուգանքի որոշումը բողոքարկելու համար պետք է վճարի 4000 դրամ պետտուրք, ապա հրաժարվում է բողոքարկումից ու նախընտրում վճարել տուգանքը, հետևաբար չի օգտվում բողոքարկելու իրավունքից։
«Քանի որ պետտուրքի սահմանումից հետո դատական գործերի ծավալները նվազել են, մենք հստակ պատկերն ունենալու նպատակով երկու ամիս առաջ նամակ ենք գրել ոստիկանությանը, որպեսզի ստանանք վիճակագարական վերջին տվյալները։ Այդուհանդերձ կարծում եմ, որ բողոքարկումների թիվը շատ մեծ չէ, կրկնակի նվազած կլինի։ Փաստորեն վարորդների մեծ մասը տուգանքների հետ կապված որոշումները չի բողոքարկում, ինչը պայմանավորված է հենց պետտուրքի առկայության հանգամանքով»,– նշեց «Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահը։
Քեյանի տեղեկացմամբ՝ եղել են շատ դեպքեր, երբ դատարան դիմած վարորդներն այնուամենայնիվ չեն շահել դատը, բայց և կան դեպքեր, երբ առաջին երկու ատյանների որոշումները բողոքարկելուց հետո վարորդները վճռաբեկ դատարանում շահել են դատը։ Ըստ նրա` նախկինում բողոքների 60 տոկոսից ավելին բեկանվել է, իսկ բողոքներն ընդհանուր կայացված դատական որոշումների մեջ կազմել են մոտ 5 տոկոսը։
«Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահի խոսքով` թեև ասում են, որ վարչարարությունը փոփոխվել է, բայց օրինակ քաղաքապետարանում, ըստ նրա, շարունակում են մասնագիտական որոշումներ կայացնել մակերեսային գիտելիքներով, և զարմանալի է, որ հաշվի չեն նստում Վճռաբեկ դատարանի կոողմից ընդունված որոշումների հետ։ Քեյանի կարծիքով` վարորդները դարձել են տուգանքի ենթակա իրական «մատերիալ», միայն պատժիչ միջոցներ են կիրառվում։ Ըստ նրա` չարժե մարդկանց ծանրաբեռնել անհիմն վարչական ակտերով, հետո պայքարել, որ չբողոքեն դրա դեմ։
Տարաները դեռ լիքն են. արտադրողներն այս տարվա համար գյուղացուն մեծ խոստումներ չեն տալիս
Նշենք, որ նոր դրույքաչափերի մասին նախագծերի փաթեթն ընդունվելու դեպքում ուժի մեջ կմտնի պաշտոնական հրապարակման հաջորդ օրը:
Իրավիճակը ցույց է տալիս, որ ՀՀ նախագահը համաձայն չէ վարչապետի որոշման հետ. Թևան Պողոսյան
(Թարմացված է 15:59 03.03.2021)
«Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» ղեկավար Թևան Պողոսյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի որոշմանը, որն առնչվում է ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի պաշտոնանկության խնդրին։Պողոսյան. «Եթե լինեն բանակցություններ, գուցե հնարավոր լինի գտնել բոլորի համար ընդունելի լուծում»
Իրավիճակը ցույց է տալիս, որ ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը համաձայն չէ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշման հետ և այդ պատճառով էլ չի ստորագրում ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի պաշտոնանկության հրամանագրի նախագիծը։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում իր այս տեսակետը հայտնեց Թևան Պողոսյանը։
Նրա խոսքով` ՀՀ նախագահը Սահմանադրական դատարան է դիմել «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքի վերաբերյալ, քանզի համարում է, որ այնտեղ կան ինստիտուցիոնալ մոտեցման հետ կապված խնդիրներ, որ զինվորականներին նշանակելու և հեռացնելու համար շատ դեպքերում կան հայեցողական դիրքորոշումներ, որոնք անընդունելի են և սխալ մոտեցման արդյունք են։
«Եթե իշխանության և ընդդիմության միջև լինեն համապատասխան բանակցություններ, միգուցե հնարավոր է ամեն ինչ շատ հանգիստ անել ու գտնել բոլորի համար ընդունելի լուծում կամ հակառակը` գործընթացը կարող է հանգեցնել այնպիսի իրավիճակի, որի առթիվ լավ կանխատեսումներ չունեմ»,– նշեց «Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» ղեկավարը։
Պողոսյանի կարծիքով` լարվածության հետագա սրացման դեպքում կարող են լինել ռեպրեսիաներ ու վենդետաների երևույթներ` չնայած, որ իշխանությունները դեռ 2018 թվականին են հայտարարել, որ վենդետաներ չեն լինելու, բայց հետո ականատես ենք եղել բազմաթիվ դեպքերի, երբ մարդկանց առանց իրավական հիմքերի հեռացնում էին աշխատանքից, կամ տեղի էին ունենում ինչ–որ գործընթացներ։
©
Photo : official site of the MoD of RA
ՀՀ նախագահի մամուլի ծառայությունը երեկ հայտնեց, որ Արմեն Սարգսյանը որոշել է չստորագրել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` ԶՈւ ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու հրամանագրի նախագիծը, միաժամանակ առաջնորդվելով Սահմանադրության 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով` ՀՀ նախագահն առանձին դիմումով դիմելու է ՍԴ` «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ՀՀ օրենքի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցը որոշելու խնդրանքով։
Ավելի վաղ «Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ, Հայրենիքի փրկության շարժման ներկայացուցիչ Արթուր Ղազինյանը գրել էր, որ Արմեն Սարգսյանն ու Նիկոլ Փաշինյանը երեկ եկել են համաձայնության՝ իրավական աճպարարության միջոցով իրագործելու Նիկոլ Փաշինյանի` Օնիկ Գասպարյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու ցանկությունը։ Մասնավորապես, ըստ հաստատված ծրագրի, Արմեն Սարգսյանը կդիմի ՍԴ, բայց ոչ թե վարչապետի առաջարկության սահմանադրականությունը ստուգելու, այլ 2018թ-ի հունիսի 11-ին ընդունված «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքում կատարված փոփոխությունների սահմանադրականությունը վիճարկելու պահանջով։
Ղազինյանի խոսքով` նման սխեմա կիրառվել է նաև 2018թ-ին Մովսես Հակոբյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու համար։ ՀՀ ԱԺ նշված օրենքում կատարվել է լրացում, համաձայն որի` բարձրագույն հրամանատարական կազմի` զինվորական պաշտոնից ազատումը կարող է իրականացվել` անկախ այն հանգամանքից՝ առկա են սույն հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքեր, թե ոչ։
Նրա խոսքով` սա նշանակում է, որ Օնիկ Գասպարյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու ՀՀ վարչապետի որոշումը կմտնի օրինական ուժի մեջ, և Օնիկ Գասպարյանը իրավաբանորեն կդադարի լինել ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետ։
Հիշեցնենք` Հայաստանի ներքաղաքական իրադրությունը սրվեց, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը` ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։
Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ հեղափոխությունը պաշտպանելու համար։
Նա հայտնեց նաև, որ ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը առաջարկությունը կրկին ուղարկեց ՀՀ նախագահին։