Վահագն Խաչատրյան

Ճանապարհների ապաշրջափակումը Հայաստանի առջև կբացի նոր հնարավորություններ. Խաչատրյան

158
(Թարմացված է 23:51 13.01.2021)
Հայաստանի վրա ինչպիսի տնտեսական ազդեցություն կունենա տարածաշրջանային նշանակություն ունեցող կոմունիկացիաների ապաշրջափակումը։ Sputnik Արմենիայի եթերում այս մասին է խոսել տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը։
Խաչատրյան. «Կոմունիկացիաների ապաշրջափակման դեպքում պետք է ռեալ գնահատենք մեր տնտեսական ներուժը»

Վահագն Խաչատրյանի դիտարկմամբ` թեև ոչ ոք առայժմ հաշվարկ չի ներկայացրել և բոլոր խոսակցություններն ընդամենը կանխատեսումների, ենթադրությունների հիման վրա են, բայց եթե կա հնարավորություն հարևանների հետ կամ նրանց միջոցով առևտուր անելու, տնտեսական գործունեություն ծավալելու, ապա պետք է դա արվի։

«Եթե վերադառնանք 1988 թվականը, ապա այն ժամանակ գործող և հետագայում չաշխատող կոմունիկացիաների վերաբացումը Հայաստանին պոտենցիալ հնարավորություն կտա տնտեսական կյանքում ակտիվություն մտցնել։ Այստեղ ես ունեմ երկու նկատառում. մեկն այն է, որ այլընտրանքային ճանապարհներ կլինեն, քանզի տնտեսության մեջ միշտ այլընտրանքն անհրաժեշտ է, իսկ եթե դա չկա, լինում են մոնոպոլիաներ, բարձր գներ, ինչպես մեր օրերում։ Երկրորդ նկատառումն այն է, որ մենք տարիների ընթացքում կորցրել ենք տարանցիկ տրանսպորտային հանգույց լինելու հնարավորությունը։ Եթե սա շարունակվի, ապա ընդհանրապես կհայտնվենք փակուղում, թեկուզ աշխարհագրորեն գտնվում ենք լավագույն դիրքում»,– նշեց տնտեսագետը։

Խաչատրյանի կարծիքով` անհրաժեշտ է հասկանել, թե մենք ինչ ունենք տեղափոխելու, որ կարող ենք տեղափոխել կոմունիկացիաների ապաշրջափակման դեպքում` օգտագործելով նոր հնարավորությունները, և տալ այդ ամենի գնահատականը։ Ըստ նրա` սովորաբար մեր պարագայում միշտ գրավիչ է եղել Լարսի տարբերակը, որը դեպի Ռուսաստան գնացող մեր միակ ցամաքային ճանապարհն է, բայց այն պարբերաբար փակվում է եղանակային պայմանների պատճառով։ Եվ եթե գնահատում ենք մեր տնտեսական ներուժը, ապա ակնհայտ է դառնում, որ առանձնապես արտահանվող մեծաքանակ արտադրանք էլ չունենք, ինչի դեպքում տրանսպորտային նոր հնարավորությունները կավելացնեն ապրանքաշրջանառությունը։

Հայաստանը կարող է դառնալ տարածաշրջանի դուռը. Դանիելյանը`ապաշրջափակման մասին

Տնտեսագետի գնահատմամբ` ելնելով այն մոտեցումից, որ անհրաժեշտ է ունենալ այլընտրանքային տրանսպորտային ուղիներ և փորձել դրանք օգտագործել, այդ առումով Հայաստանի առջև բացվում են նոր հնարավորություններ, որպեսզի վերագործարկվեն մինչ օրս չաշխատող հանգույցները։

158
թեգերը:
Հայաստան, Վահագն Խաչատրյան, Եռակողմ հայտարարություն, երկաթուղի, ապաշրջափակում, Արցախ
Շուշիի արդեն նախկին քաղաքապետ Արծվիկ Սարգսյան

Ինչո՞ւ Փաշինյանն այդքան չի սիրում Շուշին. Սարգսյանը` վարչապետի աղմկոտ հայտարարության մասին

20
Շուշիի արդեն նախկին քաղաքապետ Արծվիկ Սարգսյանի հետ Sputnik Արմենիայի եթերում զրուցել ենք նախօրեին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Շուշիի հայկական լինել-չլինելու վերաբերյալ դիրքորոշման շուրջ։ 
Ինչո՞ւ Փաշինյանն այդքան չի սիրում Շուշին. Շուշիի արդեն նախկին քաղաքապետը` վարչապետի աղմկոտ հայտարարության մասին

ԱԺ բարձր ամբիոնից Շուշիի մասին հայտարարությունը բարկացրել է հայոց հինավուրց բերդաքաղաքի նախկին քաղաքապետ Արծվիկ Սարգսյանին։ Թշնամու ջրաղացին ջուր լցնելը նա առնվազն մեծագույն սխալ է համարում։ Ո՞վ չգիտի, որ սովետական տարիներին Շուշիում շատ ադրբեջանցիներ են բնակվել։ 

«Եթե Շուշին ադրբեջանցիներով բնակեցված է եղել, ապա Քարին Տակում, Հադրութում, Ավետարանոցում, Սղնախում ադրբեջանցի չի եղել։ Ինչո՞ւ այդ հարցերը չեն բարձրաձայնում, ինչո՞ւ չեն ասում, որ դրանք հայկական են եղել, իսկ հիմա ադրբեջանցիներն են այնտեղ»,- Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց նա։

Նախկին քաղաքապետն ասում է` պետք չի Ալիևին հաճոյանալու համար նոր դեպրեսիայի մեջ գցել առանց այն էլ ճնշված ու ընկճված հայ ժողովրդին։ Փոխարենն առաջարկում է նույն ոգևորությամբ ու պատրաստակամությամբ հիշել ու հիշեցնել հայկական Նախիջևանի, Գետաշենի, Շահումյանի ու Արծվաշենի մասին։

«Չէ՞ որ 1920 թ-ի կոտորածից հետո սկսել են Շուշին հայաթափել։ Ինչու՞ վարչապետը չի խոսում Նախիջևանի, Գետաշենի, Շահումյանի մասին, թող դրանց մասին էլ բարձրաձայնի, որ Ալիևն իմանա, որ դա էլ մերն է, մենք էլ պահանջատեր ենք դրանց համար»,- նշեց Սարգսյանը։

Նրա խոսքով` թե՛ ադրբեջանցիներով բնակեցված, թե՛ դժբախտ ու դժգույն քաղաք լինելու Փաշինյանի հայտարարությունները նպատակաուղղված են և չեն կարող պատմության չիմացության հետևանք լինել։ Իսկ այդ հայտարարություններից հետո նախկին համայնքապետին այլ բան չի մնում, քան մտածել, որ Շուշիի անկումն էլ մտացածին է եղել։

«Կարծում եմ, որ Շուշին հանձնել են։ Երբ կռվում էինք, չէի մտածում, որ այդպիսի բան կարող է լինել, չնայած մարդիկ ասում էին, որ Շուշին հանձնված է, բայց ես չէի ընդունում դա, բայց այսօր արդեն փաստ է դառնում, որ այն պլանավորված է եղել»,- հավելեց նախկին քաղաքապետը։

Հիշեցնենք` հունվարի 20-ին վարչապետ ՀՀ Նիկոլ Փաշինյանը ԱԺ-ում կառավարության անդամների հետ հարցուպատասխանի ժամանակ, պատասխանելով ԲՀԿ–ական պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանին, հայտարարեց, որ Շուշին հակամարտությունից և ազատագրումից առաջ ունեցել է 90 և ավելի տոկոս ադրբեջանական բնակչություն, ապա հռետորական հարց հնչեցրեց`ուզում եք ասել, որ 90 և ավելի տոկոս ադրբեջանական բնակչություն ունեցող Շուշին հայկակա՞ն է իր այդ կարգավիճակով։ 

20
թեգերը:
Արցախյան պատերազմ, Նիկոլ Փաշինյան, Շուշի
Ըստ թեմայի
Արցախի Ասկերանի, Մարտունու, Մարտակերտի և Շուշիի շրջաններում բնակելի տներ կտրամադրվեն
«Շուշին ծախածն ընդդեմ Շուշին ազատագրածների». բողոքի ակցիա` Քոչարյանի դատական նիստից առաջ
Ալիևը կնոջ հետ Շուշի է այցելել. նա սկիզբ է դրել Ֆիզուլիի օդանավակայանի շինարարությանը
Ամատունի Վիրաբյան

Վիճելի տարածքների, Սոթքի հետ կապված քարտեզները սկանավորել են և ուղարկել նախարարություններ

99
(Թարմացված է 16:00 21.01.2021)
Ազգային արխիվի նախկին տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է այն հարցին, թե պահվե՞լ է արդյոք արխիվում փաստագրական բազա, որն առնչվում է ՀՀ–ի և Ադրբեջանի սահմանազատման աշխատանքներին և կարող է լույս սփռել հետպատերազմական իրողությունների վրա։
Ամատունի Վիրաբյան. «Հայաստանի և Ադրբեջանի համար պետք է ստեղծվի մոտ 1000 էջանոց տարբեր քարտեզների ժողովածու»

Ազգային արխիվում պահպանվել են այն հատվածների քարտեզները, որոնք եղել են վիճելի և քննարկվել են 1980–ական թվականներին Վլադիմիր Մովսիսյանի գլխավորած հանձնաժողովի կողմից։ Տեղեկությունը Sputnik Արմենիային հայտնեց Ազգային արխիվի նախկին տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանը։

«Ես ծանոթ եմ 1944–46 թվականների քարտեզներին, ենթադրում եմ, որ դրանք վերջերս ստացել են Մոսկվայից։ Գիտեք` իրականում Ադրբեջանի հետ սահմանազատում երբևէ չի եղել։ Սահմանազատումն առհասարակ գործընթաց է, երբ երկկողմանի հանձնաժողովն անցնում է կոնկրետ վայրերով և որոշում` այս քարը ձեր տարածքում է, այս քարը` մեր տարածքում, և սյուներ են տնկում։ Այդպիսի բան երբեք չի կատարվել։ Ուղղակի խնդիրն այն է, որ դա եղել է վարչական սահման` այս լեռան կատարից մինչև մյուս լեռան կատարը։ Սահմանազատումը շատ բարդ ու երկար ժամանակ պահանջող աշխատանք է»,– ասաց նա։

Վիրաբյանը նշեց այն հանգամանքը, որ թեև 1991 թվականից Վրաստանն ու Հայաստանն անկախ պետություններ են, սակայն սահմանազատման գործընթացը մինչ օրս չի ավարտվել, իսկ Ադրբեջանի հետ որևէ հատվածում երբեք սահմանազատում չի կատարվել, ուղղակի եղել են վիճելի տարածքներ, և հարցերը լուծվել են պարիտետի սկզբունքը պահպանելով։

«Հայաստանի և Ադրբեջանի համար պետք է ստեղծվի մոտ 1000 էջանոց տարբեր քարտեզների ժողովածու, յուրաքանչյուր 5 կիլոմետրի համար առանձին քարտեզ։ Դե, պատկերացրեք, թե քանի քարտեզ պետք է պատրաստվի, այնպես որ քարտեզը հիմք ընդունելը ճիշտ չէ, առավել ևս, որ ոչ մի քարտեզում մանրամասն սահմանազատում չկա»,– նշեց ազգային արխիվի տնօրենը։

Վիրաբյանին հայտնի չէ, թե «Գեոդեզիայի ու քարտեզագրության» ՊՈԱԿ–ի լուծարումից հետո ինչ է եղել է այդ կառույցի փաստագրական բազան, սակայն շեշտեց, որ այնտեղից որևէ քարտեզ կամ նախագիծ արխիվ չի փոխանցվել։ Նրա տեղեկացմամբ` 2020 թվականի նոյեմբեր–դեկտեմբերին ազգային արխիվում եղած փաստական նյութերի հազարավոր էջեր, այդ թվում` վիճելի տարածքների, Սոթքի հետ կապված քարտեզներ սկանավորվել են և սկավառակով փոխանցվել շահագրգիռ գերատեսչություններին` ՊՆ–ին, ԱԳՆ–ին, տարածքային կառավարման և արդարադատության նախարարություններին, և այդ գործն իրականացնելու համար մի քանի օր սկան անող բազմաթիվ մեքենաներ են աշխատել։

99
թեգերը:
Ամատունի Վիրաբյան, քարտեզ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ադրբեջանցիներին կարելի է, մեզ` չէ՞. արցախցիների բողոքի ակցիայի հետքերով
Տևական ժամանակ է` Google-ը ջնջել է Ղարաբաղի սահմանները. Պապյանը` քարտեզների մասին
Արման Թաթոյանը հրապարակել է ադրբեջանցիների մոտ առկա քարտեզները
Նաիրա Զոհրաբյան

Նաիրա Զոհրաբյանը ԵԽԽՎ նիստում խոսել է հայ ռազմագերիների անհապաղ վերադարձի մասին

0
(Թարմացված է 18:58 21.01.2021)
Պատգամավորի խոսքով` Ադրբեջանի և Թուրքիայի պատվիրակները հերթական անգամ փորձել են խեղաթյուրել իրենց իսկ կողմից սանձազերծված պատերազմի բնույթն ու բովանդակությունը` այն ներկայացնելով որպես հայերի կողմից 90-ականներին սկսված ցեղասպանության շարունակություն։

ԵՐԵՎԱՆ, 21 հունվարի - Sputnik. ՀՀ Ազգային ժողովի ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը ԵԽԽՎ միգրացիայի, փախստականների և տեղահանված անձանց հանձնաժողովի նիստում խոսել է հայ ռազմագերիների անհապաղ վերադարձի մասին։ Տեղեկությունը նա հայտել է Facebook-ի իր էջում։

Նշենք, որ այսօր ԵԽԽՎ միգրացիայի, փախստականների և  տեղահանված անձանց հանձնաժողովի նիստում քննարկվել է  հումանիտար ճգնաժամի հարցը Հայաստանի և  Ադրբեջանի միջև, որն առաջիկայում պիտի դառնա ԵԽԽՎ զեկույց։ 

Զեկույցի հեղինակը կլինի Հայաստանում, Ադրբեջանում և հայկական կողմի առաջարկով կփորձի լինել Արցախում։

Զոհրաբյանը տեղեկացրել է, որ քննարկման ընթացքում Ադրբեջանի պատվիրակը մի քանի անգամ հատուկ շեշտեց, որ զեկուցողն Արցախ գնալու համար անպայման պիտի ստանա Ադրբեջանի իշխանությունների թույլտվությունը։

«Քանի որ զեկույցը վերաբերելու է բացառապես պատերազմի հումանիտար ասպեկտին, ես խոսել եմ երկու կարևոր խնդրի մասին, ինչը համարում եմ անհետաձգելի լուծման հիմնախնդիրներ։ Առաջինը, ռազմագերիների հարցն է, ովքեր պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո պետք է վերադարձվեին հայկական կողմին, ինչը մինչ օրս չի արվել և զեկուցողի ուշադրությունն եմ հրավիրել, որ Ադրբեջանը ոչ միայն հրաժարվում է վերադարձնել հայ ռազմագերիներին և գերի ընկած քաղաքացիական անձանց, այլև նրանց հայտարարում է դիվերսանտներ, ինչը միջազգային բոլոր իրավակարգավորումների կոպտագույն խախտում է։ Երկրորդ խնդիրը, որին անդրադարձել եմ, Արցախից տեղահանված և  իրենց բնակավայրն ու տունը կորցրած արցախցիների հարցն է, որը ևս այս աղետալի պատերազմի հումանիտար հետևանքներից  է, ինչը անպայմանորեն պիտի լինի միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում»,–գրել է Զոհրաբյանը։

Վաղարշակ Հարությունյանն ու Սերգեյ Շոյգուն քննարկել են գերիների հարցն ու Ղարաբաղի թեման

Պատգամավորի խոսքով` Ադրբեջանի և Թուրքիայի պատվիրակները հերթական անգամ փորձել են խեղաթյուրել իրենց իսկ կողմից սանձազերծված պատերազմի բնույթն ու բովանդակությունը, այն փորձելով ներկայացնել որպես հայերի կողմից 90-ականներին սկսված ցեղասպանության շարունակություն։

Դավիթ Բաբայանը գերիների հարցով դիմել է միջազգային կառույցներին

Զոհրաբյանը ասում է, որ ինքն իր ելույթում նշել է նման հայտարարությունների կատարյալ տխմարություն լինելը` պնդելով, որ Թուրքիան և Ադրբեջանը պատերազմի հանցագործներ են և միջազգային իրավունքի առաջ պիտի ենթարկվեն պատասխանատվության։

0
թեգերը:
Արցախյան պատերազմ, Ադրբեջան, ռազմագերի, գերի, Եվրախորհրդի խորհրդարանական վեհաժողով (ԵԽԽՎ), Նաիրա Զոհրաբյան
Ըստ թեմայի
Այվազյանը գերիների հարցով խոսել է Ֆրանսիայի արտգործնախարարի հետ
Վաղարշակ Հարությունյանն ու Սերգեյ Շոյգուն քննարկել են գերիների հարցն ու Ղարաբաղի թեման
Թաթոյանը գերիների անհապաղ վերադարձի հարցը քննարկել է Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանի հետ