Սուրեն Սուրենյանց

Պատերազմից հետո Հայաստանի ընկալումը միջազգային ասպարեզում էապես փոխվել է. քաղաքագետ

236
Քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատման աշխատանքներին ու նաև այն հարցին, թե ինչպես կընկալվի Հայաստանը միջազգային հանրության կողմից սահմանազատման աշխատանքների արդյունքում։ 
Սուրենյանց. «Նույնիսկ նոյեմբերի 9-ի կապիտուլյացիոն փաստաթուղթը վերջնականապես չի փակել Արցախի թեման»

Սուրեն Սուրենյանցի դիտարկմամբ` Հայաստանի ու Ադրբեջանի նոր սահմանների կամ դեմարկացիայի հարց առաջացավ նոյեմբերի 9-ի տխրահռչակ կապիտուլյացիոն փաստաթղթից հետո, դա այն ծանր, տխուր հետևանքներից մեկն է, որի առջև, ի թիվս այլ հարցերի, կանգնել է Հայաստանը։  Ըստ նրա` մինչ պատերազմն ու դրանից հետո Հայաստանի ընկալումը միջազգային ասպարեզում էապես փոխվել է։

«Չէի ասի, որ պատերազմից առաջ էլ միջազգային հանրության մոտ Հայաստանը միանշանակ ուներ արդյունավետ երկրի իմիջ, որովհետև որպես երկիր ունենք բազմաթիվ պրոբլեմներ։ Այնուամենայնիվ այդ խնդիրներով հանդերձ` Հայաստանն աշխարհում ընկալվում էր որպես պետություն, որը տարածաշրջանում ուներ ամենահզոր բանակը, ու շնորհիվ այն հանգամանքի, որ արցախյան առաջին պատերազմում հաղթել էինք, Հայաստանն ուներ մեծ սուբյեկտություն` անկախ այն իրողությունից, որ մեր արտաքին քաղաքականությունն արդյունավետ չէր, որ մեր պետական կառավարման որակը կաղում էր»,– նշեց քաղաքագետը։

Սուրենյանցի կարծիքով` նոյեմբերի 9-ի համատեղ հայտարարությունից հետո Հայաստանն ամբողջովին կորցրել է իր սուբյեկտությունը, և հենց այդ տխուր ընկալումն էլ առկա է միջազգային հանրության կողմից։ Ըստ նրա` այս պատերազմում մենք ոչ միայն շատ կարևոր տարածքներ ու թանկագին կյանքեր կորցրեցինք, այլև, ըստ էության, կորցրեցինք պետականությունն Արցախում, և էապես սահմանափակվեց ինքնիշխանությունը Հայաստանում։

 ԽՍՀՄ քարտեզագրողները կաշառակեր էին. ո՞ւմ է վստահում տնտեսագետը Սոթքի հանքի հարցում

«Հայաստանի դիրքերն էապես թուլացած են նաև բանակցային գործընթացում, որովհետև եթե առաջ հնարավորություն ունեինք բանակցել օրինակ «տարածքներ` կարգավիճակի դիմաց» բանաձևի շուրջ, ինչն ըստ էության եղել է հայկական դիվանագիտության հաղթաթղթերից մեկն առնվազն վերջին 20-25 տարում, ապա այժմ զրկված ենք այդ կռվանից, քանի որ կորցրել ենք տարածքները, և Ադրբեջանն էլ, դատելով նրա հռետորաբանությունից, ընդհանրապես չի ուզում նույնիսկ քննարկել Արցախի կարգավիճակի հարցը` համարելով, որ այդ հարցն ինքը լուծել է»,– նշեց քաղաքագետը։ 

Այնուամենայնիվ քաղաքագետը գտնում է, որ բանակցային գործընթացում կան հնարավորություններ, և Հայաստանն արդյունավետ քաղաքականություն վարելու դեպքում, բնականաբար նոր իշխանության պարագայում, որը չի ասոցացվի պարտության հետ, կարող է ժամանակի ընթացքում օրակարգ բերել Արցախի սուբյեկտությունը մեծացնելու կամ նույնիսկ նրա միջազգային ճանաչման հարցը, բայց դա շատ դժվար է լինելու և ենթադրում է՝ շատ տևական ժամանակ կպահանջվի։

Սուրենյանցի համոզմամբ` նույնիսկ նոյեմբերի 9-ի կապիտուլյացիոն փաստաթուղթը վերջնականապես չի փակել Արցախի թեման և մի նեղ պատուհան է թողել, որպեսզի Արցախի բեկորների կարգավիճակի հարցը քննարկելի դառնա։

236
թեգերը:
Հայաստան, Արցախ, Եռակողմ հայտարարություն, Սուրեն Սուրենյանց
Ըստ թեմայի
Հայաստանն ու Ադրբեջանը սահմանների հարցով բանակցությունները կսկսեն մինչև տարեվերջ
Եռակողմ հայտարարությունը հավելված չունի. Փաշինյանը պատգամավորներին «գործարք» առաջարկեց
Քարվաճառում դարպասը ժամանակավոր էր. սահմանազատում է արվում Սոթքի հանքավայրի տարածքով. ՊՆ
Հրաչյա Խաչատրյան. արխիվային լուսանկար

Հայաստանի տեխնոլոգիաները ոչ միայն ծրագրերով, այլ նաև «երկաթով» պիտի առաջ գնան. Խաչատրյան

62
Տպասալերի ժամանակակից արտադրությունը թույլ կտա Հայաստանում ստեղծել ժամանակակից սարքեր, այդ թվում` պաշտպանության համար։ Ընդ որում, փաստ չէ, որ այն ավելի թանկ կլինի, քան Չինաստանում։
Խաչատրյան. «Հայաստանի տեխնոլոգիաները ոչ միայն ծրագրերով, այլ նաև «երկաթով» պիտի առաջ գնան»

Հայաստանում անհրաժեշտ է և հնարավոր է վերսկսել տեղական տպասալիկների («պլատաների») արտադրությունը։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց Symotec ընկերության տնօրեն Հրաչյա Խաչատրյանը։

Այժմ նրա ընկերությունն արտադրում է ռոբոտների դետալների ուսումնական հավաքածուներ` դպրոցների համար։ Սակայն Հրաչյան ունի հեռահար նպատակ. նա ուզում է իր համեստ ավանդը ներդնել Հայաստանում երբեմնի զարգացած էլեկտրոնիկայի արդյունաբերությունը վերականգնելու համար։ Այդ պատճառով նա անընդհատ բանակցություններ է վարում տեղական գործարանների հետ` պատվիրելով նրանց մետաղական կոնստրուկցիաների և ատամնանիվների, պլաստիկի կորպուսների և, վերջապես, էլեկտրոնային սխեմաների համար տպասալերի պատվերներ։

Ընդ որում, նա ընդգծում է, որ այն մտայնությունը, թե Չինաստանում արտադրությունն ավելի էժան է, իրականում այդքան էլ ճիշտ չէ։

«Գներն այնտեղ բարձրացել են, թեև որակն էլ է բարձրացել։ Բայց Հայաստանում էլ կարելի է ստանալ նման որակ և գին։ Բացի այդ, եթե արտադրանքի պատվեր ենք տալիս դուրս, մի քանի անգամ հետ ենք ուղարկում ճշտումների։ Եթե նույն արտադրությունը կազմակերպենք տեղում, արտադրական ցիկլը կարելի է մոտ երեք անգամ արագացնել», – ընդգծում է Խաչատրյանը։

Հայաստանում կան սովետական ժամանակից մնացած երեք ձեռնարկություններ, բայց դրանց որակը կայուն չէ, իսկ խոշոր պատվերները դժվարանում են կատարել ժամանակին։

Սփյուռքի հայրենակիցների կողմից կան ծրագրեր` տպասալերի ժամանակի արտադրություն ստեղծելու համար։ Սակայն իշխանությունները մերժում են այն` ասելով, որ այդպիսի արտադրություններ տոքսիկ են։

«Ամեն դեպքում ես` որպես ոլորտում աշխատող մարդ, համարում եմ, որ սա մեր տեխնոլոգիական ոլորտը էապես առաջ կտանի։ Մենք ոչ միայն soft-ով` համակարգչային ծրագրերով, այլ նաև hard-ով` էլեկտրոնային սարքերով կկարողանանք առաջ գնալ», – ընդգծում է Խաչատրյանը։

Արտադրության վերազինումը թույլ կտա արտադրել բարդ, բազմաշերտ տպասալեր։

Հայաստանի ատոմակայանում թափոնները կկրճատեն նոր տեխնոլոգիայով

62
թեգերը:
ռոբոտ, Չինաստան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ոչ թե թքած ունեն, այլ ավելի վատ․ Երևանի կեղտաջրերն անարգել թափվում են Հրազդան գետը
Ինչո՞ւ է հայկական դրամի փոխարժեքը նվազել, ու ի՞նչ սպասել ամռանը. պարզաբանում է փորձագետը
Թուրքական լոլիկի փոխարեն՝ իրանական․ գյուղացիներն օգնություն են խնդրում իշխանությունից
Դավիթ Հարությունով

Պարիտետային հանձնաժողովը կա՛մ կուղղորդեն, կա՛մ կօգտագործեն հաշվեհարդարի համար. փորձագետ

57
(Թարմացված է 12:14 18.04.2021)
Ռազմական հարցերով փորձագետ Դավիթ Հարությունովը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է արցախյան 44-օրյա պատերազմի պատճառներն ու պատերազմի հանգամանքներն ուսումնասիրող փաստահավաք հանձնաժողով ստեղծելու առաջարկին։   
Հարությունով. «Փաստահավաք հանձնախմբի ստեղծման առթիվ միշտ առաջացել են քաղաքական նկատառումներ»

Դավիթ Հարությունովի դիտարկմամբ` ընդհանրապես ռազմական գործողությունների արդյունքների վերլուծությունը նման հանձնաժողովի ձևաչափով շատ դժվար խնդիր է, և այդ առումով շատ սահմանափակ է նաև միջազգային փորձը, երբ ուսումնասիրություններ են կատարվել բուն պաշտպանական գերատեսչության շրջանակներից դուրս։

Ըստ փորձագետի`պարզ է, որ ցանկացած ռազմական գործողությունից հետո զինված ուժերը սկզբում որոշակի վերլուծություն անում են, բայց եթե խոսքն առնչվում է ավելի գլոբալ հետևանքներին և հանրային պահանջից բխող ինչ–որ ձևաչափ ստեղծելուն, ապա դա միշտ եղել է բարդ գործընթաց։ 

«Փաստորեն, խոսքը հաճախ իրար հակասող մի շարք գործոնների համադրման մասին է, այսինքն` այդ կառույցը նախ պետք է լինի անկախ, և երկրորդ` պետք է իր կազմում ունենա այնպիսի մարդիկ, որոնք որոշակի փորձ ունեն ու կարող են վերլուծել իրենց տրամադրվող տվյալները, և երրորդ` պետք է լինի բարձր պրոֆեսիոնալիզմ, որպեսզի կատարվեն համարժեք եզրակացություններ։ Այդ ամենը պետք է ունենա նաև հասարակական լայն աջակցություն»,– նշեց փորձագետը։

Այդուհանդերձ, Հարությունովն ընդգծեց, որ հայաստանյան պայմաններում չափազանց դժվար է նման հանձնաժողով ստեղծելը, առավել ևս գործնականորեն անհնար կլինի աշխատանքների արդյունավետության ապահովումը, որովհետև հանձնաժողովը կազմավորվելու է ներքաղաքական լարված պայմաններում։ Ըստ նրա` հստակ տեղեկատվություն չկար նաև ապրիլյան քառօրյայի հանգամանքները քննող հանձնաժողովի գործունեության վերաբերյալ, համենայնդեպս, ինչ–որ արդյունք դեռ չի ներկայացվել։    

«Իհարկե հասկանալի է, որ կա գաղտնիության չափաբաժին, բայցևայնպես, կարելի է ինչ–որ եզրակացությունների տեսքով ձևակերպումներ տալ ու դրանք հանրայնացնել։ Բուն հանձնախմբի ձևավորման գաղափարի հիմքում նաև այն դրույթն է, ըստ որի` անհրաժեշտ է պատասխանել հենց հասարակական հնչեղություն ունեցող հարցերին։ Մյուս կողմից` պետք է ընդունել, որ միշտ առաջացել են հանձնախմբի հետ կապված քաղաքական նկատառումներ»,– նշեց փորձագետը։

Հարությունովի պնդմամբ` ամենաբարդ խնդիրը կարող է ի հայտ գալ երկու կողմից, այսինքն` եթե գործող իշխանության օրոք է ստեղծվում փաստահավաք հանձնաժողովը, ապա պարզ է, որ կառաջանան գործընթացն ուղղորդելու կամ ցենզուրայի ենթարկելու կասկածներ, իսկ եթե ընդդիմությունը ստեղծի նման կառույց և գա իշխանության, ապա այստեղ էլ կա լուրջ մտավախություն, որ հանձնաժողովը կօգտագործվի հաշվեհարդար իրականացնելու նպատակով, հետևաբար, իրավիճակն այդ առումով, ըստ փորձագետի, փակուղային է։    

Նշենք, որ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունն արդեն իսկ նախագիծ է մշակել, որով առաջարկում է ստեղծել պարիտետային փաստահավաք հանձնաժողով։

«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանի խոսքով` հանձնաժողովը փաստեր է հավաքելու պատերազմի նախապատրաստական փուլի առնչությամբ։ Մասնավորապես, ի՞նչ ենք ունեցել պատերազմից առաջ, ի՞նչ իրավիճակում է եղել ՀՀ ԶՈւ–ն և պատրաստ եղե՞լ ենք պատերազմին։ Բացի այդ, դիվանագիտական մակարդակում ի՞նչ պրոցեսներ են ընթացել, որոնք նպաստել են պատերազմի վերսկսմանը։ 

Հանձնաժողովը կուսումնասիրի նաև պատերազմի շրջանը և եզրակացություն կներկայացնի` այդ կերպ պատասխանելով այսօր հնչեցվող մի շարք հարցերի։

Պատերազմը մութ կողմ չի՞ ունենա. ԼՀԿ–ն պարիտետային հանձնաժողով ստեղծելու նախագիծ է մշակել

57
թեգերը:
հանձնաժողով, Արցախյան պատերազմ, Դավիթ Հարությունով (ռազմական փորձագետ)
Ըստ թեմայի
Հարությունով. «Արագացված ընթացակարգով զինծառայության նախագիծը լուրջ խնդիրներ կհարուցի»
«Իսկանդերը» կարո՞ղ էր չպայթել կամ 10%-ով պայթել. Դավիթ Հարությունովը պարզաբանում է
Հարությունով. «Տեղազննման սարքերի շնորհիվ դիվերսիոն գործողությունները քչացել են»
Քիմ և Քորթնի Քարդաշյան. արխիվային լուսանկար

«Իմ հայ թագուհի Քորթնի Քարդաշյան». Քիմը շնորհավորել է քրոջ ծննդյան տոնը. լուսանկարներ

0
Քիմ Քարդաշյանը գրել է, որ Քորթնին միշտ գիտի, թե ինչ է ուզում այս կյանքում։

ԵՐԵՎԱՆ, 18 ապրիլի – Sputnik. Ամերիկահայ հեռուստաաստղ Քիմ Քարդաշյանը յուրահատուկ կերպով է շնորհավորել ավագ քրոջը` Քորթնի Քարդաշյանին ծննդյան օրվա առթիվ։ Նա Քորթնիի հետ տարբեր ժամանակներում արված լուսանկարներ է հրապարակել, որոնց մեջ կա նաև Հայաստան կատարած այցը։

«Ծնունդդ շնորհավոր, իմ հայ թագուհի Քորթնի Քարդաշյան։ Մոլորակի այն մարդն ես, ում ես շատ երկար ժամանակ է ինչ ճանաչում եմ։ Քո նմանը չկա։ Դու միշտ գիտես ինչ ես ուզում այս կյանքում, և երբեք չես համապատասխանում ուրիշների իդեալներին, ես այնքան եմ հիանումքեզնով: Դու միշտ ճշտի կողմից ես և դարձել ես լավագույն հոգեթերապևտը, որի մասին կարող է երազել ցանկացած աղջիկ։ Ես սիրելու եմ քեզ մինչև վերջին շունչս։ Քեզ լավագույն տարեդարձն եմ մաղթում, դու արժանի ես այս ամենին»,– գրել է Քիմը։

Նշենք, որ այսօր Քորթնին նշում է իր ծննդյան 42–րդ տարեդարձը։ Նա Instagram-ում հրապարակել է նախօրեին իր նոր ընկերոջ՝ ամերիկացի երաժիշտ Թրևիս Բարքերի մատուցած օրիգինալ անակնկալը և երկրպագուներին ցույց տվել տան անկյունում կակաչների ահռելի փունջն ու առաստաղից թելով կախված բազմաթիվ գարդենիաները։

Նշենք, որ վերջերս հայտնի դարձավ, որ Քորթնին նոր ընտրյալ ունի։ Օրեր առաջ նա հանգստյան օրերն անցկացրել էր Թրևիս Բարքերի հետ։
Ընտանեկան հանգստից լուսանկարներ են հրապարակել ինչպես Քորթնի Քարդաշյանը, այնպես էլ հայտնի երաժիշտը։

Նշենք, որ Քորթնին նախկինում հանդիպում էր Սքոթ Դիսիքի հետ, որից ունի 3 երեխա, իսկ Բարքերն իր նախորդ ամուսնությունից մեկ դուստր և մեկ որդի ունի։ Զույգն իր ժամանակի զգալի մասն անց է կացնում երեխաների հետ։

«Ամենաթույն մորաքույրը»․ Քիմ Քարդաշյանն ու զարմիկը խախտել են Քորթնիի սահմանած «կանոնները»

0
թեգերը:
Ծննդյան օր, Քորթնի Քարդաշյան, Քիմ Քարդաշյան
Ըստ թեմայի
Քիմ Քարդաշյանը միլիարդատեր է դարձել և ընդգրկվել աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակում
Արմենչիկ և ոչ միայն. Քորթնի Քարդաշյանը գաղտնազերծել է իր հայկական «փլեյլիստը»
Ինչո՞ւ վճարել պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչներին․ Քորթնի Քարդաշյանը որդուն գործի է դրել
Քիմ և Քորթնի Քարդաշյանները գովազդում են ռուս գործարարի ստարտափը