Բենիամին Մաթևոսյան

Կոմպրոմատների հրապարակումը կրելու է շարունակական բնույթ. քաղաքական մեկնաբան

235
(Թարմացված է 20:22 08.12.2020)
«Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտի քաղաքական մեկնաբան Բենիամին Մաթևոսյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Սերժ Սարգսյանի ու Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի զրույցի` համացանցում հրապարակված ձայնագրությանը։
Մաթևոսյան. «Համոզված եմ, որ կոմպրոմատների հրապարակումը կրելու է շարունակական բնույթ»

Բենիամին Մաթևոսյանի դիտարկմամբ` իրականում ձայնագրության մեջ սենսացիան ոչ թե այն փաստն է, որ Սերժ Սարգսյանը հրաժարվել է վաճառել հողերը, այլ ինքնին հրապարակման ի հայտ գալը, այսինքն` նման առաջարկ գոյություն ունեցել է։

«Պայմանականորեն ասած` Ադրբեջանը փողերով լիքը ճամպրուկն առել, դես ու դեն էր ընկել` առաջարկելով 5 միլիարդ դոլարի դիմաց վաճառել Արցախի ազատագրված շրջանները, ինչից կարելի է եզրակացնել, որ եթե առաջարկն ու գումարը կա, բայց կոնկրետ մարդը` Սերժ Սարգսյանը, չի ընդունում առաջարկը, ուրեմն անհրաժեշտ է գտնել մեկ այլ մարդու, ով կհամաձայնի համապատասխան գումարի շրջանակներում իրականացնել այն գործառույթները, որոնք ցանկանում է տեսնել Ադրբեջանը»,– ասաց քաղաքական մեկնաբանը։

Ի հավելումն ասվածի` Մաթևոսյանը շեշտեց, որ հայաստանյան քաղաքական, լրատվական, վերլուծական տիրույթում հողերի հնարավոր վաճառքի մասին խոսում էին հենց Նիկոլ Փաշինյանին կից քաղաքական ուժերը, հետևաբար այն ժամանակ, երբ Սերժ Սարգսյանը հրաժարվեց գործարքից, գուցե Ադրբեջանը նույն առաջարկով և ճամպրուկով դիմեց հիշյալ շրջանակներին։  

«Եթե հիշում եք, Վրաստանում խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ, երբ Սաակաշվիլիի ու Իվանիշվիլիի միջև սկսվեց փոխհրաձգություն, և քաղաքական հակամարտությունը մտավ շատ սուր փուլ, հայտնվեց մի տեսագրություն, որտեղ երևում է, թե ինչպես են Վրաստանի բանտերում խոշտանգում կալանավորներին, ինչը մեծագույն կոմպրոմատ է այդ երկրի համար, ուստի ազդեց հետագա ներքաղաքական գործընթացների վրա։ Մենք հիմա նույնպես թևակոխել ենք ներքաղաքական մի բարդ փուլ, ուստի տրամաբանական է, որ գործընթացների շրջանակում ի հայտ են գալու զանազան տիպի տեղեկություններ, որոնք սասանելու են ներկա իշխանությունների առանց այդ էլ սասանված հեղինակությունն ու վարկանիշը»,– ասաց քաղաքական մեկնաբանը։ 

Անհնազանդության ակցիաներ Երևանում. մայրաքաղաքում կատարվածը` լուսանկարներով

Մաթևոսյանի կարծիքով` կոմպրոմատների հրապարակումը կրելու է շարունակական բնույթ, քանի դեռ Փաշինյանը չի հեռացել զբաղեցրած պաշտոնից։ Մեկնաբանի դիտարկմամբ` Փաշինյանն ու նրա շրջապատը երկար տարիներ խոսում են այն մասին, թե հողերը ծախել են, վարչապետն էլ ապրիլյանի մասին ասում էր, թե պայմանավորված պատերազմ էր, հետևաբար Փաշինյանի աշխարհընկալման շրջանակներում պատերազմն էլ կարող է պայմանավորված լինել, հողերն էլ կարող են վաճառվել, այսիքն` փաստերի համադրությունը բերում է շատ անմխիթար եզրակացության, և եթե մարդիկ կարծում են, որ պայմանավորված պատերազմում չեն կարող զոհեր լինել և Շուշին ու Հադրութն էլ բոնուսի տեսքով չեն կարող հանձնել Ադրբեջանին, ապա այդ մարդիկ չեն ընկալում ներկայիս հայաստանյան ներքաղաքական զարգացումները։ 

Մաթևոսյանը վկայակոչեց Sputnik Արմենիայի մամլո սրահում կայացած ասուլիսը, որի ընթացքում Աղվան Վարդանյանը հարցադրումների միջոցով առաջ քաշեց այն վարկածը, որ Փաշինյանին տարածքները հանձնելու դիմաց գումար է առաջարկվել, ինչի կապակցությամբ հերքումներ չեն հնչել։    

Հիշեցնենք` երեկ երեկոյան համացանցում լուրեր հայտնվեցին, որ Ադրբեջանի նախագահը ժամանակին ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանին մեծ գումարներ է առաջարկել Արցախ դիմաց, բայց Սարգսյանը մերժել է։

Ավելի ուշ «Բաղրամյան 26» տելեգրամ-ալիքն այս տեղեկությունները հաստատող ձայնագրություն հրապարակեց, որում Սերժ Սարգսյանն ու Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն զրուցում են Արցախի հարցի հնարավոր լուծման մասին։ 

«Մենք ուզում ենք խաղաղ ու հանգիստ ապրել։ Մեր ցանկությունը, ցավոք սրտի, բավական չէ»,-ասում է Սերժ Սարգսյանը։ «Տուր նրան շրջանները։ Նա կվճարի։ Նա քեզ առաջին փուլի համար 5 միլիարդ դոլար է առաջարկել»,-ասում է Լուկաշենկոն։ «Ես նրան 6 միլիարդ եմ տալիս, թող հրաժարվի 7 շրջաններից»,-պատասխանում է Սերժ Սարգսյանը։

235
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, Սերժ Սարգսյան, Բենիամին Մաթևոսյան
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո (814)
Ըստ թեմայի
«Նիկոլ, դավաճան». ակցիայի մասնակիցները կոչ են անում փակել Երևանի փողոցները
«Առանց Նիկոլ Հայաստան». ի՞նչ էր կատարվում Մաշտոցի պողոտայում. տեսանյութ
Վարչապետի հրաժարականը պահանջող բողոքի ակցիաների 81 մասնակից բերման է ենթարկվել
Հոգևորականը Դադիվանքի տարածքում. արխիվային լուսանկար

Ամեն ինչ նոր է սկսվում. ի՞նչ է սպասվում արցախյան հիմնահարցի կարգավորման գործընթացում

21
(Թարմացված է 23:05 06.05.2021)
«Իրականում» հաղորդման հեղինակ Արման Վանեսքեհյանն Արցախի կարգավիճակի հետ կապված մի շարք խնդիրներ է առաջ քաշում: Հեղինակը պնդում է, որ արտաքին աշխարհը լրջագույն ջանքեր է գործադրում, որպեսզի գործընթացը ոչ թե Ռուսաստանը ղեկավարի, այլ նատոյական Թուրքիան:
Ամեն ինչ նոր է սկսվում. ի՞նչ է սպասվում արցախյան հիմնահարցի կարգավորման գործընթացում

Իրականում, ինչպես և արդեն բազմիցս նշվել է, Արցախի կարգավիճակի հետ կապված հիմնական քննարկումները, բանակցություններն ու կարևոր որոշումները դեռ նոր են սկսվում:

Sputnik Արմենիայի մեկնաբանը հաղորդման նախորդ թողարկման ժամանակ նշել էր, որ Ադրբեջանի նախագահ Ալիևն ակնհայտորեն ստում էր, երբ հայտարարում էր, թե Արցախի հարցը լուծվել է ռազմական ճանապարհով, մինչդեռ ամենևին էլ այդպես չէ։

Արցախի կարգավիճակը կարգավորելու ժամանակն է. Բաքուն սադրանքներով է պատասխանում

...Այդ պատերազմը ցույց տվեց, թե որքան անիրական է ենթադրել, որ Արցախի հայ բնակչությունը կարող է թուրք-ադրբեջանցիների հետ համերաշխ ապրել: Իսկ հինգ հազար զոհի արյունը նույնիսկ տասնամյակների ընթացքում չի կարող մոռացվել…

Շուշիի Մայր տաճարը պետք է մնա Հայ Առաքելական եկեղեցու պաշտամունքի վայր. Արա Այվազյան

Հաջորդիվ հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է միջազգային հանրությունը տրամադրված արցախյան խնդրի կարգավորման գործընթացում։

21
թեգերը:
Ռուսաստան, բանակցություն, ՆԱՏՕ, Արցախ, Հայաստան
թեմա:
Իրականում / Օրացույց
Ըստ թեմայի
Հայաստանը հետախուզում է հայտարարել Արցախի պատերազմին մասնակցած 40 ահաբեկչի նկատմամբ
Նժդեհի արձանն իր տեղում է. Արցախի նախագահի խոսնակը հերքում է լուրը
Մարդասիրության օրինակելի դրսևորում. Արցախի ԱԳՆ–ն` ԵԽ պատգամավորների նախաձեռնության մասին
Արցախյան պատերազմի վերաբերյալ հարուցվել է 1580 քրեական գործ. դատախազություն
Ստեփան Դանիելյան

Լավրովի կողմից Զանգեզուրի միջանցքին անդրադարձը մեսիջ է Ադրբեջանին և Թուրքիային. Դանիելյան

211
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի երևանյան այցին և դրա շրջանակներում քննարկված կարևոր հարցերին։
«Լավրովի կողմից «Զանգեզուրի միջանցքին» անդրադարձն ըստ էության մեսիջ է Ադրբեջանին և Թուրքիային». Դանիելյան

Ստեփան Դանիելյանի դիտարկմամբ` բանակցությունների ընթացքում ամենակարևոր հարցը բնականաբար կապված է գերիների խնդրի հետ, իսկ աշխարհաքաղաքական առումով չափազանց կարևորվում է կոմունիկացիաների ապաշրջափակման հարցը, ինչն, ըստ քաղաքագետի, ենթադրում է գլոբալ փոփոխություններ, որոնք նոր հնարավորությունների հետ մեկտեղ կբերեն նաև նոր վտանգներ։   

«Լավրովի կողմից  Զանգեզուրի միջանցքին անդրադարձ կատարելն ըստ էության մեսիջ է` ուղղված ոչ միայն Ադրբեջանին, այլև Թուրքիային, քանի որ ՌԴ արտգործնախարարը նշել է, որ հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը պետք է տեղի ունենա կամովին, առանց պարտադրանքի։ Տպավորությունն այն է, որ կան ինչ–որ խնդիրներ, որտեղ ոչ միայն հայկական կողմը, այլև ռուսական կողմը բավարարված չէ, թե ինչպիսի աշխատանքներ են ընթանում։ Կարելի է ենթադրել, որ ճանապարհների վերահսկողության խնդիրն է առաջնահերթ քննարկման առարկա դարձել, թե ովքեր են վերահսկելու, ինչ կարգավիճակ են ունենալու և որ ճանապարհներն են բացվելու»,– նշեց քաղաքագետը։

Դանիելյանի կարծիքով` գերիների հարցն արդեն քաղաքական բնույթ է ստացել և այն Ադրբեջանի կողմից օգտագործվում է քաղաքական նկատառումներով, որպեսզի հոգեբանական ճնշում գործադրի Հայաստանի ու հայ ժողովրդի վրա։ Ըստ նրա` այդ հարցը կազդի նաև մեր ներքաղաքական հետագա զարգացումների, ընտրական գործընթացի և ապագա կառավարության ձևավորման վրա։ Քաղաքագետի համոզմամբ` գերիների վերադարձի հարցում Ռուսաստանի դերակատարումը չափազանց մեծ ու կարևոր է, քանզի այդ երկիրն ուղղակի միջնորդ է։ 

Անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացի քաղաքականացումից զերծ մնալու Սերգեյ Լավրովի կոչին` Դանիելյանն ընդգծեց, որ արցախյան հիմնախնդիրն ունի աշխարհաքաղաքական ենթատեքստ, միշտ եղել է մեծ ուշադրության կենտրոնում։ Ռուսաստանը, Արևմուտքը և մյուս շահագրգիռ կողմերը փորձում են ինչ-որ կերպ ներգրավվել կարգավորման գործընթացում` ունենալով որոշակի ազդեցություն։ Ըստ նրա` Լավրովի ցանկությունը հավանաբար այն է, որ մթնոլորտը չշիկանա, հիմնախնդրի կարգավորումն ընթանա հանդարտ և պարզ լինի, թե ինչ գործընթացներ են նախանշվում, որոնք անկասկած ազդեցություն կունենան արցախյան խնդրի և Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վրա։ 

Խաղաղապահներն ամեն ինչ անելու են, որպեսզի լուծեն շփման ճշգրիտ գիծ սահմանելու հարցերը

Հիշեցնենք, որ ՌԴ արտգործնախարարը երկօրյա աշխատանքային այցով Հայաստան է ժամանել երեկ՝ մայիսի 5-ին։ Այսօր առավոտյան Սերգեյ Լավրովն այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ 

ՌԴ-ն հավատարիմ է իր դաշնակից Հայաստանի անվտանգության ապահովման հանձնառությանը. Լավրով

Այցի շրջանակներում ՌԴ ԱԳ նախարարին ընդունել է ՀՀ ԱԳ նախարարի պաշտոնակատար Արա Այվազյանը։ Հանդիպումից հետո նախարարները հանդես են եկել համատեղ մամուլի ասուլիսով և ներկայացրել հարցերի այն շրջանակը, որ քննարկել են հանդիպման ընթացքում։Սերգեյ Լավրովը հանդիպել և բանակցություններ է վարել նաև ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի հետ:

ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը Հայաստանից մեկնելու է Ադրբեջան։

211
թեգերը:
Թուրքիա, Ադրբեջան, տարածաշրջան, Զանգեզուր, Սերգեյ Լավրով, Ռուսաստան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Որպեսզի ամրապնդենք բիոլոգիական անվտանգությունը. Լավրովն ու Այվազյանը հուշագիր են ստորագրել
Հանդիպել են Նիկոլ Փաշինյանն ու Սերգեյ Լավրովը
Սերգեյ Լավրովն այցելել է «Հաղթանակ» զբոսայգի. լուսանկարներ
Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցին. արխիվային լուսանկար

Ինչո՞ւ է Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու գմբեթը կլոր

18
(Թարմացված է 23:44 06.05.2021)

Ադրբեջանցի պաշտոնյաներն անուղղակիորեն ընդունել են այն փաստը, որ Շուշիի հայկական գլխավոր խորհրդանիշի՝ Սուրբ Ամենափրկիչ տաճարի, որն ավելի հայտնի է որպես Ղազանչեցոց եկեղեցի, տեսքի փոփոխության մասին քաղաքական ղեկավարության կարգադրություն կա: Վերականգնման աշխատանքների պատրվակով արդեն ջնջվել են հայկական ավանդական եկեղեցական ճարտարապետությանը բնորոշ գծերը։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը փորձել է հասկանալ՝ ինչպես են Բաքվում պատրաստվում արդարացնել այդ վանդալիզմը։

Ինչպես արդեն տեղեկացրել էինք, մեկ շաբաթ առաջ հայտնի դարձավ, որ Շուշիում, որը ռազմական գործողությունների արդյունքում անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, ապամոնտաժվել է Ղազանչեցոց Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու սրածայր գմբեթը և դրա փոխարեն կլոր մի կառույց է տեղադրվել։ Մինչ այդ եկեղեցու պատերի մոտ արդեն շինհրապարակ էր ծավալվել։ Բաքվում հայտարարել են, որ տաճարը վերականգնվում է, քանի որ այն տուժել է պատերազմի ժամանակ։ Հիշեցնեմ, որ անցյալ տարվա հոկտեմբերի 8-ին ադրբեջանական ուժերը երկու թիրախային հրթիռային հարված հասցրեցին տաճարին։ Արդյունքում վիրավորվել էին եկեղեցում աղոթող մի քանի խաղաղ բնակիչներ, այդ թվում՝ ռուսաստանցի երեք լրագրողներ։ Վնասվել էր տաճարի գմբեթը։ Վնասված գմբեթը վերականգնելու փոխարեն այն վերականգնման պատրվակով ամբողջությամբ վերացվել է։ Բաքվում պնդում են, թե, իբր, տաճարն ի սկզբանե այդպիսի տեսք ուներ մինչ «հայերի կողմից հայաֆիկացվելը»։

Մտահաղացման վերջնական նպատակի վերաբերյալ մի քանի վարկած կա։ Արցախի արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Բաբայանի կարծիքով, հնարավոր է, որ տաճարը մահմեդական մզկիթի վերածվի: «Չի կարելի բացառել այդ հավանականությունը։ Հիշենք թուրքական իշխանության կողմից մզկիթի վերածված Սուրբ Սոֆիայի տաճարը։ Այն ամենը, ինչ անում է ավագ եղբայրը, հետո օրինակ է ծառայում կրտսերի համար»,- ասել է Բաբայանը։

Նույն ձեռագիրն է, որով Սուրբ Սոֆիան վերածվեց մզկիթի. ԱԺ–ն արձագանքեց Շուշիում կատարվածին

Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ տաճարի ճարտարապետական կերպարը խեղելուց հետո պատրաստվում են հայտարարել, որ այն ալբանական է ու փոխանցել ձևավորվող ուդիների քրիստոնեական համայնքին։ Այս մասին է վկայում, մասնավորապես, Ադրբեջանի մշակույթի նախարար Անար Քերիմովի ելույթը, որը հունվարի կեսերին ասել էր, որ «Շուշիի Ղազանչի եկեղեցին, ինչպես և Ղարաբաղի ալբանական մյուս եկեղեցիները, կվերականգնվեն ու կփոխանցվեն օրինական տերերին»:

Церковь Сурб Казанчецоц на фото-открытке 1911 года
© Photo : Public domain
Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցին, 1911 թվականի բացիկ

Նույն ոճով են արտահայտվում նաև Բաքվի իշխանամետ ԶԼՄ-ներում բազմաթիվ հրապարակախոսությունների հեղինակները։ Ահա թե ինչ է գրում Haqqin.az-ը. «Ադրբեջանական իշխանությունն ուղղում է սխալները։ Սկսվել է Շուշիի տաճարի վերականգնումը։ Դրա հետագա ճակատագիրը կորոշեն ադրբեջանցի քրիստոնյաները՝ հին ալբանների ժառանգները ՝ ուդիները»։ Եվ դա այն դեպքում, երբ կովկասյան ալբանացիները ձուլվել են Ղազանչեցոց եկեղեցու կառուցումից շատ առաջ, իսկ ալբանացիների հետնորդ ուդիներն ապրում են Շուշիից հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռու։

Երրորդ վարկածի համաձայն ՝ տաճարը պատրաստվում են ներկայացնել որպես ուղղափառ ու հետագայում հանձնել ՌՈՒԵ Բաքվի թեմին: Դրա համար վաղուց են հող պատրաստում։ Դեռ խորհրդային տարիներին ադրբեջանցի պատմաբանները փորձել են զգուշորեն խոսակցություններ սկսել այն մասին, թե իբր Ղազանչեցոցն ի սկզբանե ուղղափառ է, ու այն կառուցել են ոչ թե հայերը, այլ ռուսները։ Դա հաստատում են լուսանկարներով, որոնցում տաճարը պատկերված է առանց սրածայր գմբեթի։ Այս ձևով այն հեռվից նման է ուղղափառ եկեղեցու։ Հենց այդ ֆոտոշարքերն են դրված ներկայումս ակտիվորեն շահագործվող լեգենդի հիմքում։

Церковь Сурб Казанчецоц, 1990-е годы
Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցին 1990-ականներին

«Վերականգնողական աշխատանքները կատարվում են ինքնատիպ ճարտարապետական ոճով Շուշա քաղաքի պատմական տեսքը վերստեղծելու նպատակով», - նշված է Ադրբեջանի ԱԳՆ մեկնաբանության մեջ: «Եկեղեցին կվերականգնվի սկզբնական տեսքով, ինչպես նախկինում էր, առանց սրածայր գմբեթի», - պարզաբանել է Ադրբեջանի եվրաինտեգրման կոմիտեի անդամ Տողրուլ Ջուվարլին: «Հայերը փոխել են եկեղեցու տեսքը։ Նրանք վերակառուցել են այն և կառուցել սրածայր գմբեթը, որը նախկինում չկար։ Այժմ աշխատանքներ են տարվում եկեղեցին սկզբնական տեսքի վերադարձնելու ուղղությամբ», - ռուս լրագրողներին տված հարցազրույցում ասել է Ադրբեջանի կառավարության ներկայացուցիչը, որը խնդրել է չհիշատակել իր անունը։

Ի՞նչ է եղել իրականում։ Լուսանկարները, որոնց վրա տաճարը պատկերված է առանց սրածայր գմբեթի, իրական են։ Տաճարը դրանց վրա պատկերված է 1920 թվականի հայերի կոտորածից հետո։ Հայտնի է, որ ջարդերի օրերին տեղի թաթարները քանդել են Ղազանցոց եկեղեցու գմբեթը և հանել խաչը։ Մերկացված ներքին կառույցը, որի վրա հենվում էր գմբեթը, կլորացված էր և արտաքնապես հիշեցնում էր ուղղափառ եկեղեցու գմբեթի ձևը։ Տաճարն այդպիսի տեսք ուներ մինչև 1992 թվականը, երբ դրա նախնական տեսքը վերականգնվեց։ Վերականգնումն իրականացվել է 19-րդ դարի վերջի - 20-րդ դարի սկզբի լուսանկարների հիման վրա։ Բազմաթիվ արխիվային նյութեր հաստատում են, որ ճարտարապետ Սիմեոն Տեր-Հակոբյանցը տաճարը նախագծել է հենց սուր գմբեթով։ Այսպիսին է այն կառուցել գլխավոր շինարար Ավետիս Երամիշյանցը։

«Նորոգման աշխատանքների» քողի տակ Ադրբեջանն աղավաղում է Շուշիի Ղազանչեցոցը. Արցախի ՄԻՊ

Ճարտարապետի և շինարարի անունները փորագրված են եկեղեցու խորանի ճակատային հատվածում։ Հարավային հատվածի վերին մասի արձանագրությունը փաստում է, որ տաճարը կառուցվել է ծխականների միջոցներով և նվիրատվություններով։ Այնտեղ նշվում է, որ շինարարությունը սկսվել է 1868-ին Գևորգ Դ կաթողիկոսի օրոք և ավարտվել 1887-ին ՝ պատրիարք Մակար Ա-ի օրոք։ Տաճարից մի փոքր ավելի վաղ կառուցված զանգակատան արևելյան պատին փորագրված է․ «Կառուցվել է զանգակատունը Գաբրիել Հովսեփյան-Բատիրյանցի հիշատակին, ով Ղազանչից է, Մկրտիչ Մարգարյան-Խանդամիրյանցի, նրա կնոջ Բալասանի և որդիների՝ Արուպի և Ստեփանի և բոլոր ղազանչեցիների հիշատակին: Փառք Աստծուն, և թող փրկվեն բոլոր ողջերի և մահացածների հոգիները: 1858 թվականի ամառ»: Բոլոր գրությունները բնականաբար հայերեն են։ Այս ամենով հանդերձ ինչպե՞ս կարելի է պնդել, թե եկեղեցին հայերը չեն կառուցել, ու որ այն գործել է որպես ուղղափառ տաճար։

Պարզվում է ՝ առասպելն այն մասին, որ Ղազանչեցոցը ռուսական ուղղափառ եկեղեցի էր, շարունակություն ունի։ 

Ադրբեջանի Ճարտարապետների միության վարչության անդամ, Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայի մոսկովյան բաժանմունքի պրոֆեսոր Ֆաիգ Իսմայիլովը պնդում է, որ ռուսներն էլ իրենց հերթին են գողացել տաճարի շենքը: Նկարագրելով Ղազանչեցոց եկեղեցու ծագման պատմությունը՝ ճարտարապետը պնդում է. «Երբ Ղարաբաղում գտնվող ռուս զինվորների համար եկեղեցի հիմնելու անհրաժեշտություն առաջացավ, բանակային ղեկավարությունը զանգ կախեց Ղարաբաղյան խանի պալատի աշտարակին և այստեղ երկրպագելու պայմաններ ստեղծեց։ Ժամանակի ընթացքում ղարաբաղյան խանության շենքը ռուսական բանակի հրամանատարության հրամանով վերանորոգվել է և հարմարեցվել է եկեղեցական ոճին»։ Կարելի է, իհարկե, այս ամենին հումորով վերաբերել։ Բայց Շուշիից գաղթած հայերի ծիծաղը չի գալիս։

Շուշիում հայկական ներկայության բոլոր հետքերը ջնջելու Ադրբեջանի իշխանության փորձերը, մեղմ ասած, դժվարությամբ են տեղավորվում Բաքվից հնչող հավաստիացումների ենթատեքստում, թե նրանք պատրաստ են պայմաններ ստեղծել Արցախում երկու համայնքների խաղաղ գոյակցության համար: Ադրբեջանի իշխանության շարունակական վանդալիզմի ֆոնին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տեսչական առաքելության՝ տարածաշրջան այցին խոչընդոտելու փաստը հատուկ իմաստ է ստանում: Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական մոտեցումն այս հարցում միանշանակ է։ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան այդ կապակցության հստակ է արտահայտվել․ «Մեր սկզբունքային դիրքորոշումն այսպիսին է՝ մենք Լեռնային Ղարաբաղում մշակութային և հոգևոր նշանակության օբյեկտների նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքի կողմնակից ենք: Մենք կողմ ենք Լեռնային Ղարաբաղում մշակութային և հոգեւոր արժեքների պահպանմանը։ Մենք հաստատում ենք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի առաքելության՝ տարածաշրջան այցը շուտափույթ կազմակերպելու կարևորությունը »։ Միայն թե դա շուտ լինի։

18
թեգերը:
Շուշի, Ադրբեջան, Արցախ, Ղազանչեցոց եկեղեցի (Շուշի)
Ըստ թեմայի
Վանդալիզմը շարունակվում է. ադրբեջանցիները գնդակոծել են Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու գմբեթը
Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցում հնչել է հայկական բանակի օրհներգը
Ինչ իրավիճակում է Շուշիի Ղազանչեցոցը հրթիռակոծությունից հետո. տեսանյութ