Սուրեն Սուրենյանց

Շփման նոր գիծը գծվում է պատերազմում, կամ բանակցությունների բովանդակային կողմը մշուշոտ է

536
(Թարմացված է 12:46 26.10.2020)
Քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ղարաբաղյան հիմնախնդրի բանակցային գործընթացի վերականգնման հնարավորությանն ու շփման գծում խաղաղապահ ուժերի տեղակայման հեռանկարին։
Կարևոր է, թե ՌԴ քաղաքական ղեկավարությունը որքանով կարող է ազդել Թուրքիայի որոշումների վրա. Սուրենյանց

Սուրեն Սուրենյանցի կարծիքով` հիմա շատ դժվար է կանխատեսել, թե երբ կվերսկսվի բանակցային գործընթացը, սակայն հստակ է այն, որ չի լինելու վերադարձ նախկին կետին, այսինքն` այլևս չեն լինելու հանդիպումներ հանդիպումների համար, քանի որ այդ ձևաչափն արդեն սպառել է իրեն։ Հենց դա է պատճառներից մեկը, որ բանակցային գործընթացը մտավ փակուղի։

Ըստ նրա` հայկական կողմն իր համար կարմիր գիծ է սահմանել Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի չզիջելը, իսկ Ադրբեջանը խոսում է առնվազն հինգ շրջանների վերադարձի անհրաժեշտության մասին, ինչը վկայում է, որ կողմերի դիրքորոշումները տրամագծորեն տարբեր են։ Ուստի այստեղ շատ կարևոր է, թե ինչպիսի կոնսենսուս կձևավորեն միջազգային միջնորդները։ 

«Այս պահին բանակցությունների բովանդակային կողմը մշուշոտ է, տեսանելի չէ, որովհետև կողմերը ոչ միայն ունեն տրամագծորեն հակադիր մոտեցումներ, այլ շարունակում են միմյանց դեմ պատերազմել։ Այդուհանդերձ պատերազմը հյուծիչ է և ըստ էության երկու կողմերի մոտ էլ որոշակի մաշվածություն կա։ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահողների հետ հրադադարի հաստատմանն առնչվող բանակցություններն արդյունք չտվեցին, ուստի համանախագահները փորձում են կոնսոլիդացված ճնշում գործադրել հակամարտության կողմերի վրա, ինչն ի վերջո կարող է բերել հրադադարի հաստատման»,– ասում է քաղաքագետը։

Սուրենյանցի գնահատմամբ` հակամարտության բացահայտ կողմ է նաև Թուրքիան, և այստեղ շատ կարևոր է ռուսական գործոնը, թե որքանով ՌԴ քաղաքական ղեկավարությունը կարող է ազդել Թուրքիայի որոշումների վրա, կամ որքանով կարող են ձեռք բերվել ռուս–թուրքական համաձայնություններ։

«Շփման նոր գիծը սովորաբար գծվում է պատերազմում։ Կա հայտնի ճշմարտություն, որ արյան գնով ձեռք բերված տարածքները գրչի ուժով չեն սրբագրվում, և ակնհայտորեն հրադադար կարող է հաստատվել այն շփման գծում, որտեղ կդադարեցվեն ռազմական գործողությունները, բայց դա չի նշանակում, որ խաղաղապահները կարող են հայտնվել հենց շփման գծի երկայնքով »,– նշում է քաղաքագետը։

ՊՆ-ն կարևորում է հրադադարի ռեժիմի պահպանման հստակ պարամետրերի շուտափույթ ներդրումը

Սուրենյանցի համոզմամբ` խաղաղապահ ուժերի խնդիրը կախված կլինի նրանից, թե ինչպիսի մանդատ և կազմ կունենան, ինչպիսի ձևաչափ կգործի։ Քաղաքագետը դժվարանում է կանխատեսել` հակամարտության կողմերը հնարավորությո՞ւն կունենան միասնական դիրքորոշում մշակել խաղաղապահ ուժերի կազմի, մանդատի վերաբերյալ։ Ըստ այդմ`տվյալ հարցը կկարգավորվի, եթե որևէ կերպ վերականգնվի բանակցային գործընթացը։    

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Հոկտեմբերի 25-ի ժամը 14։30-ի դրությամբ` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով Արցախում զոհվել են 974 զինծառայողներ և 37 քաղաքացիական անձինք։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդը 6614 զոհ ունի և բազմաթիվ վիրավորներ։

Ըստ վերջին տվյալների՝ Ադրբեջանի զինված ուժերը կորցրել են 24 ինքնաթիռ, 16 ուղղաթիռ, 217 անօդաչու սարք, 6 ՏՈՍ-1 «Սոլնցեպեկ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ, 600 տանկ և ՀՄՄ:

Հայը, «սիրիացին» ու բելառուսը. «հին գելերը» մեկնել են առաջնագիծ

Սեպտեմբերի 29–ին և հոկտեմբերի 1–ին ադրբեջանական զինուժը կրակ է բացել նաև Հայաստանի ուղղությամբ։ Մասնավորապես թիրախավորվել են Վարդենիսն ու Մեծ Մասրիկը։

Պատերազմ Արցախում` առանց սեփական զինվորների. ո՞րն է Էրդողանի գերնպատակը

536
թեգերը:
Արցախ, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ, Հայաստան, բանակցային գործընթաց, ԵԱՀԿ Մինսկի Խումբ, Պատերազմ, հայ-ադրբեջանական, Ադրբեջան
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիան Արցախում - 2020 (2213)
Ըստ թեմայի
Անդամահատում են ու ասում` նստեք բանակցությունների. արցախցի կանայք պահանջ ունեն ԵՄ դեսպանից
Հայկական կողմը շարունակելու է հավատարիմ մնալ հրադադարի ռեժիմին. Փաշինյան
«Փողով եկել են, փողով էլ կկոտորվեն». կամավորները` իրենց ու վարձկանների տարբերության մասին
Վարդան Ոսկանյան

Իրանագետն ասել է` որն է Կովկասում ապակայունացնող գործընթացների բուն նպատակը

380
(Թարմացված է 22:09 03.12.2020)
Իրանագետ, ԵՊՀ արևելագիտության ամբիոնի վարիչ Վարդան Ոսկանյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է արցախյան պատերազմից հետո կովկասյան տարածաշրջանում առաջացած աշխարհաքաղաքական խնդիրներին և այդ համատեքստում Իրանի ու Ռուսաստանի դերակատարությանը։
Ոսկանյան. «Կովկասում ապակայունացնող գործընթացների նպատակը ՌԴ–ին և Իրանին թուլացնելն է»

Իրանագետ, ԵՊՀ արևելագիտության ամբիոնի վարիչ Վարդան Ոսկանյանի դիտարկմամբ` ապակայունացնող գործընթացներն ունեն գերխնդիր` թուլացնել տարածաշրջանում մեր դաշնակից գերտերություն Ռուսաստանի և բարեկամ Իրանի դիրքերը, ըստ այդմ` գործընթացների հեղինակները ցանկանում են այսպես կոչված ռուսական կամ իրանական սպառնալիքները չեզոքացնել։ 

«Ակնհայտ է, որ Ռուսաստանն ու Իրանն այժմ պատրաստ չեն խոշորամասշտաբ բախման։ Դատելով ՌԴ–ում առկա զանազան քննարկումներից, վերլուծական շրջանակներում առկա խոսույթից` որոշակի անհանգստություն կա, որպեսզի չստանան, պատկերավոր ասած, «Ղրիմի երկրորդ պատերազմ»։ Առաջինը տեղի ունեցավ այն ժամանակ, երբ Ռուսաստանը միայնակ մնաց Թուրքիայի առաջնորդությամբ գործող արևմտյան դաշինքի դեմ։ Նույնը վերաբերում է Իրանին, որտեղ այս պահին չեն ցանկանա միայնակ մարտնչել ՆԱՏՕ–ական դաշինքի դեմ Մերձավոր Արևելքում»,– նշեց իրանագետը։ 

Ռուսաստանին և Իրանին ձեռնտու չէ Արցախը թուրքոմաններով և վարձկաններով բնակեցնելը

Ոսկանյանի կարծիքով` դա չի նշանակում, որ նշված ծրագրերը վերանում են, եթե կողմերն առայժմ հետաձգում են հիմնական բախումը, ուստի խնդիր կա Ռուսաստանի և Իրանի պարագայում հզորանալ` պատրաստվելով խոշորամասշտաբ բախման։

Ըստ իրանագետի` երկու երկրներն էլ ունեն ներքին ռազմավարական խորություն և ներուժ` լուծելու այս ժամանակահատվածի կտրվածքով առկա բոլոր խնդիրները և պատրաստվելու վերոհիշյալ բախմանը, որը, ցավոք սրտի, ոչ ոք չի կարող բացառել, քանզի Մերձավոր Արևելքին վերաբերող ծրագիրը դեռ չի դադարել։ 

Մեղրիի միջանցքի խնդիրը պետք է հստակեցվի, հայտարարության տեքստը շատ բազմանշանակ է. իրանագետ

380
թեգերը:
Վարդան Ոսկանյան, Թուրքիա, Ռուսաստան, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
Ըստ թեմայի
Հետ չմնալ Թուրքիայից․ ինչու է Իրանն ակտիվացել ղարաբաղյան գործընթացում
Իրանին լրացուցիչ տեղեկություն տրամադրելու անհրաժեշտություն կա․ Վարդան Ոսկանյան
Որ երկիրն է տապալել Արցախի վերաբերյալ որոշումը և ինչու․ պարզաբանում է Վարդան Ոսկանյանը
Գրիգորի Այվազյան

Ալիևը հայ գերիների վերադարձը ձգձգում է երկու պատճառով. Այվազյանը փակագծեր է բացում

458
Ադրբեջանագետ Գրիգորի Այվազյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Իլհամ Ալիևի՝ «բոլորը բոլորի դիմաց» հայտարարությանը և Ադրբեջանում գտնվող հայ գերիների վերադարձի ձգձգման խնդրին:
Ալիևը հայ գերիների վերադարձը ձգձգում է երկու պատճառով. Գրիգորի Այվազյանը փակագծեր է բացում

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի՝ «բոլորը բոլորի դիմաց» հայտարարությունն առաջին հերթին նպատակ ունի այդ երկիր վերադարձնել Արցախում գտնվող երկու ադրբեջանցի հանցագործներին՝ Շահբազ Գուլիևին և Դիլհամ Ասկերովին, որոնցից մեկը դատապարտվել է ցմահ, մյուսը՝ 22 տարվա ազատազրկման: Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ադրբեջանագետ Գրիգորի Այվազյանը:

«Այն մարդկանց մասին է խոսքը, որոնք, ըստ Արցախի օրենսդրության, ձերբակալվել են աղմկահարույց հոդվածներով: Նրանք ներթափանցել են Արցախի տարածք, սպանություններ կատարել և պահվում են այնտեղ որպես հանցագործներ։ Առաջին պլանում նրանք են, և Ալիևի համար դա պատվախնդրության հարց է»,- ասաց նա:

Այվազյանի կարծիքով՝ Ալիևը հայ գերիների և զոհված զինծառայողների մարմինների վերադարձը ձգձգում է երկու պատճառով՝ նախ, որ Բաքվում ադրբեջանական կողմի զոհերի իրական թիվը չիմանան, երկրորդ՝ հայ հասարակության մեջ պառակտում մտցնելու նպատակով: Ադրբեջանագետն ասում է՝ տարբեր գնահատականներով հայկական կողմը 4500-5500 զոհ ունի, մինչդեռ Ադրբեջանի պարագայում խոսքը առնվազն 10-15,000 զոհի մասին։

Ադրբեջանի ՊՆ–ն հայտնել է իր զոհերի, վիրավորների, գերի ընկածների ու անհետ կորածների թիվը

«Ինչ խոսք՝ այդպիսի մեծ թվով զոհերի քանակի վերաբերյալ Ադրբեջանում դժգոհություն կառաջանա: Մյուս կողմից՝ ձգձգելով գերիների վերադարձը, նրանք փորձում են արհեստական դժգոհություն ստեղծել հայ հասարակության մեջ՝ դրդելով տեղափոխել արցախյան ռազմաճակատը Երևան։ Նրանք փորձում են նորից հայաստանցի-ղարաբաղցի սեպ խրել հայ հասարակության միջև»,- նշեց ադրբեջանագետը:

Մասնագետը կարևորագույն ձեռքբերում է համարում ադրբեջանական թատերականացված ռազմաշքերթում հայ գերիների մասնակցության չեղարկումը։ 

«Իլհամ Ալիևի և նրա վարչակազմի ողջ քարոզչամեքենան հոխորտում էր, որ Բաքվի կենտրոնում իրենք հայ ռազմագերիներին կանցկացնեն ադրբեջանական բայրակների, այսինքն՝ դրոշների ներքո, ինչը չեղարկվեց, և դա ռուսական միջամտության շնորհիվ»,-ընդգծեց Այվազյանը:

Նրա խոսքով՝ հիմա Հայաստանի ներսում պետք է առավելագույնս զրոյացնել հակառուսական տրամադրությունները: Մեր զրուցակիցը համոզված է՝ շուտով ռուսական միջնորդությամբ Հայաստան կտեղափոխվեն նաև Ադրբեջանում գտնվող ռազմագերիները, իսկ հայկական դիվանագիտությունը, ըստ նրա, անկարող է մեզ համար այս կարևորագույն խնդրի լուծման ուղղությամբ որևէ նպաստավոր քայլ ձեռնարկել: Այվազյանի խոսքով՝ վերջին 30 տարիների վերլուծությունը թույլ է տալիս ասելու, որ Հայաստանը չի ունեցել, չունի և դեռ երկար երկար ժամանակ չի ունենա իսկական դիվանագիտություն: 

Հիշեցնենք՝ Ադրբեջանի նախագահը օրերս խոսելով հայ ռազմագերների վերադարձի մասին նշել էր, որ առաջնորդվելու են «բոլորը բոլորի դիմաց» սկզբունքով: Երեկ նույն միտքը հնչեցրեց նաև ՀՀ փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը: Այսօր արդեն ՀՀ նորանշանակ արտաքին գործերի նախարար Արա Այվազյանը հայտարարեց, որ հայկական կողմը համաձայն է գերիների փոխանակման «բոլորը բոլորի դիմաց» սկզբունքին:

458
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո
Ըստ թեմայի
ԿԽՄԿ պատվիրակության հետ քննարկվել են գերիների, անհայտ կորածների, դիերի փոխանակման հարցերը
Հունահայոց թեմը գերիների վերադարձի խնդրով դիմել է Հունաստանի արտաքին գործերի նախարարին
Գերիների ու անհետ կորածների անմեղության կանխավարկածը. ինչո՞ւ նրանց գումար չի տրվում
Первые подразделения медицинского отряда специального назначения прибыли в Степанакерт для оказания помощи местному населению (29 ноября 2020). Карабах

Ռուս բժիշկները մեկ օրում օգնություն են ցուցաբերել Ղարաբաղի մոտ 40 բնակչի

0
Ռուսաստանից ժամանած թերապևտները, վիրաբույժները և այլ մասնագետներ խորհրդատվություն, բուժզննում և որակյալ բուժօգնություն են ցուցաբերում Ղարաբաղի բնակիչներին։

ԵՐԵՎԱՆ, 4 դեկտեմբերի – Sputnik. Ռուս ռազմաբժիշկերը մեկ օրում ընդունել են Ղարաբաղի մոտ 40 բնակչի։ Տեղեկությունը հայտնում է ՌԴ պաշտպանության նախարարության մամուլի ծառայությունը։

Նշվում է, որ խորհրդատվություն, բուժզննում և մասնագիտական բուժօգնություն են ցուցաբերել թերապևտները, վիրաբույժները և այլ նեղ մասնագետներ։

Բացի այդ, Ստեփանակերտի քաղաքային հիվանդանոցում անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգներն իրենց գործընկերներին օգնել են վերակենդանացման բաժանմունքում ծանր հիվանդների հետ աշխատանքում:

Ավելի վաղ ՌԴ Հատուկ նշանակության բժշկական ջոկատի ստորաբաժանումնեը Խաբարովսկ քաղաքի օդանավակայաններից ՌԴ ռազմատրանսպորտային ավիացիայի Իլ-76 ինքնաթիռներով տեղափոխվել էին Երևան և մեկ օրում 300 կմ-անոց անցում կատարել տեխնիկայի հետ միասին՝ Երևան-Ստեփանակերտ ավտոշարասյան կազմում։

Հատուկ նշանակության բժշկական ջոկատի ստորաբաժանման կազմում Ստեփանակերտ է ժամանել ավելի քան 60 բժշկական մասնագետ, այդ թվում՝ ռազմական վիրաբույժներ, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգներ, թերապևտներ և համաճարակաբաններ։

Նախօրեին օրը Մարտակերտում սկսվել էր երկրորդ ռազմական հոսպիտալի տեղակայումը։

0
թեգերը:
խաղաղապահ, Արցախ, բժիշկ, Լեռնային Ղարաբաղ