Национальный уполномоченный по вопросам озона Лиана Каграманян (в центре) во время совещания по сохранению Озонового слоя (24 декабря 2018). Еревaн

Ե՞րբ Հայաստանում ամբողջությամբ կվերականգնվի օզոնային շերտը․ պարզաբանում է Ղահրամանյանը

56
ՀՀ Շրջակա միջավայրի նախարարության Օզոնի ազգային կենտրոնի համակարգող Լիանա Ղահրամանյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է այն հարցին, թե Հայաստանում ինչպիսին է օզոնային շերտի վիճակն անվտանգության տեսանկյունից։
Ե՞րբ Հայաստանում ամբողջությամբ կվերականգնվի օզոնային շերտը․ պարզաբանում է Ղահրամանյանը

ՀՀ Շրջակա միջավայրի նախարարության Օզոնի ազգային կենտրոնի համակարգող Լիանա Ղահրամանյանի խոսքով` օզոնային շերտը քայքայող նյութերի մասին Մոնրեալի արձանագրության համաձայն՝ Հայաստանը ստանձնել է պարտավորություններ և դրանցից ելնելով` պետք է փոխարինի օզոնային շերտը քայքայող նյութերի գործածությունը երկրում։ Ըստ նրա` Հայաստանը երբևէ չի արտադրել և այլևս չի կարող արտադրել օզոնաքայքայիչ նյութեր, Հայաստանը հանդիսանում է բացառապես տվյալ նյութերը ներկրող երկիր։

«Օզոնային շերտը քայքայող նյութերի քանակը քվոտավորվում է յուրաքանչյուր տարի, փուլային կրճատման միտումով։ Օրինակ` 2019 թվականի համար տարվա չափաբաժինը կազմել է 114 տոննա հիդրոֆտորածխածիններ, որոնք հիմնական ներկրվող նյութերն են։ Այդ 114 տոննայից Հայաստանը սպառել է ընդամենը 42 տոննան, այսինքն` թույլատրելի քանակությունից օգտագործվել է շատ ավելի քիչ չափաբաժին, ինչը ցույց է տալիս, որ Հայաստանը առաջանցիկ տեմպերով է կատարում ստանձնած պարտավորությունները»,– Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց նա։

Ղահրամանյանի տեղեկացմամբ` այս տարվա համար նախատեսված չափաքանակն 82 տոննա է, բայց հաշվի առնելով միտումները` կարելի է ասել, որ այդ չափաքանակը նույնպես ամբողջությամբ չի սպառվելու։

Հայ ուսանողների «կախարդական փայտիկը» թույնը մաքուր ջուր է դարձնում

«Շատ կարևոր է գիտակցել, որ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից արձակված օզոնաքայքայիչ նյութերը  բոլորովին չեն քայքայում հենց մեր վերևում գտնվող օզոնային շերտը։ Այդ նյութերն այնպիսին են, որ օդ արտանետվելիս սկսում են ճամփորդել ամբողջ մթնոլորտում օդային հոսանքների ազդեցության տակ, և հենց դրա համար է, որ մենք օզոնային անցքերի մասին խոսում ենք հիմնականում հյուսիսային և հարավային բևեռներում տեղակայված լինելու առումով, որովհետև օդային հոսանքները քիմիական այդ վտանգավոր միացությունները կուտակում են բևեռներում, որտեղ էլ սառը կլիմայի ազդեցության պայմաններում տեղի է ունենում օզոնային շերտի քայքայում»,– նշեց Շրջակա միջավայրի նախարարության Օզոնի ազգային կենտրոնի համակարգողը։

Ղահրամանյանի գնահատմամբ` Հայաստանը լինելով բարձր լեռնային երկիր, գտնվում է խոցելի պետությունների ցանկում, հետևաբար մեզ մոտ մինչև օզոնային շերտի ամբողջական վերականգնումը, ինչը գիտնականներն ակնկալում են 2050-60 թվականներին, մենք ազգաբնակչությանը պարբերաբար կոչ է արվում զգուշանալ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից ու հետևել դրանց՝ ամեն օր հրապարակվող ինդեքսի քարտեզներին։

56
թեգերը:
Շրջակա միջավայրի նախարարություն, օզոնային շերտ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Բեռլինի կինոփառատոնի 2-րդ օրվա լուսանկարները. գլխավոր դերերում են Աֆլեքն ու Օզոնը
Մոլորակի վերքը սպիանում է. օզոնի պաշտպանությանն ուղղված պայքարն արդյունք է տալիս
Ադրբեջանն օզոնային շերտի տվյալները «ստիպված» վերցնում է Հայաստանից
Ռուբեն Մելիքյան

Միջազգային չափորոշիչների խախտումը դարձել է թուրքական քաղաքականության գործելաոճ. Մելքոնյան

3
(Թարմացված է 19:24 18.09.2020)
ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածում ստեղծված թուրք–հունական լարվածությանն ու Թուրքիայի քաղաքական նկրտումներին։
Մելքոնյան. «Միջազգային չափորոշիչների խախատումն արդեն դարձել է թուրքական քաղաքական գործելաոճ»

ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանի դիտարկմամբ`քաղաքակիրթ աշխարհը հերթական անգամ բախվել է թուրքական նկրտումների դրսևորմանը և թուրքական քաղաքական գործելաոճին, որի սովորական մեթոդներից է միջազգային չափորոշիչների խախատումը, այլ պետությունների շահերի ու տարածքային ամբողջականության, սահմանների հանդեպ հարգանքի բացակայությունը, ինչպես նաև այնպիսի վիճակի ստեղծումը, որի պարագայում կկարողանա ավելի շատ մանևրել` իր քողարկված նպատակներն իրականացնելու համար։


«Թուրքիան վերջին շրջանում ակտիվացրել է իր քաղաքականությունը ծովային տարածքում` առաջ քաշելով մի նոր տեսություն, այսպես կոչված «Ծովային հայրենիքի» տեսությունը, հետևաբար հայտարարել է, որ Միջերկրական ծովում իր իրավունքներն ու իրավասությունները շատ ավելին են, քան ամրագրված են տարատեսակ պայմանագրերով, և այդ կապակցությամբ բերում է հիմնավորումներ` նշելով, որ Հունաստանին պատկանող կղզիների հարակից ջրային տարածքը նաև կարող է օգտագործվել Թուրքիայի կողմից»,– Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց նա։
Մելքոնյանի կարծիքով` Թուրքիան գծել է մի ծովային սահման, որը ոտնահարում է Հունաստանի տարածքային ամբողջականությունը, և տարածաշրջանային այս հերթական լարվածությունը ստեղծելու համատեքստում հրահրում է տարատեսակ խնդիրներ Հունաստանի հետ ծովային հատվածում ու բնական է, որ այդ երկրի օրեցօր ակտիվացող ագրեսիվ քաղաքականությունը պետք է հանդիպեր քաղաքակիրթ աշխարհի ու մեծ խաղացողների արձագանքին: 

«Քո ժամանակը լրացել է». Էրդողանը մեղադրել է Մակրոնին պատմություն չիմանալու մեջ

Թուրքագետի համոզմամբ` եվրոպական պետությունների երբեմն կոշտ արձագանքը բխում է ոչ թե հումանիզմից, համամարդկային շահերից, այլ ավելի շատ հենց իրենց շահերից, որովհետև այս անգամ թուրքական նկրտումները ուղղակիորեն արդեն խաչվում են նրանց կենսական շահերի հետ։

3
թեգերը:
Ռուբեն Մելքոնյան (թուրքագետ), Հունաստան, Թուրքիա
Ըստ թեմայի
Թուրքիայի նկրտումները Հարավային Կովկասում փոխադրվում են գործնական տիրույթ. Ոսկանյան
Թուրքիայի և Հունաստանի միջև տեղի է ունենում մինչ այժմ չտեսնված սրացում. Սաֆրաստյան
Թուրքիայի ագրեսիվ պահվածքը և Մնացականյանի այցը Եգիպտոս. Հայաստանը պետք է զգույշ լինի
Թուրքիայում փաստաբանների զանգվածային ձերբակալություններ են ընթանում
Արամ Սարգսյան

Ուր է տանում Լուկաշենկոյի մաքոքային քաղաքականությունը, և երբ Մինսկում կհանդարտվեն կրքերը

11
(Թարմացված է 17:30 18.09.2020)
Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Բելառուսում տեղի ունեցող հետընտրական զարգացումներին և դրանցով պայմանավորված աշխարհաքաղաքական նշանակություն ձեռք բերած իրողություններին։
Սարգսյան. «Բելառուսն Արևմուտքի համար դարձավ հիանալի թիրախ` իրականացնելու գունավոր հեղափոխություն»

Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանի դիտարկմամբ` Բելառուսում տեղի ունեցող իրադարձությունների պատճառները բավականին լուրջ են ու խորքային, որովհետև այդ երկիրը տարբերվում է հետխորհրդային բոլոր պետություններից, պահպանել է խորհրդային տարիներին հիմնադրված ձեռնարկությունները, անգամ կոլտնտեսությունները, ուստի պահպանում է նաև տնտեսական կարողությունները։

«Բայց Բելառուսի նախագահը չէր նայում, թե ինչ է աշխարհում կատարվում, ինչ փոփոխություններ են տեղի ունենում և ինչպես պետք է դրանց համարժեքորեն արձագանքել։ 26 տարի մնալ իշխանության, ինքնին հասկանալի է, որ դա սխալ է, հոգնեցնում է։ Որքան էլ լավ կառավարիչ լինես, 26–ամյա իշխանությունը դառնում է թագավորի կառավարման պես մի բան։ ժողովուրդն ուզում է փոփոխություններ, որոնք կապում էին արդեն Լուկաշենկոյի անձի հետ, թեև մեծահասակաների խավին բավարարում էր ստեղծված իրավիճակը»,– Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց նա։

Սարգսյանի կարծիքով` Լուկաշենկոն իրեն հավասարակշռված չպահեց քաղաքական թատերաբեմում, իսկ նրա կողմից իրականացվող մաքոքային քաղաքականությունը բավականին նուրբ արվեստ է պահանջում։

«Եթե դու քո հիմնական դաշնակցի հետ  սկսում ես խաղեր տալ, որի հետ ունես դաշնակցային հարաբերություններ, տնտեսական լուրջ կապեր, պատմական ու ռազմական համագործակցություն, ապա ինքնին հասկանալի է, որ քո հնարավորությունները պակասում են, ուստի պատահական չէ, որ ժողովրդի կրթված հատվածը փորձեց Լուկաշենկոյից ազատվել»,– նշեց ՀԴԿ նախագահը։

Սարգսյանի գնահատմամբ` գործընթացները դեռ երկար կշարունակվեն, որովհետև մի կողմից Լուկաշենկոն չունի բողոքի ալիքն ամբողջությամբ մարելու ռեսուրսներ, մյուս կողմից բողոքողները չունեն բավարար ռեսուրսներ, որպեսզի խնդիրը շուտափույթ կերպով լուծեն։

«Գուցեև մի քիչ երկար մնացի»․ Լուկաշենկոն պատմել է, թե ինչ է կատարվում Բելառուսում

Ըստ նրա` Բելառուսն Արևմուտքի համար դարձավ թիրախ, հիանալի հնարավորություն` Ռուսաստանին ավելի ծանրաբեռնելու աշխարհաքաղաքական խնդիրներով և Բելառուսում իրականացնելու «գունավոր հեղափոխություն»։ 

11
թեգերը:
տնտեսություն, Վլադիմիր Պուտին, Ռուսաստան, Ալեքսանդր Լուկաշենկո, քաղաքականություն, Բելառուս, Արամ Սարգսյան
Ըստ թեմայի
Ռուսական զորքը Բելառուս մտցնելու կարիք դեռ չկա. Պուտին
Լուկաշենկոն բելառուսցիներին խնդրել է «գլուխները տնից դուրս չհանել»
ՌԴ–ի և Բելառուսի ղեկավարները կրկին զրուցել են. Լուկաշենկոն խնդրանքով է դիմել Պուտինին
Քոչարյանը զուգահեռներ անցկացրեց «թավշյա հեղափոխության» և Բելառուսի իրադարձությունների միջև
Պատվաստանյութ կորոնավիրուսի դեմ, «Սպուտնիկ-V»

Ոչնչացնել ռուսական պատվաստանյութը. մեծ քաղաքականության մանր հնարքները

0
(Թարմացված է 20:59 18.09.2020)
Կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի մշակման հարցում Ռուսաստանի ձեռքբերումները լուրջ իրարանցում են առաջացրել Արևմուտքում։ Ինչի՞ց են վախենում Արևմուտքում՝ ՌԻԱ Նովոստիի հոդվածում։

Իրինա Ալկսնիս, ՌԻԱ Նովոստի

Կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի մշակման գործում Ռուսաստանի առաջատար լինելն Արևմուտքի համար ոչ թե պարզապես տհաճ անակնկալ, այլ ուղղակի վրդովեցուցիչ մարտահրավեր է դարձել՝ ինչպես քաղաքական, այնպես էլ ֆինանսական առումով։

Մի կողմից՝ «հետամնաց, խորապես ոչ ժողովրդավարական» Ռուսաստանը պարզապես իրավունք չունի նման թռիչք գրանցել գիտական բարդ և տեխնոլոգիապես զարգացած ոլորտներում։ Մյուս կողմից՝ խաղասեղանին այնպիսի աստղաբաշխական չափերի խաղագումար է դրված, որ հենց միայն միտքը, որ այն կարող է անցնել արևմտյան դեղագործական կոնցեռնների կողքով, կարող է մարսողության խանգարում առաջացնել այնտեղ։ Օրինակ, ինչ արժե միայն Հնդկաստանին հարյուր միլիոն չափաբաժին մատակարարելու պայմանավորվածության մասին նորությունը։ Զարմանալի չէ, որ ՌԴ-ն բախվում է ռուսաստանցի գիտնականների աշխատանքի արդյունքներն արժեզրկելու բազմաթիվ փորձերի հետ․ մեծ քաղաքականություն՝ մեծ գումարներ։

Սակայն շնաձկների կողքին միշտ էլ տեղ է գտնվում կպչուն ձկների համար, որոնց ժամանակ առ ժամանակ տիրոջ սեղանից ինչ-որ բան է բաժին հասնում։

Հենց նման պատմություն է ծավալվել «Սպուտնիկ-V» պատվաստանյութի փորձարկումների արդյունքների հրապարակման շուրջ աշխարհի հնագույն և ազդեցիկ բժշկական ամսագրերից մեկում՝ The Lancet-ում:

Հոդվածը կայծակնային քննադատության արժանացավ։ Համաշխարհային ԶԼՄ-ների կողմից տարածվող աղմկահարույց նորություն դարձավ բաց նամակը, որտեղ ամերիկյան Թեմփլ համալսարանի կենսաբանության դասախոս Էնրիկո Բուչին անհանգստություն էր հայտնում «ռուս հետազոտողների կողմից թույլ տրված հավանական սխալների» վերաբերյալ։ Նրան աջակցեցին արևմուտքի երկուսուկես տասնյակ այլ գիտնականներ։

Հայաստանը պատվաստանյութի ձեռքբերման համար բանակցում է ՌԴ–ի հետ. նախարարություն

The Lancet-ը ռուս գիտնականներին առաջարկեց պատասխանել հնչած մտահոգություններին։ Գամալեայի կենտրոնը պարբերականին ներկայացրեց «Սպուտնիկ-V» պատվաստանյութի հետազոտության ամբողջական կլինիկական արձանագրությունը։ Ուղղակի ներդրումների ռուսական հիմնադրամի ղեկավար Կիրիլ Դմիտրիևը մի հոդված հրապարակեց, որտեղ մանրամասն մեկնաբանում է քննադատների հիմնական փաստարկները՝ միաժամանակ խորհուրդ տալով նրանց գերանը փնտրել սեփական աչքի մեջ և ձերբազատվել իրենց կողմից կատարվող մշակումների վերաբերյալ կասկածներից:

Մինչդեռ տվյալ դեպքում խնդիրը ոչ միայն զուտ գիտական նյութերն են, որոնց վրա կենտրոնանում են հայրենական գիտնականները։

Բանն այն է, որ ինքը՝ աղմկահարույց նամակի հեղինակը, բավականին հետաքրքիր անձնավորություն է։ BBC-ի հոդվածում Էնրիկո Մ․ Բուչիին անվանում են «կեղծ գիտության դեմ պայքարող հայտնի մարտիկ»։ Սակայն ավելի ճիշտ կլիներ օգտագործել «գիտության բիզնեսմեն» որակումը։ 2016թ․-ին Բուչին հիմնադրել է Resis Srl ընկերությունը, որը մասնագիտացած է գիտական աշխատանքների ճշգրտության, կոռեկտության և բարեխղճության ստուգման հարցերում։

Ժամանակակից գիտության մեջ դա բավականին նորաձև թեմա է։ Վերջին տարիներին չափազանց հաճախ են սխալներ, ընդ որում՝ կոպիտ սխալներ հայտնաբերվում հետազոտողների հրապարակած հոդվածներում։ Անպայման չէ, որ խոսքը չարաշահումների կամ մեքենայությունների մասին լինի, հաճախ լինում են ակամա սխալներ, որոնք, բացահայտվելով, միևնույնն է, հարված են հասցնում գիտնականների, երբեմն էլ՝ ամբողջ գիտական ինստիտուտների համբավին։

Նման խնդիրներից խուսափելու համար հեղինակներն ու հետազոտական կառույցները այժմ հրապարակումից առաջ հաճախ դիմում են տեքստերի անկախ աուդիտի, որով զբաղվում են նման աշխատանքում մասնագիտացած հարցով դիմել գերմանական Ֆրից Լիպմանի Ինստիտուտը, որի շուրջ որոշ ժամանակ առաջ սկանդալ էր բորբոքվել հենց հրապարակված աշխատանքներում կոպիտ սխալների պատճառով: Այս պատմության մասին մեկ տարի առաջ մանրամասն գրել Է Nature ամսագիրը ։

Շրջանառության մեջ է դրվել Covid-19-ի դեմ ռուսական պատվաստանյութի առաջին խմբաքանակը

Նրբությունն այն է, որ նման բիզնեսը որոշակի էթիկական սահմանափակումներ է ենթադրում, ինչն, ի դեպ, պրոֆեսոր Բուչին հիանալի գիտակցում է։ Նույն Nature-ում 2019-ի դեկտեմբերին հրապարակվել է գիտական աշխատանքի մաքրությանն ու բարեխղճությանը նվիրված նյութ, որտեղ նա հանդես էր գալիս որպես համահեղինակ։ Եվ այնտեղ ազնվորեն նշված էր, որ Էնրիկո ն. Բուչի մոտ շահերի բախում կա։

Պարզ ասած՝ երբ առևտրային ընկերության սեփականատերը հրապարակավ անդրադառնում է այն գործունեությանը, որում ինքը մասնագիտացած է, դա, փաստորեն, նրա ընկերության գովազդ է դառնում։ Բայց իհարկե, երբ խոսքը ռուսական պատվաստանյութի «բացահայտման» մասին է, նման մանրուքներն արդեն բնավ կարևոր չեն։

Բուչիի բաց (և, ըստ էության, ինքնագովազդ հանդիսացող) նամակը Արևմուտքն օգտագործել է ռուսական հետազոտություններին ևս մեկ հարված հասցնելու համար՝ հույս ունենալով տապալել կամ գոնե թուլացնել դրանց առաջատար դիրքերը։ Դե, իսկ պրոֆեսորն ինքը այնպիսի լայնածավալ ու բարձր մակարդակի PR ստացավ, որի մասին ցանկացած այլ իրավիճակում  նույնիսկ երազել չէր կարող։

Կորոնավիրուսի դեպքերի աճ կլինի. ԱՆ ներկայացուցիչն ասել է` ինչպես կընտրեն պատվաստանյութը

Հենց դա էլ կոչվում է «թամբել ալիքը», այդ սկզբունքով են գործում հարյուրավոր և հազարավոր մեդիա-անձնավորություններ։ Կասկած չկա, որ նա կստանա դրա արձագանքը՝ նոր, շատ գրավիչ կոմերցիոն պայմանագրերի տեսքով։ Մեծ քաղաքականության պղտոր ջրում ձուկ որսալը շատ շահավետ գործ է։

Բայց դա ո՛չ առհասարակ գիտության, ո՛չ էլ, մասնավորապես, բժշկության և ամբողջ աշխարհում հարյուր հազարավոր կյանքեր փրկելու հետ բոլորովին կապ չունի։

 

0
թեգերը:
կորոնավիրուս, պատվաստանյութ, Ռուսաստան
Ըստ թեմայի
Քանի՞ երկիր է ցանկանում ձեռք բերել ռուսական պատվաստանյութը
Հնարավո՞ր է միաժամանակ հիվանդ լինել գրիպով և COVID-19–ով. պարզաբանում է փորձագետը
Ռուսաստանն արդյունավետորեն է դիմակայում COVID-19-ին և առաջատար է թեստերի քանակով. Պուտին