Կարեն Տոնոյան

Ինչու է կորոնավիրուսը տարբեր կերպ դրսևորվում. բացատրում է վարակը հաղթահարած Կարեն Տոնոյանը

427
(Թարմացված է 17:54 08.08.2020)
«Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բուժկենտրոնի անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունքի ղեկավար, անեսթեզիոլոգ–ռեանիմատոլոգ Կարեն Տոնոյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է այն հարցին, թե ինչպես է անցնում կորոնավիրուսով հիվանդացած մարդկանց վերականգնողական պրոցեսը։
Տոնոյան. «Կորոնավիրուսի հաղթահարումը կապված է մարդու օրգանիզմի յուրահատկություններից»

Կարեն Տոնոյանի դիտարկմամբ` կորոնավիորւսը դեռ ընթացքի մեջ է, գտնվում է դեռ հետազոտման փուլում, կան շատ հարցականներ, անհայտությունից առաջանում են բարդություններ, գրանցվում մահվան դեպքեր, որոնց պատճառները դեռ անհասկանալի են ոչ միայն մեզ, այլև ամբողջ աշխարհին։

«Ցանկացած օրգանիզմ յուրովի է ընդունում և դիմակայում կորոնավիրուսին, այստեղ կան էական տարբերություններ, կարող է անգամ նույն տարիքի մարդկանց մոտ վարակն ունենալ տարբեր ընթացք, ինչը պայմանավորված է մի շարք հանգամանքներով, օրինակ` ի՞նչ ապրելակերպ է ունեցել տվյալ անձը մինչ հիվանդանալը, ի՞նչ քանակությամբ ջուր է ընդունել, ի՞նչ սննդակարգ է ունեցել, զբաղվե՞լ է սպորտով, թե՞ ոչ, ունեցե՞լ է վատ սովորույթներ, ենթարկվե՞լ է նախկինում վիրահատությունների, մի խոսքով պատճառները կարող են շատ լինել»,– նշում է բժիշկը։

Տոնոյանի կարծիքով` հիմնական խնդիրն առնչվում է մարդու օրգանիզմի պաշարներին և դիմադրողականության աստիճանին, որոնց շնորհիվ մարդը պայքարում է հիվանդությունների դեմ, ընդ որում` պաշարներն օգտագործվում են վարակը հաղթահարելու ժամանակ, ինչից հետո վերականգնողական գործընթացը կարող է ընթանալ որոշակի դժվարությամբ։

Ինչպես է «Զվարթնոցն» ուղևորներին պաշտպանելու կորոնավիրուսից

«Եթե օրգանիզմը կարողանում է հաղթահարել վիրուսի փուլերը, մարդը դուրս է գալիս բարդ վիճակից, հակառակ պարագայում, ցավոք սրտի, առաջանում են լուրջ խնդիրներ, որոնք նույնպես կապված են օրգանիզմի յուրահատկությունների հետ։ Կարող են, օրինակ, առաջանալ տրոմբներ, թոքաբորբի սրացումներ, երիկամների անբավարարություն։ Բժիշկների օրենքն է. մենք չպետք է բուժենք հիվանդությունը, այլ պետք է բուժենք հիվանդին, այսինքն` պետք է ոչ թե բոլորին նշանակենք նույն դեղերը, այլ դրանք տանք` հետևելով հիվանդության ընթացքին»,– ասում է բժիշկը։

Գիտնականները բացահայտել են կորոնավիրուսի «թույլ տեղը»

Տոնոյանի գնահատմամբ` ամենացավալի դեպքերն առնչվում են տարատեսակ տրոմբներին, երբ արձանագրվում են մահվան դեպքեր։ Պայքարն այդ առումով դժվար է, որովհետև բժիշկները բախվում են անկանխատեսելի երևույթների, քանզի սուր և բարդ վիճակներ կարող են առաջանալ յուրաքանչյուր անձի մոտ` անկախ տարիքից, նույնիսկ այն դեպքում, երբ նրա նկատմամբ կիրառվում են անհրաժեշտ բոլոր միջոցառումները։

Ռուսաստանցի բժիշկն ասել է` ում է հակացուցված կորոնավիրուսի դեմ պատվաստումը

 

427
թեգերը:
կորոնավիրուս, Կարեն Տոնոյան (բժիշկ), Հայաստան
Ըստ թեմայի
Կորոնավիրուսի յուրաքանչյուր 100 դեպքը նշանակում է 2 մահ. Արսեն Թորոսյան
Իրավապահները տեղորոշել են կորոնավիրուսի մասին հակաքարոզչություն անողներին. Փաշինյան
ՀՀ հոգեկան առողջության կենտրոններից մեկում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով 25 թաքնված հիվանդ
Ստեփան Դանիելյան

Լավրովի կողմից Զանգեզուրի միջանցքին անդրադարձը մեսիջ է Ադրբեջանին և Թուրքիային. Դանիելյան

89
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի երևանյան այցին և դրա շրջանակներում քննարկված կարևոր հարցերին։
«Լավրովի կողմից «Զանգեզուրի միջանցքին» անդրադարձն ըստ էության մեսիջ է Ադրբեջանին և Թուրքիային». Դանիելյան

Ստեփան Դանիելյանի դիտարկմամբ` բանակցությունների ընթացքում ամենակարևոր հարցը բնականաբար կապված է գերիների խնդրի հետ, իսկ աշխարհաքաղաքական առումով չափազանց կարևորվում է կոմունիկացիաների ապաշրջափակման հարցը, ինչն, ըստ քաղաքագետի, ենթադրում է գլոբալ փոփոխություններ, որոնք նոր հնարավորությունների հետ մեկտեղ կբերեն նաև նոր վտանգներ։   

«Լավրովի կողմից  Զանգեզուրի միջանցքին անդրադարձ կատարելն ըստ էության մեսիջ է` ուղղված ոչ միայն Ադրբեջանին, այլև Թուրքիային, քանի որ ՌԴ արտգործնախարարը նշել է, որ հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը պետք է տեղի ունենա կամովին, առանց պարտադրանքի։ Տպավորությունն այն է, որ կան ինչ–որ խնդիրներ, որտեղ ոչ միայն հայկական կողմը, այլև ռուսական կողմը բավարարված չէ, թե ինչպիսի աշխատանքներ են ընթանում։ Կարելի է ենթադրել, որ ճանապարհների վերահսկողության խնդիրն է առաջնահերթ քննարկման առարկա դարձել, թե ովքեր են վերահսկելու, ինչ կարգավիճակ են ունենալու և որ ճանապարհներն են բացվելու»,– նշեց քաղաքագետը։

Դանիելյանի կարծիքով` գերիների հարցն արդեն քաղաքական բնույթ է ստացել և այն Ադրբեջանի կողմից օգտագործվում է քաղաքական նկատառումներով, որպեսզի հոգեբանական ճնշում գործադրի Հայաստանի ու հայ ժողովրդի վրա։ Ըստ նրա` այդ հարցը կազդի նաև մեր ներքաղաքական հետագա զարգացումների, ընտրական գործընթացի և ապագա կառավարության ձևավորման վրա։ Քաղաքագետի համոզմամբ` գերիների վերադարձի հարցում Ռուսաստանի դերակատարումը չափազանց մեծ ու կարևոր է, քանզի այդ երկիրն ուղղակի միջնորդ է։ 

Անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացի քաղաքականացումից զերծ մնալու Սերգեյ Լավրովի կոչին` Դանիելյանն ընդգծեց, որ արցախյան հիմնախնդիրն ունի աշխարհաքաղաքական ենթատեքստ, միշտ եղել է մեծ ուշադրության կենտրոնում։ Ռուսաստանը, Արևմուտքը և մյուս շահագրգիռ կողմերը փորձում են ինչ-որ կերպ ներգրավվել կարգավորման գործընթացում` ունենալով որոշակի ազդեցություն։ Ըստ նրա` Լավրովի ցանկությունը հավանաբար այն է, որ մթնոլորտը չշիկանա, հիմնախնդրի կարգավորումն ընթանա հանդարտ և պարզ լինի, թե ինչ գործընթացներ են նախանշվում, որոնք անկասկած ազդեցություն կունենան արցախյան խնդրի և Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վրա։ 

Խաղաղապահներն ամեն ինչ անելու են, որպեսզի լուծեն շփման ճշգրիտ գիծ սահմանելու հարցերը

Հիշեցնենք, որ ՌԴ արտգործնախարարը երկօրյա աշխատանքային այցով Հայաստան է ժամանել երեկ՝ մայիսի 5-ին։ Այսօր առավոտյան Սերգեյ Լավրովն այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ 

ՌԴ-ն հավատարիմ է իր դաշնակից Հայաստանի անվտանգության ապահովման հանձնառությանը. Լավրով

Այցի շրջանակներում ՌԴ ԱԳ նախարարին ընդունել է ՀՀ ԱԳ նախարարի պաշտոնակատար Արա Այվազյանը։ Հանդիպումից հետո նախարարները հանդես են եկել համատեղ մամուլի ասուլիսով և ներկայացրել հարցերի այն շրջանակը, որ քննարկել են հանդիպման ընթացքում։Սերգեյ Լավրովը հանդիպել և բանակցություններ է վարել նաև ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի հետ:

ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը Հայաստանից մեկնելու է Ադրբեջան։

89
թեգերը:
Թուրքիա, Ադրբեջան, տարածաշրջան, Զանգեզուր, Սերգեյ Լավրով, Ռուսաստան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Որպեսզի ամրապնդենք բիոլոգիական անվտանգությունը. Լավրովն ու Այվազյանը հուշագիր են ստորագրել
Հանդիպել են Նիկոլ Փաշինյանն ու Սերգեյ Լավրովը
Սերգեյ Լավրովն այցելել է «Հաղթանակ» զբոսայգի. լուսանկարներ
Երվանդ Բոզոյան

Ի՞նչ խոստում են ուզում գործարարները Փաշինյանից. Բոզոյանը` նրանց մտավախությունների մասին

63
(Թարմացված է 19:34 06.05.2021)
Քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է մամուլում շրջանառվող տեղեկությանը, ըստ որի` Նիկոլ Փաշինյանն իր ընտրական ցուցակում նախատեսում է ընդգրկել բիզնես շրջանակների մի քանի ներկայացուցիչների։
Բոզոյան. «Բիզնեսը քաղաքական էլիտային չի կարող որևէ բան թելադրել, բայց ուզում է պաշտպանված լինել»

Երվանդ Բոզոյանի դիտարկմամբ` թեև պաշտոնական տեղեկություն չկա, որ ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանն իր ընտրական ցուցակում նախատեսում է ընդգրկել բիզնես շրջանակների ներկայացուցիչներին, և այդ ամենը դեռ ենթադրությունների դաշտում է, բայց եթե անգամ Փաշինյանը հանդես գա նման նախաձեռնությամբ, ապա այդտեղ զարմանալու ոչինչ չկա, քանզի վարչապետի խոստումների շարքը, որոնք նա չի կատարել և նույնիսկ հակառակն է անելու, ըստ քաղաքագետի, տեղավորվում է փաշինյանական տրամաբանության մեջ։

«Այն գործարարները, որոնք մեծ հույսեր են ներշնչել Փաշինյանին և հետայսու էլ պատրաստ են որոշակի ռեսուրսներ ներդնել, բնականաբար պետք է խոստումներ ստանան վարչապետից, իսկ խոստման միակ տարբերակը խորհրդարանում տեղ և պատգամավորական մանդատ ունենալն է, որովհետև նույն գործարարներն ունեն լուրջ մտավախություն, որ եթե հանկարծ Հայաստանում ինչ–որ բան փոխվի, ապա իրենք պետք է երաշխավորված լինեն։ Հենց այդ հանգամանքից ելնելով` որոշ գործարարներ, մասնավորապես նույն Խաչատուր Սուքիասյանը կամ Գուրգեն Արսենյանը ամենայն հավանականությամբ կհայտնվեն Փաշինյանի ցուցակում»,– Sputnik Արմենիային ասաց քաղաքագետը։

Բոզոյանի կարծիքով` Փաշինյանի համար սկզբունքայնությունն ունի երկրորդական նշանակություն, քանի որ ժամանակին հանդես էր գալիս ԵԱՏՄ–ից Հայաստանի դուրս գալու օգտին, հայտարարում էր, որ ապրիլյան պատերազմի պատվիրատուն Ռուսաստանն է, պայքարում էր, որպեսզի գործարարները չհայտնվեն խորհրդարանում, իսկ հիմա արտահայտում է տրամագծորեն հակառակ տեսակետներ։ Ըստ նրա` Փաշինյանն էլ շատ լավ գիտակցում է, որ իր խոստումներից շատերն ուղղակի վիժեցրել է, հետևաբար մեկ–երկու նոր խոստում դրժելն արդեն էական նշանակություն չունի։

«Թեև մեր գործարարներն ի վիճակի չեն քաղաքական էլիտային ինչ–որ բան թելադրել, բայց նաև անհատապես ցանկանում են պաշտպանված լինել։ Ինչպես նախկինում, այնպես էլ այսօր նրանք ցանկանում են մտնել խորհրդարան։ Եթե հիշում եք, Փաշինյանն իր հերթին ոչ վաղ անցյալում հայտարարեց, որ այլևս չունենք օլիգարխներ, այլ ունենք խոշոր սեփականատերեր»,– ասաց քաղաքագետը։

Բոզոյանի գնահատմամբ` քանի որ Փաշինյանը բոլոր ուղղություններում ձախողվել է, ուստի այն գործարարները, որոնք թաքուն կերպով աջակցել են նրան, հիմա մտավախություն ունեն, որ եթե Հայաստանում լինի իշխանափոխություն, իրենք նույնպես կարող են պատժվել։ Ըստ այդմ` գործարարները Փաշինյանից պահանջում են երաշխիք ու ձգտում մտնել խորհրդարան, իսկ վարչապետն էլ նման պարտավորություն է ստանձնում հենց այդ պատճառով։

Տեր–Պետրոսյանը փորձել է իր առաջարկով իսկապես փաստի առաջ կանգնեցնել Փաշինյանին. Սուրենյանց

Հիշեցնենք` «Փաստ» թերթն այսօր գրել էր, որ Փաշինյանն իր ցուցակում նախատեսում է ընդգրկել իշխանություններին սպասարկող բիզնես շրջանակների մի քանի ներկայացուցիչների, և պայմանավորվածություններ կան, որ նրանք պետք է լինեն առաջին քսանյակում։

Փաշինյանը որոշել է ՀԱԿ-ից «պոկել» որոշ հեղինակավոր անձանց. «Հրապարակ»

63
թեգերը:
գործարար, Նիկոլ Փաշինյան, Երվանդ Բոզոյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
ՀՅԴ–ն ու «Վերածնվող Հայաստանը» դաշինք են կազմում, որը կգլխավորի Ռոբերտ Քոչարյանը
ՀՀԿ-«Հայրենիք» դաշինքի ցուցակում երկրորդը Տարոն Մարգարյանն է. «Հրապարակ»
Պատրաստվելով պատերազմի` մենք հակառակորդին դրդել ենք պատերազմի. Փաշինյան
Մարիամ Զաքարյանի հավաքածուից

Կուբացին 3 որդի ուներ` Վլադիմիրը, Իլյիչը և Լենինը, իսկ Ստալինը Հնդկաստանում օրերս հաղթել է

5
(Թարմացված է 21:59 06.05.2021)
​Եկեք անկեղծ լինենք։ Եթե ասեմ, որ Էկվադորում ուր որ է կավարտվի Լենինի դարաշրջանը, իսկ Հնդկաստանում այս շաբաթ մեծ հաջողության է հասել Ստալինը՝ հաստատ շատ կզարմանաք։

 

Փորձեք կռահել, թե ինչ է նշանակում Ույուրվկոս

Ավելի կզարմանաք, եթե ասեմ, որ Հնդկաստանի Ստալինը դեմոկրատ է և մի ժամանակ ճաղերի հետևում է հայտնվել իր ժողովրդավարական հայացքների պատճառով։ Շատ ճիշտ եք, խոսքն ընդամենն այն մասին է, որ Հնդկաստանի Թամիլնադ նահանգում առաջատար կուսակցություններից մեկի ղեկավար է ընտրվել Ստալին անունով քաղաքական գործիչը՝ Մութհուվել Քարունանիդհի Ստալինը։ Ինչ վերաբերում է Էկվադորին, ապա, երևի գիտեք, որ վերջին տարիներին այնտեղ նախագահում էր Լենին Մորենոն, որի պաշտոնավարման ժամկետը լրանում է մայիսի երկրորդ կեսին։

​Առաջին հայացքից կարող է տարօրինակ թվալ, որ հեռավոր Էկվադորում  նախագահում էր մի մարդ, որի անունը Լենին է, սակայն մասնագետները պնդում են՝ Լատինական Ամերիկայում դա շատ սովորական երևույթ է, որովհետև անցած դարի 60-ական թվականներին՝ Կուբայի հեղափոխությունից հետո, Խորհրդային Միության և այդ պետությունների հարաբերությունները շատ  էին սերտացել, և կտրուկ ավելացել էր այն ծնողների թիվը, որոնք իրենց երեխաներին տալիս էին խորհրդային հայտնի առաջնորդների անունները։ Մի հանրահայտ օրինակ բերեմ։ Հաստատ լսել եք Շնագայլ Կառլոսի անունը։ Վենեսուելացի այդ ահաբեկիչը դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման և գտնվում է Ֆրանսիայի բանտերից մեկում։ Նրա լրիվ անունն է Իլյիչ Ռամիրես Սանչես։ Ինչո՞ւ։ Հայրը՝ Խոսե Ռամիրեսը, Մարքսի և Լենինի ուսմունքների մոլի հետևորդ էր և ավագ որդուն անվանել էր Վլադիմիր, միջնեկին՝ Իլյիչ, իսկ կրտսերին, բնականաբար, Լենին։

​Ասենք, ինչո՞ւ ենք այդքան հեռու գնում։ Չէ՞ որ մեզ մոտ՝ Հայաստանում էլ են տարածված այն անունները, որոնք առնչվում են համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդի և նրա զինակիցների հետ՝ Վիլեն, Վլադիլեն, վերջապես Լենդրոշ։ Շատերը կարծում են, թե դա նշանակում է Լենինյան դրոշ։ Այնինչ ի սկզբանե այդ անունը հնչել է այսպես՝ Լենտրոշ, այսինքն՝ Լենին, Տրոցկի, Շահումյան։ Իհարկե, Հայաստանում շատ ավելի տարածված են շեքսպիրյան անունները, մանավանդ՝ Համլետը , ինչը շատերը բացատրում են նրանով, որ մենք՝ հայերս, առանձնակի սեր ունենք մեծ անգլիացու հանդեպ։ Բայց վերջերս կարդացի, որ Մոսկվայի զագսերում միայն անցած տարի գրանցվել է առնվազն 5 Համլետ։ Իհարկե, շատ ճիշտ եք, չի բացառվում, որ այդ նորածինները Մոսկվայում ապրող հայերի երեխաներն են։

​Այո, հայերը սիրում են իրենց երեխաներին անսովոր անուններ տալ։ Ունեինք Ժակ և Շիրակ, վերջերս ունեցանք նաեւ Ջոբայդեն։ Այս վերջինն, ասում են` կատակ է. ինչևէ։ Սա նոր երևույթ չէ։ Դեռ դպրոցական տարիքում հայրս ու մայրս ինձ տարել էին Սև ծով։ Եվ, պատկերացրեք զարմանքս, երբ ավազին պառկած մի կին, որի ամուսինը լողում էր ափից բավական հեռու, հանկարծ վեր թռավ տեղից ու բղավեց. «Ժուլվեռն, հե՛տ արի, ես քեզ ասում եմ՝ հե՛տ արի, այ Ժուլվեռն»։ Ու հեռվից լսվեց ամուսնու զիլ ձայնը. «Բրդուճը պատրաստիր, գալիս եմ, Դեզդեմոնա ջան»։

​Բայց ասեմ ձեզ՝ եթե կարծում եք, թե մենք՝ հայերս, այս իմաստով եզակի ազգ ենք, չարաչար սխալվում եք։ Մի քանի տարի առաջ Նոր Զելանդիայում իշխանությունները հրապարակեցին մոտ 100 անունների ցուցակ և զգուշացրեցին քաղաքացիներին՝ այսպիսի անուններ համապատասխան մարմինները չեն գրանցելու։ Շատ արտասովոր անուններ կան այդ ցուցակում, բայց ինձ ամենից շատ դուր եկավ այս մեկը՝ «16 համարի ավտոբուսի կանգառ»։ Ծիծաղո՞ւմ եք, իսկ ես պատկերացնում եմ, որ ծնողները, որոնք նման ոչ կոնվենցիոնալ անունով են ցանկացել կոչել իրենց տղային, հանդիպել են հենց 16 համարի ավտոբուսի կանգառում և ուղղակի ցանկացել են որդու անվան միջոցով հավերժացնել իրենց սիրո մասին հիշողությունը։ Պարզապես չեմ պատկերացնում, թե հետո, երբ տղան դպրոց գնա, ինչպե՞ս է մայրը դուրս գալու պատշգամբ ու կանչելու բակում ընկերների հետ ֆուտբոլ խաղացող որդուն. «16 համարի ավտոբուսի կանգա՛ռ, արի տուն՝ դասերդ արա»։

Ամեն մեկն իր սեփական, մյուսներից տարբերվող վարկածն է պատմում, կամ բեն Լադենի սպանությունը

​Բայց երևի թե տարօրինակ անունների ամենամեծ բազմազանությունը ժամանակին գոյություն ուներ ԽՍՀՄ-ում, և դա երբեմն կապված էր կոնկրետ իրադարձությունների հետ։ Վերջերս Վիքիպեդիայում կարդացի, որ կար նույնիսկ այսպիսի անուն՝ Դոգնած-Պերեգնած։ Ես հո լավ եմ հիշում Կոմիտասի փողոցի շենքերից մեկին փակցրած խռուշչովյան կարգախոսը. «Догнать и перегнать Америку!»։ Եվ վերջում, եկեք գրազ գանք, որ երբեք չեք կռահի, թե որտեղից է ծնվել էլի Սովետի ժամանակ տղաներից մեկին տված անունը՝ Уюрвкос։ Լավ, հուշեմ՝ դա եղել է ուղիղ 60 տարի առաջ։ Չկռահեցի՞ք։ Էդ դեպքում վերջին հուշումը՝ այդ երեխան ծնվել էր ապրիլի 12-ին։ Տեսաք, որ ճիշտ էի, երբ պնդում էի, որ կյանքում երբեք չեք կռահի, թե ինչ է նշանակում Уюрвкос։ Էլ չտանջեմ ձեզ և ասեմ, որ Уюрвкос  հապավումը բացվում է շատ հասարակ՝ «Ура, ЮРа В КОСмосе!»։ Իսկ դուք ասում եք՝ Դոգնած-Պերեգնած։

5
թեգերը:
անուն, ԽՍՀՄ, Վլադիմիր Իլյիչ Լենին, Իոսիֆ Ստալին, Հնդկաստան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Էրդողանի խորամանկ ծրագիրը, կամ միջազգային հանրության վրա հույս դնող միամիտներ էլի կան
Անակնկալ արդեն մատուցել է. Բայդենը խոստումներից ո՞րն է կատարել ու ո՞րը չի արել 100 օրում
Պառլամենտական վարչապետի զարմանահրաշ կյանքը. հրաժարական ես տալիս ու շրջանցում մայր օրենքը