Արա Գալոյան

Գալոյան. «Առկա իրավիճակը բացարձակապես ենթակա չէ տնտեսական վերլուծության»

131
(Թարմացված է 17:42 16.05.2020)
Տնտեսագետ Արա Գալոյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Ասիական զարգացման բանկի կանխատեսումներին, որոնց համաձայն` համաշխարհային տնտեսության կորուստները կորոնավիրուսի պատճառով 2020թ.–ին 5,8 տրիլիոն դոլարից մինչև 8,8 տրիլիոն դոլար կկազմեն։
Գալոյան. «Առկա իրավիճակը բացարձակապես ենթակա չէ տնտեսական վերլուծության»

«Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական կենտրոնի տնտեսական մեկնաբան Արա Գալոյանի դիտարկմամբ` ներկայիս ուսումնասիրությունների շրջանում ավելի շատ ոչ թե տնտեսագետի կամ կառավարչի կանխատեսում է պետք, այլ հոգեբանի, հատկապես հասարակական հոգեբանության մասնագետների և սոցիոլոգների, որովհետև նման իրավիճակ մարդկության պատմության մեջ չի եղել։

«Գործազրկության, հարկադիր պարապուրդի մասին է խոսքը, բայցևայնպես եթե հաշվի առնենք, որ մարդկության մի հատվածն այս կամ այն չափով հաջողակ է ֆինանսական առումով և ունի որոշակի միջոցներ, ապա հետաքրքիր է, թե այս ընթացքում ինչի վրա է ծախսում այդ գումարները և կորոնավիրուսի համավարակի թուլացման ընթացքում ինչի վրա կծախսի։ Այս հարցի պատասխանը թերևս ոչ ոք չի կարող տալ»,– նշում է տնտեսագետը։

Գալոյանի կարծիքով` կան տարբեր վարկածներ, թե համավարակի պատճառով ինչ փոփոխություններ կլինեն կամ տնտեսության որ ոլորտն ամենաշատը կտուժի։ Ըստ նրա` կա նաև հակառակ կարծիքը, որի համաձայն` անհասկանալի հոգեբանությունը մարդուն կդրդի գնել թանկ մեքենա, ավելի թանկ ժամացույց, քան կար համավարակից առաջ։ Տնտեսագետի համոզմամբ` առկա իրավիճակը բացարձակապես ենթակա չէ տնտեսական վերլուծության։

Իսկ ինչպե՞ս կանդրադառնա ընդհանուր իրավիճակը Հայաստանի վրա։ Տնտեսագետը նշում է, որ նույն բանը կկատարվի նաև մեր երկրում։ Նա փորձել է պարզել` հիմա, որ անցել են համակարգչային առևտրի, բազմաթիվ մանր, միջին ու մեծ խանութները փորձում են իրենց ապրանքն իրացնել համացանցի միջոցով, զարմացնում է այն հանգամանքը, որ լինում են գնումներ, որոնք երբեք տրամաբանորեն չեն բացատրվի, քանի որ չեն եղել սովորական իրավիճակում։

«Շատ ռիսկային է որևէ գնահատական տալը, երբ հայտնի չէ, թե մարդն իր ունեցած միջոցներն ինչի կվերածի, տնտեսության որ ճյուղերը կզարգանան և որ ոլորտները նահանջ կապրեն։ Այդուհանդերձ մի բան հասկանալի է. ֆինանսապես թույլ երկրներում, ինչպիսին է նաև Հայաստանը, որտեղ կա 20-30 տոկոս աղքատության ցուցանիշ, գների տատանումը կլինի շատ տարբեր, հիմնականում սննդի, և, ցավով եմ նշում, հատկապես խոցելի խավերի համար առաջին անհրաժեշտության սննդի ապրանքների գները կբարձրանան»,– ասում է տնտեսագետը։

Գալոյանի գնահատմամբ` վերջին երկու տարիներին, որքան էլ մենք փորձում ենք հեղափոխական ուժերով կամ կանաչների միջոցով կանխել հանքարդյունաբերությունը, այդուհանդերձ հենց այդ ոլորտն էր արձանագրում տնտեսության ամենաբարձր աճի տեմպերը։

Ըստ նրա` եթե համաշխարհային տնտեսությունը ռեգրես ապրի, ապա պղնձամոլիբդենային այդ հանքերի ապրանքը մեզնից չեն գնի։

«Մյուս կողմից մեր վերամշակող արդյունաբերության մեջ հատկապես սննդի վերամշակումն է եղել բավականին աշխույժ։ Հայտնի չէ, թե մեզ որքանով կհաջողվի պահել գյուղատնտեսության ոլորտում այդ միտումը, որպեսզի հաջողվի վերամշակված սնունդը այսուհետ նույնպես արտահանել ու գումարներ վաստակել։ Կանխատեսումների համաձայն` պարենային առումով կարող է նույնիսկ լինել բիբլիական սով։ Գուցե լավ կլինի, որ այդ պարագայում մեր վերամշակվող սննդի արտահանումը որոշակի խթան ստանա։ Հեռանկարային է նաև ծխախոտագործությունը, ծխախոտի արտադրությունը»,– նշում է տնտեսագետը։

Գալոյանի համոզմամբ` մեր տնտեսության մեջ կան ոլորտներ, որոնք անգամ այս վիճակում կապահովեն արտարժույթ, բայց փոխարենը մեր հիմնական արտահանումը` աշխատուժը, ցավոք, չի կարողանա մեկնել արտագնա աշխատանքների, հետևաբար արտասահմանից չի ապահովվի տարադրամի մուտքը Հայաստան։

Կորոնավիրուսն ու ներկրումը. ինչպես կանդրադառնա Covid-19-ը հացի ու հավի գների վրա

131
Ըստ թեմայի
Որքա՞ն է թանկացել սննդամթերքը Հայաստանում
ՏՄՊՊՀ–ն հրապարակել է ձեռքի ախտահանիչ միջոցների և դիմակների գների մոնիթորինգի արդյունքները
Կարանտինն արդյունավետ չէր, անցնում ենք «շվեդական մոդելի». ի՞նչ է կատարվում Հայաստանում
Ակցիա Թբիլիսիում

Վրաստանը կճանաչի՞ Արցախի անկախությունը. Էրոյանցը` հայերի կազմակերպած ակցիայի մասին

569
(Թարմացված է 18:42 23.10.2020)
Վրացագետ Ալիկ Էրոյանցը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Թբիլիսիում Վրաստանի հայ քաղաքացիների բողոքի բազմամարդ երթին` ի աջակցություն Արցախին և Հայաստանին։
Էրոյանց. Վրաստանի կողմից Արցախի անկախության ճանաչումն այս պահին իրատեսական չէ

Ալիկ Էրոյանցի դիտարկմամբ` ինչպես ամբողջ աշխարհում, այդ թվում նաև Վրաստանում մեր հայրենակիցները ոտքի են կանգնել և, բնականաբար, չեն կարող անտարբեր մնալ այն ամենի հանդեպ, ինչ կատարվում է մեր տարածաշրջանում, մասնավորապես արցախա–ադրբեջանական սահմանին։ Վիրահայությունը նույնպես ցանկանում է աջակցություն ցուցաբերել Արցախին ու Հայաստանին, ճակատում կռվող զինվորներին։

Ավելի վաղ հայտնել էինք, որ երեկ Թբիլիսիում բազմամարդ ակցիա է անցկացվել։ Ցուցարարները հայտարարել են, որ սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանը բացահայտ կերպով լայնամասշտաբ հարձակում է սկսել Արցախի վրա` նպատակ ունենալով պատերազմի միջոցով լուծելու արցախյան հիմնահարցը։ Երթի մասնակիցներն անցել են Թբիլիսիի փողոցներով «Արցախը Հայաստան է» և «Ճանաչել Արցախը» գրությամբ պաստառներով։

«Ակցիան, բնականաբար, ուղղված է ադրբեջանա–թուրքական ագրեսիային։ Վրաստանի մայրաքաղաքում նախորդ անգամ հավաք էր անցկացվել հոկտեմբերի 1-ին ընդդիմադիր «Մթավարի» հեռուստաընկերության շենքի մոտ` արդար լուսաբանման պահանջով, քանի որ լրատվամիջոցը կողմնապահորեն էր ներկայացնում իրավիճակը»,– նշում է վրացագետը։

Էրոյանցի կարծիքով` նրանք, ովքեր տեղյակ են Վրաստանում տիրող իրավիճակին, կփաստեն, որ վերջին տասնամյակի ընթացքում Ադրբեջանի ու Թուրքիայի կողմից հարևան երկրում խոր արմատներ գցելուն և ազդեցությունը մեծացնելուն ուղղված զարգացումները նպաստել են նրան, որ նաև մեդիադաշտում իրականացվում են ակտիվ գործողություններ հատկապես այս պատերազմական շրջանում, ինչն էլ բերում է որոշակի հաջողության, քանզի «Մթավարի» հեռուստաընկերությունն ուղղորդվում է Սաակաշվիլու կողմից և որդեգրել է ադրբեջանամետ դիրքորոշում։

«Բողոքի ակցիաներով տեղի հայությունն արտահայտում է իր դժգոհությունը նմանատիպ երևույթների դեմ և կոչ անում անկողմնակալ լուսաբանել իրադարձությունները։ Թեև էլեկտրոնային ռեսուրսների ոլորտում մենք ունենք խնդիր, սակայն լրատվամիջոցները, որոնց թղթակիցներն այժմ էլ գտնվում են Արցախում, ընդհանուր առմամբ չեզոքություն են պահպանում, ինչը չի կարելի ասել «Մթավարի» հեռուստաընկերության մասին»,– նշում է վրացագետը։

Անդրադառնալով այն հարցին, թե որքանով է իրատեսական այն հեռանկարը, որ Վրաստանը կճանաչի Արցախի անկախությունը, ինչն ի դեպ պահանջում էին նաև բողոքի երթի մասնակիցները, Էրոյանցն ընդգծում է, որ դա իրականությանը մոտ չէ, և պետք է հասկանալ այն տրամաբանությունը, որ Վրաստանն ունի խնդիր Հարավային Օսեթիայի և Աբխազիայի հետ կապված, ուստի Վրաստանում փորձում են զուգահեռներ անցկացնել ու նմանեցնել նշված տարածքային խնդիրները, որոնց առկայության պարագայում Վրաստանի կողմից Արցախի անկախության ճանաչումն այս պահին իրատեսական չէ։

Այդուհանդերձ Էրոյանցը կարծում է, որ այդ պրոցեսն ամբողջ աշխարհում պետք է գործարկվի, իսկ թե որքանով այն կհաջողի, այդ թվում` նաև Վրաստանում, ցույց կտա ժամանակը։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Հոկտեմբերի 23-ի ժամը 14։30-ի դրությամբ` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով զոհվել են 927 զինծառայողներ և 37 քաղաքացիական անձինք։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդը 6539 զոհ ունի և բազմաթիվ վիրավորներ։ 

Ըստ վերջին տվյալների՝ Ադրբեջանի զինված ուժերը կորցրել են 24 ինքնաթիռ, 16 ուղղաթիռ, 206 անօդաչու սարք, 4 ՏՈՍ-1 «Սոլնցեպեկ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ, 588 տանկ և ՀՄՄ:

Հայը, «սիրիացին» ու բելառուսը. «հին գելերը» մեկնել են առաջնագիծ

Սեպտեմբերի 29–ին և հոկտեմբերի 1–ին ադրբեջանական զինուժը կրակ է բացել նաև Հայաստանի ուղղությամբ։ Մասնավորապես թիրախավորվել են Վարդենիսն ու Մեծ Մասրիկը։ 

Պատերազմ Արցախում` առանց սեփական զինվորների. ո՞րն է Էրդողանի գերնպատակը

569
թեգերը:
Արցախ
Ըստ թեմայի
«Կանգնեցրեք երկրորդ Հիտլերին». բողոքի ակցիա ՀՀ–ում Գերմանիայի դեսպանատան առջև
«Եվրոպայում գիտեն` ով է սկսել պատերազմը». ԵՄ դեսպանն ընդունել է բողոքի ակցիա անողներին
Իսրայելի հայերը բողոքի ակցիա են իրականացրել Երուսաղեմի ԱԳՆ շենքի դիմաց
«Արյունոտ լվացք» Տորոնտոյում. հայ երիտասարդները լուռ ակցիա են կազմակերպել
Գարիկ Քեռյանը

Ինչպես է Ադրբեջանը հիմնավորում Թուրքիային Մինսկի խմբում ներգրավելու իր առաջարկը

183
(Թարմացված է 16:18 23.10.2020)
Քաղաքագետ Գարիկ Քեռյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի առաջ քաշած թեզին և Ղարաբաղյան հակամարտութան կարգավորման ձևաչափի նրանց ցանկացած փոփոխությանը։
Ադրբեջանում ցանկացած արտաքին քաղաքական կամ ռազմական քայլ մշակվում է Թուրքիայում. քաղաքագետ

«Երկու պետություն, մեկ ազգ» հայեցակարգն Ադրբեջանի և Թուրքիայի մտածողության մաս է կազմում, հետևաբար պետք չէ զարմանալ, որ Ադրբեջանի ցանկացած քայլ ուղղորդվում է Թուրքիայի կողմից։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց քաղաքագետ Գարիկ Քեռյանը` մեկնաբանելով Իլհամ Ալիևի առաջ քաշած այն թեզը, որ Թուրքիան պետք է ներգրավվի Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում։

«Բավականին երկար ժամանակ է, որ Ադրբեջանն իր արտաքին քաղաքական բոլոր ձեռնարկումները կոորդինացնում է Թուրքիայի հետ, ավելին` թուրքական գաղտնի ծառայությունները, հետախուզական, արտաքին քաղաքական-վերլուծական կենտրոններն են, որ ուղղորդում և մատակարարում են Ադրբեջանի գործելաոճը։ Ադրբեջանում ցանկացած առաջարկ կամ նախաձեռնություն, ցանկացած արտաքին քաղաքական կամ ռազմական քայլ մշակվում է, քննարկվում է Թուրքիայում, հետո նոր Ադրբեջանն այդ մասին հայտարարում է»,- ասաց նա։

Նրա խոսքով` տևական ժամանակ է, որ Ալիևը և իր քարոզչամեքենան աղմկում են Մինսկի խմբի և դրա համանախագահության անարդյունավետ աշխատանքի մասին։ Այդ փաստը հիմնավորում են նրանով, թե իբր համանախագահող երկրները կողմնակալ վերաբերմունք են ցուցաբերում և աջակցում են Հայաստանին։

«Նրանց հիմնական փաստարկն այն է, որ Մինսկի խմբի համանախագահներից Ռուսաստանը Հայաստանի ռազմավարական դաշնակիցն է, իսկ Ֆրանսիան ունի հակաթուրքական դիրքորոշում և հռետորաբանություն։ Այս առումով նրանց առաջարկը հիմնավորվում է այսպես` վերականգնենք հավասարակշռությունը, որպեսզի համանախագահների ձևաչափում Ադրբեջանն էլ ունենա աջակից պետություն»,- պարզաբանեց Քեռյանը։

Հայկական զինուժը կրկին թուրքական «Բայրաքթար» է ոչնչացրել. տեսանյութ

Նշենք, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, խոսելով եռակողմ հանդիպման մասին, նշել էր, որ շատ բան կախված է օրակարգից և պնդել, որ Թուրքիան պետք է ներգրավվի ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում։

183
թեգերը:
Արցախ, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ, Հայաստան, Թուրքիա, Ադրբեջան
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիան Արցախում - 2020
Ըստ թեմայի
Ինչ է Անկարան հասկացնում Մոսկվային, և որ դեպքում ՌԴ–ն ռազմական օգնություն կտրամադրի ՀՀ–ին
Արցախում զոհվել է Ալեքսանդր Նեչաևը` մոլոկանների Լերմոնտովո գյուղից
Ադրբեջանում օգտագործվում է ցանկացած առիթ՝ խորացնելու համար ատելությունը հայերի նկատմամբ
Президент Франции Эммануэль Макрон смотрит на приветствие президента Турции Реджепа Эрдогана с послом Франции в Турции Шарлем Фрисем в Елисейском дворце (5 января 2018). Париж

Էրդողանի խոսքերից հետո Ֆրանսիան իր դեսպանին հետ է կանչել Թուրքիայից

0
Թուրքիայի նախագահի վիրավորական հայտարարությունից հետո Փարիզը մեկ անգամ ևս զգուշացրել է, որ Թուրքիան պետք է փոխի իր քաղաքականությունը:

ԵՐԵՎԱՆ, 24 հոկտեմբերի – Sputnik. Ֆրանսիան խորհրդակցությունների համար հետ է կանչել իր դեսպանին այն բանից հետո, երբ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին խորհուրդ էր տվել հոգեբույժի մոտ գնալ։Տեղեկությունը հայտնում է Agence France-Presse- ը՝ հղում անելով Ելիսեյան պալատի հայտարարությունը:

Էրդողանն այսօր իր ելույթում խոսել էր Մակրոնի մասին և ասել. «Մակրոնն ի՞նչ խնդիր ունի իսլամի ու մահմեդականների հետ։ Եթե պետության ղեկավարն այդպես է վերաբերվում իր երկրում գտնվող միլիոնավոր մուսուլմաններին, ուրեմն նա գիտակցության վերահսկողության կորուստ ունի։ Նա հոգեբույժի մոտ գնալու կարիք ունի»

«Նախագահ Էրդողանի խոսքերն անընդունելի են: Ծայրահեղությունների հետևից ընկնելն ու կոպիտ լինելը ճանապարհ չէ: Մենք պահանջում ենք, որ Էրդողանը փոխի իր քաղաքականությունը, քանի որ այն վտանգավոր է բոլոր տեսանկյուններից: Մենք ավելորդ վեճերի չենք մասնակցում և վիրավորանք չենք ընդունում», - գրված է Ելիսեյան պալատի հայտարարության մեջ։

Նշվում է, որ Ելիսեյան պալատը որոշում է կայացրել Ֆրանսիայի դեսպանին հետ կանչել Անկարայից խորհրդակցությունների համար: Դեսպանը պետք է հանդիպի Մակրոնի հետ` քննարկելու ստեղծված իրավիճակը:

Ելիսեյան պալատը հայտարարել է նաև, որ Փարիզի մերձակայքում ուսուցչի դաժան սպանությունից հետո Թուրքիայի նախագահի կողմից ցավակցական կամ աջակցության ուղերձներ չեն եղել: Պալատը հայտնել է, որ Էրդողանը վերջերս հանդես է եկել վիրավորական հայտարարություններով, մասնավորապես կոչ է արել բոյկոտել ֆրանսիական արտադրանքը:

Ավելի վաղ Մակրոնը ելույթ էր ունեցել Ֆրանսիայում անջատողականության դեմ պայքարի թեմայով՝ հայտնելով, որ համապատասխան օրինագիծը, որն ուղղված է հանրապետական արժեքների ամրապնդմանը, կներկայացվի դեկտեմբերի 9-ին: Ֆրանսիայի իշխանությունը իսլամական անջատողականության դեմ պայքարի շրջանակում ուզում է հատուկ ուշադրություն դարձնել երեխաների ուսուցմանը: Մակրոնը խոսել էր նաև Ֆրանսիայի մահմեդականների խորհրդի հետ համատեղ կազմակերպություն ստեղծելու անհրաժեշտության մասին` նշելով, որ դա թույլ կտա երկրում «լուսավորյալ իսլամ» կառուցել: Նրա խոսքով՝ Ֆրանսիայում պետք է իսլամն ազատել օտարերկրյա ազդեցությունից և ուժեղացնել մզկիթների ֆինանսավորման վերահսկողությունը:

Նշենք, որ Թուրքիայի ու Ֆրանսիայի նախագահների հարաբերությունները սրվեցին Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածի առնչությամբ Հունաստանի հետ հակամարտության և Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմի ֆոնին։ Մակրոնը Թուրքիային մեղադրեց վարձկաններին Սիրիայից Ղարաբաղյան հակամարտության գոտի տեղափոխելու մեջ:

0