Մշտադիտարկման դադարեցումը հայ-ադրբեջանական սահմանին նոր ռիսկեր է ծնել
(Թարմացված է 15:38 22.04.2020)
Քաղաքագետ Նարեկ Մինասյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է նախօրեին կայացած Մնացականյան–Մամեդյարով– Մինսկի խմբի համանախագահներ– ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ ձևաչափով առցանց բանակցություններին։Մինասյան. «Հայաստանը պետք է հետևողականորեն առաջ տանի արցախյան կողմի լիարժեք մասնակցության գիծը»
Քաղաքագետ Նարեկ Մինասյանի փոխանցմամբ` հեռակա բանակցությունների գլխավոր թեման առնչվում էր հրադադարի պահպանմանն ու ռիսկերի նվազեցմանը, և ինչպես երևում է բանակցություններից հետո արված հայտարարության տեքստից, մասնավորապես կարևորվել ու ակտիվ քննարկման առարկա է դարձել հրադադարի պահպանման խնդիրը, ինչի մասին նախապես հայտարարել էին Մինսկի խմբի համանախագահներն ու ՄԱԿ–ի գլխավոր քարտուղարը, սակայն Ադրբեջանի կողմից այդ կոչերն անտեսվել էին։
«Հիշենք, որ Տավուշի մարզի հետ պետական սահմանին մարտ ամսվա ընթացքում գրանցվել էր բավական լուրջ լարվածություն, արդյունքում եղան նաև վիրավորներ։ Բացի դրանից, երեկ Արցախում անօդաչու ադրբեջանական թռչող սարք է խոցվել։ Բնական է, որ ադրբեջանական կողմի սադրանքները լուրջ քննարկման առարկա են դարձել վերոհիշյալ բանակցությունների ընթացքում։ Կարևոր է, որ համանախագահներն իրենց հայտարարության մեջ, ըստ էության, ընդգծում են հրադադարը պահպանելու և սադրիչ քայլերի չդիմելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև կարևորում են շփման գծում և սահմաններին մոնիթորինգի շուտափույթ վերականգնումը։ Այն հանգամանքը, որ ԵԱՀԿ դիտորդների կողմից մշտադիտարկում նախկինի պես չի իրականացվում, ստեղծել է նոր ռիսկեր»,– նշում է քաղաքագետը։
Անդրադառնալով ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի տեսակետին, ըստ որի` բանակցությունների սեղանին այժմ դրված է փաստաթուղթ, որը ենթադրում է ղարաբաղյան կոնֆլիկտի փուլային կարգավորում, Նարեկ Մինասյանը նշում է, որ հայտարարություններն ուշադիր դիտարկելու դեպքում ունենում ենք մի իրավիճակ, ըստ որի` 2019թ.–ին համանախագահների կողմից կողմերին ներկայացվել է առաջարկ, որը տեղավորվում է հենց փուլային կարգավորման տրամաբանության շրջանակներում։
Արցախի օդային տարածք ներթափանցած ադրբեջանական անօդաչուն խոցվել է
«Ընդ որում` նման տրամաբանությամբ փաստաթղթեր համանախագահների կողմից ներկայացվել են 2014թ.–ից ի վեր։ Տարբեր տարիներին, տարբեր մոդիֆիկացիաներով նման առաջարկներ են ներկայացվել։ 2019թ.–ին Մոսկվայում կողմերին առաջարկվել է նույն տրամաբանությամբ առաջարկ, սակայն հայկական կողմը մերժել է, ինչը կարևոր արձանագրում է, և այդ մասին հայտարարել է նաև ՀՀ արտգործնախարարը` նշելով, որ մեզ համար չի կարող լինել այնպիսի զիջում, որը կասկածի տակ կդնի Արցախի ժողովրդի անվտանգությունը և կարգավիճակը։ Հայկական կողմն, ըստ էության, հստակեցրել է իր դիրքորոշումը, որն առնչվում է նաև Բրատիսլավայում կայացած հանդիպման հայտարարությանը»,– ասում է քաղաքագետը։
©
Photo : press office of the MFA od RA
Մինասյանը վկայակոչում է ՀՀ արտգործնախարարի այն տեսակետը, ըստ որի` զիջումներ չեն կարող լինել, և հակամարտությունը հնարավոր է լուծել միայն համաչափ փոխզիջումների միջոցով, իսկ փուլային առաջարկը չի ենթադրում այդ տարբերակը ո՛չ զիջումների, ո՛չ էլ կողմերի ստանձնելիք պարտավորությունների մասով։ Հայկական կողմն, իր իսկ հայտարարությունների համաձայն, բանակցությունների գնում է հիմնական տարրերը քննարկելու համար, և եթե կողմերից մեկը մերժել է ներկայացված առաջարկը, բնականաբար, այն չի կարող լինել հիմք բանակցությունների համար։
Մնացականյանը մեկնաբանել է Լավրովի` Արցախի մասին հայտարարությունը
Քաղաքագետի կարծիքով` տեսանելի ապագայում բանակցություններին արցախյան կողմի լիարժեք մասնակցության առումով ադրբեջանական կողմի դիրքորոշման մեջ որևէ փոփոխություն չի լինի, որովհետև Ադրբեջանի մատուցմամբ` սա տարածքային խնդիր է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, որ Հայաստանն, իբր, օկուպանտ է և օկուպացրել է այսպես կոչված ադրբեջանական տարածքները, հետևաբար, պաշտոնական Բաքուն կշարունակի կառչած մնալ այդ դիրքորոշումից և շատ դժվարությամբ կգնա որևէ փոփոխության։
Չնայած այդ հանգամանքին, Հայաստանն, ըստ Մինասյանի, պետք է հետևողականորեն առաջ տանի արցախյան կողմի լիարժեք մասնակցության գիծը, առավել ևս, որ Արցախի ժողովուրդը լեգիտիմ, ժողովրդավարական ընտրությունների միջոցով այդ մանդատը հանձնել է Արցախի Հանրապետության նորընտիր իշխանություններին, ընդ որում` վերջիններս, ըստ քաղաքագետի, պետք է մասնակցեն ոչ թե խաղաղ գործընթացին, ինչպես հայտարարվում էր նախապես, այլ հենց բուն բանակցություններին։
Զոհրաբ Մնացականյանը խոսել է Արցախում կայացած ընտրությունների արդյունքների մասին
թեգերը:
Վարորդները դարձել են «տուգանքի ենթակա իրական մատերիալ». Քեյան
(Թարմացված է 15:24 03.03.2021)
«Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահ Տիգրան Քեյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ԱԺ պատգամավորների կողմից «Պետական տուրքի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու առաջարկին, ըստ որի` վարորդները ՃԵԿ խախտումների բողոքարկման համար ստիպված կլինեն պետտուրք վճարել։
Քեյան. «Վարորդները դարձել են տուգանքի ենթակա իրական մատերիալ»
Տիգրան Քեյանի դիտարկմամբ` տվյալ պետտուրքի առթիվ իրենք նախկինում էլ առիթ ունեցել են հայտնելու, որ այն հակասահմանադրական քայլ է։
«Փորձը ցույց տվեց, որ քաղաքապետարանի ու ՃՈ–ի կողմից բողոքների քննությունը կատարվում է ոչ օբյեկտիվ և ոչ պատշաճ։ Այսինքն կան խնդիրներ, գրվում են նամակներ քաղաքապետարանին, որպեսզի որոշ գործողությունների վերաբերյալ տրամադրեն նյութեր, սակայն պատճառաբանում են, որ համապատասխան նյութեր չունեն կամ էլ տալիս են այնպիսի պատասխան, որը կոնկրետ հարցի հետ կապ չունի»,– ասաց «Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահը։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Քեյանի համոզմամբ` պետտուրքի սահմանումը վարորդներին զրկել է պաշտպանվելու իրավունքից, և երբ քաղաքացին լսում է, որ 5000 դրամի չափով տուգանքի որոշումը բողոքարկելու համար պետք է վճարի 4000 դրամ պետտուրք, ապա հրաժարվում է բողոքարկումից ու նախընտրում վճարել տուգանքը, հետևաբար չի օգտվում բողոքարկելու իրավունքից։
«Քանի որ պետտուրքի սահմանումից հետո դատական գործերի ծավալները նվազել են, մենք հստակ պատկերն ունենալու նպատակով երկու ամիս առաջ նամակ ենք գրել ոստիկանությանը, որպեսզի ստանանք վիճակագարական վերջին տվյալները։ Այդուհանդերձ կարծում եմ, որ բողոքարկումների թիվը շատ մեծ չէ, կրկնակի նվազած կլինի։ Փաստորեն վարորդների մեծ մասը տուգանքների հետ կապված որոշումները չի բողոքարկում, ինչը պայմանավորված է հենց պետտուրքի առկայության հանգամանքով»,– նշեց «Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահը։
Քեյանի տեղեկացմամբ՝ եղել են շատ դեպքեր, երբ դատարան դիմած վարորդներն այնուամենայնիվ չեն շահել դատը, բայց և կան դեպքեր, երբ առաջին երկու ատյանների որոշումները բողոքարկելուց հետո վարորդները վճռաբեկ դատարանում շահել են դատը։ Ըստ նրա` նախկինում բողոքների 60 տոկոսից ավելին բեկանվել է, իսկ բողոքներն ընդհանուր կայացված դատական որոշումների մեջ կազմել են մոտ 5 տոկոսը։
«Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահի խոսքով` թեև ասում են, որ վարչարարությունը փոփոխվել է, բայց օրինակ քաղաքապետարանում, ըստ նրա, շարունակում են մասնագիտական որոշումներ կայացնել մակերեսային գիտելիքներով, և զարմանալի է, որ հաշվի չեն նստում Վճռաբեկ դատարանի կոողմից ընդունված որոշումների հետ։ Քեյանի կարծիքով` վարորդները դարձել են տուգանքի ենթակա իրական «մատերիալ», միայն պատժիչ միջոցներ են կիրառվում։ Ըստ նրա` չարժե մարդկանց ծանրաբեռնել անհիմն վարչական ակտերով, հետո պայքարել, որ չբողոքեն դրա դեմ։
Տարաները դեռ լիքն են. արտադրողներն այս տարվա համար գյուղացուն մեծ խոստումներ չեն տալիս
Նշենք, որ նոր դրույքաչափերի մասին նախագծերի փաթեթն ընդունվելու դեպքում ուժի մեջ կմտնի պաշտոնական հրապարակման հաջորդ օրը:
Իրավիճակը ցույց է տալիս, որ ՀՀ նախագահը համաձայն չէ վարչապետի որոշման հետ. Թևան Պողոսյան
(Թարմացված է 13:50 03.03.2021)
«Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» ղեկավար Թևան Պողոսյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի որոշմանը, որն առնչվում է ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի պաշտոնանկության խնդրին։Պողոսյան. «Եթե լինեն բանակցություններ, գուցե հնարավոր լինի գտնել բոլորի համար ընդունելի լուծում»
Իրավիճակը ցույց է տալիս, որ ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը համաձայն չէ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշման հետ և այդ պատճառով էլ չի ստորագրում ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի պաշտոնանկության հրամանագրի նախագիծը։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում իր այս տեսակետը հայտնեց Թևան Պողոսյանը։
Նրա խոսքով` ՀՀ նախագահը Սահմանադրական դատարան է դիմել «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքի վերաբերյալ, քանզի համարում է, որ այնտեղ կան ինստիտուցիոնալ մոտեցման հետ կապված խնդիրներ, որ զինվորականներին նշանակելու և հեռացնելու համար շատ դեպքերում կան հայեցողական դիրքորոշումներ, որոնք անընդունելի են և սխալ մոտեցման արդյունք են։
«Եթե իշխանության և ընդդիմության միջև լինեն համապատասխան բանակցություններ, միգուցե հնարավոր է ամեն ինչ շատ հանգիստ անել ու գտնել բոլորի համար ընդունելի լուծում կամ հակառակը` գործընթացը կարող է հանգեցնել այնպիսի իրավիճակի, որի առթիվ լավ կանխատեսումներ չունեմ»,– նշեց «Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» ղեկավարը։
Պողոսյանի կարծիքով` լարվածության հետագա սրացման դեպքում կարող են լինել ռեպրեսիաներ ու վենդետաների երևույթներ` չնայած, որ իշխանությունները դեռ 2018 թվականին են հայտարարել, որ վենդետաներ չեն լինելու, բայց հետո ականատես ենք եղել բազմաթիվ դեպքերի, երբ մարդկանց առանց իրավական հիմքերի հեռացնում էին աշխատանքից, կամ տեղի էին ունենում ինչ–որ գործընթացներ։
©
Photo : official site of the MoD of RA
ՀՀ նախագահի մամուլի ծառայությունը երեկ հայտնեց, որ Արմեն Սարգսյանը որոշել է չստորագրել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` ԶՈւ ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու հրամանագրի նախագիծը, միաժամանակ առաջնորդվելով Սահմանադրության 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով` ՀՀ նախագահն առանձին դիմումով դիմելու է ՍԴ` «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ՀՀ օրենքի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցը որոշելու խնդրանքով։
Ավելի վաղ «Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ, Հայրենիքի փրկության շարժման ներկայացուցիչ Արթուր Ղազինյանը գրել էր, որ Արմեն Սարգսյանն ու Նիկոլ Փաշինյանը երեկ եկել են համաձայնության՝ իրավական աճպարարության միջոցով իրագործելու Նիկոլ Փաշինյանի` Օնիկ Գասպարյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու ցանկությունը։ Մասնավորապես, ըստ հաստատված ծրագրի, Արմեն Սարգսյանը կդիմի ՍԴ, բայց ոչ թե վարչապետի առաջարկության սահմանադրականությունը ստուգելու, այլ 2018թ-ի հունիսի 11-ին ընդունված «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքում կատարված փոփոխությունների սահմանադրականությունը վիճարկելու պահանջով։
Ղազինյանի խոսքով` նման սխեմա կիրառվել է նաև 2018թ-ին Մովսես Հակոբյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու համար։ ՀՀ ԱԺ նշված օրենքում կատարվել է լրացում, համաձայն որի` բարձրագույն հրամանատարական կազմի` զինվորական պաշտոնից ազատումը կարող է իրականացվել` անկախ այն հանգամանքից՝ առկա են սույն հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքեր, թե ոչ։
Նրա խոսքով` սա նշանակում է, որ Օնիկ Գասպարյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու ՀՀ վարչապետի որոշումը կմտնի օրինական ուժի մեջ, և Օնիկ Գասպարյանը իրավաբանորեն կդադարի լինել ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետ։
Հիշեցնենք` Հայաստանի ներքաղաքական իրադրությունը սրվեց, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը` ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։
Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ հեղափոխությունը պաշտպանելու համար։
Նա հայտնեց նաև, որ ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը առաջարկությունը կրկին ուղարկեց ՀՀ նախագահին։
Դատախազությունը հերքում է Օնիկ Գասպարյանի նկատմամբ քրգործ հարուցելու մասին լուրերը
(Թարմացված է 15:20 03.03.2021)
Գլխավոր դատախազությունից վստահեցնում են` Օնիկ Գասպարյանի վերաբերյալ որևէ քրեական վարույթ չկա հարուցված։ ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի - Sputnik. ՀՀ գլխավոր դատախազությունը հերքում է Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի նկատմամբ քրեական վարույթ հարուցելու մասին լուրերը: Sputnik Արմենիային այս մասին հայտնեցին ՀՀ գլխավոր դատախազության հանրային կապերի բաժնից։
«Քրեական վարույթներն ընդհանրապես քրեադատավարական սուբյեկտ չհանդիսացող անձանց քաղաքական հրահանգների հիման վրա չեն հարուցվում, այլ առերևույթ հանցագործության դեպքի կամ փաստի: Օնիկ Գասպարյանի վերաբերյալ որևէ քրեական վարույթ չկա հարուցված»,–ասացին գլխավոր դատախազության հանրային կապերի բաժնից:
Հիշեցնենք, որ ԶԼՄ–ներում լուրեր էին տարածվել, որ քաղաքական հրահանգ է տրված, որպեսզի քրեական գործ հարուցեն Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի դեմ:
Իրադրությունը սրվեց այն բանից հետո, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։
Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։
Նա հայտնեց նաև, ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը կրկին առաջարկությունն ուղարկեց ՀՀ նախագահին։
Օնիկ Գասպարյանը շարունակում է մնալ ԶՈւ բարձրագույն զինվորական հրամանատարը. Գլխավոր շտաբ
Երեկ հայտնի դարձավ, որ նախագահը չի ստորագրել Օնիկ Գասպարյանին ԳՇ պետի պաշտոնից ազատելու հրամանագիրը, բայց ՍԴ դիմելու է ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանի ներկայացրած հրամանագրի նախագծի սահմանադրականության հարցը պարզելու համար, այլ «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ՀՀ օրենքի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցը որոշելու խնդրանքով:
Հայրենիքի փրկության շարժումը այդ տեղեկությունից հետո հայտարարեց, որ շտապ հանդիպում է պահանջում նախագահի հետ։