Արմեն Քթոյան

Որն է կորոնավիրուսի պատճառով սպասվելիք ճգնաժամի առանձնահատկությունը, ու ինչ կարելի է անել

367
(Թարմացված է 15:32 14.03.2020)
Տնտեսագետ, Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոնի փորձագետ Արմեն Քթոյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է այն հարցին, թե կորոնավիրուսի հետ կապված կանխարգելիչ միջոցառումների պարագայում վարակն ինչ ազդեցություն կունենա ՀՀ տնտեսության վրա։
Քթոյան. «Ի տարբերություն 2008թ.–ի ճգնաժամի` ՀՀ այսօր ավելի պաշտպանված է»

Տնտեսագետ, Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոնի փորձագետ Արմեն Քթոյանը համոզված է, որ ոչ ոք այս պահին չի կարող ճշգրիտ նշել վնասի չափը, որովհետև հայտնի չէ, թե որքան կարող է այս ամենը շարունակվել։ Բացի այդ, մենք առաջին անգամ ունենք այնպիսի իրավիճակ, որը կապված է համավարակով պայմանավորված գոլաբալ ճգնաժամի հետ։ 

«Պանդեմիայի առանձնահատկությունն այն է, որ եթե սովորական դեպքերում կան գործիքներ, որոնք կիրառվել են արդեն տարբեր ճգնաժամերի ընթացքում և կարող են պատկերացում տալ իրավիճակի վերաբերյալ, ապա կորոնավիրուսի դեպքում նման բան չենք կարող ասել։ Երկրները փորձում են ինչ–որ կերպ մեղմել իրավիճակը։ Օրինակ` ԱՄՆ–ն իրականացնում է էժան փողի քաղաքականություն, ինչն օգնել է 2008թ.–ին։ Ճգնաժամն առաջանում է այն պատճառով, որ մարդիկ կամ քիչ են ծախսում, կամ փող չունեն, որ ծախսեն։ Դրա համար էլ պետությունը փողն էժանացնում է, որպեսզի մարդկանց ձեռքին միջոցներ լինեն ծախսեր կատարելու համար»,– նշում է տնտեսագետը։  

Արմեն Քթոյանի դիտարկմամբ` հիմա, երբ շատերը տնից դուրս չեն գալու, չեն աշխատելու և ընդհանրապես չեն ծախսելու, արդեն այլ բնույթի խնդիր է, որի մասին ավելի հստակ կարելի է խոսել միայն այն ժամանակ, երբ համավարակը, որպես այդպիսին, արդեն վերջանա։ Խոսելով համատարած խուճապի հավանականության մասին` Արմեն Քթոյանը նշում է, որ նման երևույթ արդեն իսկ պետք է առաջացած լիներ։ 

Թրամփի բժիշկը բացատրել է՝ ինչու չպետք է նախագահը կորոնավիրուսի թեստ անցնի

«Վարակվածների վերաբերյալ ինֆորմացիան շարունակաբար թարմացվում է, նրանց քանակի ավելացման առումով որոշակի խուճապ իհարկե առաջացել է, բայց եթե դա չի հանգեցրել խանութներում ապրանքների սպառման քաոտիկ ու աժիոտաժային վիճակի, ու եթե դրությունը պահպանվի այս տեմպերով, ուրեմն նման բան չի լինի նաև առաջիկայում։ Թեև ռիսկեր կան, ու այդ առումով կարող է առաջանալ պարենային անվտանգության խնդիր, սակայն այդ հարցը մեծապես կախված է նրանից, թե ինչ պաշարներ ունեն շուկաների հիմնական խաղացողները»,– նշում է տնտեսագետը։ 

Քթոյանի կարծիքով` մեր երկրում պարենամթերքի պահանջարկի թռիչքային ավելացումը կարելի է շատ արագ փոխհատուցել որոշակի խողովակներով ապրանքներ բերելու միջոցով։ Ըստ տնտեսագետի` ապրանքը կա, բայց ուղղակի առաջանում են լոգիստիկական խնդիրներ։ Եթե ապրանքը կա, կարելի է միշտ հաղթահարել արտակարգ իրավիճակը։ 

Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվելու նոր դեպքեր են հայտնաբերվել. հիվանդները դարձան 15–ը

«Երբ այս վիճակը համեմատում են տարիներ առաջ գրանցված համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի հետ ու ասում, որ Հայաստանն արձանագրեց բավական մեծ անկում, դա պայմանավորված է ոչ այնքան տնտեսության թերզարգացած լինելու հանգամանքով, որքան տնտեսական կառուցվածքի խոցելիությամբ, որովհետև դու կարող ես զարգացած չլինել, սակայն մեծ կախում չունենալ միջազգային շուկաներից այն ուղղություններով, որոնք ժամանակին ստացան ամենամեծ հարվածը»,– նշում է տնտեսագետը։

Արմեն Քթոյանի գնահատմամբ` խնդիրն այն է, թե որքանով է դիվերսիֆիկացված տնտեսությունը, և եթե ներկայիս իրավիճակը համեմատենք 2008թ.–ի հետ, չարժե ասել, որ կա էական տարբերություն, բայց այսօր Հայաստանն ունի տնտեսական այնպիսի համակարգում, որի պայմաններում առկա են մի քանի գործոններ, որոնց շնորհիվ մեր պետություն ավելի պաշտպանված է։ Օրինակ` մրցակցային միջավայրն ավելի նպաստավոր է, գնաճային ֆոնը մի քիչ ավելի թույլ է ընդգծված։

«Այս տարվա պլանները շատերը կչեղարկեն». կորոնավիրուսը կարող է կաթվածահար անել աշխարհը

367
թեգերը:
Ճգնաժամ, տնտեսություն, կորոնավիրուս, Արմեն Քթոյան
թեմա:
Կորոնավիրուսը Չինաստանում և աշխարհում (821)
Ըստ թեմայի
Ամերիկա չէ, բայց էլի վատ չէ. Հայաստանի պարտատոմսերը դրսում դիմակայում են կորոնավիրուսին
Ինչպես պաշտպանվել կորոնավիրուսից. օգտակար խորհուրդներ
Կառավարությունում կորոնավիրուսի հետ կապված խորհրդակցությունը բուռն է անցել. Սինանյան
Տիգրան Աբրահամյան

Փափուկ ուժի, զսպվածության գործոնն Ադրբեջանի դեպքում չի աշխատում. Աբրահամյան

37
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, Արցախի նախագահի անվտանգության հարցերով նախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է հայ-ադրբեջանական պետական սահմանի Տավուշի հատվածում տեղի ունեցած ռազմական գործողություններին: 
Փափուկ ուժի, զսպվածության գործոնն Ադրբեջանի դեպքում չի աշխատում. Աբրահամյան

«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, Արցախի նախագահի անվտանգության հարցերով նախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանի դիտարկմամբ՝ 2018թ.-ի աշնանը, երբ Դուշանբեում կայացած հայտնի հանդիպումից հետո ձեռք բերվեցին պայմանավորվածություններ շփման գծում հրադադարի ռեժիմի պահպանման մասին, Ադրբեջանն ըստ էության դրանով այլ խնդիր էր լուծում, քաղաքական մակարդակում փորձում էր վերականգնել հետապրիլյան փուլում իր իմիջային հարցը միջազգային հանրության շրջանակում՝ դիրքավորվելով որպես կառուցողական կողմ, և երկրորդ՝ առաջնագծում հատկապես Արցախի ուղղությամբ ձգտում էր լուծել որոշակի ենթակառուցվածքային հարցեր, որոնք հնարավոր չէր անել նույնիսկ հրադադարի ռեժիմի միջին խախտումների պարագայում:

«Պաշտպանության բանակն անցած ժամանակահատվածում կանխել է Արցախի ուղղությամբ հակառակորդի ձեռնարկած ինժեներական աշխատանքները, որոնք կարող էին որոշակի փուլում խնդիրներ առաջացնել: Ալիևը մեկ շաբաթ առաջ հայտարարեց, որ էֆեկտիվ չի համարում բանակցությունները, հետևաբար նման պայմաններում արդեն իսկ կանխատեսելի էր, որ Ադրբեջանն իրադարձությունները տեղափոխելու է առաջնագիծ»,- Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց նա:  

Աբրահամյանի դիտարկմամբ՝ դեպքերը չեն սահմանափակվի միայն Տավուշով կամ մեկ-երկու օրով: Թեև Տավուշի հատվածում հնարավոր է հրադադար, սակայն պետական սահմանին կամ շփման գծի այլ հատվածներում Ադրբեջանի իռացիոնալ պահվածքի պատճառով առաջացած լարվածության պայմաններում, ըստ նրա, չեն բացառվում նոր սադրանքները: 

Ադրբեջանն արկեր է արձակել Չինարիի ուղղությամբ. մեկն ընկել է տան վրա, երկուսը՝ բակում

Արցախի նախագահի անվտանգության հարցերով նախկին խորհրդականի կարծիքով՝ հայկական կողմից Տավուշի հատվածում իրականացված գործողությունները կոշտ էին, իրավիճակին համահունչ, և չկա այլ տարբերակ, քան Ադրբեջանի ցանկացած սադրանք, ռազմական գործողություն կոշտ միջոցներով կանխելու համար, որովհետև փափուկ ուժի, զսպվածության գործոնն Ադրբեջանի դեպքում որևէ կերպ չի աշխատում:

Ըստ նրա՝ Ադրբեջանը վերջին սադրանքից հետո ունեցել է իմիջային ու ներքաղաքական լուրջ խնդիրներ, այդ իսկ պատճառով էլ Բաքվում փորձում են իրավիճակը կարգավորել տեղեկատվական դիվերսիաների միջոցով՝ տարածելով իրենց համար շահեկան ապատեղեկատվություն, սակայն բնակչությունն այդուհանդերձ շատ արագ տեղեկանում է զոհերի և կորուստների մասին:

Հիշեցնենք, որ երեկ` հուլիսի 12–ին, ժամը 12:30-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները ՈւԱԶ մակնիշի ավտոմեքենայով Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձեր են կատարել: Հայկական կողմի նախազգուշացումից հետո Ադրբեջանի զինծառայողները, թողնելով ավտոմեքենան, վերադարձել են իրենց դիրք:
Ժամը 13:45-ին Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները կրկնել են հայկական զինված ուժերի սահմանային դիրքը գրավելու փորձը` կիրառելով հրետանային կրակ, սակայն ճնշվել են հայկական կողմից և, կորուստներ տալով, հետ շպրտվել:

ՀԱՊԿ-ը պետք է արձագանքի ՀՀ և Ադրբեջանի սահմանին տեղի ունեցած միջադեպին․ դեսպան Տողանյան

Ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ ադրբեջանական կողմը վերսկսել է Տավուշի դիրքերի ուղղությամբ հրետակոծությունը: ՀՀ ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանն այսօր վաղ առավոտյան հայտնեց, որ երկու-երեք ժամվա դադարից հետո առավոտյան հակառակորդը վերսկսել է սադրիչ գործողությունները՝ շարունակելով հրետակոծել հայկական դիքերի ուղղությամբ։

Հայկական կողմն ունի 5 վիրավոր, ադրբեջանական կողմը` չորս զոհ։

37
թեգերը:
Տավուշ, Չինարի, հրետակոծություն, Սահման, հայ-ադրբեջանական, Տիգրան Աբրահամյան, Ադրբեջան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հայ-ադրբեջանական սահմանի իրավիճակի վերաբերյալ ՀԱՊԿ արտահերթ նիստը հետաձգվել է․ ինչու
Տավուշում երեք զինծառայող է վիրավորվել
Հայերի կոտրած էջերն են կիրառում․ ինչպես են սուտ լուրերը տարածվում համացանցում
Պետք է անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել. ԵՄ–ն կոչով դիմել է Հայաստանին ու Ադրբեջանին
Սամվել Մարտիրոսյան

Հայերի կոտրած էջերն են կիրառում․ ինչպես են սուտ լուրերը տարածվում համացանցում

41
(Թարմացված է 17:23 13.07.2020)
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է պետական սահմանի Տավուշի հատվածում ադրբեջանական սադրանքի ֆոնին վերջինիս կողմից սանձազերծված տեղեկատվական պատերազմին և կեղծ լուրերի տարածման խնդրին։
Մարտիրոսյան. «Ադրբեջանական լուրերի դեպքում գործ ունենք ոչ թե փաստերի, այլ ռազմական քարոզչության հետ»

Սամվել Մարտիրոսյանի դիտարկմամբ՝ թեև ապատեղեկատվությունը տարածվում է պաշտոնական մակարդակով, սակայն այդ պատերազմում ադրբեջանական կողմը կիրառում  է նաև հիբրիդային մեթոդներ, որոնցից մեկը ՀՀ քաղաքացիների կամ սփյուռքահայերի նախապես կոտրված հաշիվների օգտագործումն է համացանցում, հիմնականում ֆեյսբուքում, որոնց շնորհիվ և որոնց անունից էլ փորձում են տարածել ապատեղեկատվություն՝ ներկայացնելով խուճապ առաջացնող մանիպուլյատիվ լուրեր:

«Հիմա այդ գրոհն ակտիվացել է, ու գրում են բավականին լավ հայերենով, հետևաբար շատ կարևոր է նման դեպքերում հիշել մեկ հանգամանք, որ բոլոր այն աղբյուրները, որոնք անծանոթ են, պետք է հաշվի առնվեն, անհրաժեշտ է հիմնվել միայն այն օգտատերերի տեղեկությունների վրա, որոնց մասին կա հստակ ինֆորմացիա»,- նշում է փորձագետը:

Սամվել Մարտիրոսյանի փոխանցմամբ՝ ռազմական գործողությունների ժամանակ հակառակորդի պաշտոնական տեղեկատվությունը չի կարող դիտարկվել որպես իրականությանը մոտ, քանի որ հակառակորդը միշտ պատրաստ է ապատեղեկատվություն տարածելուն: Իսկ ադրբեջանական մամուլի պարագայում փորձագետն արձանագրում է մեկ իրողություն, որ պատերազմական իրավիճակում կան սահմանափակումներ, և բոլոր լրագրողները չէ, որ կարող են գրել ռազմական գործողությունների մասին, հակառակ դեպքում նրանց կդատեն պետական դավաճանության հոդվածով և քրերորեն կհետապնդեն: 

Ադրբեջանը հայտնվել է բարդ իրավիճակում․ քաղաքագետը՝ լարվածության ստեղծման պատճառների մասին

«Պետք է հիշել, որ ալիևյան ռեժիմը տարիներ շարունակ ճնշել է փոքրիշատե անկախ լրատվամիջոցներին, և եթե գործ ունենք ադրբեջանական լրահոսի հետ, ապա այժմ այն ամբողջությամբ վերահսկվում է նույն աղբյուրների կողմից: Նման դեպքերում գործ ունենք ոչ թե փաստերի, այլ ռազմական քարոզչության հետ»,- նշում է փորձագետը: 

Ադրբեջանցիները գործի են անցել նաև վիրտուալ տարածքում. զգուշացնում է Սամվել Մարտիրոսյանը

Անդրադառնալով այն կոչերին, որոնց համաձայն՝ Տավուշում ծառայող զինվորների հարազատներին հորդորվում է չզանգահարել նրանց, Սամվել Մարտիրոսյանն ընդգծում է, որ բանակը կարող է կիրառել ապահով ալիքներ, «մեսինջերներ», որոնց գաղտնալսումը հնարավոր չէ, և այդ դեպքում զինծառայողները կարող են անվտանգ կապ հաստատել իրենց հարազատների հետ: Բայց փորձագետը հորդորում է հաշվի առնել նաև այն հանգամանքը, որ բաց բջջային կապի միջոցով սահմանից չարժե խոսել, քանի որ հակառակորդը կարող է որսալ զրույցները:          

 

41
թեգերը:
համացանց, Սամվել Մարտիրոսյան, հրետակոծություն, Ադրբեջան, հայ-ադրբեջանական, Սահման, Տավուշ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Պետք է անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել. ԵՄ–ն կոչով դիմել է Հայաստանին ու Ադրբեջանին
Տավուշում երեք զինծառայող է վիրավորվել
ՀՀ ԱԳՆ–ն պատասխանել է Թուրքիային
Գագիկ Ծառուկյան

Ստեղծված իրավիճակում ներքաղաքական բոլոր հարցերը դառնում են երկրորդական. Ծառուկյանի կոչը

10
(Թարմացված է 21:35 13.07.2020)
Գագիկ Ծառուկյանը կոչով դիմել է իր թիմակիցներին, որ հաշվի առնեն ստեղծված պատերազմական իրավիճակը։

ԵՐԵՎԱՆ, 13 հուլիսի – Sputnik. Ստեղծված պատերազմական իրավիճակում ներքաղաքական բոլոր հարցերը դառնում են այլևս երկրորդական։ Նման հանձնարարական է տվել իր թիմին «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը, Facebook սոցցանցի իր էջում գրառմամբ հայտնում է ԲՀԿ առաջնորդի մամուլի խոսնակ, ԲՀԿ–ական պատգամավոր Իվետա Տոնոյանը։

«Բոլորիս գերխնդիրը մեկն է՝ լինել միասնական, լինել պետության կողքին և համատեղ ջանքերով դիմակայել թշնամու ոտնձգություններին և արժանի հակահարված հասցնել նրան»,–ասել է Ծառուկյանը։

ԲՀԿ ղեկավարի խոսքով` այսօր, երբ Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը կրկին անցել է ակնհայտ սադրանքների, երբ հայ-ադրբեջանական պետական սահմանին իրավիճակը լարված է, երբ երկրի անվտանգության հարցը վեր է ամեն ինչից, յուրաքանչյուրիս պարտքն է միավորել բոլոր ջանքերը հանուն մեր երկրի ու ժողովրդի պաշտպանության, հանուն արտաքին թշնամու դեմ պայքարի:

Հիշեցնենք, որ երեկ` հուլիսի 12–ին, ժամը 12:30-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները УАЗ մակնիշի ավտոմեքենայով Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձեր են կատարել: Հայկական կողմի նախազգուշացումից հետո Ադրբեջանի զինծառայողները, թողնելով УАЗ մակնիշի ավտոմեքենան, վերադարձել են իրենց դիրք:

Ղազախստանը Հայաստանին և Ադրբեջանին կոչ է արել  հրաժարվել ուժի կիրառումից

Ժամը 13:45-ին Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները կրկնել են հայկական զինված ուժերի սահմանային դիրքը գրավելու փորձը, կիրառելով հրետանային կրակ, սակայն ճնշվել են հայկական կողմից և կորուստներ տալով` հետ շպրտվել:

Մինսկի խումբը հայտարարություն է տարածել

Ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ ադրբեջանական կողմը վերսկսել է Տավուշի դիրքերի ուղղությամբ հրետակոծությունը: ՀՀ ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանն այսօր վաղ առավոտյան հայտնեց, որ երկու-երեք ժամվա դադարից հետո առավոտյան հակառակորդը վերսկսել է սադրիչ գործողությունները՝ շարունակելով հրետակոծել հայկական դիքերի ուղղությամբ։

10
թեգերը:
Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն (ԲՀԿ), Գագիկ Ծառուկյան, դիրքեր, հրետակոծություն, Տավուշ, Հայաստան, Ադրբեջան
Ըստ թեմայի
ՄԻՊ-ը նոր զեկույց կուղարկի միջազգային կառույցներին՝ Չինարիից ստացած նոր փաստերով
Արցախի ԱԳՆ–ն համանախագահներին կոչ է անում գնահատական տալ Ադրբեջանի գործողություններին
Ղազախստանը Հայաստանին և Ադրբեջանին կոչ է արել  հրաժարվել ուժի կիրառումից