Մարս

Իրավունք ունե՞նք Մարսը մեզնով անելու, կամ մի 4 միլիարդ տարի ուշացել ենք

505
(Թարմացված է 09:49 05.02.2020)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Պատմական ժամանակաշրջանում ենք ապրում, երբ հենց մեր աչքի առջև շրջադարձային իրադարձություն կարող է տեղի ունենալ՝ մարդկությունը դուրս կգա տիեզերք։
Հարմարեցնել Մարսը մեզ համար. բայց արդյո՞ք իրավունք ունենք

Կարող եք, իհարկե, հակադարձել, որ մարդը դեռ տասնամյակներ առաջ է տիեզերք դուրս եկել, բայց ախր մինչև այժմ մենք մեր մոլորակից փաստորեն չենք հեռացել։ Ճիշտ է՝ ոտք ենք դրել լուսնի վրա, սակայն լուսինը, համաձայնեք, մեր Երկրի անքակտելի մասն է, ինչպես, օրինակ, Հայաստանը և Արցախը։ Դրանք մի միասնություն են։

Ի դեպ, այն բանից հետո, երբ ամերիկացիները մոտ 50 տարի առաջ մի քանի անգամ իջան լուսնի վրա, հետաքրքրությունը մեր արբանյակի նկատմամբ ակնհայտորեն մարեց և դա հասկանալի է։ Ծախսերը հսկայական են՝ ամերիկացի յուրաքանչյուր տիեզերագնացի վայրէջքը լուսնի մակերևույթին  հարկատուների վրա նստել է մոտ տասը միլիարդ դոլար, իսկ հեռանկարը չի երևում։ Ասենք՝ հետազոտեցինք, բա հետո՞. թե կոնկրետ ինչ է տալու մեզ լուսինը՝ չի երևում։ Եվ ուրեմն ամենևին պատահական չէ, որ լուսնային հետազոտությունները նվազագույնի են հասցվել ու մարդկության հայացքն այժմ ուղղվել է դեպի այլ մոլորակներ։ 

Ընտրությունը մեծ չէ։ Կարելի է գնալ Վեներա, բայց, ինչպես մասնագետներն են ասում, այն ուղղակի թթվային լուծույթով լի մի կաթսա է, որտեղ մարդու համար պարզապես տեղ չկա։ Կարելի է փորձել հասնել Յուպիտերի և Սատուրնի արբանյակներին, որտեղ տեսականորեն կարող են կյանքի համար քիչ թե շատ նպաստավոր պայմաններ լինել, բայց այդ երկու հսկա մոլորակները շատ հեռու են։ Եվ ստացվում է, որ գոնե առայժմ միակ իրական տարբերակը Մարսն է։ 

Ափսոս, ուշացել ենք։ Շատ ենք ուշացել՝ մոտ 4 միլիարդ տարով։ Որովհետև աստղագետները պնդում են՝ 4 միլիարդ տարի առաջ Մարսը բոլորովին  այլ տեսք ուներ։ Համենայնդեպս, եթե հավատանք մասնագետներին, Մարսը մի ժամանակ ուներ Երկրի նման խիտ մթնոլորտ, մակերևույթին էլ հոսող ջուր կար, որը կյանքի առաջացման նախապայմանն է։ Բայց հետո Մարսի մագնիսական դաշտը ինչ-ինչ պատճառներով սկսեց թուլանալ ու այսպես կոչված արեգակնային քամին բառիս բուն իմաստով քշեց տարավ մթնոլորտի գերակշիռ մասը։ Այժմ այդ մթնոլորտն այնպիսին է, ինչպես մեզ մոտ Երկրի մակերեսից մոտ հարյուր կիլոմետր բարձրության վրա, դրա 95 տոկոսն էլ կազմում է ածխաթթու գազը։

Արդյոք հնարավոր է սա շտկել, և հարմարեցնել Կարմիր մոլորակը մարդուն։ Այո՝ պնդում է ՆԱՍԱ-ի մոլորակագիտության բաժանմունքի ղեկավար Ջիմ Գրինը։  Վաշինգտոնում կայացած գիտաժողովի ժամանակ Գրինը ժամանակին ներկայացրել է ֆանտաստիկ մի նախագիծ։ Էությունը մոտավորապես սա է։  Մարսի ու արևի արանքում տեղադրվում է մի հսկա փչովի հովանոց, որը պաշտպանում է Կարմիր մոլորակը ճառագայթումից ճիշտ այնպես, ինչպես սովորական անձրևանոցն է մեզ պաշտպանում անձրևի կաթիլներից։ Այդ հովանոցի վրա էլ հզոր մագնիսներ են տեղադրվում։Այսինքն՝ Մարսը, ի տարբերություն Երկրի, մագնիսական դաշտ չունի, մենք արհեստականորեն այդ բացը լրացնում ենք։ Արեգակնային քամին այլ,ս չի ազդում մթնոլորտի վրա , այն հետզհետե սկսում է խտանալ։ Փորձագետները պնդում են՝ այս եղանակով ընդամենը մի քանի տարում կարելի է հասնել նրան, որ Մարսի մթնոլորտի խտությունը և ճնշումը հասնեն մերի կեսին։

Բա ո՞ւր է խոստացածդ «Վոլգան». ինչո՞ւ հայերը Նոբելյան մրցանակի չեն առաջադրվում

Ջերմությունը կսկսի աճել։ Բավական է ջերմաստիճանը բարձրանա ընդամենը 4 աստիճանով և մոլորակի բևեռներում գտնվող ածխաթթու գազի կուտակումները կսկսեն գոլորշիանալ, ինչն էլ ավելի կխտացնի մթնոլորտը, կաշխատի ջերմոցային էֆեկտը և ջերմաստիճանը Մարսի մակերևույթին էլի կբարձրանա։ Սա էլ կհանգեցնի նրան, որ սառույցը կհալչի ու ջուրն ազատորեն կհոսի մոլորակի մակերեսով։ Այսպիսով, կստեղծվի մի միջավայր, որի պայմաններում առնվազն կարող են գոյություն ունենալ մանրէներ, աճել սնկեր և բույսեր։ Համաձայնեք՝ հետաքրքիր ու գայթակղիչ ծրագիր է։ Միայն թե հառնում է ամենագլխավոր ու ամենասկզբունքային հարցը՝ իսկ արդյոք մարդկությունը իրավունք ունի իրականացնել նման փոփոխություններ այլ մոլորակի վրա։

505
թեգերը:
տիեզերագնաց, տիեզերք, Մարս
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ (396)
Ըստ թեմայի
Կարդում ես ու զարմանում. Վաշինգտոնի ուղերձն ասես հայաստանցիներիս ուղղված լինի
Լիբերլանդ՝ ինքնահռչակ պետություն Եվրոպայի կենտրոնում
Տարօրինակ երկիր Ավստրալիա. կարող եք զբոսնել պառլամենտի տանիքում և ճաշել օպերայում
Հակոբ Արշակյան

Փաշինյանը Շուռնուխ չի այցելել. բնակիչների հետ մայրուղում են հանդիպել. Արշակյան

169
(Թարմացված է 20:57 16.06.2021)
Շուռնուխի ղեկավար Հակոբ Արշակյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում անդրադարձել է ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար, վարչապետի թեկնածու Նիկոլ Փաշինյանի և մոտ մեկ տասնյակ շուռնուխցիների հանդիպմանը։
Փաշինյանը Շուռնուխ չի այցելել, բնակիչների հետ մայրուղում են հանդիպել. Արշակյան

ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը Շուռնուխ չի այցելել։ Կապանից վերադառնալիս շուռնուխցի մի քանի ընտանիք մայրուղի են իջել, որ Փաշինյանի հետ հանդիպեն։ Տեղեկությունը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հայտնեց Շուռնուխի վարչական ղեկավար Հակոբ Արշակյանը։

«Ինքը Շուռնուխ չի այցելել, Կապանից հետ վերադառնալու ճանապարհին մի քանի ընտանիք ընդամենը 15 րոպեի մեջ հավաքվել են ու իջել մայրուղի` Փաշինյանի հետ հանդիպելու։ Կարծում եմ` նախապես պայմանավորվել են, թե չէ ինչպես պետք է իմանային` որ ժամին է գալու, որ ժամին հավաքվեն»,- ասաց նա։ 

Վարչապետի պաշտոնակատարի հետ հանդիպման ժամանակ շուռնուխցի մի տղամարդ առաջարկեց գործարկել խելացի անասնագոմերի գաղափարը, որպեսզի լուծվի թշնամուն թողած արոտավայրերի բացը։ Վարչապետը հավանություն տվեց առաջարկին, բայց Շուռնուխի վարչական ղեկավարն ասում է` համագյուղացու առաջարկը Գորիսի համայնքապետարանում մեկ ամիս առաջ են քննարկել, նախագիծն արդեն կազմել են, պատրաստվում են գործարկել։

«Իբրև թե միտք ծագեց մեկի գլխում խելացի անասնագոմերի մասին, վարչապետի պաշտոնակատարն էլ համաձայնեց։ Ասեմ, որ համայնքի ղեկավար Առուշ Առուշանյանը մեկ ամիս առաջ դա ներկայացրել է, նախագիծը կազմվել է, մնում է` այդ աշխատանքները սկսեն։ Ծրագիրն իրականացվում է ռազմավարական զարգացման գործակալության հետ»,- նշեց Արշակյանը։

Նրա խոսքով` արոտավայրերի մի մասը թշնամուն նվիրելուց հետո գյուղում անասնագլխաքանակն էականորեն կրճատվել է։ 

«Արդեն 70 գլուխ խոշոր եղջերավոր են վաճառել, 19 գլուխ էլ անցել է թշնամու կողմը, չի վերադարձվել։ Մանրն էլ են վաճառել, մի բնակիչ էլ մոտ 200 գլուխ մանր եղջերավորների վնաս է կրել. անասունները կոտորվել են։ Երբ թուրքը եկել է, ներքևի թաղից բնակիչն անասունները տեղափոխել է Եղեգնաձոր` կենդանիները ցրտահարվել են»,- հավելեց Շուռնուխի ղեկավարը։

Նժենք, որ Նիկոլ Փաշինյանը նախընտրական քարոզարշավի շրջանակում երեկ այցելել էր Սյունիքի մարզ: ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատարը Facebook-ի իր էջում տեսանյութ էր տեղադրել, որտեղ Շուռնուխի բնակիչները վարչապետին էին ուղղում իրենց հուզող որոշ հարցեր։

Սյունիքում նոր ճանապարհներ են կառուցվում. Նիկոլ Փաշինյան

169
թեգերը:
Սյունիք, Նիկոլ Փաշինյան, Շուռնուխ, Հակոբ Արշակյան
Ըստ թեմայի
«Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը» Փաշինյանի խոսքերի համար կդիմի իրավապահներին
«Չագուճն առաջինը ձեր գլխին է ջարդվելու». Փաշինյանը կրկին սպառնացել է Զանգեզուրի կոմբինատին
«Գազպրոմ Արմենիան» պատասխանել է Փաշինյանի՝ «ժողովրդի դեմ աշխատելու» մեղադրանքին
Ընտրակաշառքի մասին վկայող տեսանյութի համար խոստանում ենք 1000 դոլար պարգև. Փաշինյան
Անի Սամսոնյան

Ի՞նչ են ընտրողները հարցնում ԼՀԿ-ի թեկնածուներին. Անի Սամսոնյանը` ընտրարշավի մասին