Բադալյան. «Փաշինյանը կարող է նոր փոփոխություններով միավորել Վճռաբեկ դատարանն ու ՍԴ-ն»
(Թարմացված է 15:23 29.01.2020)
Քաղտեխնոլոգ Արմեն Բադալյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Սահմանադրական դատարանի նախագահ Հրայր Թովմասյանի շուրջ ստեղծված իրավիճակին: Բադալյան. «Հայաստանում լայն թափով առաջ է գնում անձնիշխան համակարգի կառուցումը»
Արմեն Բադալյանի դիտարկմամբ` Նիկոլ Փաշինյանը փորձում է իր նպատակին հասնել սահմանադրական փոփոխություններ իրականացնելու ճանապարհով, մասնավորապես՝ միավորելով Վճռաբեկ դատարանն ու ՍԴ-ն: Ստեղծելով մեկ գերագույն դատարան` նա ըստ էության կձերբազատվի ՍԴ-ի անցանկալի նախագահից, որովհետև նոր կառույցն իրականացնելու է ՍԴ-ի նույն գործառույթները:
«Տեսնելով, որ իրավական ճանապարհով արդյունքի չի հասնում, վարչապետն անձնական վիրավորանքներ է հասցնում Հրայր Թովմասյանին: Գրիչի հանգամանքը սև PR-էր: Առհասարակ նման տեխնոլոգիաներ կիրառելիս պետք է շատ զգույշ լինել, որովհետև նույնիսկ սև PR-ն ընդունված կանոններով չօգտագործելու դեպքում այդ ամենը կշրջվի կիրառողի դեմ, ինչը տեսանք վարչապետի պարագայում»,- նշեց Բադալյանը։
Նրա կարծիքով՝ վարչապետի և ՍԴ նախագահի միջև հակամարտություն չկա, այլ կա վերջինիս պաշտոնից հեռացնելու ցանկություն, որպեսզի վարչապետն ունենա իրեն հնազանդ կամ, ժողովրդական խոսքով ասած, գրպանային ՍԴ:
«Այս պահի դրությամբ արդեն տեսնում ենք, որ 2018թ.-ի ապրիլ-մայիսյան իրադարձություններից հետո Հայաստանում լայն թափով առաջ է գնում անձնիշխան համակարգի կառուցումը, որը չի հանդուրժում որևէ այլընտրանք՝ լինի ինստիտուցիոնալ կառույց՝ ինչպես ՍԴ-ն, թե քաղաքական անձ՝ ինչպես ԱԱԾ նախկին տնօրենը, լինի ՀԿ՝ ինչպես Ֆուտբոլի ֆեդերացիան, թե խորհրդատվական մարմին՝ ինչպես Հանրային խորհուրդը»,- Sputnik Արմենիայի եթերում ասաց քաղտեխնոլոգը:
©
Sputnik / Andranik Ghazaryan
Բադալյանի խոսքով՝ առկա համակարգը Հայաստանում արդեն կլանել է գործադիր իշխանությունը, օրենսդիր մարմինը, դատական համակարգը` բացառությամբ ՍԴ-ի, և հիմա պայքար է գնում ՍԴ-ն կլանելու համար, ինչը վարչապետին չի հաջողվում իրականացնել: Ըստ Բադալյանի՝ անձնիշխան համակարգի համար սպառնալիք են հանդիսանում նաև ԶԼՄ-ները, հետևաբար վարչապետը փորձելու է նաև նրանց ենթարկել իրեն:
Քաղտեխնոլոգի կարծիքով՝ Նիկոլ Փաշինյանը փորձում է իր նպատակին հասնել սահմանադրական փոփոխություններ իրականացնելու ճանապարհով, մասնավորապես՝ միավորելով Վճռաբեկ դատարանն ու ՍԴ-ն: Ստեղծելով մեկ գերագույն դատարան` նա ըստ էության կձերբազատվի ՍԴ-ի անցանկալի նախագահից, որովհետև նոր կառույցն իրականացնելու է ՍԴ-ի նույն գործառույթները:
«Տեսնելով, որ իրավական ճանապարհով արդյունքի չի հասնում, վարչապետն անձնական վիրավորանքներ է հասցնում Հրայր Թովմասյանին: Գրիչի հանգամանքը սև PR-էր: Առհասարակ նման տեխնոլոգիաներ կիրառելիս պետք է շատ զգույշ լինել, որովհետև նույնիսկ սև PR-ն ընդունված կանոններով չօգտագործելու դեպքում այդ ամենը կշրջվի կիրառողի դեմ, ինչը տեսանք վարչապետի պարագայում»,- նշեց Բադալյանը։
Նրա համոզմամբ՝ Փաշինյանի համար մարտահրավեր է նաև Արցախի Հանրապետության իշխանական համակարգը, և նա իր ասուլիսում հասկացրեց, որ այլընտրանք չի հանդուրժելու նաև այնտեղ:
Փաշինյանը երեկ Facebook–ում հրապարակել էր մի գրիչի լուսանկար ու գրել, որ ժամանակին այդ գրիչն իրեն է տվել ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանը։ Նկարին կից վարչապետը նշել էր, թե երկար ժամանակ մտածել է՝ գրիչն աղբանոցը նետել, թե ոչ, ի վերջո որոշել է պահել՝ որպես իր տեսած ամենատարօրինակ քծնանքի, շողոքորթության վկայություն։
Հրայր Թովմասյանի փաստաբան Ամրամ Մակինյանը Փաշինյանի հրապարակած լուսանկարից հետո Facebook-ի իր էջում գրել էր, որ ՍԴ նախագահն ընթերցել է վարչապետի «անհամաչափ հարվածը» և խնդրել, որ հայցադիմում պատրաստեն ընդդեմ Փաշինյանի։
թեգերը:
Սահմանադրությունը չի նախատեսում ԳՇ պետին ազատելու ընթացակարգ. Մելոյան
(Թարմացված է 13:07 03.03.2021)
Սահմանադրագետ Գոհար Մելոյանը Sputnik Արմենիայի եթերում նշել է, որ տեսակետը, թե «Զինվորական ծառայության և զինվորական կարգավիճակի մասին» օրենքի 40-րդ հոդվածը չարաշահման տեղիք է տալիս։«Սահմանադրությունը չի նախատեսում ԳՇ պետին ազատելու ընթացակարգ». Մելոյան
ՀՀ սահմանադրությամբ ամրագրված է ԶՈւ ԳՇ պետին և այլ զորքերի բարձրագույն հրամանատարական կազմին նշանակելու դեպքերն ու կարգը և չի նախատեսում նրանց ազատելու ընթացակարգ։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց սահմանադրագետ Գոհար Մելոյանը։
©
Photo : official site of the MoD of RA
«139-րդ հոդվածում բացառապես խոսվում է միայն ԳՇ պետի նշանակելու մասին, այսինքն` վերջինիս ազատելու հնարավորություն սահմանադրությունը ո՛չ նախագահին, ո՛չ վարչապետին չի տալիս»,- ասաց նա։
Նրա խոսքով` նույն հոդվածում նշվում է, որ ԶՈւ ամենաբարձր պաշտոնատար անձը ԳՇ պետն է, և որ սահմանադիրը նրան տվել է հատուկ կարգավիճակ` առանձնացնելով ԶՈւ և բարձրագույն հրամանատարական կազմից` հաշվի առնելով ԶՈւ նշանակությունը ՀՀ անվտանգության և անձեռնմխելիության տեսանկյունից։ Սա ևս, ըստ սահմանադրագետի, բխում է սահմանադրության ընդհանուր դրույթներից։ Այս դեպքում հարց է ծագում` ինչպե՞ս և ո՞ր դեպքում ԳՇ պետը կարող է ազատվել կամ հեռացվել զբաղեցրած պաշտոնից։
«ԳՇ պետն ազատվում է իր պաշտոնից ընդհանուր հիմունքներով, այսինքն` իր դիմումի համաձայն, քաղաքացիության կորստի, մահվան, օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճռի առկայության և նմանատիպ դեպքերում»,- պարզաբանեց Մելոյանը։
Սահմանադրագետի դիտարկմամբ` այն, որ մի շարք անձինք նշում են, թե «Զինվորական ծառայության և զինվորական կարգավիճակի մասին» օրենքի 40-րդ հոդվածը բարձրագույն հրամանատարական, զինվորական պաշտոն զբաղեցնող անձանց պաշտոնից ազատելու հայեցողական հնարավորություն է ընձեռում, չարաշահման տեղիք է տալիս։
©
Photo : official site of the MoD of RA
«Այս օրենքը ևս իր հերթին չի կարող տարածվել ԳՇ պետի վրա, որովհետև, նախ` Սահմանադրությունը նման հնարավորություն չի նախատեսում, բացի այդ, սահմանադրությունը մեր օրենսդրական դաշտի բարձրագույն օրենքն է և վերադաս է այլ օրենքների նկատմամբ»,- նշեց Մելոյանը։
Հիշեցնենք` ՀՀ նախագահի մամուլի ծառայությունը եչել տեղեկություն էր տարածել, որ Արմեն Սարգսյանը որոշել է չստորագրել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` ԶՈւ ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու հրամանագրի նախագիծը։
Միաժամանակ նշվում էր, որ Սարգսյանը կդիմի Սահմանադրական դատարան, բայց ոչ թե վարչապետի առաջարկության սահմանադրականությունը ստուգելու, այլ 2018թ-ի հունիսի 11-ին ընդունված «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքում կատարված փոփոխությունների սահմանադրականությունը վիճարկելու պահանջով։
Կիսանախագահական համակարգն ունի մի շատ մեծ բացասական կողմ` պատասխանատվության լղոզում
(Թարմացված է 22:42 02.03.2021)
Սահմանադրագետ, ՀՀ արդարադատության նախարարի նախկին տեղակալ Արամ Օրբելյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է մարտի 1–ի հանրահավաքում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` կիսանախագահական կառավարման համակարգի անցնելու հայտարարությանը։Օրբելյան. «Սահմանադրական կտրուկ փոփոխությունների կարիք այսօր չկա»
Արամ Օրբելյանի դիտարկմամբ` խորհրդարանական համակարգը Հայաստանում կոնկրետ գործում է, ուղղակի մարդիկ պետք է հասկանան, որ կա Սահմանադրություն և Սահմանադրությամբ նախատեսված զսպումների մեխանիզմ։ Ըստ նրա` Նիկոլ Փաշինյանն ու իր թիմը սրտնեղել են, որ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետը չի ենթարկվում անձամբ Փաշինյանին, որ դատավորներին իրենք չեն կարողանում նշանակել։
«Կարող եմ պնդել, որ 1990-ականներից սկսած որոշակի խնդիրներ ունեցել ենք հենց կիսանախագահական կառավարման պատճառով։ Այժմ ունենք պառլամենտարիզմ, և պետք է վարչապետը հասկանա, որ պառլամենտական համակարգի շրջանակներում ինքը երկրի միակ տերը, միակ որոշողն ու միակ հարց լուծողը չէ»,– նշեց սահմանադրագետը։
Օրբելյանի կարծիքով` պետական տարբեր ինստիտուտների միջև կան օրենսդրորեն նախատեսված զսպող մեխանիզմներ, կա նախագահ, որն ունի որոշակի գործառույթներ, որոնց շրջանակներում օրինակ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետին ինքն է որոշում պաշտոնանկ անել, թե ոչ և եթե գտնում է, որ այդ գործընթացն ապօրինի է կամ հակասահմանադրական, ապա իրավունք ունի դիմել ՍԴ։
«Պետք է հասկանանք, որ դատարաններն անկախ են, քաղաքական իշխանությունը չի կարող թելադրել դատարաններին, թե ինչ որոշումներ կայացնեն, ինչը մանիպուլյատիվ եղանակով պարբերաբար տեսնում ենք գործող իշխանության կողմից։ Երբ հասկանանք, որ Սահմանադրությունը ենթադրում է որոշակի մեխանիզմներ և առաջնային մանդատ ունեցող մարմինը` խորհրդարանը, չունի բացարձակ իրավունք իր ուզածն անելու, նրա իրավունքները որոշակիորեն սահմանափակված են Սահմանադրությամբ նախատեսված այլ մարմինների կողմից, ապա պարզ կդառնա, որ ներկա համակարգը լավ էլ աշխատում է»,– ասաց սահմանադրագետը։
Օրբելյանի համոզմամբ` ռեալպոլիտիկը և իրավական մեխանիզմները պետք է տարանջատել, հետևաբար այդ մեխանիզմները պետք է լինեն այնպիսին, որ իրական քաղաքականության մեջ տեղի ունեցող փոփոխությունները` տվյալ դեպքում գործող իշխանության վարկանիշի կտրուկ անկումը, ունենան հետևանքներ, որոնցից մեկն էլ կառավարության հրաժարականն է։
«Մեր Սահմանադրությունն ամբողջությամբ համապատասխանում է ժամանակակից ժողովրդավար պետության պահանջներին և կտրուկ փոփոխությունների կարիք այսօր չկա։ Կիսանախագահական համակարգն ունի մի շատ մեծ բացասական կողմ, դա պատասխանատվության այսպես կոչված լղոզումն է, որովհետև նման համակարգ ունեցող երկրներում ձախողումների դեպքում մեղավորը սովորաբար վարչապետն է, իսկ եթե ինչ–որ բան լավ է, պատասխանատուն նախագահն է։ Նույնը կարելի է դիտարկել նաև Հայաստանի պարագայում` վարչապետը մեղավոր է, նրան փոխենք, նախագահը մնա, սա այն է, ինչի դեմ պայքարել ենք վերջին երեսուն տարիների ընթացքում` կիսակաշկանդված լինելով 1995 թվականի կիսանախագահական համակարգով»,– նշեց սահմանադրագետը։
Ոնց որ անեծք կա. Մարուքյանը կողմ է կիսանախագահականին, դեմ` հանրաքվեին
Օրբելյանի խոսքով` պետք է հասկանալ, որ խորհրդարանական համակարգը Հայաստանում շատ ավելի ունակ է խնդիրներ լուծել, պարզապես պետք է երկար գործի, անցնի գոնե մեկ–երկու ընտրություն, մանավանդ որ մեր Սահմանադրությունը մի շարք կարգավորումներ ունի, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի բարձրացնել արդյունավետությունը և խուսափել խորհրդարանական համակարգի ամենապրոբլեմատիկ կետերից։
Հիշեցնենք` Սահմանադրության 2015 թվականի փոփոխությունների արդյունքում սահմանված կարգով 2018 թվականի ապրիլի 9-ից՝ ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի պաշտոնը ստանձնելու օրվանից, Հայաստանի Հանրապետությունը կիսանախագահական կառավարման ձևից անցել է խորհրդարանական կառավարման ձևի:
թեգերը:
Փաշինյանն ուղերձ է հղել Ռուսաստանի վարչապետին
(Թարմացված է 13:19 03.03.2021)
ՀՀ վարչապետն իր շնորհավորական ուղերձում անդրադարձել է նաև Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերություններին։ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի – Sputnik. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահ Միխայիլ Միշուստինին շնորհավորական ուղերձ է հղել ծննդյան օրվա առթիվ: Տեղեկությունը հայտնում է վարչապետի մամուլի ծառայությունը։
©
Sputnik / Наталья Селиверстова
«Հարգելի Միխայիլ Վլադիմիրի, ընդունեք սրտանց շնորհավորանքներս Ձեր ծննդյան օրվա առիթով, մաղթում եմ հաջողություններ Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության ղեկավարի պաշտոնում: Այսօր կցանկանայի առանձնահատուկ ընդգծել Ձեր անձնական ներդրումը հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունների զարգացման գործում, որոնց ամրապնդումը լիովին համապատասխանում է մեր երկրների եղբայրական ժողովուրդների հիմնարար շահերին: Վստահ եմ, որ ամուր բարեկամությունը, փոխըմբռնումը և վստահությունը հետայսու ևս կնպաստեն Հայաստանի և Ռուսաստանի միջպետական հարաբերությունների ողջ համալիրի հարստացմանը՝ նոր փոխշահավետ ծրագրերով»,– գրել է Փաշինյանը։
ՀՀ վարչապետը Միշուստինին մաղթել է քաջառողջություն, հաջողություն և բարեկեցություն:
Նշենք, որ այսօր լրանում է ՌԴ վարչապետի 55-ամյակը։