Ադրբեջանում անցկացվող բողոքի ակցիաները և իշխանության ձեռնարկած գործողություններն ընդհանրապես համաչափ չեն, քանի որ դրանք մասսայական բնույթ են կրում։ Այս մասին Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց ԱԺ պատգամավոր Տաթևիկ Հայրապետյանը։
«Իշխանության բավականին դաժան, բռնի և անհամարժեք արձագանքը կարծես նոր մարդկանց ներգրավվածություն է ապահովում։ Բաքվում բողոքի ակցիաները տեղի են ունենում իշխանության հանդեպ դժգոհության ալիքի ֆոնին։ Ընդդիմադիրները Ալիևի հրաժարականն էին պահանջում, ինչը դաժանորեն ճնշվեց»,–նշեց նա։
Պատգամավորի խոսքով` դրան զուգահեռ մի խումբ կանայք ցույցեր էին անցկացնում ընտանեկան բռնության դեմ, որը ևս ճնշվեց անհասկանալիորեն և նրանց փողոցում շատ դաժան բռնության ենթարկեցին կին ոստիկանները։
«Նման դաժան վերաբերմունքը ցույց է տալիս, որ իշխանությունները սարսափում են այլախոհության ցանկացած դրսևորումից, դա խոսում է այն մասին, որ իրենք իշխանությունը կորցնելու վախ ունեն»,– ասաց պատգամավորը։
Հայկական ազգանուն ունեցող ՌԴ քաղաքացիները կկարողանան մուտք գործել Ադրբեջան. Մամեդյարով
Ըստ Հայրապետյանի` քաղհասարակություն Ադրբեջանում գրեթե չկա կամ շատ թույլ է զարգացած, մեծ մասամբ, հասարակության այդ հատվածը մոտ 2–3 տարի առաջ հիասթափված դուրս եկավ երկրից։
«Իշխանության ներսում որոշակի պրոցեսներ են գնում, որոնք հարցեր են առաջացնում։ Ալիևը ինչ-որ քայլեր է ձեռնարկում, կրճատումներ և նշանակումներ է անում, որոնք իմ դիտարկմամբ` պատահական չեն և որոշակի նպատակների պետք է ծառայեն»,–նշեց Հայրապետյանը։
Ադրբեջանի իշխանությունը փորձում է մաքսիմալ վախեցած պահել հասարակությանը և թույլ չտալ որևէ ըմբոստություն կամ դժգոհության որևէ դրսևորում։
Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանում հակաիշխանական ցույցեր ու բողոքի ակցիաներ էին անցկացվում։ Ընդդիմությունը արտոնված հանրահավաք էր նախաձեռնել, բայց նրանց առաջնորդներից Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի ղեկավար Ալի Քերիմլին, նրա համախոհներ Վահիդ Մագերամլին և Թոֆիկ Յագուբլուն ձերբակալվեցին: Նրանք, ըստ ադրբեջանական լրատվամիջոցների, դուրս էին եկել Քերիմլիի տնից և Հեյդար Ալիևի անվան պալատի մոտ մի խումբ այլ ակտիվիստների հետ ձերբակալվել` ուժի կիրառմամբ: Բաքվի ոստիկանական ուժերին, սակայն չհաջողվեց կանխել դժգոհության ալիքը, լռեցնել բողոքի ակցիան:
Ընդդիմադիրները հակակառավարական կոչեր հնչեցրեց: Ոստիկանությունն էլ զանգվածային ձերբակալություններ սկսեց:
Տիգրան Քեյանի դիտարկմամբ` տվյալ պետտուրքի առթիվ իրենք նախկինում էլ առիթ ունեցել են հայտնելու, որ այն հակասահմանադրական քայլ է։
«Փորձը ցույց տվեց, որ քաղաքապետարանի ու ՃՈ–ի կողմից բողոքների քննությունը կատարվում է ոչ օբյեկտիվ և ոչ պատշաճ։ Այսինքն կան խնդիրներ, գրվում են նամակներ քաղաքապետարանին, որպեսզի որոշ գործողությունների վերաբերյալ տրամադրեն նյութեր, սակայն պատճառաբանում են, որ համապատասխան նյութեր չունեն կամ էլ տալիս են այնպիսի պատասխան, որը կոնկրետ հարցի հետ կապ չունի»,– ասաց «Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահը։
Քեյանի համոզմամբ` պետտուրքի սահմանումը վարորդներին զրկել է պաշտպանվելու իրավունքից, և երբ քաղաքացին լսում է, որ 5000 դրամի չափով տուգանքի որոշումը բողոքարկելու համար պետք է վճարի 4000 դրամ պետտուրք, ապա հրաժարվում է բողոքարկումից ու նախընտրում վճարել տուգանքը, հետևաբար չի օգտվում բողոքարկելու իրավունքից։
«Քանի որ պետտուրքի սահմանումից հետո դատական գործերի ծավալները նվազել են, մենք հստակ պատկերն ունենալու նպատակով երկու ամիս առաջ նամակ ենք գրել ոստիկանությանը, որպեսզի ստանանք վիճակագարական վերջին տվյալները։ Այդուհանդերձ կարծում եմ, որ բողոքարկումների թիվը շատ մեծ չէ, կրկնակի նվազած կլինի։ Փաստորեն վարորդների մեծ մասը տուգանքների հետ կապված որոշումները չի բողոքարկում, ինչը պայմանավորված է հենց պետտուրքի առկայության հանգամանքով»,– նշեց «Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահը։
Քեյանի տեղեկացմամբ՝ եղել են շատ դեպքեր, երբ դատարան դիմած վարորդներն այնուամենայնիվ չեն շահել դատը, բայց և կան դեպքեր, երբ առաջին երկու ատյանների որոշումները բողոքարկելուց հետո վարորդները վճռաբեկ դատարանում շահել են դատը։ Ըստ նրա` նախկինում բողոքների 60 տոկոսից ավելին բեկանվել է, իսկ բողոքներն ընդհանուր կայացված դատական որոշումների մեջ կազմել են մոտ 5 տոկոսը։
«Վարորդի ընկեր» ՀԿ նախագահի խոսքով` թեև ասում են, որ վարչարարությունը փոփոխվել է, բայց օրինակ քաղաքապետարանում, ըստ նրա, շարունակում են մասնագիտական որոշումներ կայացնել մակերեսային գիտելիքներով, և զարմանալի է, որ հաշվի չեն նստում Վճռաբեկ դատարանի կոողմից ընդունված որոշումների հետ։ Քեյանի կարծիքով` վարորդները դարձել են տուգանքի ենթակա իրական «մատերիալ», միայն պատժիչ միջոցներ են կիրառվում։ Ըստ նրա` չարժե մարդկանց ծանրաբեռնել անհիմն վարչական ակտերով, հետո պայքարել, որ չբողոքեն դրա դեմ։
Տարաները դեռ լիքն են. արտադրողներն այս տարվա համար գյուղացուն մեծ խոստումներ չեն տալիս
Նշենք, որ նոր դրույքաչափերի մասին նախագծերի փաթեթն ընդունվելու դեպքում ուժի մեջ կմտնի պաշտոնական հրապարակման հաջորդ օրը:
Իրավիճակը ցույց է տալիս, որ ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը համաձայն չէ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշման հետ և այդ պատճառով էլ չի ստորագրում ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի պաշտոնանկության հրամանագրի նախագիծը։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում իր այս տեսակետը հայտնեց Թևան Պողոսյանը։
Նրա խոսքով` ՀՀ նախագահը Սահմանադրական դատարան է դիմել «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքի վերաբերյալ, քանզի համարում է, որ այնտեղ կան ինստիտուցիոնալ մոտեցման հետ կապված խնդիրներ, որ զինվորականներին նշանակելու և հեռացնելու համար շատ դեպքերում կան հայեցողական դիրքորոշումներ, որոնք անընդունելի են և սխալ մոտեցման արդյունք են։
«Եթե իշխանության և ընդդիմության միջև լինեն համապատասխան բանակցություններ, միգուցե հնարավոր է ամեն ինչ շատ հանգիստ անել ու գտնել բոլորի համար ընդունելի լուծում կամ հակառակը` գործընթացը կարող է հանգեցնել այնպիսի իրավիճակի, որի առթիվ լավ կանխատեսումներ չունեմ»,– նշեց «Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» ղեկավարը։
Պողոսյանի կարծիքով` լարվածության հետագա սրացման դեպքում կարող են լինել ռեպրեսիաներ ու վենդետաների երևույթներ` չնայած, որ իշխանությունները դեռ 2018 թվականին են հայտարարել, որ վենդետաներ չեն լինելու, բայց հետո ականատես ենք եղել բազմաթիվ դեպքերի, երբ մարդկանց առանց իրավական հիմքերի հեռացնում էին աշխատանքից, կամ տեղի էին ունենում ինչ–որ գործընթացներ։
ՀՀ նախագահի մամուլի ծառայությունը երեկ հայտնեց, որ Արմեն Սարգսյանը որոշել է չստորագրել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` ԶՈւ ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու հրամանագրի նախագիծը, միաժամանակ առաջնորդվելով Սահմանադրության 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով` ՀՀ նախագահն առանձին դիմումով դիմելու է ՍԴ` «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ՀՀ օրենքի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցը որոշելու խնդրանքով։
Ավելի վաղ «Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ, Հայրենիքի փրկության շարժման ներկայացուցիչ Արթուր Ղազինյանը գրել էր, որ Արմեն Սարգսյանն ու Նիկոլ Փաշինյանը երեկ եկել են համաձայնության՝ իրավական աճպարարության միջոցով իրագործելու Նիկոլ Փաշինյանի` Օնիկ Գասպարյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու ցանկությունը։ Մասնավորապես, ըստ հաստատված ծրագրի, Արմեն Սարգսյանը կդիմի ՍԴ, բայց ոչ թե վարչապետի առաջարկության սահմանադրականությունը ստուգելու, այլ 2018թ-ի հունիսի 11-ին ընդունված «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքում կատարված փոփոխությունների սահմանադրականությունը վիճարկելու պահանջով։
Ղազինյանի խոսքով` նման սխեմա կիրառվել է նաև 2018թ-ին Մովսես Հակոբյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու համար։ ՀՀ ԱԺ նշված օրենքում կատարվել է լրացում, համաձայն որի` բարձրագույն հրամանատարական կազմի` զինվորական պաշտոնից ազատումը կարող է իրականացվել` անկախ այն հանգամանքից՝ առկա են սույն հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքեր, թե ոչ։
Նրա խոսքով` սա նշանակում է, որ Օնիկ Գասպարյանին զբաղեցրած պաշտոնից ազատելու ՀՀ վարչապետի որոշումը կմտնի օրինական ուժի մեջ, և Օնիկ Գասպարյանը իրավաբանորեն կդադարի լինել ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետ։
Հիշեցնենք` Հայաստանի ներքաղաքական իրադրությունը սրվեց, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը` ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։
Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ հեղափոխությունը պաշտպանելու համար։
Նա հայտնեց նաև, որ ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը առաջարկությունը կրկին ուղարկեց ՀՀ նախագահին։
ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի - Sputnik. Անթույլատրելի է ուժի սպառնալիք ցուցադրելը, քանի որ Բաղրամյան պողոտայում խաղաղ ցուցարարներ են։ Լրագրողների հետ զրույցում ասաց «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր Վանեցյանը` անդրադառնալով ԱԺ բակում նռնակների առկայությանը և պատուհաններից դիպուկահարների երևալուն։
«Հանրային ճնշումն ավելացնելու ենք, սակայն օրենքի շրջանակում ենք մնալու»,–ասաց Վանեցյանը։
Նշենք` ոստիկանությունն այսօր հայտարարություն էր տարածել, թե տվյալներ են ստացվել, որ մարտի 3-ին նախատեսված հանրահավաքի ժամանակ հնարավոր են սադրանքներ։
Խոսելով այդ հայտարարության մասին` Վանեցյանը նշեց` կա՛մ ոստիկանությունը կեղծ ահազանգ է ստացել, կա՛մ էլ գուցե ոստիկանությունն որոշել է ուժ կիրառել, ինչի համար էլ հիմքեր է ստեղծում։
Վանեցյանը վստահեցնում է, որ իրենք սադրանքներ իրականացնելու քաղաքականություն չեն որդեգրել։



