Անդրանիկ Աղաբալյան

Աղաբալյան. «Եթե վարչապետը չունի մասնագետ, մնում է` պատասխան ստանա Google-ից»

277
(Թարմացված է 09:24 11.09.2019)
Անդրանիկ Աղաբալյանը նշում է, որ բնապահպանական շարժումն ընդամենը պատվեր է կատարում:
Աղաբալյան. «Եթե վարչապետը կառավարությունում չունի մասնագետ, մնում է` պաստախան ստանա Google-ում»

Հանքավայրերի շահագործման մասնագետ Անդրանիկ Աղաբալյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում խոսել է Ամուլսարի հանքի շահագործման մասին։

Մասնագետին անհանգստացնում է մեկ հարց՝ արդյո՞ք  հանքավայրի շահագործումը որևէ ռիսկ չի պարունակում Ջերմուկի հանքային ջրերի և Սևանա լճի  հարցում: Եթե նման ռիսկ լինի, անկախ տնտեսական շահից՝ հանքը չպետք է գործարկվի: Սակայն, ըստ հանքերի շահագործման մասնագետի, նման ռիսկ, ամենայն հավանակությամբ, չի լինի:

Ծառուկյանն անձամբ պատրաստ է մասնակցել Ամուլսարի շահագործման դեմ բողոքի ակցիային

Աղաբալյանը նշում է, որ բնապահպանական շարժումը դարձել է արտասահմանյան դրամաշնորհներով աշխատող շարժում, որը պատվեր է կատարում. լուրջ հակափաստարկ իրենց կողմից մինչև այժմ չի հնչել, թե ինչու չպետք է հանքը շահագործվի: 

«Այն բնապահպանները, որոնք այսօր բողոքում են հանքի դեմ՝ մասնագետներ չեն. լեզվաբան են, պատմաբան են, տարբեր մասնագետներ են, բայց հանքարդյունաբերության հետ, բնապահպանության հետ կապ չունեն»,-ասել  է Աղաբալյանը։ 

Ըստ մասնագետի` այսօրվա դրությամբ և՛ կառավարությունում, և՛ կառավարությունից դուրս՝ մասնագիտական որակավորումը հաշվի չի առնվում. կադրային խնդիրն ամենալուրջն է։ 

«Եվ եթե վարչապետն էլ  չունի իր կառավարության կազմում  լուրջ մասնագետներ, որոնցից կարող է մասնագիտական խորհուրդ հարցնել,  մասնագետի կարծիք լսել, մնում է, որ մասնագիտական հարցերի պատասխանները ստանա կա՛մ Google-ից, կա՛մ Skype–ով»,- ասում է նա:  

Փաշինյանը հայտարարեց Ամուլսարի շահագործման մեկնարկի հնարավոր ժամկետները

Ընդհանուր առմամբ, ըստ հանքավայրերի շահագործման մասնագետի՝ հանքարդյունաբերության ոլորտում պետք է գտնել այն կարմիր գիծը, որը որևէ պարագայում չի կարելի հատել։

277
թեգերը:
Անդրանիկ Աղաբալյան, բնապահպանական, Լիդիան, Ամուլսար, Նիկոլ Փաշինյան, Վարչապետ
թեմա:
Ամուլսարի հանքի շահագործումը և «Լիդիան Արմենիայի» շուրջ ստեղծված իրավիճակը (87)
Ըստ թեմայի
Ամուլսարի հարցով նոր ՇՄԱԳ անցկացնելու վերաբերյալ դեռ վերջնական որոշում չկա. Կարապետյան
Չենք կարող բնությունը կամ պետության վարկանիշը ռիսկի տակ դնել. Ալեն Սիմոնյանը` Ամուլսարի մասին
«Այս պահի դրությամբ Ամուլսարի հանքի շահագործումն արգելող որևէ պատճառ չկա». Փաշինյան
Գալստյան. «Լիդիան» ընկերության հայտարարությունը պարզագույն ապակողմնորոշում է»
Արտակ Մարկոսյան

Ռուսաստանին և Իրանին ձեռնտու չէ Արցախը թուրքոմաններով և վարձկաններով բնակեցնելը

131
(Թարմացված է 19:31 28.11.2020)
Ժողովրդագրագետ Արտակ Մարկոսյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է այն խնդրին, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան ցանկանում են Արցախի գրավյալ տարածքներում բնակեցնել թուրքոմաններին ու Սիրիայից բերած վարձկաններին։ 
Մարկոսյան. «ՌԴ–ին և Իրանին նույնպես ձեռնտու չէ Արցախը թուրքոմաններով և վարձկաններով բնակեցնելը»

Մամուլում շրջանառվող տեղեկատվության համաձայն` Անկարան սկսել է գրանցել Սիրիայում ապրող թուրքոման ընտանիքներին, որոնք պատրաստ են բնակվել Թուրքիայի անմիջական աջակցությամբ Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմի ժամանակ Արցախից գրաված տարածքներում։

Ժողովրդագրագետ Արտակ Մարկոսյանի դիտարկմամբ` Ադրբեջանի ղեկավարությունը 26 տարի շարունակ շրջանառում էր այն թեզը, որ հողերը պետք է հետ վերցնեն, որպեզի իրենց այսպես կոչված փախստականները վերադառնան Արցախ և հարակից շրջաններ։ Ըստ նրա` Ադրբեջանի կողմից շրջանառվող 1 միլիոն փախստականների թվաքանակն իրականության հետ որևէ կապ չունի։

«Արցախին հարակից յոթ շրջանները քիչ բնակեցված են եղել նաև խորհրդային ժամանակաշրջանում, հատկապես հարավային շրջանները` Ֆիզուլին, Ջաբրայիլը, Զանգելանը և Կուբաթլուն։ Ադրբեջանցիների փաստացի հիմնական դրույթն այն էր, որ փախստականները պետք է անպայման վերադառնան իրենց նախկին բնակավայրերը, մինչդեռ պետք է հասկանալ, որ հենց Ադրբեջանում մեծացել է փախստականների ժառանգների մի սերունդ, որը բնակվել է Աֆշերոնյան թերակզու բնակավայրերում և գուցե նրանց մի մասը, հատկապես տարեցները կցանկանան վերադառնալ, բայց երիտասարդների վերադարձը քիչ իրատեսական է թվում, քանզի նրանք չեն փոխի իրենց կենցաղվարությունը, չեն թողնի աշխատանքը, առավել հարմարավետ պայմանները, որպեսզի բնակվեն նոր տարածքներում»,– նշեց ժողովրդագրագետը։

Թուրքական «կրուտիտլար». Էրդողանը փորձում է Արցախը վերաբնակեցնել թուրքմենական ընտանիքներով

Ինչ վերաբերում է բուն Արցախի գրավյալ տարածքներում թուրքոմանների կամ սիրիացի վարձկանների բնակեցման խնդրին, Արտակ Մարկոսյանն ընդգծեց, որ դա դժվար իրականանալի ծրագիր է, որովհետև նման դեմոգրաֆիկ տեղաշարժի պարագայում կառաջանան քաղաքական շատ լուրջ խնդիրներ, և առաջին հերթին հակազդեցություն կլինի Ռուսաստանի ու Իրանի կողմից, քանզի նրանց նույնպես ձեռնտու չէ Արցախը թուրքոմաններով և վարձկաններով բնակեցնելը, այդ երկրները գրկաբաց չեն ընդունի նման լուծումը։

Ժողովրդագրագետը վկայակոչեց նաև Ալիևի տեսակետը, ըստ որի` Ադրբեջանին անհրաժեշտ կլինի 13 տարի, որպեսզի ականազերծվեն տարածքները և կատարվեն մեծածավալ ներդրումներ ու կառուցապատման աշխատանքներ, ուստի ադրբեջանցիների վերաբնակեցումը շատ արագ տեղի չի ունենա։       

Գրիգորյան. «Թուրքիան փորձում է ուժեղացնել իր ազդեցությունը»

131
թեգերը:
Արտակ Մարկոսյան, Արցախ, վարձկաններ, ահաբեկիչ, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Ռուսաստան
Ըստ թեմայի
Նարիշկինն ասել է` ումից է ՌԴ–ն Ղարաբաղում սիրիացի վարձկանների մասին տեղեկություն ստացել
Ֆրանսիան Թուրքիայից սպասում է ԼՂ–ից վարձկանների դուրսբերման կոնկրետ գործողություններ
ՄԱԿ-ն արձանագրել է, որ Արցախի դեմ վարձկաններ են օգտագործվել
Արմեն Այվազյան

Արցախում 5 տարի հետո հայ չի մնա. Այվազյանը սթափվելու կոչ է անում

404
(Թարմացված է 17:55 28.11.2020)
ՀՀ նոր սահմանների և դրանցից բխող վտանգների մասին Sputnik Արմենիայի եթերում զրուցել ենք քաղաքական գիտությունների դոկտոր, ռազմական պատմաբան Արմեն Այվազյանի հետ:
«ՀՀ ինքնիշանությունն էլ է վտանգված է». Այվազյան

Նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության ստորագրումից հետո գծվող նոր սահմանները լրջագույն սպառնալիք են Հայաստանի Հանրապետության համար, քանի որ դրանք չեն ապահովում մեր երկրի ո՛չ երկարաժամկետ, ո՛չ էլ կարճաժամկետ անվտանգությունը: Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց քաղաքական գիտությունների դոկտոր, ռազմական պատմաբան Արմեն Այվազյանը:

«Չէր կարելի հենց այնպես ստորագրել մի փաստաթուղթ՝ կարծելով, թե Արցախում կտեղակայվեն ռուս խաղաղապահներ և ՀՀ-ն էլ կգոյատևի: Այդպես չէ: ՀՀ-ն նախկին՝ Խորհրդային Հայաստանի սահմաններով, 29.800 քառ/կմ տարածքով անպաշտպանունակ է, առաջին հերթին վտանգված է Սյունիքը, մեծ վտանգի տակ է հայտնվում նաև Սևանա լճի մի հատվածը, Արցախի մասին էլ չեմ ասում»,-ասաց նա:

Արցախն այժմ, ըստ պատմաբանի, վերածվել է մի ռեզերվացիայի` բացարձակապես անպաշտպան և շրջապատված ադրբեջանա-թուրքական զորքերով: Այվազյանի խոսքով` եթե 5 տարի անց ռուսական զորքն էլ որոշի լքել տարածաշրջանը, Արցախն էլ ապագա չունի:

«Արցախում 5 տարի հետո հայ չի մնալու, եթե ինչ-որ ֆորսմաժորային իրադարձություններ չլինեն, մնալու ենք մենք և մենք՝ ՀՀ-ն՝ Սյունիքի այդ անպաշտպանունակ հատվածով, որը մեզ կապում է Իրանի հետ»,- նշեց Այվազյանը:

Նրա համոզմամբ՝ գրչի մեկ հարվածով խնդիրը լուծված համարող Հայաստանի առաջին դեմքը դեռևս չի էլ պատկերացնում, թե ինչ աղետի առաջ է կանգնեցրել երկիրը: Իրավիճակը լավ պատկերացնելու համար ռազմական պատմաբանը մեջբերում է եռակողմ հայտարարության 9-րդ կետը, որով նախատեսվում է Մեղրիի տարածքով Նախիջևանն Ադրբեջանին ու Թուրքիային միացնող ճանապարհ կառուցել:

«Ինչպես երկաթգծային, այնպես էլ ավտոմոբիլային ճանապարհները հայտնվելու են ՀՀ վերահսկողությունից դուրս, դրանք վերահսկելու են ռուս սահմանապահները, այդտեղ էլ բազմաթիվ խնդիրներ են առաջ գալու, հարվածի տակ են դրվում Հայաստանի ինքնիշխանության, սուվերենության ու տարածքային ամբողջականության հարցերը»,- ընդգծեց ռազմական պատմաբանը:

Սրանք ականներ են, որոնք ապագայում պայթելու են, քանի որ թշնամին կանգ չի առնելու, Արցախում հայկական հետքի էթնիկական զտմամբ չի բավարարվելու, չէ՞ որ արդեն անթաքույց հայտարարում է, որ հաջորդ թիրախը Սյունիքն է:

Հիշեցնենք` նոյեմբերի 9-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համատեղ հայտարարություն են ընդունել ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ։

Եռակողմ հայտարարության համաձայն` Լեռնային Ղարաբաղի շփման գծի և Լաչինի միջանցքի երկայնքով տեղակայվել է Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորակազմը ՝ 1960 զինծառայողներով, հրաձգային զենքով, 90 զրահամեքենաներով, 380 միավոր ավտոմոբիլային և հատուկ տեխնիկայով:

Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորախումբը տեղակայմանը զուգահեռ դուրս են բերվում հայկական զինված ուժերը։ Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորակազմը տեղակայվում է 5 տարի ժամկետով` 5 տարվա ժամանակահատվածով ավտոմատ երկարաձգմամբ, եթե կողմերից որևէ մեկը ժամկետի ավարտից 6 ամիս առաջ չհայտարարի այդ դրույթի կիրառումը դադարեցնելու մտադրության մասին:

Ղարաբաղում խաղաղապահ գործողության գինն ու վարկանիշը. թվերն ավելի քան խոսուն են

404
թեգերը:
Արմեն Այվազյան, Ադրբեջան, Նախիջևան, Սյունիք, Հայաստան, Արցախ
Ըստ թեմայի
Եռակողմ համաձայնագիրը դատափետողները չեն ասում` առաջարկո՞ւմ են հրաժարվել դրանից. Փաշինյան
«Փաշինյանի հրաժարականը շատ կարճ ժամանակում իրականություն է դառնալու». Վանեցյան
Պարտությունը 3 միլիոն «բաժնետեր» ունի. Մեղրիի համայնքապետը` պատերազմի հետևանքների մասին
Մեղրիի միջանցքի խնդիրը պետք է հստակեցվի, հայտարարության տեքստը շատ բազմանշանակ է. իրանագետ
«Բայրաքթար»

Որտեղի՞ց է առաջացել Ղարաբաղում թուրքական ԱԹՍ-ների արդյունավետության մասին միֆը

0
(Թարմացված է 23:54 28.11.2020)
Պարզեցված մոտեցումը բացատրվում է փորձագետների վերացական ռազմատեխնիկական գիտելիքներով, ինչպես նաև հայկական մարտական տեխնիկայի ու անձնակազմի խոցման վառ օրինակներով: Սակայն իրականությունը միշտ ավելի բարդ է, քան դրա մասին մեր պատկերացումները։

Ալեքսանդր Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

XXI դարում մարտական գործողությունները չեն կարող «էժան ու ջղային» լինել, և, այդուհանդերձ, առանձին տեխնոլոգիական նորույթները` հարվածային ԱԹՍ-ների տեսքով, հաղթանակ չեն խոստանում։ Որոշիչ դերակատարություն ունի պետության ռազմական կազմակերպման ամբողջ համակարգը, այդ թվում` պաշտպանական արդյունաբերության ներուժը, զինանոցն ու լոգիստիկ հնարավորությունները։ Ղարաբաղյան հակամարտությունը նախևառաջ ցուցադրեց ոչ թե թուրքական «Bayraktar TB2»-ի առավելությունը երկնքում, այլ հայկական կողմի սեփական ուժերի գերագնահատումն ու պաշտպանության վատ կազմակերպումը ցամաքում։

Հրադադարից հետո մեդիատիրույթում հայտնվեցին գնահատական տվող բազմաթիվ հրապարակումներ, որոնց բովանդակությունը կարելի է ներկայացնել երկու պարզ պնդումով.

– Ադրբեջանը հաղթեց, քանի որ թուրքական ԱԹՍ-ներ ուներ, իսկ Հայաստանը չուներ,

– ռուսական «ծանր» ՀՕՊ համակարգերն անօգուտ են ժամանակակից «դրոնների պատերազմում»։

Պարզեցված մոտեցումը բացատրվում է փորձագետների վերացական ռազմատեխնիկական գիտելիքներով, ինչպես նաև հայկական մարտական տեխնիկայի ու անձնակազմի խոցման վառ օրինակներով: Սակայն իրականությունը միշտ ավելի բարդ է, քան դրա մասին մեր պատկերացումները։

Հրաշքներ չեն լինում, ցանկացած ֆիլմ նկարահանվում է ռեժիսորի մտահաղացմամբ։ Ղարաբաղում թուրքական «Bayraktar»-ների ու ադրբեջանական այլ տեսակի ԱԹՍ-ների միջոցով նկարահանված նյութերն ի սկզբանե ծառայեցին հակառակորդի մարտական ոգին վնասելուն ու զենքի համաշխարհային շուկայում թուրքական անօդաչուներն առաջ մղելուն։ Միաժամանակ կադրից դուրս մնացին «դատարկ չվերթերն» ու վրիպումները, հակաօդային պաշտպանության (ՀՕՊ) ու ռադիոէլեկտրոնային պայքարի (ՌԷՊ) միջոցներով խոցված տասնյակ դրոնները։

Մարտի դաշտում կենդանի ուժի ու տեխնիկայի ոչնչացման հիմնական գործիքները շարունակում են մնալ հրետանային սարքերն ու համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգերը (ՀԿՌՀ), որոնք կարող են հետևողականորեն «վարել» հակառակորդի առջևում ու թիկունքում գտնվող հեկտարները։ Զորքերում փողային ու ռեակտիվ հրետանու թիվն ավելի շատ է, քան անօդաչուներինը։ Հրետանու մարտական հզորությունը նույնպես անհամեմատ մեծ է։

Օրինակ՝ մեկ միլիոն դոլար արժեցող «Bayraktar»-ը կարող է ընդամենը 150 կգ զինամթերք բարձրացնել ու տեղ հասցնել, իսկ բյուջետային ՀԿՌՀ-ն՝ տոննաներ։ Այսպիսով՝ հրետանին զգալիորեն նվազեցնում է թիրախների վերացման «ինքնարժեքը»։ Ռազմական բյուջեի չափը երաշխավորված հաղթանակի հետ կապ չունի։ Օրինակ՝ Պենտագոնը տարիներ շարունակ գերակայություն ուներ Աֆղանստանի երկնքում, բայց չկարողացավ թալիբներին հաղթել ցամաքում։

Անփույթ ինքնավստահություն

Ճիշտ կազմակերպված, էշելոնացված ՀՕՊ համակարգը կարող է հակառակորդի ԱԹՍ-ների ցանկացած «փունջ» չեզոքացնել, իսկ ռադիոէլեկտրոնային հետախուզության միջոցները հաշված վայրկյանների ընթացքում տալիս են մարտական կառավարման կետերի կոորդինատները (կրակային խոցման համար)։ Մինչդեռ Ղարաբաղում տեղակայված հայկական զորքերի միայնակ ՀՕՊ միջոցները պատշաճ քողարկում չէին ապահովում ոչ միայն «հնացած» բնութագրերի պատճառով։ Ազդեցություն ունեցավ նաև ծառայության կազմակերպման մակարդակը, համակարգի բացակայությունը։ Նշենք՝ «Ստրելա-10»–ը և «Օսա-ԱԿՄ»-ն 1960-ակաների ԶՀՀ-ներ են, երբեմն դրանք ութ կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող «Բայրաքթարներին» չէին հասնում։ Իսկ «Տոր-Մ2ԿՄ»–ն (մոտ հեռահարության) ու «Բուկ-Մ2Է»–ն (միջին հեռահարության) պաշտպանում էին բացառապես Երևանն ու Մեծամորի ատոմակայանը։

Եվս մեկ խնդիր էր տեղանքում քողարկման միջոցների հանդեպ անփույթ վերաբերմունքը, որոշ ռազմական օբյեկտներ ասես բղավում էին. «Սպանիր ինձ» (1 շտաբային վրանին հասցված հարվածը կարող է անկառավարելի դարձնել մի քանի ստորաբաժանում)։

Մյուս կողմից էլ, երբ թուրքական ԱԹՍ-ները սկսեցին Ղարաբաղի տարածքից «պատահաբար» անցնել Հայաստանի Հանրապետության սահմանային տարածք, այնտեղ ճիշտ կազմակերպված ՀՕՊ–ն ու ՌԷՊ-ը առանց խնդիրների խոցեցին ԱԹՍ-ները։ Շուտով դրոնները դադարեցին թռչել (հնարավոր է՝ կառավարման կետերն էլ տուժեցին)։

1994 թվականի ռազմական հաղթանակը ձևավորեց և տարիների ընթացքում ամրապնդեց ղարաբաղյան ուղղությամբ հայկական զորքերի անպարտելիության միֆը։ Միայն դրանով կարելի է բացատրել Արաքս գետից մինչև Մռավի լեռնաշղթա 100 կմ երկարությամբ հատվածում լուրջ ինժեներական կառույցների բացակայությունը։ Վերևից բաց խրամատներն ու կրակային կետերը, առանձին բլինդաժները նախորդ դարի սկզբի ամրաշինության նմուշներ են։ Հայկական կողմը չի հոգացել նաև երկարաժամկետ կրակային կետերի (երկաթբետոնից) ու ստորգետնյա հաղորդակցման ցանցի մասին, թեև ժամանակը բավարար էր՝ ավելի քան 25 տարի։ Այդ ֆոնին 2019 թվականին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց․ «Արցախը Հայաստան է» (ճիշտ է՝ չճանաչեց ԼՂՀ-ն), իսկ Դավիթ Տոնոյանը ձևակերպեց «Նոր պատերազմ՝ նոր տարածքների դիմաց» հայեցակարգը։

Սեպտեմբերի 27-ի դրությամբ հայկական կողմի ռազմական ներուժը մի քանի անգամ զիջում էր ադրբեջանական կողմի հզորությանը, բայց միևնույնն է` հակառակորդները կենդանի ուժի ու տեխնիկայի հավասարազոր ահռելի կորուստներ ունեցան։ Հարավային ուղղությամբ ադրբեջանական ուժերը փուլերից մեկում տասնապատիկ գերազանցություն ապահովեցին, բայց մեկ ամսվա մեջ ընդամենը 30-40 կիլոմետր առաջ անցան։ Բաքվի բլիցկրիգը չհաջողվեց։ Պետք է արժանին մատուցել հայ զինծառայողների և կամավորների տոկունությանն ու անձնական արիությանը․ նրանք ստիպված էին գործել ի հեճուկս հանգամանքների, մարտական կառավարման կենտրոնացված համակարգից դուրս, առանց օդային քողարկման։

Սիրիական ու լիբիական փորձը

Վերադառնալով ռուսական ՀՕՊ համակարգերի ու թուրքական ԱԹՍ-ների մրցման թեմային՝ կարելի է հիշել Սիրիայի ու Լիբիայի օդային տարածքում տեղի ունեցած «դրոնաթափը», որն իրական դարձավ «Տոր-Մ2ԿՄ», «Բուկ-Մ2Է» ու «Սոսնա» զենիթահրթիռային համակարգերի պրոֆեսիոնալ կիրառման շնորհիվ։ Նույնքան արդյունավետություն ունեցան «Պանցիր-Ս1» ԶՀՀ-ները։ Եթե այդ համալիրները ժամանակին լինեին Ղարաբաղում, թուրքական «Բայրաքթարներին» ոչ մի շանս չէին տա։ Ինքներդ դատեք։

«Տոր-Մ2ԿՄ» զենիթահրթիռային համալիրը զինված է ութ հրթիռով` մինչև 15 կմ հեռահարությամբ և 10 կմ որսալու բարձրությամբ, միաժամանակ հայտնաբերում է 48 թիրախ։

«Բուկ-Մ2Է» զենիթահրթիռային համալիրի առավելագույն հեռավորությունը 45 կմ է։ Այն որսում է թիրախը 15 մետրից մինչև 25 կիլոմետր բարձրության վրա։ Կարող է խոցել աերոդինամիկ թիրախներ, որոնք մինչև 2,5 Մախ արագություն ունեն, ու բալիստիկ թիրախներ, որոնք մինչև 4 Մախ արագություն ունեն։ Միաժամանակ կարող է մինչ 24 թիրախ խոցել։

«Սոսնա» զենիթահրռիթային համալիրը մինչև 12 կիլոմետրի վրա տեսնում է թևավոր հրթիռներն ու ԱԹՍ-ները։ Երաշխավորված խոցման հեռավորությունը 1,3–10 կմ է, բարձրությունը՝ երկու մետրից հինգ կիլոմետր։ Օրվա ցանկացած ժամին ու եղանակային ցանկացած պայմաններում կարող է աշխատել ավտոմատ ռեժիմով` առանց անձնակազմի մասնակցության։ Կարող է խոցել նաև ցամաքային օբյեկտներ, այդ թվում՝ տանկեր, որոնք հայտնաբերում է մինչև ութ կիլոմետր հեռավորության վրա։

Խաղաղապահ գործողության շրջանակում Ռուսաստանը նորագույն «Լեեր-3» ռադիոէլեկտրոնային պայքարի համալիրներ է տեղափոխել Ղարաբաղ։ Հիմնական խնդիրներն են` GSM ստանդարտի բջջային կապի ազդանշանների լռեցում, 3G ու 4G ցանցերի ճնշում։ Համալիրը կազմված է ԿաՄԱԶ մեքենայից և «Օրլան-10» երեք ԱԹՍ-ից, որոնց կիրառման շառավիղը 120 կմ է (մինչև 5 կիլոմետր բարձրության վրա օդում գտնվելու ժամանակը` մինչև 10 ժամ)։ ԱԹՍ-ն կարող է նաև հեռախոսներ և պլանշետներ հայտնաբերել, հետախուզություն իրականացնել, տվյալները տեղափոխել թվային քարտեզի վրա ու փոխանցել հրետանային հաշվարկներին՝ կրակային դիպուկ հարված հասցնելու համար։

Ղարաբաղյան հակամարտությունը կրկին սառեցված է, ոչ թե լուծված, և հետախուզության ժամանակակից միջոցներն ու ՀՕՊ համակարգերն ամենևին էլ չեն կորցրել իրենց նշանակությունը։

0
թեգերը:
Ռուսաստան, «Բայրաքթար» ԱԹՍ, Լեռնային Ղարաբաղ
Ըստ թեմայի
ՌԴ ռազմատիեզերական ուժերը 2021-ին մեծ հեռահարության հարվածային դրոններ կթողարկեն
Բալթիկ-սևծովյան թիրախը․ «Պրոմեթեյը» խոցում է 550 կմ հեռավորության թիրախները
Ինչու է ԱՄՆ-ին անհանգստացնում ռուսական Սու-57-ի «բարելավումը»