Աշոտ Մելքոնյան

Մելքոնյան.  «Հայաստանի վերջին տասնամյակների պատմությունը դեռ չի դարձել պատմություն»

78
ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանը  Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում խոսել է պատմության դասագրքերում անհրաժեշտ փոփոխությունների մասին։
Մելքոնյան. «Հայաստանի վերջին տասնամյակների պատմությունը դեռ չի դարձել պատմություն»

ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նշել է, որ այս պահին  հայոց պատմության շարադրանքն իրենք հասցրել են մինչև 1991թ.-ի անկախության հռչակումը։

«Ես հստակ կարող եմ ասել` վերջին տասնամյակների պատմությունը դեռ չի դարձել պատմություն»,–ասում է Մելքոնյանը։

 

 Ըստ Մելքոնյանի՝ ժամանակ է պետք  արխիվները բացելու և նյութը մարսելու համար, որից հետո նոր  կարող են դա որպես պատմություն շարադրել. հիմա դա հնարավոր չէ։

Դպրոցական դասագրքերի վերաբերյալ, պատմաբանը նշում է, որ առանձնահատկությունն այն է, որ պատանիները դպրոցում վերջին շրջանի նյութը ուսումնասիրելիս գոնե պոզիտիվ շարադրանքի տարբերակով պետք է իմանան, թե ինչպես է ձեռք բերվել և՛ ՀՀ, և՛ ԼՂՀ անկախությունը, ինչպես ենք ընդմիջումից հետո հաղթանակներ տոնել Արցախյան պատերազմում, ինչպիսի դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատվել մյուս երկրների միջև, ինչպես ենք դարձել ազգային հանրության անդամ։

«Ինչպե՞ս կարող է այդ դեպքերի մասին երեխան պատկերացում չկազմել։ Դրա համար էլ վերջին տասնամյակների դեպքերը առանց քաղաքական գնահատականների, պոզիտիվ շարադրանքի տարբերակով, փորձել ենք ներկայացնել»,–ասում է նա։

Մելքոնյանը վստահեցնում է, որ այլևս դասագիրք չեն գրելու, քանի որ դա անշնորհակալ աշխատանք է. գովասանքի խոսք դեռ իրենց  հասցեին չեն լսել,  միայն քննադատություն է, մինչդեռ  ամբողջ 1918–1920թ.թ. հանրապետության պատմությունը, խորհրդային ժամանակաշրջանը, երրորդ հանրապետության պատմությունը առաջին անգամ հանրությանն են ներկայացրել դասագրքի մակարդակով:

Ի՞նչ գրել դասագրքերում. պատմաբանները ընդհանուր հայտարարի չեն գալիս

78
թեգերը:
դասագիրք, Հայոց պատմություն, պատմություն, Աշոտ Մելքոնյան (ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի տնօրեն)
Ըստ թեմայի
Ակադեմիական էգոիզմը պետք է բացառել դասագրքերից ու դպրոցական ծրագրերից. Սերոբ Խաչատրյան
Արշակյան. «Այս ուսումնական տարում գրեթե բոլոր դասարաններում կլինեն երկհատոր դասագրքեր»
Մարտի 1-ը դասագրքերում. մասնագետները վիճում են` ինչ գրել, դպրոցները` մնում առանց դասագրքի
Վահան Վարդապետյանը

Վարչապետի կարգադրությունը վերջ դրեց իմ անհանգստությանը. բժիշկ–գինեկոլոգ

321
(Թարմացված է 15:56 19.09.2020)
Բժիշկ–գինեկոլոգ Վահան Վարդապետյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է արյունաբանական կենտրոնի հետ կապված վերջին օրերի վիճահարույց խնդրին։

 

Վարդապետյան. «Հայաստանի բոլոր բնագավառներում ու նաև առողջապահության մեջ կադրային սով է»

Վահան Վարդապետյանի փոխանցմամբ` երբ արյունաբանական ինստիտուտի շուրջ խոսակցությունները սկսեցին զարգանալ, այնժամ իր` ոչ միայն որպես բժշկի, այլև առողջապահության բնագավառի բազմափորձ աշխատողի մեջ խորն անհանգստություն և հիասթափություն առաջացավ, որ կարող էր Սամվել Դանիելյանի նման պրոֆեսիոնալ կադրից ազատվելու որոշում կայացվել։

«Ապրումներ ունեցա, որովհետև այսօրվա Հայաստանի բոլոր բնագավառներում ու նաև առողջապահության մեջ կադրային սով է։ Միաժամանակ շատ մեծ նշանակություն ունի և՛ պրոֆեսիոնալիզմը, և՛ մարդկային նկարագիրը։ Չեմ ուզում թաքցնել, երբ 2018 թվականին արյունաբանական կենտրոնում կադրային փոփոխություններ էին սպասվում, շատերը նաև ինձանից հետաքրքրվեցին։ Ես իմ բավականին լավ կարծիքը հայտնեցի Սամվել Դանիելյանի մասին, հետևաբար շատ ուրախացա, որ նրա մասին բոլորը շատ բարձր կարծիք էին հայտնել»,– նշում է բժիշկ–գինեկոլոգը։

Վահան Վարդապետյանի գնահատմամբ` 65 տարին լրանալու առթիվ ահազանգ հնչեցնելն ու պնդելը, որ ազատվեն աշխատանքից, սխալ է։ Ըստ նրա` կա՞ արդյոք մեկ այլ անձ, ով պրոֆեսիոնալիզմով ու մարդկային որակներով նրան հավասար է կամ մոտ է նրա մակարդակին, կամ կա՞ արդյոք Սամվել Դանիելայնին փոխարինելու ծրագիր, որպեսզի այս չափազանց կարևոր ոլորտը չտուժի։

«Պատահական նշանակումներն ու հապճեպ որոշումները ճիշտ չեն։ Այդ առումով իմ անհանգստությանն ու հուզմունքին վերջ դրեց վարչապետի կարգադրությունը։ Սա այն դեպքն է, որ կարծես ամեն ինչ ընկնում է իր տեղը։ Այո, պետք է գնահատել բարձր մարդկային որակներ ունեցող պրոֆեսիոնալ կադրին»,– նշում է բժիշկ–գինեկոլոգը։

Ուռուցքաբանակում հիվանդին ջուր չեն տվել, սպասարկող բժիշկ չի եղել. ազատում և նկատողություն

Վարդան Վարդապետյանը ցանկանում է շնորհավորել առողջապահական համակարգին, որ Սամվել Դանիելյանի գործունեությունը պետք է շարունակվի։ 

Հիշեցնենք` ՀՀ առողջապահության նախարարը ծանուցել էր, որ այլևս չի երկարաձգվելու արյունաբանական կենտրոնի տնօրեն Սամվել Դանիելյանի աշխատանքային պայմանագիրը, ինչն էլ առողջապահության ոլորտի աշխատակիցների շրջանում դարձել էր բողոքի  և հուզումների պատճառ։ 

Սեպտեմբերի 17-ի երեկոյան ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ Սամվել Դանիելյանը կշարունակի պաշտոնավարել և որ ինքն առողջապահության նախարարին հանձնարարել է երկարացնել նրա հետ աշխատանքային պայմանագիրը։

321
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, բժիշկ, Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոն, Սամվել Դանիելյան
Ըստ թեմայի
Արյունաբանական կենտրոնի 41 բժիշկ պատրաստվում են ազատվել աշխատանքից. դիմել են Փաշինյանին
Արյունաբանականի ևս 13 աշխատակից ազատման դիմումներ են գրել
Ինչու՞ վարչապետի տիկինն անձամբ չի հանձնել նվերները արյունաբանականում բուժվող փոքրիկներին
Ահարոն Վարդանյան

ԱՄՆ–ն ընդդեմ ԱՄՆ-ի. Վաշինգտոնը զրկվել է Իրանի էմբարգոն երկարաձգելու իրավական լծակից

30
Իրանագետ Ահարոն Վարդանյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության շուրջ ստեղծված աշխարհաքաղաքական իրադրությանն ու Իրանին զենք վաճառելու արգելքի հետ կապված խնդրին։
Վարդանյան. «ԱՄՆ–ն Իրանի սպառազինության էմբարգոն երկարաձգելու իրավական լծակ չունի»

Ահարոն Վարդանյանի դիտարկմամբ` խնդիրն այն է, որ սպառազինության արգելքը լրանում է ոչ թե ԱՄՆ-ի կողմից, այլ ՄԱԿ-ի կողմից սահմանված պատժամիջոցային համակարգում։ Անվտանգության խորհրդի 2231 բանաձևն էլ հենց այդ մասին է վկայում, և այստեղ, ըստ իրանագետի, կա մի նրբություն. ԱՄՆ–ն 2018 թվականին դուրս գալով միջուկային համաձայնագրից` փաստորեն ոչ մի իրավական լծակ չունի սպառազինության հետ կապված պատժամիջոցային արգելքը երկարաձգելու։

«Տարօրինակն այն է, որ ԱՄՆ-ն հղում էր անում մի համաձայնագրի, որի անդամ չէ 2018 թվականից, ինչն աշխատում է հենց Միացյալ Նահանգների դեմ։

Վերջինս դիմեց տարատեսակ քայլերի, բերեց տարաբնույթ պատճառաբանություններ, որպեսզի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին կարողանար համոզել, որ Իրանի դեմ արգելքի ժամկետները պետք է երկարաձգվեն, սակայն ԱԽ-ն դեմ արտահայտվեց ամերիկյան նախաձեռնությանը»,– նշում է իրանագետը։

Ահարոն Վարդանյանի կարծիքով` Իրանը շուտով հնարավորություն կունենա թարմացնել իր զինանոցը` տարբեր երկրներից ու ընկերություններից գնելով համապատասխան սպառազինություն։

Իրանի դեմ պատժամիջոցներ․ ԱՄՆ-ն կկարողանա՞ հասնել ուզածին

«Անկախ ամեն ինչից՝ միջուկային պայմանագրով նախատեսված պատժամիջոցներն ու նախապայմաններն ուժի մեջ են, սակայն ԱՄՆ–ի դուրս գալուց հետո Իրանը մյուս պետությունների առջև իր հերթին նույնպես պայման է դրել, որպեսզի ոչ միայն ինքը, այլև պայմանագրի անդամ մյուս բոլոր երկրները կատարեն ստանձնած պարտավորությունները»,– նշում է իրանագետը։

Ահարոն Վարդանյանի տեղեկացմամբ` պաշտոնական Թեհրանն առաջարկում է ստեղծել գոնե այնպիսի համակարգ, որ Իրանը կարողանա օգտվել մասնավորապես բանկային փոխանցումներից և այլ գործառույթներից, որոնք սառեցվել կամ կասեցվել են միջուկային կոնֆլիկտի պատճառով։

30
թեգերը:
սպառազինություն, ԱՄՆ, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
Ըստ թեմայի
Ամերիկա-իրանյան առճակատման գերին. ԱՄՆ-ի հաղթանակներն ու պարտություններն Իրաքում
Իրանը զորավարժությունների ընթացքում պայթեցրել է ԱՄՆ ավիակրի մանրակերտը․ լուսանկարներ
ԱՄՆ–ն ձգտում է Մերձավոր Արևելքում հնարավորիս լայն ճակատ ստեղծել Իրանի դեմ. Պողոսյան
Արխիվային լուսանկար

«Այդ մոնստրը ի սկզբանե մեռելածին էր». Աշոտյանը շնորհակալ է Նիկոլ Փաշինյանին

43
(Թարմացված է 19:13 19.09.2020)
ԿԳ նախարարի պաշտոնից ազատվելուց հետո Արմեն Աշոտյանը 4 տարի չի խոսել կրթության ոլորտում առկա խնդիրներից, բայց Sputnik Արմենիայի առաջարկն ընդունեց, քանի որ, նրա համոզմամբ, կրթության համակարգից է սկսվում Հայաստանն ազգային կամ ապազգային դարձնելու քաղաքականությունը։

Արայիկ Հարությունյանը չի համապատասխանում զբաղեցրած պաշտոնին։ Այս մասին Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց կրթության, գիտության նախկին նախարար, ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը` մեկնաբանելով Հարությունյանի դեմ բարձրացած բողոքի ալիքը։

«Դա ակնհայտ է ամենասկզից, երբ այդ նշանակությունը կատարվեց բացառապես քաղաքական նպատակահարմարությունից ելնելով»,– ասաց Աշոտյանը։

Հաջորդ մեծ սխալն, ըստ Աշոտյանի, կատարվեց արդեն այն ժամանակ, երբ իշխանությունը փոփոխություններ կատարեց կառավարության կառուցվածքում ու ստեղծեց ԿԳՄՍ սուպեր–նախարարությունը։

«Առանց այդ էլ արդեն սուպեր–նախարարություն հանդիսացող ԿԳՆ–ին գումարվեցին ևս երկու ոլորտ խորհրդանշող տառեր` ՄՍ–ն (Ե–ն էլ դեռ չկա), ակնհայտ էր, որ դա ֆիասկո է լինելու։ Անգամ եթե Արայիկ Հարությունյանին դնենք մի կողմ, այսպիսի հսկայական ոլորտ, ինչպիսին է կրթությունը, գիտությունը, մշակույթը, սպորտը և երիտասարդությունը, հնարավոր չէ։ Այդ մոնստրը ի սկզբանե մեռելածին էր»,– ասաց նախկին նախարարը։

Արդյունքում բոլոր ոլորտներում, Աշոտյանի դիտարկմամբ, ի հայտ եկան կառավարման խնդիրներ` սկսած բուհերում կառավարման խորհուրդների ուշացումով ձևավորումներից մինչև ռեկտորների ընտրություններ։ Եվ, այդուհանդերձ, Արմեն Աշոտյանը շնորհակալ է Նիկոլ Փաշինյանին այն բանի համար, որ նա չի հեռացնում պաշտոնից Արայիկ Հարությունյանին։

«Լո՞ւրջ եք ասում». ԿԳՄՍ նախարարը պատասխանում է իր հրաժարականը պահանջողների հարցերին

«Որքան քաղաքական տեսակետից հասարակության գրգռող, հասարակության նյարդերի վրա ազդող, իր կառավարչական ու բարոյական էությունը բացահայտած նախարարը մնա Նիկոլի կաբինետում, այնքան նրա կառավարության վարկանիշն ավելի արագ է գահավիժելու»,– ասաց Աշոտյանը հավելելով, որ այն պահից, երբ Փաշինյանը «փռեց իր թևերը» Արայիկ Հարությունյանի վրա, արդեն ակնհայտ էր, որ իրավիճակի մեղավորը հենց նա է։ Խնդիրներն էլ ոչ թե ոլորտային են, այլ բացառապես քաղաքական։

Անդրադառնալով Հարությունյանի ղեկավարած ոլորտներին` նախկին նախարարը հիշեցրեց, որ նախ խնդիրներ ի հայտ եկան մշակույթի ոլորտում` կապված աղմկահարույց «Մել» ֆիլմի ֆինանսավորման հետ, հետո հանրության տարակուսանքն առաջացրեցին տարատեսակ ֆլեշմոբերը։ Մեծ աղմուկ բարձրացրեցին նաև բուհերում հայոց լեզվի դասերի կրճատման, դպրոցներում «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան վերացնելու որոշումները։ Դրանց հաջորդեցին նաև կրթական նոր չափորոշիչները` հայոց լեզվի, հայ գրականության ու հայ ժողովրդի պատմության դասավանդման վերաբերյալ։

«Ցավոք սրտի, պահանջվեց խմել ավելի շատ աղի ջուր՝ նոր հասկանալ, որ ծովն աղի է, բայց հանրության աչքերը բացվել են»,– ասաց նա։

Արմեն Աշոտյանը փաստում է` նախարարի պաշտոնից ազատվելուց հետո 4 տարի չի խոսել կրթության ոլորտում առկա խնդիրներից, բայց Sputnik Արմենիայի առաջարկն ընդունեց, քանի որ, նրա համոզմամբ, կրթության համակարգից է սկսվում Հայաստանն ազգային կամ ապազգային դարձնելու քաղաքականությունը։

«Այսօր փորձ է արվում փոխել կրթության համակարգի էությունը` արժեքների փոփոխություն կատարելով, որպեսզի այդ համակարգը վերարտադրի այլ քաղաքացիներ` գլոբալիստական, կոսմոպոլիտ քաղաքացիներ, որոնք կրթության հոսքագծով պիտի արտադրվեն` իրենց մեջ ունենալով մտածելակերպային այլ նորմեր, այլ մատրիցաներ, այլ չիպեր»,– ասաց Աշոտյանը։

Մշտական սկանդալների կենտրոնում. նախարարի հեռացումը կլուծի՞ «խառը» նախարարության խնդիրները

Կրթության արդիականացմանը նախկին նախարարը դեմ չէ։ Հակառակը` արձանագրում է, որ արագ փոփոխվող աշխարհում այսօր հնարավոր չէ երեխային տալ գիտելիքների պաշար ամբողջ կյանքի համար։ Դրանք արագ հնանում են, առաջանում են նորերը, որոնք պարբերաբար անհրաժեշտ է թարմացնել։

«Պետք է սովորեցնել երեխային ճիշտ մտածել, տալ դաստիարակություն, արժեհամակարգ։ Պետք է տալ այն մինիմալ գիտելիքային պաշարը, որ նրան անհրաժեշտ է հետո, կյանքի ընթացքում նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու համար։ Եվ երրորդը` պետք է այդ երեխաներին սովորեցնել սովորել ողջ կյանքի ընթացքում»,– ասաց Աշոտյանը։ Մինչդեռ այն, ինչ կատարվել ու կատարվում է այսօր կրթության համակարգի բարեփոխման ու արդիականացման անվան տակ, Արմեն Աշոտյանի դիտարկմամբ, կրթության համակարգի ապազգայնացում է։

Հիշեցնենք` Արայիկ Հարությունյանի համակարգած ոլորտներում առկա դժգոհությունների պատճառով ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը Ազգային ժողովում հարցապնդում էր ներկայացրել նախարարի հրաժարականի պահանջով։ ԱԺ մեծամասնությունը, սակայն, մերժեց ընդդիմությանը։ Հարցապնդմանը զուգահեռ՝ ԱԺ դարպասների մոտ ԼՀԿ-ն ակցիա էր իրականացնում՝ նույն պահանջով։

ԿԳՄՍ նախարարին իր պաշտոնում չեն ուզում տեսնել ու պարբերաբար բողոքի ակցիաներ են իրականացնում նաև ՀՅԴ–ի երիտասարդական միությունը, ԲՀԿ երիտասարդական թևը, «Կամք» միությունն ու անհատ քաղաքացիներ։

43
թեգերը:
Արմեն Աշոտյան, Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն (ԿԳՄՍ), Արայիկ Հարությունյան
Ըստ թեմայի
Ես չէի ուզում, նա ստիպեց. Ջուլֆալակյանը բանավեճի է հրավիրում ԿԳՄՍ նախարարին
«Ձախողումների շքերթ է». ԼՀԿ-ն պահանջում է Արայիկ Հարությունյանի հրաժարականը
«Վճիռը՝ ապաշնորհ, ապազգային». բողոքի երթի մասնակիցները քայլում են դեպի ԿԳՄՍ նախարարություն