Վլատիմիր Կազիմիրով

Զինադադարէն 25 տարի ետք, հակամարտութեան գօտիին մէջ նախկինին նման կը հնչեն կրակոցներ

90
(Թարմացված է 19:01 14.05.2019)
Չնայած` Պիշքեքի մէջ ստորագրուած հրադադարի պայմանագիրը անժամկէտ էր, այն չէ կրցած ապահովել իրական եւ երկարաժամկէտ հրադադար, կը կարծէ դիւանագէտ Վլատիմիր Կազիմիրով:

ԵՐԵՒԱՆ, 13 մայիսի — Sputnik, Աշոտ Սաֆարեան. Պիշքեքի մէջ ստորագրուած եւ ղարաբաղեան հակամարտութեան գօտիին մէջ աշխոյժ մարտական գործողութիւններուն վերջ դրած փաստաթուղթը մայիս 12–ին դարձաւ 25 տարեկան:

Ատիկա  բաւական ծանրակշիռ ժամկէտ է, որ թոյլ կու տայ ամփոփել, մեղմ խօսքով, ոչ սփոփիչ արդիւնքները:

Չնայած` պայմանագիրն անժամկէտ էր, այն ի զօրու չեղաւ ապահովել իրական եւ երկարաժամկէտ զինադադար: Հակամարտութեան գօտիին մէջ նախկինին նման կը հնչեն կրակոցներ,  իսկ 2016–ի ապրիլին ատոնք քիչ կը մնար վերածուէին լայնածաւալ  պատերազմի, բայց որեւէ երաշխիք չկայ, որ երեք տարուան վաղեմութեան դէպքերը չեն կրկնուիր:

Ատոր հետ համաձայն է նաեւ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբի ռուսաստանցի համանախագահ Վլատիմիր Կազիմիրով: Ականաւոր դիւանագէտը հրադադար կնքելու գործընթացին կարեւոր դէմք էր:

Владимир Казимиров на заседании армяно-российского Лазаревского клуба (30 ноября 2018). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants
Վլատիմիր Կազիմիրով

Sputnik Արմենիայի հետ հարցազրոյցին Կազիմիրովը խոստովանեցաւ, որ այդ ժամանակ` 25 տարի առաջ, ոչ մէկը կրնար  պատկերացնել, որ հակամարտութիւնն այդքան կը ձգձգուի:

«Միջնորդները յոյս ունէին, որ Պիշքեքի մէջ ստորագրուած հրադադարի պայմանագիրին կը հետեւին անժամկէտ հիմքով: Բայց, ինչպէս ցոյց տուին յետագայ տարիներու իրադարձութիւնները, անոնք սխալեցան», – ըսաւ դիւանագէտը:

Կազիմիրով ձգձգելու հիմնական պատճառը կը տեսնէ Պաքուի պահուածքին մէջ: Անոր խօսքով` անյաջողութիւն կրելով այդ պատերազմին ընթացքին` Ատրպէյճան հայրենասիրութեան արհեստական դրսեւորումներու կարիքը ունի:

«Բայց այդ հայրենասիրութիւնը ցուցադրական բնոյթ կը կրէ: Իշխանութիւնն ամրապնդելու համար պաշտօնական Պաքուն փաստացի կը խաբէ ժողովուրդը` փորձելով համոզել, որ, եթէ ոչ այսօր, ապա վաղը մենք ամէն ինչ կը վերցնենք», – կ’ըսէ Կազիմիրով:

Ինչպէս նշեց մեր զրուցակիցը, ան շատ կ’ուզեր, որ հակամարտութեան կողմերն այսօր կարենային մշակել կարգաւորման այնպիսի սենար, որն ընդունելի կ’ըլլար բոլոր երեք կողմերուն` Հայաստանի, Արցախի եւ Ատրպէյճանի համար: Վերջին շրջանին փոխադարձ ընդունելի սենարի մասին յաճախ կը խօսի Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան: Բայց Կազիմիրովի խօսքով` համակարծիք ըլլալով ՀՀ վարչապետին հետ, ան մեծ պատրանքներ չունի:

«Նախորդ 25 տարիները յոյս չեն ներշնչեր: Անընդհատ հարկ կ’ըլլայ մտածել, թէ չանցնիր արդեօք յուսալի կարգաւորման հարցը միւս սերունդներուն: Չեմ կրնար ըսել` Պաքուի մէջ կը լսուի՞ն Փաշինեանի խաղաղութեան կոչերը: Այստեղ կան բազմաթիւ ներքաղաքական երեւոյթներ, որոնք հիմա չեմ կրնար քննարկել», – աւելցուց դիւանագէտը:

Կազիմիրով կը յիշէ, որ Պիշքեքի զինադադարէն դեռ մէկ ամիս առաջ` 1994–ի ապրիլ 15–ին, ընդունուած է ԱՊՀ երկիրներու ղեկավարներու համատեղ յայտարարութիւնը: Այնտեղ յատուկ նշուած է, որ կը պահանջուի ոչ միայն հրադադարի դադարեցում, այլ նաեւ ատոր յուսալի ամրագրում:

«Մինչեւ հիմա յուսալի ամրագրում չկայ: Բայց այդ արտայայտութիւնը կ’ըսէր, որ առանց հրադադարի յուսալի ամրագրման չի կարելի անցնիլ ողբերգական հակամարտութեան հետեւանքներու վերացման», – նշեց նախկին համանախագահը:

Անոր խօսքով` հակամարտութեան հետեւանքներու վերացումը կ’ենթադրէր տարածքներու վերադարձ, որոնք մարտական գործողութիւններու ընթացքին կողմերէն որեւէ մէկը գրաւած էր: Այն նաեւ կը նախատեսէր փախստականներու եւ հարկադիր տեղաշարժուածներու վերադարձ:

«Բայց այդ ամէնը, կրկնեմ, հրադադարը յուսալի կերպով ամրապնդելէ յետոյ: Այսօր, նշելով զինադադար ստորագրելու 25–ամեակը, մենք չենք տեսներ հրադադարի այդ յուսալի ամրապնդումը», – նշեց ան:

Կազիմիրով խնդրի վերջնական լուծումը չի պատկերացներ առանց գործընթացին Ստեփանակերտի մասնակցութեան: Պատճառը շատ պարզ է. խօսքն առաջին հերթին Արցախի ճակատագրի, անոր բնակիչներու անվտանգութեան մասին է: Դիւանագէտը հնարաւոր չի համարեր այդ հարցը ղարաբաղցիներու մէջքին ետեւը լուծելը:

Յիշեցնենք, որ Պիշքեքի համաձայնագիրը ստորագրած են Հայաստանի, Ատրպէյճանի պաշտպանութեան նախարարները եւ Արցախի ՊԲ հրամանատարը: Նախօրօք ստորագրման 25–ամեակին հետ կապուած ուղերձին մէջ Փաշինեան կրկին յայտարարած է, որ հակամարտութեան լիարժէք կարգաւորումը հնարաւոր է միայն այն պարագային, եթէ Լեռնային Ղարաբաղը ներգրաւուի բանակցային գործընթացին, որն ի վերջոյ կ’որոշէ անոր կարգավիճակը եւ կ’ապահովէ այնտեղ ապրող մարդոց անվտանգութեան երաշխիքները:

90
թեգերը:
Ադրբեջան, Հայաստան, Արցախ
թեմա:
Sputnik Արմենիան` արևմտահայերենով (229)
Ըստ թեմայի
Մահէս վերջ պատրաստ եմ օրկաններս տրամադրելու մէկուն, որ ատոր կարիքը կ'ունենայ. Թորոսեան
ԱՄՆ քոնկրէսականներ Թրամփին Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչնալու կոչ ուղղած են
«Ես յաճախ հայկական ուժը կ’օգտագործեմ»․ ինչպէս մոսկուացին զարմացուցած է Փաշինեանը
Ամերիկեան պարբերականը ներողութիւն խնդրած է խաչապուրին «հայկականացնելու» համար