Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանական խումբ

Քոչարյանի փաստաբանները շուրջ 18 տեսանյութ են ներկայացրել դատարան

701
Ռոբերտ Քոչարյանի կալանքի հարցով դատական նիստում փաստաբանները ներկայացրել են նրա անմեղությունը հաստատող տեսանյութեր։ Դատարանը դրանք չի դիտել։

ԵՐԵՎԱՆ, 16 հունվարի — Sputnik. Ռոբերտ Քոչարյանի կալանքի գործով դատական նիստում անոմալ իրավիճակ է ստեղծվել։ Այսօր, դատական նիստի ավարտին, լրագրողների հետ զրույցում ասաց Քոչարյանի փաստաբան Արամ Օրբելյանը։

Փաստաբանն ոչ նորմալ է համարում իրենց ներկայացրած կալանքը գրավով փոխարինելու և քննչական մարմնի ներկայացրած` կալանքը 2 ամսով երկարաձգելու որոշումները մեկ վարույթում միավորելու որոշումը։

«Քանի որ քննվեց արդեն կալանքի երկարացման միջնորդությունը, հետևաբար, գրավի միջնորդությունը ներկայացվել է արդեն ոչ թե մեր նախկին` 2–րդ կալանքի ժամկետի վերաբերյալ, այլ արդեն որպես երրորդ անգամ կալանավորելիս գրավը կիրառելու միջնորդություն»,– ասաց Օրբելյանը։

Քոչարյանի փաստաբանը հայտնեց նաև, որ պաշտպանական կողմը դատարանում շուրջ 18 տեսաերիզ է ներկայացրել, որոնցում, նրա խոսքով, հաստատվում է Ռոբերտ Քոչարյանին մեղսագրվող մի շարք փաստերի ոչ հիմնավոր լինելը։

Տեսանյութերի մի մասը վերցված են համացանցից, և Արամ Օրբելյանի կարծիքով, պետք է որ կցված լինեն նաև քրեական գործին։

«Տեսանյութերը վերաբերում են մարտի 1- ի ցերեկն ու երեկոյան տեղի ունեցած դեպքերին։ Այդ տեսանյութերից ակնհայտ է դառնում որոշակի գործողությունների խաղաղ չլինելու փաստը, երևում են հնարավոր ռիսկերը։ Որոշ նյութեր էլ վերաբերում են պարոն Քոչարյանի արդար դատավարության իրավունքի խախտմանը։ Որևէ տեսանյութ, որը հանրությանը հայտնի կամ հասանելի չէ, չի ներկայացվել։ Բոլոր նյութերը համացանցից են»,– ասաց Օրբելյանը։

Այդուհանդերձ, դրանք դատարանում չեն հետազոտվել։ Փաստաբանի խոսքով` դատարանը խոստացել է անհրաժեշտության դեպքում դրանք դիտել որոշում կայացնելիս։

Դատարանի որոշումը կհրապարակվի հունվարի 18-ին, ժամը 17։30–ին։

Հիշեցնենք` ՀՀ 2–րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը հուլիսի 26-ին Հատուկ քննչական ծառայություն էր ներկայացել «Մարտի 1»-ի գործով վկայի կարգավիճակով՝ հարցաքննության։ Նույն օրը նրան մեղադրանք էր առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 300.1-ին հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ տապալել է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգը։

Քննչական մարմինը Քոչարյանի նկատմամբ խափանման միջոց էր ընտրել կալանավորումը։

Առաջին ատյանի դատարանը Ռոբերտ Քոչարյանին կալանավորելու միջնորդությունը բավարարել էր, իսկ Վերաքննիչ դատարանը Քոչարյանին ճանաչել էր անձեռնմխելի և ազատել կալանքից:

Ավելի ուշ քրեական գործի նախաքննությունը վարող ՀՔԾ քննիչը որոշում էր կայացրել Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:

Իսկ Վճռաբեկ դատարանը փաստաբանների բողոքի հիման վրա որոշում էր կայացրել գործն ուղարկել լրացուցիչ քննության, որի ավարտին վերաքննիչ դատարանը Քոչարյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը ուժի մեջ թողնելու որոշում կայացրեց։ Այդ որոշման հիման վրա դեկտեմբերի 7-ին Ռոբերտ Քոչարյանը դարձյալ կալանավորվեց։

Դեկտեմբերի 26-ին Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները միջնորդություն էին ներկայացրել դատարան` Քոչարյանի նկատմամբ կիրառված կալանավորումը գրավով փոխարինելու վերաբերյալ։ Ընդ որում, գրավի չափը սահմանելը թողնվել էր դատարանի հայեցողությանը։

2019թ.–ի հունվարին քննչական մարմինը միջնորդություն էր ներկայացրել դատարան` Քոչարյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը, որի ժամկետը լրանում է փետրվարի 7-ին, ևս երկու ամսով երկարացնելու վերաբերյալ։

701
թեգերը:
«Մարտի 1–ի» գործով դատավարություն, Ռոբերտ Քոչարյան
թեմա:
«Մարտի 1»-ի գործը (263)
Ըստ թեմայի
Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանական խումբը դատավորի ինքնաբացարկի միջնորդություն է ներկայացրել
Մեղադրանքը չեմ ընդունում. Սեյրան Օհանյանը մատնացույց է արել Սահմանադրությունը խախտողներին
Դատարանն ուսումնասիրում է Քոչարյանին գրավի դիմաց ազատ արձակելու հարցը
Գագիկ Ծառուկյան

«Ցածր մակարդակի դիսկուրսի մեջ ներքաշելու ցանկություն չունեմ». Ծառուկյանը նշում է խնդիրները

169
(Թարմացված է 22:22 18.09.2020)
Ծառուկյանը նշում է, որ իր սիրտը ցավում է, որ իշխանությունների դատարկախոսության ու պարապուրդի մատնվելու արդյունքում ժողովրդին պատուհասած խնդիրներն օրեցօր ավելանում են։

ԵՐԵՎԱՆ, 18 սեպտեմբերի - Sputnik. «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը հակված է իր ժամանակն ու ռեսուրսներն ավելի արդյունավետ օգտագործել, «ցածր մակարդակի դիսկուրսի մեջ ներքաշելու ցանկություն չունի»։ Այս մասին  նա գրառում է կատարել Facebook-ի իր պաշտոնական էջում՝ թվարկելով իր կարծիքով այն առաջնահերթ խնդիրները, որոնք օր առաջ լուծում են պահանջում։

«Արտակարգ դրության և կարանտինի ժամանակահատվածում վարկային համաներում պետք է իրականացվի: Համատարած պարապուրդի պայմաններում ազգաբնակչությունը կանգնած է հանապազօրյա հացի խնդիրը լուծելու առաջ և անմարդկային է նրանցից վարկերի տոկոսներ գանձելու պարտադրանքը: Անհրաժեշտ է օր առաջ կարգավորել բարձր միավորներով բուհերից դուրս մնացած դիմորդների հարցը: Անթույլատրելի է բարձր առաջադիմություն ունեցող երիտասարդներին զրկել կրթություն ստանալու հնարավորությունից»,- գրել է Ծառուկյանն ու հավելել, որ ստեղծված ճգնաժամի պայմաններում անթույլատրելի է ուսման վարձավճարների թանկացումը:

Գագիկ Ծառուկյանն անդրադարձել է նաև փոքր ու միջին բիզնեսի համար հարկային բեռի ավելացմանը, ՌԴ մեկնել ցանկացող մեր հայրենակիցների խնդիրներին։

Նրա համոզմամբ՝ իշխանությունները պետք է նախապատրաստական աշխատանքներ իրականացնեն կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքի համար։ Նրա գնահատմամբ՝ դա անհրաժեշտ է, քանի որ «իշխանությունների ուշացած որոշումների պատճառով մենք ունեցանք մոտ 1000 մահ»:

Գագիկ Ծառուկյանը նաև նշում է, որ առաջնահերթությունների մասին բարձրաձայնում է մեկ պարզ պատճառով՝ «երկիրը ղեկավարող քաղաքական ուժերն ու անձինք միշտ փոխվում են, և կարևորը ժամանակին ժողովրդի խնդիրները լուծելն է ու պետության դեմ ծառացած մարտահրավերներին դիմագրավելը»:

«Իմ սիրտն իսկապես ցավում է, որ իշխանությունների դատարկախոսության ու պարապուրդի մատնվելու արդյունքում մեր ժողովրդին պատուհասած խնդիրները օրեցօր ավելանում են…»,- եզրափակում է Ծառուկյանը։

Հիշեցնենք, որ Արայիկ Հարությունյանի համակարգած ոլորտներում առկա դժգոհությունների պատճառով ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը սեպտեմբերի 16–ին Ազգային ժողովում հարցապնդում էր ներկայացրել նախարարի հրաժարականի պահանջով։

Իր ելույթի ժամանակ նախարար Հարությունյանն ասաց, որ կրթական չափորոշիչների շնորհիվ մի խումբ կոտայքցիներ ապագայում կսովորեն հարգել դիմացինին, ղեկավարել սեփական հորմոնները և այլևս եկեղեցու տարածքում չի լինի օտարի նկատմամբ սեռական բռնություն։ Այս հայտարարությանն ընդդիմադիր պատգամավորներն արձագանքեցին սեղաններին թմբկահարելով` սուլելով ու տեղից նախարարին ուղղված ռեպլիկներով։

«Ես կամ կինս լրատվամիջոց չունենք, որ վիրավորանքներ պատվիրենք». Մարուքյանը` Փաշինյանին

Ավելի ուշ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն էլ գրառում էր կատարել ու իր համաձայնությունը հայտնել ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանի` «այլևս եկեղեցիների տարածքում սեռական բռնություն չի լինի» մտքին։

Դրան պատասխանել էր ԲՀԿ առաջնորդը` նշելով, որ կարծում է` ժամանակն է Սահմանադրությամբ հստակ ամրագրել, որ հոգեկան լուրջ խնդիրներ ունեցող անձինք իրավունք չունենան զբաղեցնել քաղաքական բարձրագույն պաշտոններ՝ վտանգելով երկրի և ՀՀ քաղաքացիների անվտանգությունը։Երեկ լրագրողները խնդրեցին ՀՀ վարչապետին մեկնաբանել ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի գրառումը, որին Փաշինյանը կոշտ և հեգնական պատասխան հնչեցրեց. «Գագիկ Ծառուկյանը գրել գիտի՞»,– ասաց նա։

Նշենք, որ 1979թ-ի մեղադրական դատավճռով ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը մեղադրվել է ՀՍՍՀ քրեական օրենսգրքի 112.1 և 144 հոդվածներով նախատեսված արարքների համար, այն է՝ բռնաբարություն և կողոպուտ:

169
թեգերը:
ընդդիմություն, Իշխանություն, Հայաստան, Նիկոլ Փաշինյան, Գագիկ Ծառուկյան
Ըստ թեմայի
«Հոգեկան խնդիրներ ունեցողները չպետք է զբաղեցնեն քաղաքական բարձր պաշտոններ». Ծառուկյան
Եթե Փաշինյանին նկատի ունենար, անուն կնշեր. Ալեն Սիմոնյանը` Ծառուկյանի գրառման մասին
«Կարո՞ղ է` Ծառուկյանը միանա, հոգեբանական թեստ հանձնելու նախագիծս կյանքի կոչենք». Պողոսյան
Նիկոլ Փաշինյան, արխիվային լուսանկար

«Իշխանության չենք եկել այստեղ մնալու համար». Փաշինյանի մտորումները ճիշտ ու սխալի մասին

115
(Թարմացված է 12:36 18.09.2020)
Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ պետք է հրաժարվեն «սիրված լինելու» կոմֆորտ զոնայում գտնվելու ձգտումներից։

ԵՐԵՎԱՆ, 18 սեպտեմբերի - Sputnik. Միայն պարտվելու համարձակությունն է, որ հաղթանակ կբերի։ Միայն սխալվելու համարձակությունն է, որ ճշմարտության ետևից գնալու վճռականություն կտա ու Հայաստանին կբերի նորանոր հաղթանակներ: Նման կարծիք է հայտնել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը` ներկայացնելով ճիշտ ու սխալ քայլերի մասին իր տեսակետը։

«2018 թվականի հեղափոխությունից հետո հանրային քննարկումների ամենատարածվածն իշխանությունների սխալ քայլերի վերհանումն ու նրան ճիշտ քայլերի մղելու փորձերն են: Հարցն այն է, որ «ճիշտ» քայլերի փնտրտուքը կարող է կաթվածահար անել իշխանությունը և ի վերջո՝ նաև երկիրը, որովհետև որևէ որոշում միշտ ավելի լավը դարձնելու հնարավորություն կա»,–Facebook սոցցանցի իր էջում գրել է Փաշինյանը։

Նրա խոսքով` ՔՊ-ն իշխանափոխություն արեց բացառապես «սխալ քայլերի հետևողականության» շնորհիվ, որովհետև հասկանում էին` ինչն է սխալ և ինչու։ Փաշինյանը նշել է, թե իրենք որոշել էին գործել սխալը-սխալի հետևից, դրանով իրենց ազատագրելով ճիշտ լինելու կապանքներից: Որպեսզի հստակ լինի, թե ինչի մասին է խոսքը, վարչապետը ներկայացրել է ՔՊ–ի սխալների համառոտ պատմությունը:

«Կառուցենք Հայաստանը նորովի». Արամուսում 40 տարվա ընդմիջումից հետո մանկապարտեզ կգործի

Որպես օրինակ Փաշինյանը նշել է 2015–ին կայացած սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեն։ Այդ ժամանակ ընդդիմադիր դաշտը որոշել էր անել իշխանափոխություն, սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեն համարելով ամենապատեհ առիթը դրա համար: Վարչապետը հիշեցնում է, որ ՔՊ-ն դա համարել էր կեղծ օրակարգ. չնայած ընդդիմադիր դաշտի ճնշումների, պահանջների, հորդորների, հայհոյանքների՝ ՔՊ–ն գործընթացին չմասնակցեց: Փաշինյանը նշում է, որ գործընթացն ավարտվեց նրանով, որ ընդդիմադիրները վերջում գնացին տուն, և այդ ընթացքում ՔՊ-ն մեղադրվեց ծախված, կառավարելի ընդդիմություն լինելու մեջ:

Եվ մեկ օրինակ է բերել վարչապետը` հիշեցնելով 2016 թվականին ՊՊԾ գնդի գրավման դեպքը։ Այդ ժամանակ էլ ՔՊ-ն գնացել էր իրադարձությունների վայր «Ոչ բռնությանը» դիրքորոշմամբ` ասելով, որ չի ընդունում ուժի կիրառումը որևէ քաղաքական նպատակի համար: Այդ ժամանակ ծնվեց «բաց ձեռքերով պայքարի» սիմվոլը: Բայց ՔՊ-ն, ըստ Փաշինյանի, այստեղ էլ էր սխալ, որովհետև մի միջավայրում և մթնոլորտում, որտեղ խփելը, կրակելը, անգամ սպանելը համարվում էր լեգիտիմ՝ բաց ձեռքերով պայքարի կոչ անողները պիտի համարվեին ծախվածներ, կառավարելի ընդդիմություն: Փաշինյանը նկատում է` պրոցեսը ավարտվեց նրանով, որ այն նախաձեռնողները հրաժարվեցին Սերժ Սարգսյանի անմիջապես հրաժարականի պահանջից, հանձնվեցին և բոլորը գնացին տուն:

Փաշինյանն առաջարկում է տուգանել ամբիոնից առանց դիմակի ելույթ ունեցող պատգամավորներին

ՔՊ–ին ծախված լինելու մեջ մեղադրել են նաև 2017-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո, երբ ՔՊ-ն, որ «Ելք» դաշինքի կազմում էր, հրաժարվեց հետընտրական հերթական իշխանափոխության քաղաքականությունից և արձանագրեց, որ ընտրությունների արդյունքները ձևավորվել են ընտրողների քվեարկության արդյունքում: Այսինքն` ուղիղ ասաց, որ քաղաքացիներն ընտրակաշառք են վերցրել ու քվեարկել, դե թող ուրեմն վայելեն իրենց «ընտրած» իշխանությունը: ՔՊ-ին այդ ժամանակ մեղադրեցին մանդատ մուրալու, ծախված լինելու մեջ:

Եվ, վերջապես, 2018-ին, երբ գրեթե բոլորը, ըստ Փաշինյանի, համակերպվել էին, որ Սերժ Սարգսյանը պիտի վերարտադրվի, ՔՊ-ն հայտարարում էր հեղափոխության մասին։ Սակայն մարդկանց մի մասը ծիծաղում էր, մյուսները` մեղադրում ծախված լինելու մեջ

«ՔՊ-ն պետք է շարունակի «հետևողական սխալների այն ճանապարհը», որն սկսել է 2014 թվականին և նույնիսկ դրանից առաջ: Որովհետև դա է Հայաստանը առաջ տանելու ճանապարհը: Մենք պետք է հրաժարվենք «սիրված լինելու» կոմֆորտ զոնայում գտնվելու մեր ձգտումներից, որովհետև մենք իշխանության չենք եկել այստեղ մնալու համար։ Մենք իշխանության եկել ենք մեր ժողովրդի, մեր պետության համար մտածողության նոր հարթություն ձևավորելու և Հայաստանը այդ նոր հարթություն բարձրացնելու նպատակով»,–գրել է Փաշինյանը։

Նրա խոսքով` տեղում դոփելուց ավելի մեծ սխալ գոյություն չունի, և ՔՊ-ի յուրաքանչյուր ներկայացուցիչ՝ ԱԺ-ում, կառավարությունում, ՏԻՄ-երում՝ սխալվելու վճռականություն պիտի ունենա` պայմանով, որ դրանք գիտակցված սխալներ են, որոնք բխում են «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ծրագրից, Հայաստանը հզորացնելու երազանքից:

Նախապայման դնում է Ադրբեջանը. Փաշինյանն արձագանքել է համանախագահների առաջարկին

Ի դեպ, Փաշինյանը հայտնել է նաև, որ վերոհիշյալ տեքստը ստեղծվել է երեկ ՔՊ կուսակցության գրասենյակում կայացած հանդիպման ժամանակ իր ելույթի հիման վրա։

Հիշեցնենք, որ երեկ ՔՊ–ում մեծ հավաք էր, որին մասնակցում էին ինչպես մարզպետները, այնպես էլ կառավարության անդամներն ու ՔՊ–ական պատգամավորները։

115
թեգերը:
Հայաստան, քաղաքականություն, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցություն, Վարչապետ, գրառում, Իշխանություն, Նիկոլ Փաշինյան
Ըստ թեմայի
Նիկոլ Փաշինյանը չի ստորագրում Տնտեսագիտականի ռեկտորի հրամանը. «Ժողովուրդ»
Արյունաբանականի տնօրենը կշարունակի պաշտոնավարել. Փաշինյանը արձագանքել է խնդրին
Փաշինյանն ընդունել է «Լիդիանի» ներկայացուցիչներին. ինչ են քննարկել
Չորս «ՍՈւ»-երը միասին դուրս են եկել հերթապահության. Փաշինյանը տեսանյութ է հրապարակել
Եվգենի Պետրոսյան, Ելենա Ստեպանենկո

«Ստեպանենկոյին կյանքիցս դուրս չեմ նետել»․ Պետրոսյանը խոսել է ամուսնալուծության մասին

3
(Թարմացված է 19:39 19.09.2020)
Հոգնելով բազմաթիվ մեղադրանքներից` դերասան Եվգենի Պետրոսյանը որոշել է մեկնաբանել իր և Ելենա Ստեպանենկոյի ամուսնալուծությունը։

ԵՐԵՎԱՆ, 19 սեպտեմբերի – Sputnik. Հայտնի երգիծաբան Եվգենի Պետրոսյանն առաջին անգամ խոսել է նախկին կնոջ՝ Ելենա Ստեպանենկոյի հետ բաժանման պատճառների մասին։

Արտիստը Instagram սոցիալական ցանցում բանավեճի մեջ է մտել իր հետևորդուհիներից մեկի հետ։ Աղջիկը Պետրոսյանին քննադատել է Ստեպանենկոյից բաժանվելու համար։

«Նորաձև է դարձել «ռեսուրսը սպառած» կանանց տախտակամածից նետելը, որոնք տարիներ շարունակ մարդու կողքին են եղել»,-գրել է նա։

Նա առաջին մարդը չէր, որվ մեղադրել է արտիստին կնոջ հետ վատ վարվելու համար։ Այս անգամ դերասանը չի դիմացել և պատասխանել է քննադատությանը։

Մասնավորապես Պետրոսյանը հայտարարել է, որ Ստեպանենկոյից բաժանվել է ոչ իր կամքով։ Նա խոստովանել է, որ բաժանման նախաձեռնությունը հենց արտիստուհունն է եղել։

«Ես Ելենա Ստեպանենկոյին կյանքիցս դուրս չեմ նետել։ Նա է արել դա, ընդ որում՝ շատ վաղուց»,-բակացած ասել է երգիծաբանը։

Մեկնաբանությունները, ըստ ամենայնի, արդեն հեռացվել են արտիստի էջից։ Սակայն այդ մասին  հայտնում է «Комсомольская правда» թերթը։

Եվգենի Պետրոսյանը վաճառում է Սոչիի իր 2 բնակարանները. հարևանները պատմել են, թե ինչու

Պետրոսյանն ու Ստեպանենկոն ամուսնալուծվել են 2018 թվականին` 33 տարվա ամուսնական կյանքից հետո։ 67-ամյա հեռուստահաղորդավարուհին բազմիցս հայտարարել է, որ զայրացած չէ նախկին ամուսնու վրա, նրան միմիայն երջանկություն է մաղթում։ Անցած տարվա դեկտեմբերին Եվգենի Պետրոսյանն ամուսնացել է իր երիտասարդ օգնականի՝ 31-ամյա Տատյանա Բրուխունովայի հետ։ Այս տարվա մարտին զույգը որդի է ունեցել։ Շատերը կարծում էին, որ ամուսիններն օգտվել են փոխնակ մոր ծառայությունից։ Սակայն այդ վարկածը կտրականապես հերքեցին սկզբում Պետրոսյանը, իսկ այնուհետև ինքը՝ Տատյանան։

«Շնորհակալ եմ կարանտինին. ոչ ոք և ոչինչ չէր շեղում ինձ նոր մարդու հետ ծանոթանալու հետաքրքրական գործընթացից։ Գարնանը մեկնեցի  շատ սպասված ճանապարհորդության, որտեղ ինձ պատասխանատու դեր էր վստահված․այսուհետ և ընդմիշտ ես մայր եմ...»,-իր անձնական բլոգում գրել է արտիստի ընտրյալը։

View this post on Instagram

A post shared by Евгений Петросян (@petrosyanevgeny) on

Որդին՝ Վահանը, Բրուխունովայի առաջին երեխան է։ Պետրոսյանն առաջին ամուսնությունից դուստր ունի՝ Վիկտորիան։

3
թեգերը:
Տատյանա Բրուխունովա, ամուսնալուծություն, Ելենա Ստեպանենկո, Եվգենի Պետրոսյան
Ըստ թեմայի
Երիտասարդացած Եվգենի Պետրոսյանը կնոջ հետ հանգստանում է Սոչիում. լուսանկարներ
Քանի՞ ամսական է երեխան. Եվգենի Պետրոսյանի երիտասարդ կինը պատասխանել է օգտատերերի հարցերին
«Ցուրտ է, իսկ ջուրը` կեղտոտ»․ Եվգենի Պետրոսյանի կինը զայրացրել է հետևորդներին