Ինչպես է Հայաստանը զարգացնում ադամանդագործությունը. նոր գործարանի բացման լուսանկարները

231
(Թարմացված է 17:19 02.12.2019)
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
  • Նիկոլ Փաշինյանը` նոր գործարանի բացմանը
Մշակված ադամանդի արտահանման ծավալները նվազում են, բայց ադամանդագործները հույս ունեն վերականգնել իրենց դիրքերը միջազգային շուկայում։ Sputnik Արմենիայի ֆոտոշարքում կարող եք տեսնել նոր գործարանի լուսանկարները։

Հայաստանում փորձ է արվում վերականգնել ադամանդագործության խորհրդային ավանդույթները։ Այսօր՝ դեկտեմբերի 2-ին, Աբովյան քաղաքում կայացավ ադամանդի մշակման նոր գործարանի բացման արարողությունը: Ներկա էր նաև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։

ԽՍՀՄ–ի տարիներին Կոտայքի մարզի Նոր Հաճն համայնքում գործող ադամանդի վերամշակման խոշոր գործարանի փոխարեն այսօր այդ մարզում արդեն շուրջ 1 տասնյակ մեծ ու փոքր ձեռնարկություններ են գործում։

Այդուհանդերձ, հաջողություններն առայժմ ցանկալի մակարդակի չեն։ 2018թ–ից Հայաստանից ադամանդի արտահանման ծավալները, ըստ պաշտոնական տվյալների, նվազել են։ Եթե 2017թ–ին արտահանումը կազմել էր 96 մլն 560 հազար դոլար, ապա 2018թ–ին` 77 մլն 240 հազար դոլար։ 2019թ–ի սեպտեմբերի տվյալներով ևս` այս ոլորտում անցյալ տարվա համեմատ անկում է գրանցվել։

Չնայած դրան` հայ ադամանդագործներին հաջողվել է ամրապնդել դիրքերը ԵԱՏՄ–ի, մասնավորապես` ռուսաստանյան շուկայում։

2019թ–ի առաջին 8 ամիսների տվյալներով` Հայաստանից ՌԴ է արտահանվել 33.2 մլն դոլար արժողությամբ մշակված ադամանդ։

Այս ցուցանիշով Հայաստանն առաջ է անցել ՌԴ ադամանդի շուկայում ավանդաբար առաջատար համարվող Չինաստանից։

231
  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Церемония открытия алмазообрабатывающей компании ADM

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Հայաստանում ադամանդի մշակման նոր գործարան է բացվել

  • Նիկոլ Փաշինյանը` նոր գործարանի բացմանը
    © Sputnik / Asatur Yesayants.

    Նիկոլ Փաշինյանը` նոր գործարանի բացմանը

թեգերը:
ադամանդ, Լուսանկար, գործարան, Նիկոլ Փաշինյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Նիկոլ Փաշինյանի տեսած գործարանը ֆեյք չէր. նախարարը հատուկ ճշտել է
Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է ջրերի գործարան, որտեղ պատրաստվում են նաև գարեջուր արտադրել
Պղնձի ու ադամանդի արտահանումը նվազել է, փոխարենը նոր շուկաներ են նվաճում գինին ու շոկոլադը

Մաքուր էներգիայի աղբյուր. Հայաստանում հին անվադողերից վառելիք են ստանում. լուսանկարներ

160
(Թարմացված է 22:57 07.08.2020)
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում գործում է հին անվադողերի և պոլիէթիլենի վերամշակման ձեռնարկություն։

Այն, որ հին անվադողերը դեն նետելը վնասակար է՝ գիտեն բոլորը։ Սակայն ոչ բոլորին է հայտնի, որ դրանց վերամշակման արդյունքում կարելի է դիզելին մոտ վառելիք ստանալ։ Արդեն մի քանի տարի Աբովյան քաղաքում գործող վերամշակման գործարանը հենց դրանով է զբաղվում։

Անվադողերը պետք է այրել ոչ թե բաց տարածքում, այլ տաքացնել վակուումում։ Այդ ժամանակ տաք ռետինը թթվածնի հետ չի միանում և թունավոր դիօքսիններ չի առաջացնում։ Արդյունքում՝ հեղուկ վառելիք (1 տոննայից մոտ 400 լիտր) և ածխածնի փոշի է ստացվում, պարզ ասած՝մուր, որը կարելի է օգտագործել ռետինի արդյունաբերության մեջ։

Նույն ձևով կարելի է վերամշակել նաև պոլիէթիլենը, և նույնիսկ հին հագուստը։

Որ զինվորները չտանջվեն. Գյումրիում անվադողերի հավաքմանը նաև դպրոցականներն են մասնակցում

Վերամշակման ժամանակ ձեռնարկությունից գրեթե ծուխ դուրս չի գալիս։ Արտանետումներն առաջանում են միայն գազի այրումից, երբ տաքանում է վակուումային սարքը։

160
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

թեգերը:
արտադրություն, վառելիք, Կոտայք, Հայաստան, գործարան, աղբի վերամշակում, անվադող, Աբովյան
Ըստ թեմայի
Երևանում ցուցադրում են Ադրբեջանի ԶՈՒ–ի խոցված և առգրավված անօդաչուները. լուսանկարներ
Ինչ վնասներ է հասցրել պայթյունը Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսարանին. լուսանկարներ
«Տարօրինակ կիրք»․ դերասանուհի Աննա Խիլկևիչի հայ ամուսինը դեմ է լողազգեստով լուսանկարներին
«Սիրուն է, չէ՞». Արծրուն Հովհաննիսյանը հրապարակել է խոցված ԱԹՍ–ի լուսանկարները

Մոմավառություն Երևանում՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի

137
(Թարմացված է 22:22 05.08.2020)
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
Հանրապետության հրապարակում հիշատակի արարողությունը կազմակերպել էին լիբանանահայ հայրենադարձները:

Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի կենտրոնում՝ Հանրապետության հրապարակում, այսօր երեկոյան մոմավառություն է տեղի ունեցել՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի:

Հիշատակի արարողությունը կազմակերպել էին լիբանանահայ հայրենադարձները: Դրան միացել են ՀՀ բազմաթիվ քաղաքացիներ:
Բեյրութի քաղաքապետն արտասվել է, երբ խոսել է պայթյունի զոհերի մասին. տեսանյութ

Հիշեցնենք` օգոստոսի 4-ին Բեյրութի նավահանգստի շրջանում հզոր պայթյուն է որոտացել։ Վերջին տվյալներով՝ պայթյունի հետևանքով ավելի քան 100 մարդ է մահացել, ավելի քան 4 հազարը` տուժել: Մահացածների թվում նաև 6 հայ կա, ևս հարյուր հայեր վնասվածքներ են ստացել։

Լիբանանի վարչապետ Հասան Դիաբը կարգադրել է հետաքննել պայթյունի պատճառներն ու 48 ժամվա ընթացքում պատասխանատվության ենթարկել մեղավորներին։ Նախնական տեղեկություններով` պայթյունի պատճառը նավահանգստի պահեստներում պահվող 2700 տոննա ամոնիումի սելիտրան է եղել։

Բեյրութում սուգ է հայտարարվել:

Արմեն Սարգսյանը խոսել է Արամ Ա–ի հետ ու աջակցելու պատրաստակամություն հայտնել

137
  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

  • Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի. Երևան

թեգերը:
պայթյուն, Բեյրութ
Ըստ թեմայի
Պայթյունի հետևանքով ավերված Բեյրութի սարսափելի կադրերը դրոնից. տեսանյութ
Բեյրութի պայթյունն ու մեծ քաղաքականությունը. որքանով է հավանական ահաբեկչության վարկածը
Բեյրութում պայթած քիմիական նյութը քաղցկեղածին չէ. ո՞ր դեպքում այն կարող է վտանգավոր լինել
Сбор грибов в Новгородской области

Սնկից վախենալ պետք չէ, իսկ զգուշանալ՝ արժե․ ինչպե՞ս տարբերել ուտելի և թունավոր սնկերը

22
(Թարմացված է 21:18 09.08.2020)
Ամեն տարի Հայաստանում սնկից թունավորման մի քանի տասնյակ դեպքեր են գրանցվում։ Պարզվում է՝ նույնիսկ ուտելի սնկերը կարող են թունավորման պատճառ դառնալ։ Sputnik Արմենիան փորձել է ներկայացնում է՝ ինչպես ուտելի սունկ ընտրել և թունավորումներից խուսափել։

Համեղ, հյութեղ, սննդարար, խորհրդավոր, երբեմն էլ՝ «նենգ ու դավադիր». այսպիսինն են սնկերը: Facebook-յան տարբեր խմբերում հաճախ կարելի է բազմաթիվ գրառումներ տեսնել․ «Ասացեք, խնդրում եմ՝ այս սունկն ուտելի է, թե՝ ոչ»։ Տեղադրում են սնկի լուսանկարն, ու սկսվում է առցանց, ոչ մասնագիտական խորհրդատվությունը։ Մեկն ասում է՝ այո, մյուսը՝ հակառակն է պնդում, երրորդը խորհուրդ է տալիս սունկը եփելիս ջրի մեջ արծաթե գդալ մտցնել, եթե սևանա, նշանակում է՝ կաթսայում թունավոր սունկ կա, մեկ ուրիշն էլ՝ թե ճիշտը սոխն ու սխտորն են։ Սնկաբանների խոսքով՝ միայն լուսանկարով հաճախ պարզապես անհնար է կողմնորոշվել։ 

Արծաթե գդալը, սոխը, սխտորն ու մնացածն էլ ժողովրդական միֆեր են։ Ուտելի և թունավոր սնկերը կարող են այնքան նման լինել, որ երբեմն հենց իրենք՝ սնկաբանները, լաբորատոր փորձաքննության կարիք են ունենում։ Ի վերջո, պարզվում է՝ կարելի է թունավորվել նույնիսկ ոչ թունավոր սունկ ուտելիս։

Հայաստանի սնկաշխարհը՝ բուժիչից մինչև մահաբեր

Լուսինե Մարգարյանը երկար տարիներ է՝ ուսումնասիրում է սնկերի բարդ ու հետաքրքիր աշխարհը։ Ասում է՝ Հայաստանում հայտնաբերվել է ավելի քան 4600 սնկատեսակ։ Բայց ոչ բոլորն են անզեն աչքով տեսանելի, դրանց մեծ մասը միկրոսկոպիկ չափեր ունեն։ Տեսանելիներին գիտնականներն անվանում են մակրոմիցետներ, որոնցից Հայաստանում 1300-ից ավելի տեսակներ են հանդիպում։ Մակրոմիցետների հիմնական մասը գլխարկավորներն են՝ այն սնկերը, որոնք, ըստ էության, մենք սունկ ենք անվանում։

ՀՀ-ում հանդիպող սնկերից ավելի քան 300-ը ուտելի են, 120-ը՝ բուժիչ հատկություններ ունեն, իսկ 63-ը համարվում են թունավոր. կարող են տարբեր աստիճանի թունավորումներ առաջացնել։ Հայաստանում կան նաև մահացու թունավոր սնկեր։ Բայց սնկերի դեպքում ամեն ինչ այդքան էլ հեշտ չէ։ Պարզվում է՝ ուտելիներն էլ կարող են «պայմանական ուտելի» լինել։

«Պայմանականները որոշակի մշակում պետք է անցնեն, նոր օգտագործվեն։ Պետք է, օրինակ, կրկնակի եռացնել, թրջել կամ երկարատև չորացնել»,- ասում է Մարգարյանը։

Նրա խոսքով՝ սխալ մշակելու դեպքում «պայմանական ուտելիներն» էլ կարող են թունավորման պատճառ դառնալ։

Ինչպես սունկ հավաքել ու չթունավորվել

Հայաստանում սնկային թունավորումներն առավել հաճախ գրանցվում են Լոռիում։ Պատճառը մեկն է՝ այստեղ սունկ հավաքողները շատ են։ Այս տարի արդեն կուրթանցի մի ամբողջ ընտանիք է թունավորվել։

Թունավոր և ուտելի սնկերը տարբերակելու մեր տատերի ավանդական եղանակներ պետք է մի կողմ դնել. կա՛մ իսկապես շատ լավ ճանաչել սնկերը, կա՛մ էլ՝ արկածախնդրության չդիմել։ Չթունավորվելու և չթունավորելու այլ տարբերակ չկա։ Սնկաբանները հաճախ են գիտարշավներ կազմակերպում Հայաստանի տարբեր շրջաններում։ Մարգարյանն ասում է՝ տեղացիների շրջանում հանդիպում են մարդիկ, որոնք շատ լավ են ճանաչում սնկերը, բայց և հավելում է՝ սխալվելու հավանականություն միշտ կա։

Микологи во время научной экспедиции
© Photo : provided by Lusine Margaryan
Микологи во время научной экспедиции

Սխալ սունկ ընտրելը, պայմանական ուտելիների ոչ ճիշտ մշակումը, սննդի մեջ քիմիական, աղտոտված և հիվանդ սնկերի կիրառումը, այն հիմնական գործոններն են, որոնք դառնում են թունավորման պատճառ։

«Երբ սիրողական սունկ են հավաքում, շատ ճիշտ է սունկն ամբողջությամբ հավաքելը։ Կարող է գլխարկի մոտից կտրեք, իսկ մնացած մասը չերևա, չտեսնեք՝ այն, ինչը կարող էր հուշել, որ սունկը թունավոր է, օրինակ՝ ոտիկի վրայի օղակը, ստորին հատվածում պարկաձև պատյան՝ վոլվա և այլն»,- հուշում է Մարգարյանն ու միանգամից շտապում ավելացնել՝ նույնիսկ եթե օղակն ու վոլվան բացակայում են, դա դեռ չի նշանակում, թե սունկը թունավոր չէ։ Թունավոր և ուտելի սնկերի միջև հստակ արտաքին տարբերակիչներ չկան։ Անգամ բոլորին քաջ հայտնի շամպինյոնը թունավոր տեսակներ ունի․ դրանք տարբերվում են իրենց դեղնավուն երանգով։

«Դժգույն գարշասունկը մահացու թունավոր տեսակ է, որը երիտասարդ ժամանակ շատ նման է կանաչուկին։ Այն ուտելի տեսակ է, շփոթելն էլ հեշտ է»,- զգուշացնում է սնկաբանը։

Թունավորվել կարելի է նույնիսկ խոհանոցում հաճախ օգտագործվող կախասնկից։ Մարգարյանը հիշում է՝ նման մի դեպք Լոռիում է պատահել։ Կախասնկից բացի, ցանկացած այլ ուտելի սնկերը ևս կարող են թունավորման պատճառ դառնալ, եթե քիմիական աղտոտվածություն ունեն։

«Եթե, օրինակ, շամպինիոնը հավաքվի փողոցի եզրից, որտեղով մեքենաներ են անցնում, հավանականությունը մեծ է, որ այն քիմիական աղտոտվածություն կունենա, որովհետև հողից կլանած կլինի ծանր մետաղները։ Կամ գյուղացիները հաճախ անտառի մի մասը սկսում են մշակել միջատների դեմ տարբեր քիմիական նյութերով, ասենք՝ ազնվամորի աճեցնելու համար, այդ հատվածում աճող սունկը կարող է թունավորում առաջացնել»,- պարզաբանում է սնկաբանը։

Եվ վերջապես, սննդակարգում չի կարելի օգտագործել գերհաս սնկեր. սնկի գերհասունացած լինելու մասին է հուշում գլխարկի ներքին հատվածը։ Եթե այն ամբողջովին բացված է, ուրեմն սունկը գերհաս է։ Չի կարելի նաև սունկը երկար պահել նույնիսկ՝ սառնարանում, քանի որ ջրային զանգվածը մեծ է, այն շուտ է փչանում։ Մեր զրուցակիցը, որը նաև փորձառու տանտիկին է, խորհուրդ է տալիս սունկը եռացնել նոր պահել սառցարանում։

Սնկային թունավորումները կարող են առաջանալ նաև օրգանիզմի անհատական ռեակցիայի պատճառով։ Սունկն ու ալկոհոլն էլ լավ ընկերներ չեն. որոշ սնկատեսակներ ռեակցիայի մեջ են մտնում ալկոհոլի հետ ու թունավորման պատճառ դառնում։ Մինչև 3-4 տարեկան երեխաներին էլ խորհուրդ չի տրվում սունկ ուտել։

Եթե թունավորվել եք...

Սնկից թունավորման ախտանշանները հնարավոր չէ չնկատել ու չզգալ. որովայնային սուր և կտրուկ ցավ, գլխապտույտ, սրտխառնոց, փսխումներ, ընդհանուր թուլություն, մարմնի ջերմաստիճանի նվազում և այլն։ Եթե ունեք այս ախտանշանները, ապա ինքնաբուժմամբ մի զբաղվեք, անմիջապես դիմեք բժշկի։ Միակ բանը, որ կարող եք մինչև հիվանդանոց հասնելն անել, կում-կում և շատ ջուր խմելն է՝ սովորական կամ աղի։

Սնկերը հարուստ են սպիտակուցներով, վիտամիններով, ֆերմենտներով, գրեթե բոլոր սնկերը՝ թե թունավոր, թե ուտելի, ունեն բուժիչ հատկություններ։ Դա է պատճառը, որ աշխարհի տարբեր երկրներում բազմաթիվ սնկատեսակներ աճեցնում են դեղամիջոցների, նաև կոսմետիկայի արտադրության համար։ Սնկից վախենալ պետք չէ, իսկ զգուշանալ՝ արժե։ Պարզապես մի հավաքեք ու մի օգտագործեք անծանոթ սնկատեսակ, իսկ եթե դա արել եք, ապահովության համար մեկ օրինակ պահեք, որպեսզի, «Աստված մի արասցե»-ի դեպքում մասնագետները հեշտությամբ բացահայտեն թունավորման պատճառը։

 

 

 

22
թեգերը:
ջուր, թունավորում, Լոռի, սունկ, Հայաստան