Ռուս խաղաղապահներն Արցախում. արխիվային լուսանկար

Արցախում ռուս խաղաղապահներն օգնության խնդրանքով շուրջ 3.6 հազար դիմում են ստացել

311
Հերթապահ սպաները ճշտում են խնդրի բնույթը, հարազատներից պարզում այն վայրը, որտեղ ենթադրաբար կորել է զինծառայողը, արձանագրում կոնտակտային տվյալները։ Բոլոր դիմումները գրանցվում են տվյալների բազայում և փոխանցվում համատեղ որոնողական խմբեր։

ԵՐԵՎԱՆ, 28 ապրիլի – Sputnik.  Ռուս խաղաղապահները Ստեփանակերտում քաղաքացիների ընդունելության կետում օգնության խնդրանքով մոտ 3.6 հազար դիմում են ստացել։ Այս մասին այսօր` ապրիլի 28–ին, հայտնել է ՌԴ ՊՆ մամուլի ծառայությունը։

Նշվում է, որ քաղաքացիների ընդունելության կետը շարունակում է աշխատանքները Ստեփանակերտում գտնվող Ռուսաստանի խաղաղապահ զորախմբի մարդասիրական արձագանքման կենտրոնում։ Կենտրոնում «թեժ գիծ» է գործում անհետ կորած զինծառայողների որոնման համար տվյալների հավաքագրման,  մարդասիրական օգնություն ցուցաբերելու, աշխատանքի տեղավորման և այլ խնդրահարույց թեմաների հարցում օժանդակելու նպատակով։

«Այսօր դիմել է Լեռնային Ղարաբաղի 10 քաղաքացի։ Հիմնական խնդրահարույց հարցերը շարունակում են մնալ անհետ կորած զինծառայողների որոնումները, գնդակոծությունների ժամանակ ավերված տների վերականգնումը։ Դիմել են նաև երկու գյուղացի` պայթյունավտանգ առարկաներից իրենց հողատարածքներն ականազերծելու համար», – հայտնել է մարդասիրական արձագանքման կենտրոնի ներկայացուցիչ Դմիտրի Սերովը։

Նրա խոսքով` օգնության խնդրանքով քաղաքացիների ընդունելության կետ է դիմել շուրջ 3600 մարդ, այդ թվում ավելի քան 800 դիմում ստացվել է «թեժ գծով»։

Հեռախոսով կամ անձնապես դիմումներ ընդունող հերթապահ սպաները պարտադիր ճշտում են խնդրի բնույթը, հարազատներից պարզում այն վայրը, որտեղ ենթադրաբար կորել է զինծառայողը, արձանագրում կոնտակտային տվյալները։ Բոլոր դիմումները գրանցվում են տվյալների բազայում և փոխանցվում համատեղ որոնողական խմբեր։

Անհետ կորած զինծառայողների որոնողական աշխատանքները հետագայում իրականացվում են Ռուսաստանի խաղաղապահ զորամիավորման զինծառայողների կողմից ԿԽՄԿ–ի ներկայացուցիչների, հայկական և ադրբեջանական կողմերի հետ փոխգործակցությամբ։

Հիշեցնենք` 2020թ.–ի սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ լայնածավալ ռազմական հարձակում սկսեց արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

2020թ.–ի նոյեմբերի 9-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համատեղ հայտարարություն են ընդունել ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ։

Եռակողմ հայտարարության համաձայն` Լեռնային Ղարաբաղի շփման գծի և Լաչինի միջանցքի երկայնքով տեղակայվել է Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորակազմը ՝ 1960 զինծառայողներով, հրաձգային զենքով, 90 զրահամեքենաներով, 380 միավոր ավտոմոբիլային և հատուկ տեխնիկայով:

Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորակազմը տեղակայվել է 5 տարի ժամկետով, որից հետո այդ ժամանակահատվածը մեխանիկորեն կերկարաձգվի ևս 5 տարով, եթե կողմերից որևէ մեկը ժամկետի ավարտից 6 ամիս առաջ չհայտարարի տվյալ դրույթի կիրառումը դադարեցնելու մտադրության մասին:

Ղարաբաղում խաղաղապահ գործողության գինն ու վարկանիշը. թվերն ավելի քան խոսուն են

311
թեգերը:
ռուս, Արցախ, խաղաղապահ
Ըստ թեմայի
Խաղաղապահներն Ասկերանի բնակիչներին օգնել են վերականգնել Մեծ հայրենականի զոհերի հուշարձանը
Ռուս խաղաղապահները 75 ուխտավորի են ուղեկցել դեպի Ամարասի վանք
Հանգիստ գյուղատնտեսական աշխատանքներ. Արցախում խաղաղապահները ապահովում են անվտանգությունը
Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցին. արխիվային լուսանկար

Ինչո՞ւ է Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու գմբեթը կլոր

148
(Թարմացված է 23:44 06.05.2021)

Ադրբեջանցի պաշտոնյաներն անուղղակիորեն ընդունել են այն փաստը, որ Շուշիի հայկական գլխավոր խորհրդանիշի՝ Սուրբ Ամենափրկիչ տաճարի, որն ավելի հայտնի է որպես Ղազանչեցոց եկեղեցի, տեսքի փոփոխության մասին քաղաքական ղեկավարության կարգադրություն կա: Վերականգնման աշխատանքների պատրվակով արդեն ջնջվել են հայկական ավանդական եկեղեցական ճարտարապետությանը բնորոշ գծերը։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը փորձել է հասկանալ՝ ինչպես են Բաքվում պատրաստվում արդարացնել այդ վանդալիզմը։

Ինչպես արդեն տեղեկացրել էինք, մեկ շաբաթ առաջ հայտնի դարձավ, որ Շուշիում, որը ռազմական գործողությունների արդյունքում անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, ապամոնտաժվել է Ղազանչեցոց Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու սրածայր գմբեթը և դրա փոխարեն կլոր մի կառույց է տեղադրվել։ Մինչ այդ եկեղեցու պատերի մոտ արդեն շինհրապարակ էր ծավալվել։ Բաքվում հայտարարել են, որ տաճարը վերականգնվում է, քանի որ այն տուժել է պատերազմի ժամանակ։ Հիշեցնեմ, որ անցյալ տարվա հոկտեմբերի 8-ին ադրբեջանական ուժերը երկու թիրախային հրթիռային հարված հասցրեցին տաճարին։ Արդյունքում վիրավորվել էին եկեղեցում աղոթող մի քանի խաղաղ բնակիչներ, այդ թվում՝ ռուսաստանցի երեք լրագրողներ։ Վնասվել էր տաճարի գմբեթը։ Վնասված գմբեթը վերականգնելու փոխարեն այն վերականգնման պատրվակով ամբողջությամբ վերացվել է։ Բաքվում պնդում են, թե, իբր, տաճարն ի սկզբանե այդպիսի տեսք ուներ մինչ «հայերի կողմից հայաֆիկացվելը»։

Մտահաղացման վերջնական նպատակի վերաբերյալ մի քանի վարկած կա։ Արցախի արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Բաբայանի կարծիքով, հնարավոր է, որ տաճարը մահմեդական մզկիթի վերածվի: «Չի կարելի բացառել այդ հավանականությունը։ Հիշենք թուրքական իշխանության կողմից մզկիթի վերածված Սուրբ Սոֆիայի տաճարը։ Այն ամենը, ինչ անում է ավագ եղբայրը, հետո օրինակ է ծառայում կրտսերի համար»,- ասել է Բաբայանը։

Նույն ձեռագիրն է, որով Սուրբ Սոֆիան վերածվեց մզկիթի. ԱԺ–ն արձագանքեց Շուշիում կատարվածին

Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ տաճարի ճարտարապետական կերպարը խեղելուց հետո պատրաստվում են հայտարարել, որ այն ալբանական է ու փոխանցել ձևավորվող ուդիների քրիստոնեական համայնքին։ Այս մասին է վկայում, մասնավորապես, Ադրբեջանի մշակույթի նախարար Անար Քերիմովի ելույթը, որը հունվարի կեսերին ասել էր, որ «Շուշիի Ղազանչի եկեղեցին, ինչպես և Ղարաբաղի ալբանական մյուս եկեղեցիները, կվերականգնվեն ու կփոխանցվեն օրինական տերերին»:

Церковь Сурб Казанчецоц на фото-открытке 1911 года
© Photo : Public domain
Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցին, 1911 թվականի բացիկ

Նույն ոճով են արտահայտվում նաև Բաքվի իշխանամետ ԶԼՄ-ներում բազմաթիվ հրապարակախոսությունների հեղինակները։ Ահա թե ինչ է գրում Haqqin.az-ը. «Ադրբեջանական իշխանությունն ուղղում է սխալները։ Սկսվել է Շուշիի տաճարի վերականգնումը։ Դրա հետագա ճակատագիրը կորոշեն ադրբեջանցի քրիստոնյաները՝ հին ալբանների ժառանգները ՝ ուդիները»։ Եվ դա այն դեպքում, երբ կովկասյան ալբանացիները ձուլվել են Ղազանչեցոց եկեղեցու կառուցումից շատ առաջ, իսկ ալբանացիների հետնորդ ուդիներն ապրում են Շուշիից հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռու։

Երրորդ վարկածի համաձայն ՝ տաճարը պատրաստվում են ներկայացնել որպես ուղղափառ ու հետագայում հանձնել ՌՈՒԵ Բաքվի թեմին: Դրա համար վաղուց են հող պատրաստում։ Դեռ խորհրդային տարիներին ադրբեջանցի պատմաբանները փորձել են զգուշորեն խոսակցություններ սկսել այն մասին, թե իբր Ղազանչեցոցն ի սկզբանե ուղղափառ է, ու այն կառուցել են ոչ թե հայերը, այլ ռուսները։ Դա հաստատում են լուսանկարներով, որոնցում տաճարը պատկերված է առանց սրածայր գմբեթի։ Այս ձևով այն հեռվից նման է ուղղափառ եկեղեցու։ Հենց այդ ֆոտոշարքերն են դրված ներկայումս ակտիվորեն շահագործվող լեգենդի հիմքում։

Церковь Сурб Казанчецоц, 1990-е годы
Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցին 1990-ականներին

«Վերականգնողական աշխատանքները կատարվում են ինքնատիպ ճարտարապետական ոճով Շուշա քաղաքի պատմական տեսքը վերստեղծելու նպատակով», - նշված է Ադրբեջանի ԱԳՆ մեկնաբանության մեջ: «Եկեղեցին կվերականգնվի սկզբնական տեսքով, ինչպես նախկինում էր, առանց սրածայր գմբեթի», - պարզաբանել է Ադրբեջանի եվրաինտեգրման կոմիտեի անդամ Տողրուլ Ջուվարլին: «Հայերը փոխել են եկեղեցու տեսքը։ Նրանք վերակառուցել են այն և կառուցել սրածայր գմբեթը, որը նախկինում չկար։ Այժմ աշխատանքներ են տարվում եկեղեցին սկզբնական տեսքի վերադարձնելու ուղղությամբ», - ռուս լրագրողներին տված հարցազրույցում ասել է Ադրբեջանի կառավարության ներկայացուցիչը, որը խնդրել է չհիշատակել իր անունը։

Ի՞նչ է եղել իրականում։ Լուսանկարները, որոնց վրա տաճարը պատկերված է առանց սրածայր գմբեթի, իրական են։ Տաճարը դրանց վրա պատկերված է 1920 թվականի հայերի կոտորածից հետո։ Հայտնի է, որ ջարդերի օրերին տեղի թաթարները քանդել են Ղազանցոց եկեղեցու գմբեթը և հանել խաչը։ Մերկացված ներքին կառույցը, որի վրա հենվում էր գմբեթը, կլորացված էր և արտաքնապես հիշեցնում էր ուղղափառ եկեղեցու գմբեթի ձևը։ Տաճարն այդպիսի տեսք ուներ մինչև 1992 թվականը, երբ դրա նախնական տեսքը վերականգնվեց։ Վերականգնումն իրականացվել է 19-րդ դարի վերջի - 20-րդ դարի սկզբի լուսանկարների հիման վրա։ Բազմաթիվ արխիվային նյութեր հաստատում են, որ ճարտարապետ Սիմեոն Տեր-Հակոբյանցը տաճարը նախագծել է հենց սուր գմբեթով։ Այսպիսին է այն կառուցել գլխավոր շինարար Ավետիս Երամիշյանցը։

«Նորոգման աշխատանքների» քողի տակ Ադրբեջանն աղավաղում է Շուշիի Ղազանչեցոցը. Արցախի ՄԻՊ

Ճարտարապետի և շինարարի անունները փորագրված են եկեղեցու խորանի ճակատային հատվածում։ Հարավային հատվածի վերին մասի արձանագրությունը փաստում է, որ տաճարը կառուցվել է ծխականների միջոցներով և նվիրատվություններով։ Այնտեղ նշվում է, որ շինարարությունը սկսվել է 1868-ին Գևորգ Դ կաթողիկոսի օրոք և ավարտվել 1887-ին ՝ պատրիարք Մակար Ա-ի օրոք։ Տաճարից մի փոքր ավելի վաղ կառուցված զանգակատան արևելյան պատին փորագրված է․ «Կառուցվել է զանգակատունը Գաբրիել Հովսեփյան-Բատիրյանցի հիշատակին, ով Ղազանչից է, Մկրտիչ Մարգարյան-Խանդամիրյանցի, նրա կնոջ Բալասանի և որդիների՝ Արուպի և Ստեփանի և բոլոր ղազանչեցիների հիշատակին: Փառք Աստծուն, և թող փրկվեն բոլոր ողջերի և մահացածների հոգիները: 1858 թվականի ամառ»: Բոլոր գրությունները բնականաբար հայերեն են։ Այս ամենով հանդերձ ինչպե՞ս կարելի է պնդել, թե եկեղեցին հայերը չեն կառուցել, ու որ այն գործել է որպես ուղղափառ տաճար։

Պարզվում է ՝ առասպելն այն մասին, որ Ղազանչեցոցը ռուսական ուղղափառ եկեղեցի էր, շարունակություն ունի։ 

Ադրբեջանի Ճարտարապետների միության վարչության անդամ, Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայի մոսկովյան բաժանմունքի պրոֆեսոր Ֆաիգ Իսմայիլովը պնդում է, որ ռուսներն էլ իրենց հերթին են գողացել տաճարի շենքը: Նկարագրելով Ղազանչեցոց եկեղեցու ծագման պատմությունը՝ ճարտարապետը պնդում է. «Երբ Ղարաբաղում գտնվող ռուս զինվորների համար եկեղեցի հիմնելու անհրաժեշտություն առաջացավ, բանակային ղեկավարությունը զանգ կախեց Ղարաբաղյան խանի պալատի աշտարակին և այստեղ երկրպագելու պայմաններ ստեղծեց։ Ժամանակի ընթացքում ղարաբաղյան խանության շենքը ռուսական բանակի հրամանատարության հրամանով վերանորոգվել է և հարմարեցվել է եկեղեցական ոճին»։ Կարելի է, իհարկե, այս ամենին հումորով վերաբերել։ Բայց Շուշիից գաղթած հայերի ծիծաղը չի գալիս։

Շուշիում հայկական ներկայության բոլոր հետքերը ջնջելու Ադրբեջանի իշխանության փորձերը, մեղմ ասած, դժվարությամբ են տեղավորվում Բաքվից հնչող հավաստիացումների ենթատեքստում, թե նրանք պատրաստ են պայմաններ ստեղծել Արցախում երկու համայնքների խաղաղ գոյակցության համար: Ադրբեջանի իշխանության շարունակական վանդալիզմի ֆոնին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տեսչական առաքելության՝ տարածաշրջան այցին խոչընդոտելու փաստը հատուկ իմաստ է ստանում: Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական մոտեցումն այս հարցում միանշանակ է։ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան այդ կապակցության հստակ է արտահայտվել․ «Մեր սկզբունքային դիրքորոշումն այսպիսին է՝ մենք Լեռնային Ղարաբաղում մշակութային և հոգևոր նշանակության օբյեկտների նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքի կողմնակից ենք: Մենք կողմ ենք Լեռնային Ղարաբաղում մշակութային և հոգեւոր արժեքների պահպանմանը։ Մենք հաստատում ենք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի առաքելության՝ տարածաշրջան այցը շուտափույթ կազմակերպելու կարևորությունը »։ Միայն թե դա շուտ լինի։

148
թեգերը:
Շուշի, Ադրբեջան, Արցախ, Ղազանչեցոց եկեղեցի (Շուշի)
Ըստ թեմայի
Վանդալիզմը շարունակվում է. ադրբեջանցիները գնդակոծել են Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու գմբեթը
Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցում հնչել է հայկական բանակի օրհներգը
Ինչ իրավիճակում է Շուշիի Ղազանչեցոցը հրթիռակոծությունից հետո. տեսանյութ
Լավրովն ու Փաշինյանը

Խաղաղապահներն ամեն ինչ անելու են, որպեսզի լուծեն շփման ճշգրիտ գիծ սահմանելու հարցերը

77
(Թարմացված է 18:55 06.05.2021)
Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատարն ու Ռուսաստանի արտգործնախարարը քննարկել են մի շարք հարցեր, այդ թվում՝ Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարության իրականացումը։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 մայիսի - Sputnik․ Ռուս խաղաղապահների ներկայությունը Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգության երաշխիքն է, հայտարարել է Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ հանդիպման ժամանակ:

Փաշինյանը կրկին հիշեցրել է, որ ռուսական կողմի շնորհիվ հաջողվել է կանգնեցնել պատերազմը Ղարաբաղում և հասնել տարածաշրջանում իրավիճակի կայունացմանը։ Նա հատուկ ընդգծել Է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի դերը տարածաշրջանում խաղաղության հասնելու գործում և նրա անձնական ջանքերը Լեռնային Ղարաբաղի՝ բնականոն կյանքին վերադառնալու համար:

Փաշինյանը նաև ընդգծել է, որ Ռուսաստանը օգնել է հայերին ոչ միայն Ղարաբաղի դեմ ագրեսիայի ժամանակ, այլև կորոնավիրուսի համավարակի ընթացքում:

Լավրովն իր հերթին նշել է, որ ռուսական կողմը գնահատում է ղարաբաղյան կարգավորման շուրջ պայմանավորվածությունները:

«Մեր խաղաղապահներն ամեն ինչ անելու են, որպեսզի լուծեն շփման ճշգրիտ գիծ սահմանելու հետ կապված հարցերը ՝ ապահովելով դրա անցկացման հարցում փոխշահավետ պայմանավորվածությունները։ Իհարկե, սահմանազատում և սահմանազատում հնարավոր կլինի, երբ այդ քայլերը իրականացվեն», - ասել է նախարարը։

Նախարարը շեշտել է եռակողմ աշխատանքային խմբի գործունեության կարևորությունը` նշելով, որ խումբը զբաղվում է տնտեսական և տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման հարցերով: Նա վստահ է, որ դա թույլ կտա ոչ միայն քաղաքական մակարդակով, այլև գործնականում դադարեցնել Հայաստանի շրջափակումը և փոխշահավետ համագործակցություն հաստատել տարածաշրջանում: Լավրովը հավաստիացրել է, որ Ռուսաստանը կշարունակի խաղաղապահ գործունեությունը Լեռնային Ղարաբաղում:

Հիշեցնենք` ՌԴ արտգործնախարարը Հայաստան է ժամանել երեկ՝ մայիսի 5-ին։ Սերգեյ Լավրովը Հայաստանից մեկնելու է Ադրբեջան։ 

Այսօր առավոտյան Սերգեյ Լավրովն այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։  Այնուհետև նրան ընդունել է ՀՀ արտգործնախարարի պաշտոնակատար Արա Այվազյանը։ Դիվանագետները հուշագիր են ստորագրել։ Հանդիպումից հետո նախարարները հանդես են եկել համատեղ մամուլի ասուլիսով և ներկայացրել հարցերի այն շրջանակը, որ քննարկել են հանդիպման ընթացքում։

Այնուհետև նախարարները պատասխանել են լրագրողների հարցերին։

Սերգեյ Լավրովն այցելել է «Հաղթանակ» զբոսայգի. լուսանկարներ

77
թեգերը:
խաղաղապահ, Արցախ, Ռուսաստան
Մարիա Զախարովա

Մարիա Զախարովան Հայաստանից վերադառնալիս լուսանկար է հրապարակել

0
(Թարմացված է 23:51 06.05.2021)
Շատ կարճ ժամանակահատվածում Զախարովայի հրապարակած լուսանկարի տակ բազմաթիվ մեկնաբանություններ են հայտնվել։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 մայիսի - Sputnik․ Ռուսաստանի արտգործնախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան ձնով պատված լեռների լուսանկար է հրապարակել Instagram-ում։ 

«Հայաստանից վերադառնալիս», - գրել է նա։

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Maria Zakharova (@mzakharovamid)

Կարճ ժամանակահատվածում լուսանկարի տակ բազմաթիվ մեկնաբանություններ են հայտնվել։

«Ինչ հետաքրքիր տեսարան է։ Տեսնես՝ երբ կկարողանանք ինքներս տեսնել Հայաստանը։ Հայկական լեռնաշխարհը շատ գեղեցիկ է։ Կախարդում է»,– գրել են օգտատերերը։

Նշենք, որ Զախարովան Հայաստան էր եկել ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ:

ՌԴ ԱԳՆ պատվիրակությունն այցելել է Ծիծեռնակաբերդ, հարգանքի տուրք է մատուցել Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին զոհվածների հիշատակին, հանդիպումներ է ունեցել ՀՀ արտգործնախարարի ու վարչապետի պաշտոնակատարների հետ։ Հայաստանից նրանք մեկնել են Ադրբեջան։

Սերգեյ Լավրովի երևանյան այցի ամենավառ կադրերը

0
թեգերը:
Ռուսաստան, Լուսանկար, Մարիա Զախարովա, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Որպեսզի ամրապնդենք բիոլոգիական անվտանգությունը. Լավրովն ու Այվազյանը հուշագիր են ստորագրել
Լավրովը Երևանում անդրադարձել է «Զանգեզուրի միջանցքին»
«Ես վստահ եմ՝ գերիների վերադարձի հարցն առաջիկայում կլուծվի»․ Սերգեյ Լավրով