Ադրբեջանում Արցախ այցելելը նախկինի պես պատժելի հանցագործություն է համարվում, և խոսքը Ստեփանակերտի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքների մասին չէ։  Բաքվում վերջին երեք ամիսների ընթացքում տասնյակ քրեական գործեր են հարուցվել սեփական քաղաքացիների նկատմամբ, որոնք որոշել են չարտոնված այցեր կատարել պատերազմի հետևանքով Ադրբեջանին անցած շրջաններ։ Ակնհայտ է, որ այդ գործերով անցնող անձինք այնտեղ մեկնում էին շահադիտական նպատակով, ինչպես դա սովորաբար լինում է զինված հակամարտություններից հետո։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը որոշել է ուսումնասիրել իրավիճակը։

© Sputnik / Aram Nersesyan

Ադրբեջանցի պաշտոնյան Աղդամում պայթել է ականի վրա

Մարտական գործողությունների ավարտից  ու եռակողմ համաձայնագրի ստորագրումից անմիջապես հետո Ադրբեջանի իշխանություններն արգելք մտցրեցին իրենց վերահսկողության տակ անցած շրջաններ այցելելու համար։ Պատճառը ականների վրա պայթելու վտանգն է։ Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն՝ նոյեմբերի 10-ից փետրվարի 9-ը մարտական գործողությունների գոտում ականների վրա 74 մարդ է պայթել։ Իսկ եթե հաշվի առնենք, որ փետրվարի 9-ից հետո էլ նման դեպքեր եղել են, ապա կարելի է ենթադրել, որ ականների վրա պայթած մարդկանց թիվը մոտենում է 100-ի։  Նրանցից առնվազն ¼-րդը քաղաքացիական անձինք են։ Մեծամասնությունը՝ հենց այդ արգելքը խախտածները։ Սպառնալիքի մասշտաբները գիտակցելով՝ Իլհամ Ալիևը վերջերս հանձնարարեց ուժեղացնել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող Արցախի շրջաններ քաղաքացիական անձանց չարտոնված ուղևորությունները կանխող միջոցները։

Նախագահի կարգադրությամբ ավելացվել է անցակետերի քանակը արդեն նախկին շփման գիծ տանող ճանապարհահատվածներում ։ Ցածրադիր շրջաններում տեղադրվել են նախազգուշական նշաններ, որոնք կոչ են անում հիշել ականների մասին։ Դատախազության պատվերով պատրաստվել է մի քանի տեղեկատվական տեսահոլովակ, որոնցում հստակ ցուցադրվում է, թե ինչ է սպասում նրանց, ովքեր խախտում են առանց հատուկ թույլտվության Ղարաբաղ այցելելու հրահանգը։

Խախտողներին սկսել են ավելի խիստ պատժել։ Միայն մարտի 3-ին Ղարաբաղի չթույլատրված այցելության համար ձերբակալվել և պատասխանատվության է ենթարկվել Զոբուջուղ գյուղի 9 բնակիչ։ Դատելով Բաքվի ԶԼՄ-ների հրապարակումներից, մինչ այդ արդեն պատասխանատվության էր ենթարկվել 2 մարդ, որոնք մեղադրվում էին «ռազմական ռեժիմի պահանջները խախտելու» և «ոստիկանությանը չենթարկվելու» համար։ Պատիժները տարբեր են՝ 150 մանաթ (88 դոլար) տուգանքից մինչև 10 օր կալանք։

Ի՞նչն է Ադրբեջանի քաղաքացիներին այդքան ձգում դեպի Ղարաբաղ, չնայած բանտում հայտնվելու կամ, որ ավելի վատ է, ականի վրա պայթելու վտանգին։ Ոմանց դրդապատճառը սովորական հետաքրքրասիրությունն է։ Թարթառի շրջանի բնակիչները լրագրողներին պատմել են, որ որոշ տեղացիներ Ղարաբաղ գնում են պարզապես լուսանկարվելու և սոցիալական ցանցերում լուսանկարը տեղադրելու համար։

Ինչ են թողել հայերը Շուշիում. պատմության ավերակներ, թե ավերակների պատմություն

Կա նաև օրինախախտների մեկ այլ՝ էքստրեմալների տեսակ։ Նրանց դրդապատճառն ադրենալինն է։ Նրանք համար այդպիսի ուղևորությունը մի տեսակ քվեստ է, որի կանոնների համաձայն պետք է հաղթահարել վախը, կարողանալ շրջանցել բոլոր անցակետերն ու հասնել նպատակին։ Մյուս տեսակը Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած շրջաններում ծնվածներն են։

Նրանք ուզում են գտնել հայրական տան ավերակներն ու նախնիների գերեզմանները։ Բայց ամբողջ պարադոքսն այն է, որ իշխանությունների արգելքը խախտողներից շատ-շատերին գրավում են ոչ թե Աղդամը, Ֆիզուլին կամ Ջաբրայիլը, այլ հայերի կողմից լքված Թալիշն ու Մատաղիսը՝ հյուսիսում, և Հադրութ բնակավայրն ու հարակից գյուղերը՝ հարավի համանուն շրջանում։ Ակնհայտ է, որ այս դեպքերում այցի նպատակը թալանն է։ Մեր օրերում այդ ճանապարհով կարելի է ստանալ ոչ միայն հեռուստացույցներ ու սառնարաններ (ինչպես 90-ականներին՝ առաջին Արցախյան պատերազմի ժամանակ), այլև համակարգիչներ։

Դատելով ԶԼՄ-ներում և սոցիալական ցանցերում հայտնված հրապարակումներից, կողոպուտը Ադրբեջանի վերահսկողության տակ հայտնված տարածքներում բավականաչափ զանգվածային երևույթ է։ Հունվարի սկզբին հայտնի ադրբեջանցի ընդդիմադիր լրագրող և բլոգեր, «Մեյդան TV» ինտերնետ-պարբերականի համահիմնադիր Հաբիբ Մունթազիրը հայտնել էր, որ Մարտունու և Հադրութի շրջանի գյուղերից և Շուշի քաղաքից կազմակերպված կերպով դուրս են բերվում անասուններ, տոննաներով հացահատիկ, գյուղատնտեսական տեխնիկա, քանդված ավտոմեքենաների պահեստամասեր։

Facebook-ի իր էջում լրագրողը գրում է․ «Եթե Ազգային անվտանգության ծառայությունը, Գլխավոր դատախազությունը և զինվորական դատախազությունը չհամագործակցեին գողերի հետ, նրանք հետաքննություն կիրականացնեին և անմիջապես կձերբակալեին այդ մարդկանց: Ստացվում է, որ ադրբեջանական բանակի զինծառայողներն իրենց կյանքը տվել են, որպեսզի գեներալները, ոստիկանապետերը, քաղաքապետերը թալանեն ու վաճառեն թալանը»։ Համացանցում բազմաթիվ նմանատիպ տեսանյութեր կան։

© Sputnik / Asatur Yesayants

Հեռախոսի լույսի ներքո. ինչպես են Շուշիի գորգերը հասել Երևան և ինչ են պատմում դրանք

Հետաքրքիր են նաև այդ գրառման տակ Մունթազիրի հայրենակիցների և համախոհների մեկնաբանությունները։

Ահա թե ինչ է գրում Բասատ Թուրխանը․ «Մենք ուզում էինք խանութ մտնել, որպեսզի մի շիշ ջուր ու ծխախոտ վերցնենք, բայց ռազմական ոստիկանությունը թույլ չտվեց։ Մեզ սպառնացին, որ եթե չլքենք այդ վայրը, տրիբունալում կհայտնվենք։ Իսկ հետո մենք տեսանք, որ հենց նրանք էլ մոտ բերեցին բեռնատարը և դատարկեցին խանութը։ Հենց նրանք էլ տանում էին հացահատիկը, ալյուրը և կենդանիներին։ Իսկ ծարավից տանջվող զինվորները ջրազրկվածությունից տերևների վրայից ցողի կաթիլներն էին լպստում․․․»

Ռուսական Նորությունների դաշնային գործակալությունը գրում էր, որ հայկական գյուղերում թալանով էին զբաղվում ոչ միայն զինվորականները, այլև մարտերին մասնակցած վարձկանները՝ թուրքական խմբավորումներից։

Կողոպուտը տարածվում է ոչ միայն մասնավոր սեփականության, այլև մշակութային ժառանգության առարկաների վրա։ Արցախում մի քանի թանգարան է թալանվել։ Եթե Բերձորի և Տիգրանակերտի թանգարանների ցուցանմուշները հասցրել են ժամանակին տարհանել, ապա Շուշիում ամեն ինչ շատ ավելի վատ է։ Այդտեղ 4 պետական և 2 մասնավոր թանգարան էր գործում։ Կարողացել են տարհանել միայն գորգերի թանգարանի ցուցանմուշները։

Հայկական ժառանգության ինքնության խեղաթյուրումը «մշակութային թալանի» փորձ է. ՀՀ ԱԳՆ

Արցախում կորցրած ունեցվածքն ընդհանուր առմամբ գնահատվում է հարյուր միլիոնավոր դոլարներ։ Չի բացառվում, որ ժամանակի ընթացքում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան համապատասխան հայցեր կլինեն։ Իսկ մինչ հայ իրավաբանները համապատասխան նյութեր են հավաքում՝ ռազմաճակատի գծի մյուս կողմում շարունակվում են «քրեական միսիոներների» չթույլատրված այցերը։

ԵՐԵՎԱՆ, 23 մարտի - Sputnik. Շատերը չգիտեն, որ աշխարհում կա տանձի ավելի քան հազար տեսակ, որոնցից յուրաքանչյուրը տարբերվում է աճելու պայմաններով, չափերով ու պտուղներով: Սակայն բոլորն էլ հարուստ են օգտակար նյութերով ու շատ օգտակար են մարդու օրգանիզմի համար։ Օգտակար նյութերի թվում են А, С, К, РР, վիտամիններն ու В  խմբի բոլոր վիտամինները։ Բացի այդ, պտուղները պարունակում են մեծ քանակությամբ կալիում, կալցիում, նատրիում, մագնեզիում, ֆոսֆոր, ծծումբ, երկաթ, քլոր ու բոր:

© CC0 / Pixabay/RitaE

Գիտնականները նշել են ցանկացած դիետայի արդյունավետությունը բարձրացնող 3 կանոն

Միաժամանակ տանձը ցածր կալորիականությամբ միրգ է համարվում, դրա 100 գրամը ընդամենը 47 կկալ է պարունակում։

Տանձի օգուտը

Մեկ տանձը պարունակում է բջջանյութի օրական նորմայի մինչև 20%-ը։ Այդ սննդային բջջանյութերն անհրաժեշտ է մեր մարսողական համակարգին։ Բացի այդ, բջջանյութը կապում է ճարպային թթուները, դրանով իսկ նվազեցնելով խոլեստերինի մակարդակը: Ամենից շատ սննդային բջջանյութ պարունակվում է թեթև չհասած տանձի մեջ։

Հետաքրքիր է, որ այս մրգում շատ շաքար կա, բայց այն ավելի քիչ վնաս է հասցնում դիաբետիկներին, քան, oրինակ, խնձորը, քանի որ այն մեծ քանակությաբ սորբիտ է պարունակում: Այս քաղցր նյութը շաքարավազի փոխարինիչ է, որն անվտանգ է դիաբետիկների համար:

Պետք է հաշվի առնել, որ տանձի կեղևը ոչ պակաս օգտակար է, քանի որ այն ունի ֆլավոնոդիներ, որոնք բարենպաստ ազդեցություն են ունենում սրտի և անոթների վրա, ինչպես նաև նվազեցնում են մազանոթների փխրունությունը, արյան կարմիր բջիջները դարձնում են ավելի առաձգական:

Հնարավո՞ր է արդյոք տանձի օգնությամբ նիհարել

Ամերիկացի գիտնականների մի խումբ հետազոտություն է անցկացրել։ Դրան մասնակցել է 45-65 տարեկան 40 տղամարդ ու կին: Փորձը 12 շաբաթ է տևել։

Ինչպես է պետք պատրաստել ու ուտել կարտոֆիլը, որ այն չվնասի օրգանիզմը

Նրանց, ովքեր կանոնավոր կերպով ուտում էին միջին չափի երկու տանձ, հաջողվել է նիհարել ավելի նկատելիորեն, քան վերահսկող խմբի այն մարդկանց, որոնք մեկ բաժակ համադրելի կալորիականության ըմպելիք էին խմում: Գիտնականներն ընդգծում են, որ տանձի դիետիկ ազդեցությունը կապված է նյութափոխանակության վրա դրա ազդեցության, ոչ թե կալորիաների սպառման կրճատման հետ:

Կարելի՞ է սոված ժամանակ տանձ ուտել

Մասնագետները խորհուրդ չեն տալիս սոված ժամանակ տանձ ուտել հենց բջջանյութի բարձր պարունակության պատճառով։ Բանն այն է, որ կոպիտ բջջանյութով հարուստ մթերքները գրգռում են ստամոքսի և աղիների լորձաթաղանթը։ Սա կարող է փորացավ ու ստամոքսի կծկումներ առաջացնել:

Ինչպե՞ս տանձ ընտրել

Որ պտուղը լինի հյութեղ ու քաղցր, պետք է նախքան գնելն ուշադիր ուսումնասիրել այն

Հասուն, լավ որակի տանձը կարելի է հեշտությամբ որոշել արտահայտված բույրով ու շոշափելով: Այն չպետք է լինի շատ պինդ կամ շատ փափուկ։

© Depositphotos / Fotodom

Ձմռանը ինչո՞վ կարելի է փոխարինել թարմ միրգն ու բանջարեղենը

Ուշադիր ստուգեք տանձի կեղևը, համոզվեք, որ դրա վրա վնասված մասեր ու բծեր չկան: Շագանակագույն բծերը պոչի հատվածում հուշում են, որ տանձը թարմ չէ։

Տանձի հասունությունը միշտ չէ, որ կարելի է ըստ գույնի տարբերակել: Կան տեսակներ, որոնք կանաչ են մնում անկախ հասունացման աստիճանից։ Բայց շատ դեպքերում ձևավորված կարմիր «թուշիկը» վկայում է պտղի հասունության մասին։

Տանձի որակը որոշելու ամենաարդյունավետ միջոցն այն կտրելն ու փորձելն է: Պտուղը պետք է լինի խիտ ու առանց փափուկ հատվածների:

Վնասն ու հակացուցումները

Իր բոլոր օգտակար հատկություններով հանդերձ տանձն օգտակար է միայն չափի մեջ՝ օրական մի քանիսը բավական է։ Ավելորդ օգտագործումը հանգեցնում է ստամոքսի խանգարումների։

Այն խորհուրդ չի տրվում օգտագործել մարդկանց, որոնք ունեն ստամոքսի խոց, գաստրիտ ու աղեստամոքսային տրակտի այլ հիվանդություններ։ Թթու տեսակների պտուղները հակացուցված են տարեց մարդկանց, դրանք խորացնում են նյարդային համակարգի խանգարումները, ինչպես նաև մեծացնում են ախորժակն ու դժվար են մարսվում:

Պետք է հիշել, որ տաձի վրայից չի կարելի ջուր խմել։ Դա կհանգեցնի պտուղների խմորման ու օրգանիզմի խանգարմանը։