Давид Бабаян

Արցախի համաձայնագիրն ավելի վատն է, քան Բրեստի պայմանագիրը. Արցախի նախագահի խորհրդական

598
Արցախի Հանրապետության նախագահի խորհրդական Դավիթ Բաբայանը ՌԻԱ Նովոստիի հետ զրույցում անդրադարձել է պատերազմից հետո Արցախում ստեղծված իրավիճակին ու այնտեղ բնականոն կյանքի վերադառնալու հարցում Ռուսաստանի դերին։

Արցախի Հանրապետության նախագահի խորհրդական Դավիթ Բաբայանը ՌԻԱ Նովոստիին տված հարցազրույցում պատմել է այն մասին, թե արդյո՞ք պահպանվում է հրադադարը տարածաշրջանում, ինչպես է ընթանում տեղի ենթակառուցվածքների վերականգնումը, և թե ինչ հիմնական բարդություններ կան այդտեղ։ Նա նաև կարծիք է հայտնել այն մասին, թե արդյո՞ք ռուս խաղաղապահների ներկայության ներկայիս մակարդակը բավարար է, արդյո՞ք Արցախին պետք է ռուսական ռազմաբազա, և եթե այո, ապա ինչու։

-Դավիթ Կլիմովիչ, պատմեք, խնդրում եմ, ինչպե՞ս է ընթանում հանրապետության վերականգնման գործընթացը վերջին սրացումից հետո։ Կարելի՞ է արդեն խոսել ինչ-ինչ հաջողությունների մասին։

-Առայժմ տարածաշրջանի վերականգնումը ամենավաղ փուլում է։ Հիմնական շեշտը դրվում է ենթակառուցվածքների վերականգնման վրա․ լույսի, գազի մատակարարում, ինտերնետի աշխատանքի վերականգնում։ Ինտերնետն, օրինակ, հիմա հասանելի է միայն մի քանի շրջաններում։

Մեզ արդեն հաջողվել է լիովին վերականգնել մայրաքաղաքի էներգամատակարարումն ու ջրամատակարարումը։ Ավելին, կուզեի նշել, որ ամբողջ պատերազմի ընթացքում մենք ոչ մի անգամ ջրամատակարարման ընդհատում չենք ունեցել։ Ինչ վերաբերում է գազամատակարարմանը, ապա մի շարք շրջաններում այն հատուկ էր դադարեցվել։ Դա թույլ էր տալիս բազմաթիվ կյանքեր փրկել արկերի՝ բնակելի տների վրա ընկնելու դեպքում։ Եթե դա չարվեր, հետևանքները սարսափելի կլինեին։             

Ըստ էության, մայրաքաղաքում արդեն ամբողջությամբ վերականգնվել է և՛ ջրամատակարարումը, և՛ էլեկտրաէներգիայի մատակարարումը, և՛ գազամատակարարումը։ Շրջաններում իրավիճակը մի փոքր այլ է։ Որոշ թաղամասեր գնդակոծություններից շատ ավելի ուժեղ են տուժել, բնական գազի մատակարարման կարգավորումը շատ ավելի երկար կտևի: Ավերվել են տներ, ճանապարհներ, հաղորդակցության ուղիներ։ Նույնը վերաբերում է նաև բազմաթիվ գյուղերի։

Ռուս խաղաղապահներն ապահովել են ավելի քան 26 հազար փախստականների անվտանգ վերադարձն Արցախ

Շատ լավ է, որ վերականգնման գործընթացում մեզ ակտիվորեն օգնում են ռուս խաղաղապահները։ Նրանք փաստացի յուրահատուկ առաքելություն են իրականացնում, որը կարելի է բաժանել երկու ուղղության։ Առաջինը՝ ռազմաքաղաքական, այսինքն՝ խաղաղության ու կայունության պահպանումը, նոր պատերազմի առաջացումը թույլ չտալը։ Երկրորդը՝ սոցիալ-տնտեսական աջակցությունը։ Եթե ուսումնասիրենք համաշխարհային պրակտիկան, կտեսնենք, որ ամեն տեղ չէ, որ խաղաղապահները զբաղվել են դրանով։ Սակայն նման աջակցության շնորհիվ վերականգնման գործընթացը շատ ավելի արդյունավետ կընթանա։

-Ձեր գնահատականներով հրադադարի ռեժիմը տարածաշրջանում այսօր լիովին պահպանվո՞ւմ է։

-Լինում են դեպքեր, երբ ադրբեջանական կողմը խախտում է հրադադարը։ Բայց ոչ կրակոցներով։ Որոշ տեղերում շփման գիծը բավականին ոլորապտույտ է անցնում, օրինակ՝ առանձին բնակավայրերի ճիշտ կենտրոնով կամ դրանց շրջակայքում։ Մեզ մոտ եղել են դեպքեր, երբ մեր գյուղացիները գնացել են անասունների հետևից, որն «անցել է մյուս կողմը», և ադրբեջանցիները գերի են վերցրել նրանց։

Այսպիսի իրավիճակները թեև հատուկենտ են, բայց այնուամենայնիվ պատահում են։ Իսկ մնացած հարցերում կրակի դադարեցման ռեժիմը պահպանվում է, կրակոցներ չեն հնչում, մարտական գործողություններ չեն ընթանում։

-Ի՞նչ եք կարծում, այսօր ՌԴ խաղաղապահների թվաքանակը բավարա՞ր է Լեռնային Ղարաբաղում խաղաղություն պահպանելու համար։ Հանրապետությունը հետաքրքրված չէ՞ այդ թվաքանակի ավելացմամբ։

-Ես կարծում եմ, որ Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելությունը պետք է դիտարկել երկու հարթության վրա․ զուտ ռազմական և քաղաքական։ Ռազմական տեսանկյունից, իհարկե, լավ կլիներ, որ խաղաղապահներն ավելի շատ լինեին։ Բայց այս հարցը նաև քաղաքական չափորոշիչ ունի։ Այսինքն՝ եթե անգամ այստեղ գտնվի ընդամենը մեկ ռուս խաղաղապահ, դա արդեն իսկ Ռուսաստանի ներկայության նշան կլինի։ Այդպիսով՝ հրադադարի ռեժիմի խախտումն արդեն իսկ քաղաքական հետևանքներ կունենա։

Թե որքանով նման ներկայությունը բավարար կլինի ռազմական տեսանկյունից, ցույց կտա ժամանակը։ Բայց քաղաքական բաղադրիչը նույնպես շատ կարևոր է, քանի որ ցանկացած խախտում կնշանակի մարտահրավեր նետել Ռուսաստանին։ Իսկ դա կնշանակի իրադարձությունների բոլորովին այլ ընթացք։ Դա շատ նման է Հայաստանում ռուսական ռազմաբազայի հետ կապված իրավիճակին։

Ղարաբաղում խաղաղապահների տեղակայումը դժվար թե սահմանափակվի հինգ տարի ժամկետով. Փաշինյան

Այդ բազան Թուրքիայի կողմից լայնամասշտաբ ագրեսիայի դեպքում չի կարող մեզ պաշտպանել։ Սակայն դրա խորհրդանշական ներկայությունն արդեն իսկ անհնար է դարձնում Թուրքիայի ագրեսիան։ Համենայն դեպս` հիմա։

-Արդյո՞ք դուք նպատակահարմար եք համարում ԼՂՀ տարածքում Ռուսաստանի ռազմական բազայի ստեղծումը։

-Իբրև փորձագետ, քաղաքացի և այս երկրի քաղաքական գործիչ` ես համարում եմ, որ այստեղ ՌԴ ռազմակայան ունենալը շատ լավ կլիներ։ Ինքներդ դատեք։ Ռուսաստանը շատ հզոր աշխարհաքաղաքական պոտենցիալ ունի։ Բայց ի՞նչ կլինի, եթե Թուրքիան սկսի Ադրբեջանին ագրեսիայի դրդել։ Իսկ եթե գրոհայինները դադարեն ենթարկվել Թուրքիային և որոշեն ինչ-որ բան անել այստեղ։ Այդ դեպքում նրանք հատուկ կփորձեն հարված հասցնել Ռուսաստանի հեղինակությանը, էլ չասած այն մասին, որ մեզ շատ բարդ դրության մեջ կդնեն անվտանգության տեսանկյունից։

Այդ պատճառով էլ ես կարծում եմ, որ ԼՂՀ-ում ռուսական ռազմակայանի ստեղծումը չէր խանգարի։ Համենայն դեպս, դա բավականին կամրացներ այստեղի անվտանգությունն ու կայունությունը, ընդ որում՝ երկարաժամկետ հեռանկարում։

-Գաղտնիք չէ, որ Երևանում ամենևին էլ ոչ բոլոր ուժերը դրական արձագանքեցին Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարությանը։ Ի՞նչ եք կարծում, ապագայում այդ փաստաթուղթը չեղարկելու փորձեր կլինե՞ն։

-Այս համաձայնությունը շատ բարդ, շատ ծանր էր մեզ համար։ Սա Բրեստի պայմանագրի նման բան է, անգամ ավելի վատ։ Բայց մենք պետք է հասկանանք․ տեղի ունեցածի համար առաջին հերթին մենք ինքներս ենք մեղավոր, ոչ թե ինչ-որ այլ ուժեր։ Ես նույնիսկ չեմ մեղադրում Թուրքիային կամ Ադրբեջանին, քանի որ նրանք, ինչպես ես հաճախ եմ կրկնել, ամենաազնիվ թշնամիներն են։ Նրանք երբեք չեն թաքցրել իրենց իրական մտադրությունները։ Նրանք միշտ ասել են, որ իրենց գլխավոր նպատակը Ստեփանակերտն է, Շուշին և այլն։

Այլ հարց է, որ մենք ներսից խնդիրներ ունեինք։ Մենք պարտվեցինք ոչ թե Ադրբեջանին կամ Թուրքիային, մենք ինքներս մեզ պարտվեցինք։ Մենք պետք է միշտ հաշվի առնենք դա։ Մենք չկարողացանք կռահել նոր պատերազմի ռազմավարական բնույթը։ Իսկ չէ՞ որ դա պաշտպանական քաղաքականություն վարելու կարևորագույն նախադրյալներից մեկն է։ Պատերազմը մեծամասամբ անհպում էր, մեր կորուստների մեծ մասը անհպում էին ԱԹՍ-ների պատճառով։

Ավելին` մենք խնդիրներ ունեինք հակառակորդի ռազմավարական նպատակների հետ։ Մենք չկարողացանք կանխագուշակել, որ Թուրքիան նույնպես անմիջական մասնակցություն կունենա։ Բայց դա արդեն մեր մեղքն է։

-Քանի՞ փախստական կա այսօր ԼՂՀ-ում և արդյո՞ք ռեսուրսները բավարար են նրանց նորմալ կյանքն ապահովելու համար։

-Իրավիճակն իրոք շատ բարդ է։ Այս պատերազմից հետո մոտ 30-40 հազար մարդ փախստական դարձավ։ Հայտարարության ստորագրման պահին Ստեփանակերտում բնակչության շատ փոքր մասն էր մնացել՝ 3-5 տոկոս։ Մարդիկ պետք է տարհանվեին, այլապես թիրախ, զոհ կդառնային։ Վերադարձածների մեծ մասը տանիք ունեն։ Դա այն դեպքում, որ մայրաքաղաքում էլ լուրջ ավերածություններ կան․ ոչնչացված է, տարբեր տվյալներով, բնակֆոնդի 30-50 տոկոսը։

Շրջաններ կան, որտեղ ենթակառուցվածքները գրեթե չեն տուժել․ Լաչինի շրջանը, Քելբաջարի շրջանը։ Դրանք հանձնել են։ Բնակիչները մնացել են առանց տանիքի։ Բացառված չէ, որ նրանց մեծ մասը Ղարաբաղ չի վերադառնա, այլ կմնա ապրելու Հայաստանում և այլ տեղերում։

«Մեր ժողովուրդը նրանց լավ է ընդունում». Արցախի բնակիչները` ռուս խաղաղապահների մասին

Փախստականների համար անհրաժեշտ է նոր տներ կառուցել։ Դա խոշոր միջոցներ, ռեսուրսներ կպահանջի։ Այս հարցում մենք հույսը դնում ենք թե՛ հայկական սփյուռքի, թե՛ Ռուսաստանի, թե՛ որոշ կազմակերպությունների վրա։ Առաջին հերթին՝ սփյուռքի և Ռուսաստանի։ Առանց դրսի աջակցության մենք պարզապես ի վիճակի չենք լինի լուծել այս հարցը։

-Ի՞նչ ժամկետներում եք նախատեսում լիովին վերականգնել Լեռնային Ղարաբաղը այնպիսին, ինչպիսին եղել է վերջին սրացումից առաջ։

-Դա կախված է աշխատանքների կազմակերպումից, պրոֆեսիոնալների ներգրավումից, ինչպես նաև այն բանից` կհաջողվի՞ արդյոք մեզ դրսից միջոցներ ներգրավել։ Օրինակ՝ 1992թ․-ին Ստեփանակերտը Ստալինգրադի էր նման՝ 95-97%-ով քանդված։ Սակայն այն ամբողջովին վերականգնվեց 5-7 տարվա ընթացքում։ Հիմա ավերածությունները շատ ավելի քիչ են։ Եթե աշխատանքները պատշաճ մակարդակով անցկացվեն, հնարավոր է՝ 2-3 տարի հետո հասնենք լիակատար վերականգնման։

-Վերջին օրերին ակտիվորեն քննարկվում է Ստեփանակերտի օդանավակայանի բացման հավանականությունը։ Ե՞րբ և ո՞ւմ մասնակցությամբ է դա իրականացվելու։

-Օդային հաղորդակցության վերականգնումը նշված է (եռակողմ հայտարարության մեջ) իբրև հաղորդակցության ապաարգելափակման քայլերից մեկը։ Բնականաբար, դա կիրականացնի ռուսական կողմը, միայն նա է ի վիճակի անել դա։ Ես կարծում եմ՝ այն կգործի արդեն մոտ ապագայում։

Դա բազմաֆունկցիոնալ օդանավակայան կլինի․ կիրականացվեն ինչպես ուղևորափոխադրող չվերթեր, այնպես էլ տնտեսական, բեռնափոխադրող։ Օդային հաղորդակցությունը ԼՂՀ-ի տնտեսական վերականգնման կարևոր բաղադրիչ կդառնա։

-Օդանավակայանը ռազմական չվերթեր ընդունելո՞ւ է։

-Հնարավոր է։ Դա նաև խաղաղության և կայունության պահպանման գլխավոր երաշխիքներից մեկը կլինի։ Բայց հիմնականում, կարծում եմ, ուղևորատար և բեռնատար ինքնաթիռներ կլինեն։

-Ի՞նչ եք կարծում, օդանավակայանի բացումը կարո՞ղ է տեղի ունենալ մինչև տարեվերջ։

-Հուսով ենք, մեծ հույս ունենք։

Իրավիճակ է փոխվել. հնարավո՞ր է արդյոք Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերագործարկումը

598
թեգերը:
Դավիթ Բաբայան, Պատերազմ, Արցախ, Եռակողմ հայտարարություն, Ռուսաստան
Ըստ թեմայի
Ֆրանսիան կարծում է, որ եռակողմ համաձայնագրի որոշ կետեր հաշվի առնված չեն
Կյանքի է կոչվում ԼՂ–ի վերաբերյալ ստորագրված եռակողմ հայտարարությունը. Վլադիմիր Պուտին
Անցումային կառավարությունը պետք է վերացնի եռակողմ հայտարարության տակ դրված ականները
Արխիվային լուսանկար

Իտալական ընկերությունը հերքել է Բաքվում «Հաղթանակի թանգարանի» կառուցմանը մասնակցելու լուրը

181
(Թարմացված է 21:54 18.04.2021)
Իտալական ճարտարապետական ընկերությունը հատուկ նամակ է հղել Վենետիկում Հայաստանի հյուպատոսությանը։

ԵՐԵՎԱՆ, 18 ապրիլի – Sputnik. Իտալիայի ճարտարապետական «120 grammi» ընկերությունը հերքել է իր մասնակցությունը Ադրբեջանում «Հաղթանակի թանգարանի» կառուցմանը, որտեղ ներկայացված են հայ զինվորները՝ նվաստացուցիչ կերպարներով: Facebook-ի իր էջում այս մասին տեղեկացրել է Վենետիկում ՀՀ պատվո հյուպատոսությունը։

Հատուկ հայտարարություն կլինի. Թաթոյանը` Ադրբեջանում բացված «պուրակի» մասին

«Անդրադառնալով Ադրբեջանում «Հաղթանակի թանգարանի» կառուցմանը «120 grammi» ճարտարապետական ընկերության 
ներգրավման մասին շրջանառվող լուրերին՝ հաստատում ենք, որ ստացել ենք այդ լուրի պաշտոնական հերքումը վերոհիշյալ ընկերության  կողմից: Հյուպատոսությանն ուղարկված հաղորդագրությունում «120 grammi» ճարտարապետական ընկերությունը վերահաստատում է, որ իրենք ոչ մի կերպ մասնակցություն չեն ունեցել այս նախագծին, որը հարուցել է Հայ համայնքի վրդովմունքը և ոչ միայն»,-նշված է հաղորդագրության մեջ:

Ավելի վաղ Ադրբեջանի նախագահը «Նոր հայացք դեպի Հարավային Կովկաս. զարգացում և համագործակցություն հետկոնֆլիկտային շրջանում» համաժողովին ունեցած իր ելույթում նշել էր, որ իտալական ընկերություններին արդեն հրավիրվել են մասնակցելու թանգարանների և ռազմական հուշահամալիրների կառուցման նախագծին:

Ադրբեջանում բացված «պուրակ-թանգարանը» նախատեսված է նաև երեխաների համար. ՀՀ ՄԻՊ-ի արձագանքը

181
թեգերը:
Իլհամ Ալիև, Պատերազմ, Թանգարան, Բաքու, Իտալիա
Ըստ թեմայի
Միջնորդները դռնից դուրս չեկան, կամ Ալիևը փոխե՞լ է վերաբերմունքը բանակցությունների հարցում
«Նրանք ունեն 10 000 դասալիք». Ալիևի հայտարարություններին արձագանքել է ՀՀ օմբուդսմանը
Ալիևը Լուկաշենկոյի միջոցով Երևանին առաջարկում էր փողով լուծել ղարաբաղյան հակամարտությունը
ԱԳՆ խոսնակ Աննա Նաղդալյանը պատասխանել է Ալիևի հայտարարություններին
Արխիվային լուսանկար

Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդությամբ վարակվելու նոր դեպքեր են գրանցվել

27
Արցախի Հանրապետությունում, ընդհանուր առմամբ, հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 2606 դեպք: Կատարվել է 23 100 թեստավորում:

ԵՐԵՎԱՆ, 18 ապրիլի – Sputnik. Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 7 դեպք, կատարվել է 63 թեստավորում: Տեղեկությունը հայտնում է Արցախի առողջապահության նախարարությունը։

Նշվում է, որ վարակակիրները նախկինում հաստատված օջախների կոնտակտավորներ են:

«Կորոնավիրուսային հիվանդությամբ այս պահին ստացիոնար բուժում է ստանում 30 վարակակիր, իսկ թեթև ձևերը ամբուլատոր բուժում են ստանում տնային պայմաններում», – նշված է հաղորդագրության մեջ:

Արցախի Հանրապետությունում, ընդհանուր առմամբ, հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 2606 դեպք: Կատարվել է 23 100 թեստավորում: Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունը կրկին հորդորում է հետևել ցուցումներին՝ նոր բռնկումներից խուսափելու և օր առաջ կորոնավիրուսային վարակը հաղթահարելու համար:

Ֆրանսիայում կորոնավիրուսի դեմ պատվաստումից հետո մահվան նոր դեպքեր են գրանցվել

27
թեգերը:
վարակ, հիվանդություն, Արցախ, կորոնավիրուս
Ըստ թեմայի
Կորոնավիրուսը տարածվում է. Արցախի մի քանի համայնքներում ելումուտը սահմանափակվում է
Արցախում ռուս խաղաղապահներին պատվաստում են կորոնավիրուսի դեմ
Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 11 նոր դեպք
Քիմ և Քորթնի Քարդաշյան. արխիվային լուսանկար

«Իմ հայ թագուհի Քորթնի Քարդաշյան». Քիմը շնորհավորել է քրոջ ծննդյան տոնը. լուսանկարներ

0
Քիմ Քարդաշյանը գրել է, որ Քորթնին միշտ գիտի, թե ինչ է ուզում այս կյանքում։

ԵՐԵՎԱՆ, 18 ապրիլի – Sputnik. Ամերիկահայ հեռուստաաստղ Քիմ Քարդաշյանը յուրահատուկ կերպով է շնորհավորել ավագ քրոջը` Քորթնի Քարդաշյանին ծննդյան օրվա առթիվ։ Նա Քորթնիի հետ տարբեր ժամանակներում արված լուսանկարներ է հրապարակել, որոնց մեջ կա նաև Հայաստան կատարած այցը։

«Ծնունդդ շնորհավոր, իմ հայ թագուհի Քորթնի Քարդաշյան։ Մոլորակի այն մարդն ես, ում ես շատ երկար ժամանակ է ինչ ճանաչում եմ։ Քո նմանը չկա։ Դու միշտ գիտես ինչ ես ուզում այս կյանքում, և երբեք չես համապատասխանում ուրիշների իդեալներին, ես այնքան եմ հիանումքեզնով: Դու միշտ ճշտի կողմից ես և դարձել ես լավագույն հոգեթերապևտը, որի մասին կարող է երազել ցանկացած աղջիկ։ Ես սիրելու եմ քեզ մինչև վերջին շունչս։ Քեզ լավագույն տարեդարձն եմ մաղթում, դու արժանի ես այս ամենին»,– գրել է Քիմը։

Նշենք, որ այսօր Քորթնին նշում է իր ծննդյան 42–րդ տարեդարձը։ Նա Instagram-ում հրապարակել է նախօրեին իր նոր ընկերոջ՝ ամերիկացի երաժիշտ Թրևիս Բարքերի մատուցած օրիգինալ անակնկալը և երկրպագուներին ցույց տվել տան անկյունում կակաչների ահռելի փունջն ու առաստաղից թելով կախված բազմաթիվ գարդենիաները։

Նշենք, որ վերջերս հայտնի դարձավ, որ Քորթնին նոր ընտրյալ ունի։ Օրեր առաջ նա հանգստյան օրերն անցկացրել էր Թրևիս Բարքերի հետ։
Ընտանեկան հանգստից լուսանկարներ են հրապարակել ինչպես Քորթնի Քարդաշյանը, այնպես էլ հայտնի երաժիշտը։

Նշենք, որ Քորթնին նախկինում հանդիպում էր Սքոթ Դիսիքի հետ, որից ունի 3 երեխա, իսկ Բարքերն իր նախորդ ամուսնությունից մեկ դուստր և մեկ որդի ունի։ Զույգն իր ժամանակի զգալի մասն անց է կացնում երեխաների հետ։

«Ամենաթույն մորաքույրը»․ Քիմ Քարդաշյանն ու զարմիկը խախտել են Քորթնիի սահմանած «կանոնները»

0
թեգերը:
Ծննդյան օր, Քորթնի Քարդաշյան, Քիմ Քարդաշյան
Ըստ թեմայի
Քիմ Քարդաշյանը միլիարդատեր է դարձել և ընդգրկվել աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակում
Արմենչիկ և ոչ միայն. Քորթնի Քարդաշյանը գաղտնազերծել է իր հայկական «փլեյլիստը»
Ինչո՞ւ վճարել պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչներին․ Քորթնի Քարդաշյանը որդուն գործի է դրել
Քիմ և Քորթնի Քարդաշյանները գովազդում են ռուս գործարարի ստարտափը