Հրդեհվող անտառները Ադրբեջանի կիրառած ֆոսֆորային զենքից հետո

DFRLab․ արբանյակային լուսանկարներն ապացուցում են, որ Ադրբեջանը ֆոսֆորային զենք է կիրառել

320
(Թարմացված է 00:02 14.11.2020)
Անտառային շրջանների թիրախավորումը ռազմավարություն է, որը երբեմն կիրառվում է մարտական գործողությունները տարածքների սահմաններից դուրս հանելու կամ շրջակա միջավայրին մեծ վնաս տալու համար։

ԵՐԵՎԱՆ, 14 նոյեմբերի — Sputnik. Արբանյակային լուսանկարները հաստատում են, որ երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ Ադրբեջանի ԶՈւ-ն արգելված ֆոսֆորային զինամթերք է կիրառել։ Տեղեկությունը հրապարակվել է Թվային քրեագիտական հետազոտությունների լաբորատորիա (Digital Forensic Research Lab, DFRLab) հարթակում։

Լուսանկարներում երևում է վնասը, որը շրջակա միջավայրին հասցվել է սպիտակ ֆոսֆորի կիրառման հետևանքով։

«Վերջին շաբաթվա մեջ մարտական գործողությունների բաց աղբյուրների արբանյակային լուսանկարները ցույց են տալիս, որ Ադրբեջանի կողմից սպիտակ ֆոսֆորի կիրառման հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղի անտառներին ահռելի վնաս է պատճառվել», - նշվում է հոդվածում։

Զեկույցում հրապարակվել են նաև հայ զինծառայողների լուսանկարները, որոնցում կարելի է տեսնել ֆոսֆորային զենքի կիրառումը։

«Երբ մարտական գործողությունները տեղափոխվեցին ավելի լեռնային տեղանք, հայերին հաջողվեց ամրապնդել իրենց դիրքերը։ Խիտ ծառածածկ այդ տեղանքը պաշտպանում էին հայ զինվորներին, որոնք օգտագործում էին անտառը ԱԹՍ-ներից պաշտպանվելու համար։ Ի պատասխան դրան Ադրբեջանը դիմեց հրկիզվող ֆոսֆորային զինամթերքին՝ Հայաստանի վերահսկողության տակ գտնվող շրջաններում խոշոր անտառային հրդեհներ առաջացնելու համար», - նշված է հոդվածում։

Ադրբեջանը խաղաղ բնակչության դեմ ֆոսֆորային զինամթերք է կիրառում. Ստեփանակերտը հաստատեց

Անտառային շրջանների թիրախավորումը ռազմավարություն է, որը երբեմն կիրառվում է մարտական գործողությունները տարածքների սահմաններից դուրս հանելու կամ շրջակա միջավայրին մեծ վնաս տալու համար։

Ատլանտյան խորհրդի Թվային քրեագիտական հետազոտությունների լաբորատորիան միավորում է տարբեր երկրների թվային քրեագետների, օգնում իրական ժամանակի ռեժիմով հետևել հակամարտությունների ընթացքին, այց աղբյուրների միջոցով քաղաքական գործիչներին տեղեկություն է ապահովում։

Ֆոսֆորը կարող է վնասել ոսկորներն ու ոսկրածուծը. ՊՆ-ն` Ադրբեջանի կիրառած զինամթերքի մասին

320
թեգերը:
Պատերազմ, Արցախ, հրդեհ, Ադրբեջան, ֆոսֆորային զենք
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիան Արցախում - 2020 (2212)
Ըստ թեմայի
Ադրբեջանը ֆոսֆորային զենքով ուզում է մասսայական անտառային հրդեհներ բռնկել. տեսանյութ
Ադրբեջանն արգելված ֆոսֆորային զինամթերք է օգտագործում Արցախում. Զոհրաբ Մնացականյան
Ֆոսֆորային զենք Արցախում․ ինչ է հայտնի արգելված զինամթերքի մասին
Զբոսաշրջիկ

Արցախի կորստով ՀՀ–ում արշավային հայտնի ուղղությունները վտանգավոր կամ անհնար են դառնում

20
(Թարմացված է 09:26 29.11.2020)
Արցախի մեծ մասի կորուստն ու սահմանների փոփոխությունը լուրջ վնաս են հասցնում էկոտուրիզմին։ Խոսքը ոչ միայն Արցախին է վերաբերում, այլև Հայաստանի Հանրապետությանը։

Այսուհետև Հայաստանում լեռնային հայտնի մի շարք արշավային ուղղություններ գրեթե անհնար կամ ծայրաստիճան վտանգավոր կարող են դառնալ։ Թեպետ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վերջնական սահմանները կարծես թե դեռ ձևավորման փուլում են, բայց տարածքներին քաջածանոթ արշավականներն արդեն ահազանգում են։

«Արմլենդ» զբոսաշրջային ընկերության հիմնադիր տնօրեն Արտյոմ Մարտիրոսյանն ասում է՝ եթե հին սովետական քարտեզն է լինելու, ապա ամբողջ Սյունիքի բարձրավանդակը, Գեղարքունիքի մարզի Արևելյանի Սևանի լեռներն ու Վարդենիսի լեռների մի մասը դառնում են սահմանամերձ գոտի, ինչպես որ Զանգեզուրում Նախիջևանի սահմաններն են։ Սրանք պարզապես աշխարհագրական անվանումներ չեն, թե՛ տեղացի, թե՛ արտասահմանցի արշավականների համար սրանք պահանջված երթուղիներ էին։

«Սյունիքի բարձրավանդակն աննկարագրելի գեղեցկություն ունի, Չիլիի լեռներ է հիշեցնում՝ գունավոր քարերով։ Շատ պահանջված էր Ուղտասարը ժայռապատկերների համար, նաև բազմաթիվ գեղեցիկ լճեր կան, Ծղուկ լեռն էին բարձրանում, Թրասարը, Մեծ Իշխանասարը»,- պատմում է Արտյոմն ու նշում, որ 2-3 օր տևողությամբ լեռնային երթուղիներ էին կազմված արշավականների համար, որի ընթացքում անցնում էին Սյունյաց բարձրավանդակով։

Гора Ухтасар в Сюникском нагорье
© Photo : ArmLand Adventure Club
Ուղտասար

Ասում է՝ արդեն իր անհանգստությունը հայտնել է և՛ Զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահին, և՛ ԱԺ պատգամավորներից մեկին՝ խնդրելով միջնորդել, աշխատել ՊՆ-ի հետ, որպեսզի սահմանները գծվելիս գոնե 10-15 կմ բուֆերային գոտի պահպանվի։ Այդպես անվտանգություն կապահովվի ոչ միայն զբոսաշրջիկների, այլև հարակից բնակավայրերի բնակիչների համար։ Մտահոգությունը կիսել են, բայց ոչինչ խոստանալ չեն կարողացել։ Թե զբոսաշրջային ներուժի ինչպիսի կորուստ է լինում Արցախի մեծ մասի կորստով, առանձին ու շատ մեծ թեմա է։ Ընդգծում է՝ հատկապես վերջին տարիներին արցախյան լեռները միշտ ներառված էին լինում արշավականների երթուղիներում։

Վերջին ճամփորդությունը դեպի Քարվաճառ, կամ ինչ ենք թողնում թշնամուն. լուսանկարներ

«Մարդիկ, որ քարտեզները չգիտեն, չեն հասկանում, թե հող հանձնելն ինչ է նշանակում։ Ես մետրերով անցել եմ բոլոր այդ տարածքները, գիտեմ, թե դա ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ թե՛ անվտանգության, թե՛ տուրիզմի, թե՛ տնտեսության առումով, դրա համար էլ Քարվաճառը ստրատեգիական դեր ունի»,- ցավով նշում է Արտյոմը։

«Մենք դեռ կվերադառնանք Շուշի». ինչով են հիմա զբաղված Արցախ գնացած հայ «գրոհայինները»

Պատմում է, որ վերջին անգամ արշավականների մեծ խմբով Արցախում էին սեպտեմբերի 20-23-ը, բարձրացել էին նաև Քիրսը՝ Արցախի խորհրդանիշ լեռը, որը նույնպես Ադրբեջանին մնաց։ Ակամա սկսում է թվարկել այն հայտնի լեռներն ու հուշարձանները, որոնք թշնամուն մնացին։ Նշում է, որ այս տարին անհաջող էր բոլոր առումներով, կորոնավիրուսի պատճառով մի շարք արշավային ամրագրումներ չեղարկվեցին կամ սառեցվեցին եկող տարվա համար, դրանք հիմնականում հենց Սյունիքի բարձրավանդակն էին ներառում։

Красоты Сюникского нагорья
© Photo : ArmLand Adventure Club
Սյունիքի բարձրավանդակի գեղեցկությունը

«Արդեն պետք է երթուղիները փոխվեն։ Անգամ դրանից հետո չգիտեմ՝ կուզե՞ն գալ Հայաստան, որովհետև վախ կլինի մոտները, ընդհանրապես, մեր երկրին 2-3 տարի պետք է վերականգնելու համար այն, ինչ ուներ գոնե 2018 թվականին»,- ասում է Արտյոմն ու շեշտում՝ դեռ հույսը չի կորցնում, որ սահմանները սովետական քարտեզով չեն գծվելու։

Красоты Сюникского нагорья
© Photo : ArmLand Adventure Club
Սյունիքի բարձրավանդակ

«Թոնդրակ» զբոսաշրջային ընկերության տնօրեն Գոռ Ղազարյանը մեզ հետ զրույցի սկզբում թվարկում է այն հայտնի լեռնագագաթները, որոնք Արցախում թշնամուն են անցնում՝ Հայաձորը, Մեծ Քիրսը, Հարավային Ծարասարը (3403), Դիզափայտը, որի գագաթին է նշանավոր Կատարո վանքը, Ագռավաքարը (2469), Ծռասարը, Զոլասարը, Կուսանաց լեռը, Թոփախաչ լեռը և բազմաթիվ այլ լեռներ ու լեռնագագաթներ։

«Փոխվում է Արցախի աշխարհագրական նկարագիրը։ Նախկինում ամենաբարձր գագաթը Գոմշասարն էր, որն Արցախյան ազատամարտից հետո ստացավ Արիություն անունը։ Չնայած նրան, որ լեռը արգելված էր բարձրանալ մինչ այս, քանի որ անմիջապես հակամարտող կողմերի շփման գոտում էր, սակայն բուն լեռան գագաթը մեր զորքերի հսկողության տակ էր։ Նոր սահմանագծով այս հատվածն ամբողջությամբ անցնում է Ադրբեջանին»,- նշում է նա։

Գոռը նաև ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում է սովորում, նշում է՝ նոյեմբերի 10-ի պայմանագրով վտանգավոր են դառնում մի շարք ուղղություններ նաև Հայաստանի սահմաններից ներս, սակայն պատկերը որոշակիորեն կարող է փոխվել հօգուտ մեզ։ Մեկնաբանում է՝ Ռուսաստանի կոմունիստական (բոլշևիկների) կուսակցության կովկասյան բյուրոյի 1921թ. հուլիսի 5-ի որոշումով Ադրբեջանին տրվող տարածքներում ներառված չեն եղել մի շարք կարևոր տարածքներ, որոնք այժմ հանձնվելու են Ադրբեջանին, օրինակ` Ալ լճերը, Սև լիճը և այլն։

Tурист в Алых озерах на Варденисском хребте
© Photo : provided by Gor Ghazaryan / Tondrak hiking club
Ալ լիճ

«Ջրառատ և ստրատեգիական կարևոր տարածքները 1928-38 թթ. աստիճանաբար բռնագրավել ու իրեն է կցել Ադրբեջանը՝ օգտվելով ԽՍՀՄ-ում տիրող խառնակ իրավիճակից»,- նշում է Գոռն ու պնդում՝ այս տարածքները ՀՀ-ի մաս են և չեն կարող Ադրբեջանին հանձնվել միջազգային ոչ մի օրենքով։

Карта Армянской и Азербайджанской ССР и НКАО. Синим отмечены территории, переданные Азербайджанской ССР в 1928-1938гг.
© Photo : provided by Gor Ghazaryan / Tondrak hiking club
Կապույտով նշվածները 1928-38 թթ–ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետությունից ապօրինի բռնագրավված տարածքներն են

Կարծում է՝ դիվանագիտությունն այստեղ ոչ միայն անելիքներ, այլև հաջողելու շանսեր ունի։

«Ուսումնասիրողներից ոմանք տարված են կեղծ լավատեսությամբ․ կարծում են, որ Ղարաբաղյան հարցը կարելի է համարել լուծված, որն էր իր հերթին կարող է դրական ազդել լեռնագնացության վրա՝ Արցախի կարգավիճակի հարցը վերջնական կլուծվի, և, ըստ պայմանավորվածության, կբացվեն ճանապարհները, միգուցե այլևս կարիք չի լինի լեռների գագաթներում մարտական հերթապահություն իրականացնելու։ Ըստ այդ պատկերացումների՝ սահմանագծով ձգվող լեռները բաց կլինեն բոլոր կողմերից լեռնագնացների համար։ Այդ ժամանակ գուցե հնարավոր լինի բարձրանալ նաև Զանգեզուրի լեռները, որոնք մինչև Գոյամարտը տաբու էին մեզ համար։ Սակայն, իմ կարծիքով, սա պարզապես կարճատես լավատեսություն է»,- ասում է Գոռը։
Նա ընդգծում է՝ այստեղ հարցն ավելի խորն է, քան զուտ լեռնային արշավների ուղիները ։ Ցույց է տալիս 2007 թվականին Ադրբեջանի կառավարության պատվերով անգլերեն լույս տեսած պատկերազարդ մի գիրք՝ «Արևմտյան Ադրբեջանի հուշարձանները» և բացատրում՝ ըստ ադրբեջանցի ակադեմիկոսների` «Արևմտյան Ադրբեջան»-ի քարտեզը լիովին համապատասխանում է Հայաստանի Հանրապետության ներկայիս քարտեզին։

Обложка книги Памятники восточного Азербайджана, изданного в Азербайджане
© Photo : provided by Gor Ghazaryan / Tondrak hiking club
Ադրբեջանի տպագրած «Արևմտյան Ադրբեջանի հուշարձանները» գիրքը

«Գրքում կարող եք գտնել Հայաստանում ձեզ հայտնի բոլոր հուշարձանները՝ Սաղմոսավանք, Գառնի, Գեղարդ, Հաղարծին, Ամբերդ․․․ և այլն, որոնք ներկայացվում են իբրև ադրբեջանական ժառանգություն։ Երբ Ադրբեջանում պետական մակարդակով գործում է նման կեղծարարությունը և զեղծարարությունը, ապա ինչպե՞ս կարող է խոսք լինել բաց սահմանների կամ սահմաններ և ազգություն չճանաչող լեռների մասին։ Վերոնշյալ բոլոր տարածքներում լեռնային տուրիզմը կարող է զարգանալ միայն մի դեպքում, երբ դրանք ամբողջությամբ գտնվեն հայոց բանակի վերահսկողության տակ»,- ասում է Գոռը։

Ավելացնում է՝ այս պատերազմը սկսվել է 1918թ-ին․ Ազատամարտի ժամանակ մենք զբաղեցրեցինք նոր բնագծեր, իսկ Գոյամարտի ժամանակ վերադարձանք նախկին բնագծերին, ուստի այս պատերազմը չի ավարտվել։ Հավատում է ու վստահ է՝ հաջորդում հաղթելու ենք։

«Կհանդիպենք լեռներում»,- զրույցի վերջում հրաժեշտ է տալիս Գոռը։

20
թեգերը:
Գեղարքունիքի մարզ, Սյունիք, Սահման, քարտեզ, Արցախ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Գնում եմ Արցախ, որ հետո տղաս չգնա». բժիշկ Նարեկն Ապրիլյանից վերադարձավ, հիմա չստացվեց
«Ես ճանաչում եմ Արցախը», կամ Հայաստանի բաց թողած հնարավորությունը
«Ճանաչեք Արցախը»․ Նյու Յորքի հայերն ակցիա են անցկացրել Մանհեթենում
Ստեփանակերտ

Մեկ օրում Հայաստանից Արցախ է վերադարձել ավելի քան 2400 մարդ

56
(Թարմացված է 21:26 29.11.2020)
Ռուսական խաղաղապահ ուժերն Արցախի տարածքում շարունակում են իրականացնել իրենց առջև դրված խնդիրները:

ԵՐԵՎԱՆ, 29 նոյեմբերի -Sputnik. Մեկ օրում ռուս խաղաղապահների աջակցությամբ Արցախ է վերադարձել 2 431 մարդ։ Տեղեկությունը հայտնում է ՌԴ ՊՆ մամուլի ծառայությունը։

Նշվում է, որ նոյեմբերի 14-ից ի վեր Արցախ` իրենց բնակության վայր է վերադարձել 23 514 փախստական։

«Ռուս խաղաղապահների կողմից 23 դիտակետերում իրավիճակի շուրջօրյա մոնիթորինգ է իրականացվում։ Շփման գծի ողջ երկայնքով հրադադարի ռեժիմը պահպանվում է», - ասված է հաղորդագրության մեջ:

Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունից հավաստիացնում են, որ խաղաղապահներն ապահովում են քաղաքացիների անվտանգ վերադարձն իրենց մշտական բնակության վայրեր, մարդասիրական օգնություն են ցուցաբերում, Արցախում վերականգնում են քաղաքացիական ենթակառուցվածքները:

Հիշեցնենք` նոյեմբերի 9-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համատեղ հայտարարություն ընդունեցին ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ։

Եռակողմ հայտարարության մեջ մասնավորապես նշվում է, որ մինչև նոյեմբերի 15-ը Ադրբեջանին է վերադարձնում Քելբաջարը (ավելի ուշ այդ ժամկետը 10 օրով երկարաձգվեց-խմբ.), մինչև նոյեմբերի 20-ը՝ Աղդամի շրջանը, մինչև դեկտեմբերի 1-ը՝ Լաչինի շրջանը` թողնելով միջանցք 5 կմ լայնությամբ, որը ապահովելու է Հայաստանի կապը, սակայն չի շոշափելու Շուշին։

Հայաստանն ապահովում է տրանսպորտային կապ Ադրբեջանի արևմտյան շրջանների և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության միջև։

Ինչ տվեց Արցախի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարությունը․ քարտեզ

Շփման գծի երկայնքով Լեռնային Ղարաբաղում և Լաչինի միջանցքում հաստատվում են ռուսական խաղաղապահ ուժեր 1960 զինվորականի չափով, հրազենային զենքով, 90 զրահատրանսպորտային և 380 ավտոմեքենաներով և հատուկ տեխնիկայով։

Խաղաղապահները մնում են հինգ տարի ժամանակով` ավտոմատ երկարացման հնարավորությամբ, եթե հաջորդ հինգ տարվա համար կողմերը ժամկետի լրանալուց վեց ամիս առաջ չեն հայտարարում այս դրույթի կիրառությունը դադարեցնելու մասին։

Նշվում է նաև, որ ներքին տեղահանվածները և փախստականները վերադառնում են ԼՂ և հարակից շրջաններ, իրականացվում է ռազմագերիների փոխանակություն և մյուս պահվող անձանց փոխանակություն, ապաարգելափակվում են բոլոր տնտեսական և տրանսպորտային կապերը տարածաշրջանում։

Հայտարարության ստորագրումից հետո ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Facebook–ի իր էջում գրեց, որ անձամբ իր և բոլորի համար չափազանց ծանր որոշում է կայացրել:

Փարիզը Ղարաբաղի մասին եռակողմ հայտարարության մասին իմացել է Փաշինյանի Facebook-յան էջից

Փաշինյանի հայտարարությունից հետո բազմաթիվ մարդիկ շարժվեցին դեպի Հանրապետության հրապարակ, մի խումբը ներխուժեց կառավարության գլխավոր մասնաշենք ու վարչապետի աշխատասենյակ, մի մասն էլ շարժվեց դեպի Բաղրամյան պողոտա ու մտավ Ազգային ժողովի շենք։ ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը ծեծի ենթարկվեց, նրան տեղափոխեցին հիվանդանոց։

Նշենք, որ Թուրքիայի աջակցությամբ Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմի ընթացքում, ըստ վերջին տվյալների, հայկական կողմից զոհվել են 1678 զինծառայողներ։ Քաղաքացիական անձանց շրջանում կա 50 զոհ ու 148 վիրավոր։

56
թեգերը:
բնակիչ, Լեռնային Ղարաբաղ, Արցախ, խաղաղապահ
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո
Ըստ թեմայի
Ստեփանակերտում էլեկտրամատակարարումը 95-97 տոկոսով վերականգնվել է
Ավելի քան 60 ռուս ռազմական բժիշկ է ժամանել Ստեփանակերտ
Ստեփանակերտում ու Ասկերանում ականազերծում է կատարվում
Նիկոլայ Պատրուշևն ու Արթուր Բաղդասարյանը, արխիվային լուսանկար

Ինչ են քննարկել Նիկոլայ Պատրուշևն ու Արթուր Բաղդասարյանը․ մանրամասներ՝ հանդիպումից

13
(Թարմացված է 01:37 30.11.2020)
Մոսկվայում նոյեմբերի 27-ին ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Նիկոլայ Պատրուշևն ընդունել էր Հայաստանում ԱԽ նախկին քարտուղար Արթուր Բաղդասարյանին։ Արթուր Բաղդասարյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում մանրամասներ է պատմել հանդիպումից։

-Նոյեմբերի 27-ին հանդիպում եք ունեցել Ռուսաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Նիկոլայ Պատրուշևի հետ: Ի՞նչ առիթով ու ո՞ւմ նախաձեռնությամբ է այն տեղի ունեցել, և արդյո՞ք այն առաջինն էր ՀՀ ԱԽ քարտուղարի պաշտոնը թողնելուց հետո: 

- Նիկոլայ Պատրուշևը իմ վաղեմի ընկերն է և բարեկամը, ում հետ   շփվելու, հանդիպելու և խնդիրներ քննարկելու որևէ դժվարություն չունեմ և չեմ ունեցել։ Պատրուշևը նաև մեր երկրի և ժողովրդի լավագույն բարեկամներից է։ Մենք միասին, առանց թմբկահարելու, մեծ աշխատանք ենք կատարել հայ-ռուսական երկկողմ  դաշնակցային  հարաբերությունների զարգացման գործում, ընդ որում ինչպես երկկողմ, այնպես էլ բազմակողմ՝ ՀԱՊԿ, ԵԱՏՄ, ԱՊՀ  ֆորմատներով։

Նախաձեռնողն ենք եղել անվտանգային միջավայրի զարգացմանն առնչվող բազմաթիվ նախաձեռնությունների,  հիմնադիրն ենք եղել ռազմաքաղաքական և անվտանգային ոլորտին առնչվող իրավական ակտերի, երկկողմ և բազմակողմ որոշումների, ամրապնդել ենք հայ ռուսական ռազմավարական գործակցության իրավապայմանագրային բազան՝ այդ թվում նաև ՀԱՊԿ շրջանակներում։ Այն առնչվել է նաև  մեր անվտանգությանը, զինված ուժերին, 102-րդ ռազմաբազայի արդիականացմանը, հայկական ռազմարդյունաբերությանը և բազմաթիվ այլ հարցերի։

Թե ինչի մասին ենք խոսել՝ գրված է պաշտոնական հաղորդագրության մեջ։ Երկու խոսքով եթե նշեմ՝ խեսել ենք իրավիճակից, հնարավոր զարգացումներից, սահմանների դեմարկացիայից, գերիների վերադարձ, անհետ կորածների որոնում, մշակութային՝ ներառյալ եկեղեցական ժառանգության, պաշտպանություն՝ ակտիվ ռուսական օժանդակությամբ և այլն։

-Ինչպե՞ս եք գնահատում ՀՀ և ՌԴ Անվտանգության խորհուրդների համագործակցության ներկա մակարդակը՝ պայմանավորված տարածաշրջանում ստեղծված նոր իրավիճակով:

- Իմ ղեկավարման տարիներին Անվտանգության խորհուրդն ազդեցիկ կառույց էր՝ լուրջ լիազորություններով, ազդեցիկ միջազգային կապերով, այնբազմաթիվ խնդիրների համակարգման կարևորագույն մեխանիզմ էր։ Ձևավորված գործընկերային կապերի շնորհիվ մենք կարողանում էինք մեր անվտանգության հարցերը լսելի, քննարկելի և լուծելի դարձնել մեր շատ ազդեցիկ գործընկերների հետ։ Թե՛ երկրի ներսում, թե՛ նրա սահմաններց դուրս մեծ աշխատանք էր կատարվում։

Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը մասնակցում է ՀԱՊԿ անդամ երկրների նիստին

Իմ հեռանալուց հետո՝ անցնող այս 6 տարիներին, ցավոք, կարևորագույն այս կառույցը կորցրեց իր շատ գործառույթներ։ Ինչպիսին են հիմա ՌԴ և ՀՀ ԱԽ-ների հարաբերությունները՝ տեղյակ չեմ խորությամբ, բայց կարծում եմ՝ գործնական և աշխատանքային։ Համենայնդեպս, ճանաչելով Պատրուշևին և իմանալով ՌԴ ԱԽ գործելաոճը՝ համոզված եմ գործընկերային հարաբերությունների մեջ, մանավանդ, որ ՀՀ ԱԽ-ն ևս շահագրգիռ կլինի այս գործակցությունը զարգացնելու առումով, առավել ևս վերջին զարգացումների լույսի ներքո։

-Պատրուշևի հետ Ձեր հանդիպման պաշտոնական տեղեկատվության մեջ նշվում է, որ քննարկվել է նաև գերիների հարցը: Նշվե՞լ են արդյոք այդ գործընթացի իրականացման կոնկրետ ժամկետներ: 

- Մեր հանդիպման ընթացքում քննարկվել է հարցերի լայն շրջանակ, դա վաղեմի բարեկամների և գործընկերների զրույց էր, և ես պետական պաշտոնյա չեմ։ Հարցերը ներառում էին գերիների փոխանակման, սահմանների դեմարկացիայի, անհետ կորած զինվորների վերադարձի, ականազերծման և այլ հարցեր։ Ինչպես ես տեղեկացա Լեռնային Ղարաբաղի հետ կապված հարցերը գտնվում են ՌԴ նախագահ Պուտինի  և ՌԴ Անվտանգության խորհրդի անմիջական ուշադրության կենտրոնում։

Ռազմագերիների և անհայտ կորածների խնդիրներն առաջնային են, մարդասիրական բնույթ են կրում և այդ հարցով զբաղվում են ամենօրյա ռեժիմով։ Մենք բոլորս անհամբեր սպասում ենք նրանց վերադարձին և բոլորս պետք է համադրենք մեր ուժերը, որպեսզի դա հնարավորինս արագ տեղի ունենա: Եվ դա գերակա էր դիտարկվում նաև պարոն Պատրուշևի հետ մեր հանդիպման ընթացքում:

-Որպես ԱԽ նախկին քարտուղար և պետական, քաղաքական գործիչ, ինչպե՞ս եք գնահատում Հայաստանում ստեղծված հետպատերազմյան իրավիճակը:

-Իրավիճակը Հայաստանում իսկապես մտահոգիչ է։ Տարերային որոշումների հետևանքով ունեցանք մեծ բացթողումներ, թերացումներ և կորուստներ։ Երբ պետությունը չի կառավարվում ինստիտուցիոնալ  մեխանիզմներով, երբ չեն հաշվարկվում անվտանգային միջավայրի ռեալ մարտահրավերնրը, երբ բացակայում են ռազմաքաղաքական  իրավիճակի օբյեկտիվ գնահատման, վերլուծության, հակազդման գործողությունները,  երբ պատշաճ չեն իրականացվում քաղաքական, դիվանագիտական, ռազմական, հետախուզական, տեղեկատվական և բազմաթիվ այլ ուղղություններով  գործողությունները, ունենում ենք այն ինչ ունեցանք։

Ռուսաստանին և Իրանին ձեռնտու չէ Արցախը թուրքոմաններով և վարձկաններով բնակեցնելը

Տեսեք, Նախիջևանում տեղի ունեցած թուրք- ադրբեջանական լայնամասշտաբ  զորավարժություններից հետո տեղեկատվության նույնիսկ բաց աղբյուրները թմբկահարում էին վերահաս պատերազմի մասին։ Ցավոք, պատշաճ վերլուծություններ չեղան։ Քիչ չեն նաև սխալները, թերությունները 44-օրյա պատերազմի օրերին։ Ավելին, իրավիճակի ոչ սթափ վերլուծությունը, օպերատիվ մարտավարական որոշումների հախուռնությունը, հաստակ ինսիտուցիոնալ կառավարման համակարգի բացակայությունը, հատկապես պատերազմական իրավիճակում,  հանգեցրեց տարերային որոշումների, որի ցավալի արդյունքների ականատեսը եղանք։

-Ո՞րն է ելքը, և  արդյոք պատրաստվու՞մ եք միանալ վարչապետի հրաժարականը պահանջող ուժերին և գործընթացներին։

-Ելքը, իմ կարծիքով, արտահերթ ընտրությունների անցկացումն է, որի մասին հրապարակային խոսել եմ դեռևս 20 օր առաջ։ Այսօր մենք  ունենք բոլորովին նոր իրավիճակ։ Իշխանությունը հայտարարել և ստանձնել է  հայտնի փաստաթղթի ստորագրման պատասխանատվությունը, ինչն էլ առաջին հերթին նշանակում է վստահության քվեի խնդրի լուծում։ Անհնարին  է ազգի համար նման շրջադարձային որոշում կայացնելուց հետո չդնել վստահության հարցը։

Դա ընդամենը ժամանակի հարց է։ Ժողովուրդը պետք է ազատ կամարտահայտությամբ որոշում կայացնի։ Եվ ես համոզված կողմնակիցն եմ, որ այն տեղի ունենա իշխանության և ընդդիմության միջև քաղաքակիրթ բանակցությունների արդյունքում, առանց ցնցումների և բախումների, հստակ ճանապարհային քարտեզով, որի մեջ պետք է ներառվեն կառավարման ձևի փոփոխություններով կիսանախագահական համակարգին անցումը և 100% համամասնական համակարգին անցումն առանց ռեյտինգային համակարգի։

Վստահ եմ, որ հենց ընտրություններն են և դրա արդյունքում ձևավորված իշխանությունն է, որ պետք է գա լուծելու մեր ազգի առջև ծառացած լրջագույն մարտահրավերները։ Ես ուշադիր հետևում եմ տեղի ունեցող գործընթացներին, չեմ վերադարձել ակտիվ քաղաքականություն, և ըստ անհրաժեշտության  հայտնում եմ իմ հրապարակային դիրքորոշումները:

13
թեգերը:
Արցախյան պատերազմ, Լեռնային Ղարաբաղ, Անվտանգության խորհրդի քարտուղար, Անվտանգության դաշնային ծառայություն (ԱԴԾ), Արթուր Բաղդասարյան, Ռուսաստան, Նիկոլայ Պատրուշև
Ըստ թեմայի
«Գնում եմ Արցախ, որ հետո տղաս չգնա». բժիշկ Նարեկն Ապրիլյանից վերադարձավ, հիմա չստացվեց
Արցախյան վերանվաճում, կամ Հայաստանում հնարավո՞ր է «գերմանական հրաշքի» կրկնություն
Կկարողանա՞նք արդյոք հաղթահարել արցախյան սինդրոմը, կամ սգո պսակներ՝ դափնեպսակների փոխարեն