Վարդան Վարդանյան

«ՏՕՍ խոցելը մի ուրիշ ուրախություն էր. վիրավոր զինծառայողն իրեն հերոս չի համարում

1206
(Թարմացված է 23:43 24.10.2020)
5 տարի ծառայության մեջ գտնվող ավագ լեյտենանտ Վարդան Վարդանյանն իր արածները հերոսություն չի համարում։ Ասում է` ինչպես մայրն է երեխային խնամում, այնպես էլ զավակն է պարտավոր պաշտպանել իր հայրենիքը։

ԵՐԵՎԱՆ, 24 հոկտեմբերի – Sputnik. «Զինուժ մեդիան» հերթական տեսանյութն է պատրաստել հայ քաջորդիներից մեկի մասին։ Հրետանավոր Վարդան Վարդանյանը պատերազմի առաջին իսկ օրվանից Ջրականի մատույցներում իր հաշվարկի զինվորների հետ կատաղի պայքար է մղել թշնամու դեմ։ Շատ խնդիրներ են կարողացել լուծել` տանկերի, հետևակի, «ՏՕՍ 1»–ի վրա կրակելով։

Հիշում է` «ՏՕՍ 1» խոցելը մի ուրիշ ուրախություն էր, անգամ նոթատետրում օրն ու ժամն է գրել` հոկտեմբերի 7, ժամը 6։13։

5 տարի ծառայության մեջ գտնվող ավագ լեյտենանտն իր գործողությունները հերոսություն չի համարում։ Ասում է` ինչպես մայրն է իր երեխային խնամում, այնպես էլ զավակն է պարտավոր պաշտպանել իր հայրենիքը։

Չնայած ծանր վնասվածքներին, Վարդանյանն ուզում է օր առաջ ապաքինվել ու գնալ առաջնագիծ, իր զինվորների մոտ։

Հիշում է` վիրավորվելիս հենց նրանք են իր կյանքը փրկել ու, վերևից թափվող արկերն արհամարհելով, ավագ զինակցին հասցրել անվտանգ վայր։

«Չնայած երկնքից թափվող կրակին, զինվորներիցս ոչ մեկը կողքիցս մի վայրկյան չի գնացել»,–պատմում է Վարդանյանը։

Նա համոզված է` հաղթելու ենք։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Հոկտեմբերի 24-ի ժամը 17։00-ի դրությամբ` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով Արցախում զոհվել են 963 զինծառայողներ և 37 քաղաքացիական անձինք։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդը 6614 զոհ ունի և բազմաթիվ վիրավորներ։ 

Ըստ վերջին տվյալների՝ Ադրբեջանի զինված ուժերը կորցրել են 24 ինքնաթիռ, 16 ուղղաթիռ, 217 անօդաչու սարք, 6 ՏՈՍ-1 «Սոլնցեպեկ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ, 600 տանկ և ՀՄՄ:

Հայը, «սիրիացին» ու բելառուսը. «հին գելերը» մեկնել են առաջնագիծ

Սեպտեմբերի 29–ին և հոկտեմբերի 1–ին ադրբեջանական զինուժը կրակ է բացել նաև Հայաստանի ուղղությամբ։ Մասնավորապես թիրախավորվել են Վարդենիսն ու Մեծ Մասրիկը։ 

Պատերազմ Արցախում` առանց սեփական զինվորների. ո՞րն է Էրդողանի գերնպատակը

1206
թեգերը:
զինծառայող, տեսանյութ, հրետանի, Արցախ
Ըստ թեմայի
«Թող իմանան` մենք ողջ ենք, լավ ենք». առաջնագծի տղաների` ժպիտ պարգևող լուսանկարները
Այս տղերքն Արցախի հյուսիսային դիրքերն են պաշտպանում. հանգստի հազվադեպ րոպեները
Հերոսական դրվագ. ովքե՞ր են հոկտեմբերի 18-ին մի քանի կիլոմետր հետ շպրտել հակառակորդին
Հերոս հրետանավորները. նրանք անում են ավելին, քան հնարավոր է պատկերացնել
Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի ինժեներական զորքերի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Յուրի Ստավիցկու գլխավորած պատվիրակությանը։

Արցախի նախագահը ռուս բարձրաստիճան զինվորականի հետ քննարկել է երկրի անվտանգային խնդիրներ

14
(Թարմացված է 20:24 04.12.2020)
Հանդիպմանը մասնակցել է նաև Անվտանգության խորհրդի նորանշանակ քարտուղար Վիտալի Բալասանյանը։

ԵՐԵՎԱՆ, 4 դեկտեմբերի - Sputnik. Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի ինժեներական զորքերի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Յուրի Ստավիցկու գլխավորած պատվիրակությանը:

Facebook-ի իր պաշտոնական էջում ԱՀ նախագահը հայտնում է, որ ռուս բարձրաստիճան զինվորականն Արցախում է աշխատանքային այցով։

Президент НКР Араик Арутюнян принял делегацию во главе с командующим инженерными войсками ВС РФ генерал-лейтенантом Юрием Ставицким (4 декабря 2020). Степанакерт
Գեներալ-լեյտենանտ Յուրի Ստավիցկի

Հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ ԱՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Վիտալի Բալասանյանի և պետական բարձրաստիճան այլ պաշտոնյաների մասնակցությամբ քննարկվել են Արցախի անվտանգային խնդիրներին վերաբերող հարցերի լայն շրջանակ:

Президент НКР Араик Арутюнян принял делегацию во главе с командующим инженерными войсками ВС РФ генерал-лейтенантом Юрием Ставицким (4 декабря 2020). Степанакерт
Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի ինժեներական զորքերի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Յուրի Ստավիցկու գլխավորած պատվիրակությանը։

Հիշեցնենք` նոյեմբերի 9-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համատեղ հայտարարություն ընդունեցին ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ։

Եռակողմ հայտարարության մեջ մասնավորապես նշվում է, որ մինչև նոյեմբերի 15-ը Ադրբեջանին է վերադարձնում Քելբաջարը (ավելի ուշ այդ ժամկետը 10 օրով երկարաձգվեց-խմբ.), մինչև նոյեմբերի 20-ը՝ Աղդամի շրջանը, մինչև դեկտեմբերի 1-ը՝ Լաչինի շրջանը` թողնելով միջանցք 5 կմ լայնությամբ, որը ապահովելու է Հայաստանի կապը, սակայն չի շոշափելու Շուշին։ 

Հայաստանն ապահովում է տրանսպորտային կապ Ադրբեջանի արևմտյան շրջանների և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության միջև։ 

Ինչ տվեց Արցախի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարությունը․ քարտեզ

Շփման գծի երկայնքով Լեռնային Ղարաբաղում և Լաչինի միջանցքում հաստատվում են ռուսական խաղաղապահ ուժեր 1960 զինվորականի չափով, հրազենային զենքով, 90 զրահատրանսպորտային և 380 ավտոմեքենաներով և հատուկ տեխնիկայով։

Խաղաղապահները մնում են հինգ տարի ժամանակով` ավտոմատ երկարացման հնարավորությամբ, եթե հաջորդ հինգ տարվա համար կողմերը ժամկետի լրանալուց վեց ամիս առաջ չեն հայտարարում այս դրույթի կիրառությունը դադարեցնելու մասին։

14
Ըստ թեմայի
Ռուս խաղաղապահներն ամեն ինչ անում են Ղարաբաղում խաղաղության պահպանման համար․ Շոյգու
Ռուս խաղաղապահներն օգնել են գտնել և վերադարձնել կորած արցախցիներին
Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է անհետ կորածների և գերիների հարազատներին
Ստեփանակերտի օդանավակայան

Ինքնաթիռները Ռուսաստանից կարող են Արցախ թռչել արդեն դեկտեմբերին

221
(Թարմացված է 19:48 04.12.2020)
Օդանավակայանը սպասարկելու է նաև մարդատար չվերթեր ոչ միայն Մոսկվայից, այլև ՌԴ այլ շրջաններից։

ԵՐԵՎԱՆ, 4 դեկտեմբերի – Sputnik. Արցախի ու Ռուսաստանի իշխանությունները քննարկում են օդային հաղորդակցության հարցը։ Առաջին ինքնաթիռները Ռուսաստանից կարող են վայրէջք կատարել Ստեփանակերտի օդանավակայանում արդեն դեկտեմբերին։ Տեղեկությունը հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին՝ հղում անելով Արցախի վարչակազմում ունեցած իր աղբյուրներին։

«Երկու կողմն էլ՝ մեր ու ռուսականը, ջանքեր են գործադրում, որ դա տեղի ունենա», -  ասել է գործակալության զրուցակիցը՝ պատասխանելով մինչ տարեվերջ Ստեփանակերտի օդանավակայանի աշխատանքի վերականգման մասին հարցին։

Նա ավելացրել է, որ օդանավակայանը սպասարկելու է նաև մարդատար չվերթեր ոչ միայն Մոսկվայից, այլև ՌԴ այլ շրջաններից։

Մեկ այլ աղբյուր հաստատել է այդ ծրագրերի հավաստիությունը։ Նրա խոսքով՝ «հավանաբար մինչ այս ամսվա մեջ մենք կտեսնենք՝ ինչպես են ռուսական առաջին ինքնաթիռները վայրէջք կատարում Լեռնային Ղարաբաղում»։

Հիշեցնենք` նոյեմբերի 9-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համատեղ հայտարարություն ընդունեցին ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ։

Եռակողմ հայտարարության մեջ մասնավորապես նշվում է, որ մինչև նոյեմբերի 15-ը Ադրբեջանին է վերադարձնում Քելբաջարը (ավելի ուշ այդ ժամկետը 10 օրով երկարաձգվեց-խմբ.), մինչև նոյեմբերի 20-ը՝ Աղդամի շրջանը, մինչև դեկտեմբերի 1-ը՝ Լաչինի շրջանը` թողնելով միջանցք 5 կմ լայնությամբ, որը ապահովելու է Հայաստանի կապը, սակայն չի շոշափելու Շուշին։ 

Հայաստանն ապահովում է տրանսպորտային կապ Ադրբեջանի արևմտյան շրջանների և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության միջև։ 

Շփման գծի երկայնքով Լեռնային Ղարաբաղում և Լաչինի միջանցքում հաստատվում են ռուսական խաղաղապահ ուժեր 1960 զինվորականի չափով, հրազենային զենքով, 90 զրահատրանսպորտային և 380 ավտոմեքենաներով և հատուկ տեխնիկայով։

Խաղաղապահները մնում են հինգ տարի ժամանակով` ավտոմատ երկարացման հնարավորությամբ, եթե հաջորդ հինգ տարվա համար կողմերը ժամկետի լրանալուց վեց ամիս առաջ չեն հայտարարում այս դրույթի կիրառությունը դադարեցնելու մասին։

Ինչ տվեց Արցախի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարությունը․ քարտեզ

 

221
թեգերը:
օդանավակայան, Ռուսաստան, Արցախ
Առաջնագծում

Ստիպում են համբուրել Ադրբեջանի դրոշը. հայ գերիների վերադարձից ոչինչ հայտնի չէ

40
Արմեն Կապրիելյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում մեկնաբանել է Human Rights Watch միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպության զեկույցը՝ հայ գերիների նկատմամբ Ադրբեջանի զինծառայողների վերաբերմունքի մասին ու գնահատել ՀՀ կառավարության քայլերը:

ԵՐԵՎԱՆ, 4 դեկտեմբերի - Sputnik. Հայ գերիների խնդրին ու նրանց նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքին անդրադառնալը միջազգային հեղինակավոր հասարակական կառույցի կողմից ողջունելի է, բայց նման զեկույցները սովորաբար դեկլարատիվ բնույթ են կրում:

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց Հայաստանում Գերիների, պատանդների եւ անհայտ կորածների հարցերով զբաղվող հանձնաժողովին առընթեր աշխատանքային խմբի նախկին ղեկավար Արմեն Կապրիելյանը՝ մեկնաբանելով Human Rights Watch միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպության զեկույցը՝ հայ գերիների նկատմամբ Ադրբեջանի զինծառայողների վերաբերմունքի մասին:

«Իհարկե, շատ լավ է որ միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրվում  է տվյալ խնդրի վրա, բայց ցավոք, միջազգային կառույցների համար, ինչպիսիք են ՄԱԿ-ը և այլն, նման զեկույցները պարզապես դեկլարատիվ բնույթ են կրում: Իմ պրակտիկայում չի եղել դեպք, երբ պետությունը դասեր քաղի ու փորձի նվազեցնել  գերիների նկատմամբ իր այդ կարգի վերաբերմունքի դեպքերը»,- ասաց  Կապրիելյանը:

Հայկական ու ադրբեջանական կողմերը գերիների ցուցակները փոխանցել են Կարմիր խաչին

Մյուս կողմից, սակայն, նրա խոսքով, այսօրինակ զեկույցների քննարկումը միջազգային ատյաններում չի կարող չնպաստել խնդրի հայանպաստ զարգացումներին:

Այդուհանդերձ, Կապրիելյանը միջազգային հանրության կողմից անտարբերություն է նկատում: Իսկ Ադրբեջանի իշխանությունները, նրա դիտարկմամբ, իրենց անմարդկային գործելաոճը հայ գերիների նկատմամբ որդեգրել են 2000 թթ-ի կեսերից և գնալով ավեի են կատարելագործում:

«Սոցկայքերում տարածված որոշակի նյութերից դատելով՝ կարող ենք ասել, որ Ադրբեջանի վայրագությունները սաստկացել են»,- ասաց նա:

Նշենք, որ Human Rights Watch-ի զեկույցը ևս հիմնված է համացանցում առկա տեսանյութերի վրա: Կազմակերպությունը գրում է, որ Ադրբեջանը հայ ռազմագերիներին ֆիզիկական բռնության և նվաստացման է ենթարկել, տեսագրություններում պատկերված է, թե ադրբեջանցի զավթիչներն ինչպես են ապտակում, հարվածում ու ստիպում հայ ռազմագերիներին՝ համբուրել Ադրբեջանի դրոշը, գովերգել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւին, հայհոյել  Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին ու հայտարարել, որ Լեռնային Ղարաբաղն Ադրբեջան է:

«Տեսագրությունների մեծ մասում երևւում են առևանգողների դեմքերը, ինչը վկայում է, որ նրանք չեն վախեցել պատասխանատվության ենթարկվելուց»,-ասված է զեկույցում:

Իսկ Human Rights Watch-ի Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի գծով տնօրեն Հյու Ուիլյամսոնը հայտարարել է, որ ռազմագերիների նկատմամբ դաժան եւ նվաստացուցիչ վերաբերմունքի ոչ մի արդարացում չի կարող լինել: «Ադրբեջանի իշխանությունները պետք է ապահովեն նման վարվելակերպի անհապաղ դադարեցումը»,- ասել է նա:

Նրա խոսքով, անկախ այն բանից, թե ինչու են ազերի զինվորներն իրենց այդ կերպ պահում, չափազանց կարեւոր է այդ հանցագործությունների մեղավորներին ու նրանց հրամանատարներին քրեական պատասխանատվության ենթարկելը:

Զեկույցի հեղինակներն ուսումնասիրել են համացանցում հրապարակված հայ գերիների մասնակցությամբ 14 տեսանյութեր, կապ հաստատել ու խոսել նրանցից 5-ի ընտանիքների հետ:

Human Rights Watch-ը խոսել է նաև փաստաբաններ Արտակ Զեյնալյանի և Սիրանուշ Սահակյանի հետ, ովքեր ՄԻԵԴ-ում ներկայացնում են շուրջ 40 ռազմագերիների ընտանիքների շահերը:

Ադրբեջանի ՊՆ–ն հայտնել է իր զոհերի, վիրավորների, գերի ընկածների ու անհետ կորածների թիվը

Մինչդեռ ադրբեջանական կողմից, կազմակերպության տեղեկություններով, Հայաստանում միայն մի քանի ադրբեջանցի ռազմագերիներ ու երեք օտարերկրյա վարձկաններ են պահվում:

Խոսելով գերիների փոխանակման մասին Արմեն Կապրիելյանը նշեց, որ փորձը ցույց է տալիս, որ այդ հարցի որոշակի ժամանակ, գուցե և ամիսներ է պահանջելու:

Կապրիելյանը  նաև չթաքցրեց, որ զարմացած է մեր երկրի կառավարության մոտեցումից:

«Թվում է, թե կառավարությունն օր ու գիշեր պետք է մտածեր ու զբաղվեր այս հարցով: Բայց հանրությունը, համենայնդեպս, այդ աշխատանքի արդյունքը չի տեսնում: Թե անցած 2 տարում, թե հիմա, երբ այս հարցն արդեն լուրջ մարմնավորում է ստանում ու շատ ակտուալ է, ոչ այդ հանձնաժողովի աշխատանքներն ենք տեսել, ոչ արդյունքները»,- Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց Կապրիելյանը:

Նա հիշեցրեց, որ ստեղծվելուց 17 տարի հետո՝  2018-ի գարնանը, հանձնաժողովը լուծարվել էր: Հետագայում այն նորից վերակազմավորվեց արդեն որպես կառավարական հանձնաժողով: Բայց իր աշխատանքի 2 տարվա ընթացքում, ըստ Կապրիելյանի, այն թափանցիկ ու հաշվետու չի եղել հանրության առջև (հանձնաժողովի հետ կապ հաստատելու մեր փորձերը ևս ապարդյուն էին - Ն. Դ.)։

Իսկ գերիների վերադարձի, նրանց իրավունքների պաշտպանության ու փրկության հարցով, Կապրիելյանի տպավորությամբ, Հայաստանում այսօր ավելի շատ Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակն է աշխատում, այդ թվում՝ միջազգային կառույցների հետ:

Գերիների հարցով զբաղվող հիմնական միջազգային կառույցը, Կապրիելյանի խոսքով, ԿԽՄԿ-ն է՝ իր առաջնային մանդատով, նաև՝ ԵԱՀԿ-ն, ՄԱԿ-ի տարբեր կառույցներ:

Բայց այս հարցում էական է նաև միջազգային հասարակական կազմակերպությունների հետ աշխատանքը, նույնիսկ՝ հեղինակավոր անձանց հետ անձնական կապերը, որոնց շնորհիվ Արմեն Կապրիելյանն իր 17-ամյա գործունեության ընթացքում ականատես է եղել գերիների վերադարձի առանձին օրինակների:

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ լայնածավալ ռազմական հարձակում սկսեց արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։ Նոյեմբերի 9-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև ստորագրված հայտարարության համաձայն` ռազմական գործողությունները դադարեցվեցին։ 

Համացանցում լուր տարածվեց, որ հայկական կողմն ունի 4750 զոհ ու անհետ կորած։  Հայաստանի առողջապահության նախարարության դատաբժշկական ծառայությունը փորձաքննել է 2718 զոհված զինծառայողի մարմին:

Դեկտեմբերի 2-ի տվյալներով՝ Արցախի ՊԲ-ն հրապարակել է 1746 զոհվածների անունները։

Վերջին տվյալներով` քաղաքացիական անձանց շրջանում կա 50 զոհ ու 148 վիրավոր։ 

Վիրավորների, անհետ կորածների ու գերիների թվի վերաբերյալ պաշտոնական տվյալներ չկան։

Ինչո՞ւ են ադրբեջանցիներն ուրախացել․ ռուսական խաղաղապահների հրամանատարի կենսագրությունը

40
թեգերը:
Ադրբեջան, Արմեն Կապրիելյան, գերի
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո
Ըստ թեմայի
Որտեղ փնտրել հայ գերիների վերադարձի բանալին. Զաքարյանը՝ ՌԴ նախագահին ուղղված նամակի մասին
Վաղարշակ Հարությունյանը ՀԱՊԿ գործընկերների մոտ խոսել է անհայտ կորածների ու գերիների մասին
Ղարաբաղում գերիների և զոհվածների մարմինների փոխանակման գործընթացն արագ կարվի. Լավրով