Յուրի Կոտենոկը «Էրեբունի» ԲԿ–ում

«Մեր փրկությունն իսկական հրաշք է». Կոտենոկը` Արցախի պատերազմի առանձնահատկության մասին

799
Շուշիում վիրավորված ռուս ռազմական թղթակից Յուրի Կոտենոկը բացատրել է, թե ինչու է լուսաբանման համար հակամարտության կողմերից ընտրել հայկականը։ Նրա խոսքով` սպաները նախկին չեն լինում, ուստի ագրեսորի մոտ գնալու տարբերակ ինքը պարազպես չի ունեցել։

ԵՐԵՎԱՆ, 17 հոկտեմբերի – Sputnik. Տեխնոլոգիաների օգտագործում ու անկանոն կրակի վարում. սրանով է առաջին հերթին տարբերվում Լեռնային Ղարաբաղում ներկայումս ընթացող պատերազմը։ Այդ կարծիքին է ռուս ռազմական մեկնաբան Յուրի Կոտենոկը, որը Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցում վիրավորվել էր ադրբեջանական զինուժի ռմբակոծության ժամանակ։

Պատերազմի առանձնահատկությունը

Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում Կոտենոկը նշել է, որ այսօր հակառակորդը հնարավորություն ունի խոցել ռազմական օբյեկտներ, ընտրողաբար՝ առանձին մարդկանց` թիրախը բռնելով և պելենգավորելով(կոորդինատները որոշելով՝ նավիգացիոն տերմին է՝ խմբ․) գաջեթների IP-հասցեներով։ Արցախում իրավիճակը հիշեցնում է նրան Օսեթիայի պատերազմը։

Военный обозреватель Юрий Котенок в медцентре Эребуни (16 октября 2020). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants
Յուրի Կոտենոկը «Էրեբունի» ԲԿ–ում

Կոտենոկը նշում է, որ ադրբեջանական կողմն ընտրողական հարվածներով առաջին հերթին թիրախավորում է բնակավայրերը, խաղաղ բնակիչներին, պատմության հուշարձանները, տաճարները, և դա ապշեցնում է բոլորին: Հենց դրանում է կայանում այս պատերազմի առանձնահատկությունը։ Նրա խոսքով` հարձակվող կողմը չի պահպանում մարտական գործողություններ վարելու համընդհանուր կանոնները և միայն ասում է, թե իբր պահում է պայմանավորվածությունները։

«Զգում էի, որ մահանում եմ, աղոթում էի». ռուս լրագրողը պատմել է իր վիրավորվելու մասին

Բաքուն մասսայական կիրառում է թուրքական և իսրայելական արտադրության հրետանային համակարգեր, հարվածային և հետախուզական ԱԹՍ-ներ։ Ռազմական թղաթկիցը չի բացառում, որ ԱԹՍ-ները կառավարում են արտասահմանցի մասնագետները։

«Խոցման ճշգրտությունն այնպիսին է, որ այդ զինամթերքը կարող է ներս մտնել 50 սմ-անոց անցքից։ Սրանք նորագույն տեխնոլոգիաներ են, որպիսիք նախկինում չկային։ Սա մարտահրավեր է, որին հիմա հայերն են բախվում, սակայն ռուսական զինված ուժերը նույնպես պետք է նկատի ունենան, վերլուծեն դա»,-ասում է Կոտենոկը։

Նրա գնահատմամբ՝ Արցախի պաշտպանության բանակը հրետանային համակարգերի կառավարման, Համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգերի (ՀԿՌՀ) կիրառման բարձր մակարդակ է ցուցադրում։

Военный обозреватель Юрий Котенок в медцентре Эребуни (16 октября 2020). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants
Յուրի Կոտենոկը «Էրեբունի» ԲԿ–ում

Կոտենոկը խոստովանել է, որ իր հավաքած փաստերն ու տվյալներn արդեն փոխանցել է Human Rights Watch–ի ներկայացուցիչներին, այդ թվում նաև` իր վիրավորման մասին տեղեկությունը։ Միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունում նույնպես ապշած էին տեղի ունեցող իրադարձություններով։

Երկրորդ ծնունդ

Ռազմական վերլուծաբան Յուրի Կոտենոկը բազմաթիվ վնասվածքներ էր ստացել հոկտեմբերի 8-ին Ղազանչեցոց եկեղեցու հրթիռակոծության ժամանակ։ Լրագրողն այժմ գտնվում է Երևանի «Էրեբունի» ԲԿ–ում, առողջական վիճակը դեռ թույլ չի տալիս նրան Ռուսաստան տեղափոխել։

Վնասվել են Կոտենոկի ձեռքերը, ոտքերը, մեջքը, թոքերը, սիրտը, սակայն նա արդեն իրեն լավ է զգում, կազդուրվում է։ Սա նրա վեցերորդ պատերազմն է. լրագրողը երկու անգամ Չեչնիայում է եղել, Դոնբասում, Սիրիայում, Օսեթիայում և համոզված է`իրեն սպանելն այդքան հեշտ չէ։

«Պապս կռվել է, ողնաշարի բեկորային վնասվածք ստացել, հաշմանդամ եղել։ Պապիս հայրն է կռվել, թոքերի բեկորային վիրավորում ստացել», – պատմում է նա։

Այժմ նա մեծ աջակցություն է զգում շատերից։ Նրա խոսքով` իր վիրավորվելուց հետո Ռուսաստանում բազմաթիվ մարդիկ աղոթել են իր համար, հայերից շատերը սեփական ցավ են համարել կատարվածը ։ Կոտենոկը համոզված է, որ դա էլ հենց օգնել է նրան կանգուն մնալ։  

Կոտենոկը վերակենդանացման բաժնում է. խոստանում է` մանրամասն կգրի Շուշիում կատարվածի մասին

«Իմ ու ընկերներիս փրկությունն ամենաիրական հրաշքն է։ Զինամթերքը մի քանի մետրի վրա էր պայթել, թվում է`փրկվելու շանս պիտի չլիներ։ Բայց կար, մենք դեռ ողջ ենք, շնչում ենք, գիտենք, որ Աստված կա, որը մեզ չի լքի դժբախտության պահին», – ասում է նա։

Военный обозреватель Юрий Котенок доставлен в медцентр Эребуни (9 октября 2020). Еревaн
© Sputnik / Aram Nersesyan
Յուրի Կոտենոկի տեղափոխումը Երևան

Նա նաև շնորհակալություն է հայտնում բժիշկներին ու բուժաշխատողներին։ Կարծում է` ռուսաստանցի գործընկերները Երևանի բժիշկներից սովորելու շատ բան ունեն։ Մասնավորապես նրան զարմացրել է մարտական գործողությունների գոտուց վիրավորների տեղափոխման  գործընթացի պրոֆեսիոնալ կազմակերպումը։ Իսկ հիվանդանոցում նրանց արդեն բարձր որակի մասնագիտական բուժօգնություն են ցուցաբերում և ոտքի կանգնեցնում։

Собор Сурб Аменапркич Казанчецоц (Святого Христа Всеспасителя) в Шуши, Карабах
© Sputnik / Aram Nersesyan
Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցին հրթիռակոծությունից հետո

Կոտենոկը նշում է, որ սրանով հայերը կարող են հպարտանալ։ Հայկական բժշկության համար նա մեծ առաջընթաց է կանխատեսում։

Ինչու Հայաստանը և ոչ Ադրբեջանը

Ադրբեջան մեկնելու տարբերակ Կոտենոկը  չուներ։

«Ես սպա եմ, իսկ նախկին սպա չի լինում, ուստի ագրեսորի մոտ մեկնելու տարբերակ չունեի», – ասաց նա։

Հիշեցնենք` ռուս լրագրողները վիրավորվել էին հոկտեմբերի 8-ին։ Ադրբեջանական ԶՈւ կողմից Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու առաջին հրթիռակոծությունից հետո լրագրողներն այնտեղ էին գնացել հետևանքները նկարահանելու համար։ Այդ ժամանակ Ադրբեջանը երկրորդ անգամ էր հրթիռակոծել եկեղեցին, ինչի հետևանքով վիրավորվել էին լրագրողներ Յուրի Կոտենոկն ու Լևոն Արզանովը, նաև նրանց ուղեկցողը` Հրանտ Բալադյանը։

Վերջին երկուսը թեթև վնասվածքներ էին ստացել, իսկ Յուրի Կոտենոկը` ծանր։ Նա բեկորային վնասվածքներ էր ստացել որովայնի, կրծքավանդակի և ստորին վերջույթների շրջանում։ Արզանովը և Բալադյանը հոկտեմբերի 9-ին կառավարական ինքնաթիռով տեղափոխվել են Ռուսաստան։

799
թեգերը:
Ադրբեջան, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ, Հայաստան, Յուրի Կոտենոկ, Ղազանչեցոց եկեղեցի (Շուշի), Շուշի, Արցախ
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիան Արցախում - 2020 (1757)
Ըստ թեմայի
Պատրա՞ստ եք հանձնել 7 շրջանները. պատասխանում է Նիկոլ Փաշինյանը
Հյուսիսում հակառակորդին չի հաջողվել գրավել ոչ մի բարձունք. Արծրուն Հովհաննիսյան
«Դուք գնում եք ձեր երեխաների ննջարանները պաշտպանելու». Փաշինյանի ելույթը զինվորների առջև
Էդմոն Մարուքյան

Ժնևի հանդիպումը հրադադարի հանդիպում չէ. Մարուքյան

15
(Թարմացված է 11:52 29.10.2020)
Ընդդիմադիր խմբակցության ղեկավարը չթաքցրեց` հանդիպման ու բանակցային մանրամասներին տեղյակ չէ։ Բայց նրա խոսքով` քանի դեռ հրադադար չկա, բանակցություններն արդյունավետ լինել չեն կարող։

ԵՐԵՎԱՆ, 29 հոկտեմբերի — Sputnik. ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանն խորհրդարանական ճեպազրույցի ընթացքում անդրադարձավ այսօր Ժնևում նախանշված Ադրբեջանի ու Հայաստանի ԱԳ նախարարների հանդիպմանը։

«Որքան հասկանում ենք` Ժնևի հանդիպումը հրադադարի հանդիպում չէ, այլ բանակցությունների ինչ–որ սկիզբ է կամ փորձ։ Սակայն պետք է ասեմ, որ խորհրդարանական ուժերը որևէ ձևով, որևէ խողովակով տեղեկացված չեն, թե ինչ է քննարկվելու։ Ես չգիտեմ, թե ինչ է բանակցվում, որևէ տեղեկություն չունենք»,– ասաց Մարուքյանը։

Այդուհանդերձ, ընդդիմադիր խմբակցության ղեկավարը չթաքցրեց, որ մեծ ակնկալիքներ այս հանդիպումից չունի։ Նրա խոսքով` քանի դեռ հրադադար չկա, բանակցություններն արդյունավետ լինել չեն կարող։

Հիշեցնենք` այսօր Ժնևում նախատեսված է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների և Հայաստանի ու Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպումը։

​Հիշեցնենք` Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներ Զոհրաբ Մնացականյանն ու Ջեյհուն Բայրամովը հոկտեմբերի 9–ին Մոսկվա էին մեկնել` խորհրդատվություններ անցկացնելու։ ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ համատեղ հանդիպումը տևեց գրեթե 11 ժամ և ավարտվեց համաձայնագրի ընդունմամբ, որը հակամարտության կարգավորման չորս կետ է պարունակում։

Մասնավորապես, կողմերը պայմանավորվեցին, որ հոկտեմբերի 10-ին, ժամը 12։00-ից սկսած հումանիտար նպատակներով հրադադար կհաստատվի ռազմագերիներին, այլ պահվող անձանց և զոհվածների մարմինները փոխանակելու համար՝ Միջազգային Կարմիր խաչի չափանիշներին համապատասխան։ Հրադադարի վերաբերյալ պայմանավորվածությունից հետո Ադրբեջանը շարունակեց հրետակոծել Արցախը։

Հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ արտգործնախարարությունը հայտնեց, որ Հայաստանի Հանրապետությունը և Ադրբեջանի Հանրապետությունը երկրորդ պայմանավորվածությունն են ձեռք բերել. որոշվել է հոկտեմբերի 18-ին, տեղական ժամանակով ժամը 00:00-ից հաստատել մարդասիրական զինադադար։

Արցախի ՊԲ–ն, սակայն, հոկտեմբերի 18-ի առավոտյան տեղեկացրեց, որ 07:20-ի սահմաններում հրետանային ակտիվ կրակից հետո ադրբեջանական զինուժը հարավային ուղղությամբ անցել է հարձակման: Երկուստեք եղել են զոհեր ու վիրավորներ:

Հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ ԱԳՆ–ն հայտարարեց, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները հումանիտար հրադադարի հաստատման երրորդ ժամկետի մասին են պայմանավորվել, որը պետք է ուժի մեջ մտներ 2020թ. հոկտեմբերի 26-ին, տեղական ժամանակով 08:00-ին։ Սակայն Ադրբեջանը խախտեց նաև երրորդ պայմանավորվածությունը։

15
թեգերը:
հրադադար, Արցախ, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ, ԵԱՀԿ Մինսկի Խումբ, Ադրբեջան, Հայաստան, Ջեյհուն Բայրամով, Զոհրաբ Մնացականյան, Ժնև, Էդմոն Մարուքյան
թեմա:
Հրադադար Արցախում
Ըստ թեմայի
Ջախջախել են թշնամուն, ԱԹՍ խոցել, վիրավորներին մարտադաշտից դուրս բերել. նորօրյա հերոսները
Ներկա պահին թշնամին «Սմերչով» հրթիռակոծում է Ստեփանակերտը, Շուշին և Մարտակերտը
Էդմոն Մարուքյանն արտերկրի հայերին հորդորում է թուրք–ադրբեջանական սադրանքներին չտրվել
Ստեփանակերտ

Ստեփանակերտում ամենաագրեսիվ հարձակման օրն է պատերազմի սկզբից ի վեր․ կան զոհեր․ ԱՀ ՄԻՊ

254
(Թարմացված է 11:42 29.10.2020)
Ադրբեջանի զինված ուժերը շարունակում են հրետակոծել Ստեփանակերտն ու Շուշին: Առաջնագծում մարտերը ինտենսիվ շարունակվում են։

ԵՐԵՎԱՆ, 29 հոկտեմբերի – Sputnik․ Արցախի Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը Twitter-ի իր էջում գրել է, որ այս պահին Ստեփանակերտը ենթարկվում է ագրեսիվ հարձակման։

Նրա խոսքով՝ ադրբեջանական զինված ուժերը արդեն մի քանի ժամ անընդմեջ հարվածում են մայրաքաղաք Ստեփանակերտին։

Ջախջախել են թշնամուն, ԱԹՍ խոցել, վիրավորներին մարտադաշտից դուրս բերել. նորօրյա հերոսները

«Քաղաքացիական բնակչության շրջանում կան զոհեր և վիրավորներ, կան նաև ավերածություններ։ Ստեփանակերտում այս ողջ պատերազմի ընթացքում թերևս ամենաագրեսիվ  հարձակման օրն է», - գրել է նա:

Նշենք, որ Ադրբեջանը երեկվանից հարվածներ է հասցնում Ստեփանակերտին` հերթական անգամ թիրախ դարձնելով քաղաքացիական օբյեկտները։ Հարվածների հետևանքով ավերվել է Ստեփանակերտի ծննդատունը, խաղաղ բնակչության շրջանում կան տուժածներ:

Այս պահին էլ պաշտպանության բանակը հատկապես թեժ մարտեր է մղում Ասկերանի շրջանի Ավետարանոց, Սղնախ և Ակնաղբյուր հատվածում։ Թշնամին ունի կենդանի ուժի մեծ կորուստներ։

Քիչ առաջ ԱՀ ՊԲ–ն էլ հայտարարություն տարածեց` տեղեկացնելով, որ ներկա պահին թշնամական ուժերի կողմից համազարկային կրակի «Սմերչ» համալիրներից հրթիռակոծության են ենթարկվում Ստեփանակերտ, Շուշի և Մարտակերտ քաղաքները:

Ինչպես արդեն տեղեկացրել ենք, գիշերվա ընթացքում արցախա-ադրբեջանական հակամարտության գոտում կայուն-լարված օպերատիվ իրադրությունն էական փոփոխությունների չի ենթարկվել:

Վաղ առավոտյան հակառակորդը վերսկսել է Արցախի Հանրապետության խաղաղ բնակավայրերի թիրախավորումը: Մասնավորապես թշնամական ուժերի կողմից համազարկային կրակի «Սմերչ» համալիրներից հրթիռակոծության են ենթարկվել Ստեփանակերտը, Շուշին և հարակից խաղաղ բնակավայրերը: ՊԲ-ի հակաօդային պաշտպանության ուժերի կողմից ոչնչացվել է թշնամական հերթական «Բայրաքթար» տիպի հարվածային անօդաչուն։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Հոկտեմբերի 28-ի ժամը 13։00-ի դրությամբ` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով Արցախում զոհվել են 1119 զինծառայողներ և 39 քաղաքացիական անձինք։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդը 6749 զոհ ունի և բազմաթիվ վիրավորներ։

Ըստ վերջին տվյալների՝ Ադրբեջանի զինված ուժերը կորցրել են 25 ինքնաթիռ, 16 ուղղաթիռ, 223 անօդաչու սարք, 6 ՏՈՍ-1 «Սոլնցեպեկ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ, 618 տանկ և ՀՄՄ:

Ես չգնամ, էլ ո՞վ գնա. Արցախից եկած մարզիկն ու մարզիչը պատմում են տղաների հերոսության մասին

Սեպտեմբերի 29–ից սկսած ադրբեջանական զինուժը մերթընդմերթ կրակ է բացում նաև Հայաստանի ուղղությամբ։

Անմարդկային են կռվում․ հադրութցի Մարո բաբոն սպասում է հաղթանակին ու «հնդկական» երեկոներին

254
թեգերը:
Ադրբեջան, սմերչ, հրթիռակոծություն, Վիրավոր, Զոհ, Արտակ Բեգլարյան (Արցախի ՄԻՊ), Ստեփանակերտ
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիան Արցախում - 2020 (1757)
Ըստ թեմայի
Սա Ադրբեջանի լկտի պատասխանն էր Ռուսաստանին, Ֆրանսիային ու ԱՄՆ–ին. Արցախի ԱԳՆ
Եվս 51 զոհ. ՊՆ–ն հայրենիքի համար նահատակվածների նոր ցանկ է հրապարակել
Էդմոն Մարուքյանն արտերկրի հայերին հորդորում է թուրք–ադրբեջանական սադրանքներին չտրվել