ԵՐԵՎԱՆ, 21 նոյեմբերի —Sputnik. Աշխարհի ոչ մի երկիր դեռ չի ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղը, սակայն այդ հանգամանքը չի խանգարում, որ զբոսաշրջիկներն այցելեն այս երկիր և վայելեն վայրի գեղեցկությունն ու հայկական հյուրընկալությունը: Die Welt գերմանական ամսագրի թղթակից Էլիան Էհրենռայխն այսպես է սկսում Լեռնային Ղարաբաղ կատարած ճանապարհորդության մասին պատմող հոդվածը:

«Ժանգոտ, դարն ապրած «Վոլգայով» գլխապտույտ արագությամբ հասնում ենք հսկիչ անցակետ: Սահմանապահը գլուխը դուրս է հանում պատուհանից, ստուգում մեր փաստաթղթերը, հետո թույլ է տալիս առաջ շարժվել: Նա կարծես թե ռուս էր»,- գրում է հեղինակը:

Հայերն ազատ մուտք ունեն Լեռնային Ղարաբաղ՝ փոքրիկ, ինքնահռչակ երկիր՝ 130 000 բնակչությամբ: Մյուսներն այստեղ գալու համար պետք է մուտքի արտոնագիր ունենան:

«Հետևում թողնելով կարմիր տանիքներով Գորիսը՝ մենք հանկարծ հայտնվում ենք Լեռնային Ղարաբաղի սահմանների մոտ, որն ասես երկնքից իջած երկիր լինի: Այստեղ ոչինչ չի հիշեցնում այն մասին, որ այս հողակտորը արյունահեղ պատերազմի, մարտերի հարթակ է եղել տարիներ առաջ: 1994թ.-ին կնքված հրադադարից հետո Լեռնային Ղարաբաղը ինքնիշխանության խորհրդանիշ է դարձել աշխարհասփյուռ հայերի համար:

Բջջային հեռախոսի վրա հայտնվում է «Բարի գալուստ, Ադրբեջան» գրությունը, մինչդեռ ադրբեջանցիներն արդեն վաղուց կորցրել են նախկին անկլավը, որտեղ անհիշելի ժամանակներից բացառապես հայեր են ապրել»,- գրում է հոդվածի հեղինակը:

Տարեկան ընդամենը մի քանի հազար այցելու

Ինչպես նշում է հոդվածագիրը, մոլորակի այս զարմանահրաշ անկյունը ասես քրիստոնեական կղզի լինի, որը տարեկան ընդամենը մի քանի հազար զբոսաշրջիկ է ունենում:

Աշխարհի համար Լեռնային Ղարաբաղը կամ, ինչպես հայերն են անվանում այն, Արցախի Հանրապետությունը ճգնաժամային գոտի է, որը ստեղծվել է ԽՍՀՄ-ի փլուզման հետևանքով առաջացած քաոսից: Այստեղ են գալիս հիմնականում սփյուռքահայերը և նրանք, ովքեր սիրում են իրենց անձնագրում երկրագնդի ամենաանսովոր վայրերն այցելելու կնիքներ դրոշմել:

64-ամյա Իննա Մելքումովայի համար Լեռնային Ղարաբաղը կարոտի վայր է, որի մասին նա գիտի միայն մահացած ծնողների պատմություններից: Իննայի ծագման պատմությունն արտացոլում է այս երկրի ողջ ողբերգությունը: Նրա նախնիներն ապրել են Օսմանյան կայսրությունում, իսկ հետո փրկվել 1915թ.-ի Հայոց ցեղասպանությունից և հասել Ռուսաստան:

Հայաբնակ Ղարաբաղում նրանք նոր հայրենիք են գտել: Բայց խորհրդային շրջանը նոր անակնկալներ է մատուցել նրանց: Ստալինի օրոք ընտանիքը տեղափոխվել է ադրբեջանական Գյոգյոլ, որտեղ էլ ծնվել է Իննան: Այժմ նա ապրում է Երևանում, իսկ նրա ընտանիքը ցրվել է աշխարհով մեկ՝ Ռուսաստան, ԱՄՆ, Գերմանիա:

Այժմ Իննա Մելքումովան և նրա 77-ամյա քույրը՝ Նատալյան, կանգնած են սահմանին: Գերմանիայից ժամանած որդու և այլ հարազատների հետ երկու քույրերը ցանկանում են առաջին անգամ այցելել մոգական Ղարաբաղ:

Երկիրը մինչ օրս անհասանելի է եղել Իննայի համար՝ ինչպես հայերի համար սրբազան Արարատը, որը գտնվում է հարևան Թուրքիայի տարածքում:

Պատերազմի հետքերը

Երբ հատում ենք սահմանը, մեր առջև բացվում է մշակված լեռնային ճանապարհը, որը տանում է դեպի Լեռնային Ղարաբաղի մայրաքաղաք Ստեփանակերտ: 20 տարի է անցել, բայց պատերազմի հետքերը դեռ լրիվ չեն վերացել. Շուշիով անցնելիս գնդակոծված ու լքված տներ ենք տեսնում: Շուշին ադրբեջանցիների վերջին հենակետն է եղել, որտեղից գնդակոծել են Ստեփանակերտը, սակայն հայերը կարողացել են գրավել քաղաքը՝ դուրս մղելով ադրբեջանցիներին:

Հասնելով Ստեփանակերտ՝ մենք կանգ ենք առնում «Տատիկ-պապիկի» հուշարձանի մոտ, որը կառուցվել է կես դար առաջ ու անկախության խորհրդանիշ դարձել:

Ո՞վ է ամենահայտնի հայը

«Քաղաքում ոչինչ չի հիշեցնում պատերազմի մասին: Այն ավելի հանգիստ է և նույնիսկ ավելի մաքուր, քան Երևանը: Բազմամարդ շուկայում կարելի է ժինգյալով հաց գնել, համեղ բլիթ՝ կանաչիով լցոնված: Մեզ սուրճ ու փախլավա են հյուրասիրում:

Ես մարդկանց հարցնում եմ՝ ո՞վ է աշխարհում ամենահայտնի հայը: Պատասխանները տարբեր են, մեկն ասում է՝ Հենրիխ Մխիթարյանը, մյուսը՝ Արթուր Աբրահամը, հետո հնչում են ուրիշ անուններ՝ Շեր, Անդրե Աղասի, Արտեմ Միկոյան: Քիմ Քարդաշյանի անունը լսելիս՝ մարդիկ տարակուսանքով ինձ են նայում: Միակ մարդը, որի համաշխարհային հռչակն անվիճելի է, Շառլ Ազնավուրն է, ու մենք միասին թթի օղիով խմում ենք նրա կենացը»,- եզրափակում է հեղինակը:

ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 5-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով ժամանակավորապես կդադարեցվի հետևյալ հասցեների էլեկտրամատակարարումը.

Երևան քաղաքում՝

10:00-16:00 Չարենցի փ. 55, 59, 61, 63/13 շենքեր, Այգեստան 4, 5, 6, 12 փողոցների սեփական տներ մասնակի, Մարտի 8փ. 13, 18, 34, 36 սեփական տներ, Ալեք Մանուկյան փ. 36 սեփական տուն, Ֆիզկուլտուրնիկների փ. 29, 29/1 սեփական տներ և հարակից ոչ բնակիչ-բաժանորդներ, Ներքին Չարբախ 3, 4, 5, 10 փողոցների սեփական տներ, Ներքին Չարբախ 5-րդ փողոցի 1-ին նրբանցքի սեփական տներ, Լազոյի փ․ 4, 6 շենքեր, Նոր Նորք 1-ին զանգ.՝ Նանսենի փ. 10 շենք, Նոր Նորք 9-րդ զանգ.՝ Վիլնյուսի փ. 41, 45, 49, 53, 55, 55ա, 55բ, 57 շենքեր, թիվ 104 մսուր-մանկապարտեզ և հարակից ոչ բնակիչ-բաժանորդներ,

11:00-15:00 Ջրաշեն 1 և 2 փողոցներ,

11:00-17:00 Բագրատունյաց պող․ 38/1 շենք, Լազոյի, Կաշեգործների փողոցների սեփական տներ և հարակից ոչ բնակիչ-բաժանորդներ, Գ-1 թաղամասն ամբողջությամբ և հարակից ոչ բնակիչ-բաժանորդներ,

Արագածոտնի մարզում՝

10:00-16:00 Աշտարակ քաղաք՝ Տանձանոց թաղամաս, Նարեկացի, Սիսակյան, Վ․Պետրոսյան, Հեքիմյան, Շահազիզ, Շիրազ, Թումանյան, Մաշտոցի և Լինչի փողոցներ, Օհանավան, Ուշի, Արտաշավան և Սաղմոսավան գյուղեր,

Արարատի մարզում՝

10:00-14:00 Սիփանիկ գյուղ մասնակի,

10:30-16:00 Գետազատ գյուղ մասնակի,

11։00-15։00 Արտաշատ քաղաք` Մարքսի, Աճառյան, Արազի, Իսակովի, Դուրյան, Օրբելի, Օգոստոսի 23-ի փողոցներ մասնակի,

13:00-14:00 Նորաբաց գյուղ մասնակի,

Վայոց Ձորի մարզում՝

10:00-13:00 Շատին գյուղ մասնակի,

10:00-16:00 Վայք քաղաք՝ Երկրաբանների փողոց և Ջերմուկի խճուղին՝ մասնակի, Չայքենդ թաղամաս, Խնձորուտ, Նոր Ազնվաբերդ, Զառիթափ, Գոմք, Կապույտ, Ազատեկ, Զեդան, Փոռ, Բարձրունի, Մարտիրոս, Սերս գյուղեր,

11:00-15:00 Եղեգնաձոր քաղաք՝ Մոմիկի, Սևակի փողոցներ մասնակի,

Կոտայքի մարզում՝

11։00-17։00 Կապուտան, Կամարիս, Գեղաշեն, Նոր-Գյուղ, Ջրվեժ գյուղեր մասնակի, Ջրվեժ՝ Բագրևանդ, Մայակ, Բանավան թաղամասեր մասնակի,

10։30-14։30 Զովունի համայնք, ԱԱԾ զորամաս, ԱԻՆ, «Թամարա և Անի», «Նորմա Կաթ» ՍՊ ընկերություններ,

10։30-16։30 Զովունի համայնքի 8, 9 փողոցներ և հարակից ոչ բնակիչ-բաժանորդներ,

Սյունիքի մարզում՝

10:00-11:00 Սիսիան քաղաք՝ Գայի փ. 1, 2, 3 շենքեր,

11:30-12:30 Սիսիան քաղաք՝ Գայի փ. 4, 6, 7, 10, 29ա շենքեր,

10:30-11:30 Շամբ գյուղ և հարակից ոչ-բնակիչ բաժանորդներ,

12:00-17:00 Աղիտու, Նորավան, Վաղատնի, Որոտան գյուղեր և հարակից ոչ-բնակիչ բաժանորդներ:

ՀԷՑ–ից հիշեցնում են, որ սպառած էլեկտրաէներգիայի, անջատումների, ձեր իրավունքներին կամ պարտականություններին վերաբերող, ինչպես նաև այլ հարցերի առնչությամբ կարող եք զանգահարել 1-80 և 0 8000 0 180 շուրջօրյա գործող հեռախոսահամարներով:

Էներգետիկ առումով ծանր տարի է սպասվում. ատոմակայանը 140 օր կկանգնի