Ալեքսանդր Գուչկով

Ինչպես ՌԴ դեսպանատան ամենաջահել դիվանագետը հայտնվեց Երևանում ու յուրային դարձավ

182
(Թարմացված է 20:31 10.02.2020)
26-ամյա Ալեքսանդր Գուչկովը երբեք չի պատկերացրել, որ դիվանագետ կդառնա և կաշխատի Հայաստանում: Դիվանագիտական աշխատակցի օրը` փետրվարի 10-ին, Sputnik Արմենիան զրուցել է Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանատան ամենաերիտասարդ դիվանագետի հետ։

Ասում են, որ իսկական դիվանագետը ցանկացած հարցում համաձայնելուց առաջ պետք է երկու անգամ «ոչ» պատասխանի։ Թեև Ալեքսանդրը գրեթե միանգամից համաձայնում է հարցազրույց տալ, բայց սադրիչ հարցերին «կուլ չի գնում»։

– Ասում են` Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի բոլոր ուսանողները հղփացած են, ճի՞շտ է, – հարցնում եմ ես։

– Կարծում եմ, որ սա կարծրատիպային մտածելակերպ է։ Բոլոր համալսարաններում էլ հարուստ ընտանիքի երեխաներ կան,– հանգիստ պատասխանում է նա։

– Չե՞ք զայրանում, երբ Հայաստանում մարդիկ ձեզ հետ խոսելիս ռուսերենի չեն անցնում, – շարունակում եմ ես։

– Ոչ, ինչո՞ւ պետք է զայրանամ։ Իրականում միայն մի դեպք եմ հիշում, երբ մատուցողներից մեկը մեզ բացատրեց, որ ռուսերեն չի խոսում։ Մենք անցանք անգլերենի։ Երբեմն սրճարաններում ո՛չ ռուսերեն, ո՛չ անգլերեն ճաշացանկ չի լինում։ Այդ ժամանակ ստիպված ես լինում նկարներով կողմնորոշվել, – պատասխանում է նույնքան հանգիստ տոնով։

Пресс-секретарь посольства России в Армении Александр Гучков
© Sputnik / Janna Poghosyan
Ալեքսանդր Գուչկով

Ալեքսանդր Գուչկովը 26 տարեկան է, մոտ 1.5 տարի է` Հայաստանում ՌԴ դեսպանատան մամուլի քարտուղարն է։ Դեսպանատան ամենաերիտասարդ դիվանագետն է, որը մինչև դպրոցի վերջին դասարանները երազել է բոլորովին այլ բանով զբաղվել։

– Ուզում էի ավտոմրցարշավորդ դառնալ։ Մինչ օրս այդ երազանքն ապրում է իմ մեջ։ Երբեմն հանգստյան օրերին Երևանում կարտինգով եմ զբաղվում։ Բայց ինձ գտա դիվանագիտության ոլորտում։ Աշխատանքը երբեք չի վերջանում, միապաղաղ չէ, ամենակարևորը` արվում է ի բարօրություն երկրիդ, – ասում է Գուչկովը։

Իր այսօրվա պաշտոնի համար Ալեքսանդրն ինչ–որ չափով պարտական է ծնողներին. նրանք 6 տարեկանից որդու ուղարկել են սովորելու Սմոլենսկի անգլերենի խմբակներից մեկը։ Սաշայի մայրն անգլերենի մասնագետ է, այդ հանգամանքը ստիպել է, որ տղան ավելի ջանասիրաբար սովորի օտար լեզուն։ Շուտով նա անգլերենի օլիմպիադայում մրցանակային տեղ է զբաղեցրել, ինչը հավասարազոր է եղել ամենաբարձր գնահատականին` 100 միավոր անգլերենի քննության համար։ Ապագա դիվանագետը սկսել է հետաքրքրվել այն համալսարաններով, որտեղ ընդունվելու համար անգլերենի քննություն է պահանջվել։ Ընտրությունը կանգ է առել Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի վրա։ Գուչկովը նաև ռուսաց լեզու և պատմություն է հանձնել ու այդ հեղինակավոր բուհի ուսանող դարձել։

Пресс-секретарь посольства России в Армении Александр Гучков
© Sputnik / Janna Poghosyan
Ալեքսանդր Գուչկով

– Ծնողներս մտահոգվեցին, թե ինչպես եմ իրենցից հեռու ապրելու Մոսկվայում։ Հարցնում էին` համոզվա՞ծ եմ, որ կկարողանամ։ Երբ համալսարանն ավարտեցի ու Հայաստանում աշխատելու առաջարկ ստացա ՌԴ ԱԳՆ–ից, մայրս ու հայրս շատ էին ուրախացել. «Հայաստանն այնքան մոտ է, կարող ես հաճախ այցելել մեզ»։ Դե իհարկե, ընդամենը 2.5 ժամ ինքնաթիռով և 4 ժամ գնացքով, և ես Սմոլենսկում կլինեմ», – ժպտալով հիշում է Գուչկովը։

Մագիստրատուրայի առաջին կուրսում Գուչկովը փոխանակման ծրագրով տեղափոխվել է Երևանում գործող Հայ–ռուսական համալսարան։ Պատմում է, որ Հայաստանն առաջին իսկ օրվանից հարազատի պես է ընդունել. մարդիկ ընկերասեր են, խոսում են ռուսերեն, ընդհանուր մշակույթ և պատմություն կա։

– Ուղղակի պիտի ընտելանայի, որ քաղաքի ցուցատախտակները հայերեն են։ Դրանից բացի, իհարկե, եղանակն էր ինձ համար նորություն։ Սմոլենսկում, Մոսկվայում, նույնիսկ Գյումրիում ամառն ամառ է, ձմեռը` ձմեռ։ Իսկ Երևանը... առանձնահատուկ է։ Այստեղ և՛ ամռանն է ամառ, և՛ ձմռանն է ամառ, և՛ աշնանն ու գարնանն է ամառ», – ասում է Սաշան։

ՀՌՀ–ում ուսումն ավարտելուց հետո Սաշան վերադարձել է Մոսկվա, պաշտպանել դիպլոմայինը, սկսել է աշխատել ԱԳՆ–ում։ Այնտեղ նրան առաջարկել են առաջին գործուղմամբ մեկնել Հայաստան։ Մի մարդու համար, որն արդեն Մոսկվայի փողոցներում էր տարբերում հայերեն խոսքը և ճիշտ արտասանում օտարերկրացիների համար սարսափազդու «շնորհակալություն» բառը, այդպիսի գործուղումն իսկականն էր։ 2018 թվականի սեպտեմբերի վերջին Ալեքսանդր Գուչկովը դարձավ Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանատան մամուլի քարտուղարը, և սկսվեց իսկապես հասուն կյանքը։

Աշխարհի ամենաջահել վարչապետը կկառավարի աշխարհի ամենաերջանիկ երկիրը

– Հիշում եմ` ինչպես էի 2018 թվականի դեկտեմբերին անհանգստանում դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինի ասուլիսի ժամանակ։ Սա առաջին մեծ միջոցառումն էր, որի կազմակերպմանը ես էլ էի մասնակցել։ Մտածում էի` բա որ հանկարծ չնկատեմ դեսպանին հարց տալու համար լրագրողի բարձրացրած ձեռքը։ Այդ լարվածությունը մինչև այսօր էլ կա մեծ միջոցառումների ժամանակ, չեմ ուզում նույնիսկ չնչին սխալ թույլ տալ, – պատմում է նա։

Թեև Սաշան ապագայի հետ կապված լուրջ ծրագրեր դեռ չունի, բայց ցանկացած դիվանագետի պես ուզում է մի օր դեսպան դառնալ։

– Այլ երկրներ գործուղվելուց հետո, երբ ես Ռուսաստանի դեսպանատանը նաև այլ պաշտոններ զբաղեցնեմ, հետաքրքիր կլիներ Հայաստան վերադառնալ դեսպանի կարգավիճակում։ Ես ինձ երբեք այստեղ օտարերկրացի չեմ զգացել, – ասում է Գուչկովը։

Մենք զրուցում ենք Երևանի Մանկական այգում (նախկինում՝ Կիրովի անվան), և մեր զբոսանքի ընթացքում Սաշան նույնքան ծանոթների է հանդիպում, որքան ես, որ արդեն 24 տարի ապրում եմ Երևանում։ Այգու սրճարանի աշխատակիցները լսում են, որ ռուսերեն ենք խոսում, իրենք էլ են անցնում ռուսերենի և առաջարկում սեղանի շուրջ շարունակել զրույցը, որտեղ երևանյան արևը չի այրում։ Սաշան հրաժարվում է. երևանյան «հատուկ» արևին նա արդեն վաղուց է ընտելացել։

182
թեգերը:
Ալեքսանդր Գուչկով, դեսպանատուն, Ռուսաստան, Դիվանագետ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Փաշինյանն ասաց` երբ պաշտոնական այցով կմեկնի Ռուսաստան
«Սելֆին» հայերեն բառ է. Փաշինյանի և Միշուստինի առաջին հանդիպումը կատակով սկսվեց. տեսանյութ
ՌԴ քաղաքացիություն հնարավոր կլինի ստանալ առանց հայկական անձնագրից հրաժարվելու
Գագիկ Ծառուկյան, արխիվային լուսանկար

Երբ նախագիծը հաստատվում էր, խաղատունը կառուցված էր. ինչպես «մոլորվեց» ՀՀ կառավարությունը

731
(Թարմացված է 22:21 15.06.2020)
Կառավարության 2013թ.-ի որոշումից պարզ է դառնում, կառավարության անդամները պետք է որ տեղյակ լինեին Սևանի ճանապարհին Գագիկ Ծառուկյանի խաղատների կառուցման պատմությունից, եթե, իհարկե, կարդային, թե ինչ որոշում են ընդունում:

ԵՐԵՎԱՆ, 15 հունիսի – Sputnik. Նելլի Դանիելյան. ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանին պատկանող խաղատները, ժամանցի ու հանգստի հանրահայտ վայրերը, պարզվում է` գրանցվել, գործել ու շահույթ են ստացել ապօրինի ճանապարհով՝ համեմայնդեպս 2014թ-ի հունվարից հետո:

Նման հայտարարություն հունիսի 14-ին արեց ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայությունը՝ պաշտոնական հաղորդագրություն տարածելով Ծառուկյանին պատկանող այդ բիզնեսների մասին:

Ըստ ԱԱԾ բացահայտումների, Ծառուկյանը «մոլորության մեջ է գցել պատկան մարմիններին», «ստացել ՀՀ կառավարության հավանությունը» և այդ գործունեության արդյունքում պետությանը պատճառել 29 մլրդ 750 մլն դրամի վնաս:

Իրեն մեղսագրվող այս ու ոչ միայն այս արարքի մասին, պարզվում է` Գագիկ Ծառուկյանն իմացել է միայն հունիսի 14-ին, այն էլ՝ պատահաբար, համացանցից: Տեղեկությունը Sputnik Արմենիային հայտնեց նրա փաստաբան Էմին Խաչատրյանը:

«Հարց է առաջանում, թե պարոն Ծառուկյանը ինչպես կամ որտեղից պիտի իմանար հարուցված քրեական գործերի մասին, եթե որևէ կարգավիճակ չի ունեցել»,- ասաց նա:

Պարզվում է` ԲՀԿ ղեկավարին այդ մասին չեն ասել անգամ ԱԱԾ-ում 8 ժամ հարցաքննելիս, քանի որ, ըստ փաստաբանի, այնտեղ խոսքը բոլորովին այլ քրեական գործերի մասին է եղել։ Մասնավորապես՝  նա կանչվել է ՊԵԿ նախկին նախագահ Գագիկ Խաչատրյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործով` որպես վկա:

Էմին Խաչատրյանը նշեց, որ բացի մամուլում հրապարակված հաղորդագրություններից ու Ծառուկյանի տանն իրականացրած խուզարկության որոշումներից ու արձանագրություններից, քրեական գործին անչվող այլ նյութերի հետ ծանոթանալու հնարավորություն դեռ չեն ունեցել: Նույնիս տեղյակ չեն, թե ինչ  կարգավիճակ ունի իր վստահորդն այդ քրեական գործով:

Ծառուկյանի խաղատնային բիզնեսի մասին այլ պարզաբանում այս պահին ո՛չ իրավապահները, ո՛չ Ծառուկյանի պաշտպանները չեն տալիս: Քրեական գործի մասին հայտարարություն է արել միայն «Օնիրա Քլաբ» ՍՊԸ  տնօրինությունը՝ նշելով, որ Գագիկ Ծառուկյանը որևէ  անմիջական առնչություն չունի «Օնիրա Քլաբ» ՍՊԸ-ի գործունեության հետ այն պարզ պատճառով, որ ընկերությունը հանձնված է հավատարմագրային կառավարման, և դրա մենեջմենթն իրականացնում են Անգլիայից ու Ռուսաստանից ժամանած թոփ մենեջերները:

Թե ինչ ավարտ կունենա այս` արդեն բավական աղմուկ հանած պատմությունն ու ինչ հանգուցալուծում կստանա բացված քրեական գործը, պարզ կլինի թերևս տարիներ անց, երբ կկայացվի դատական վերջնական ակտը: Իսկ մինչ այդ, չխախտելով անմեղության կանխավարկածը և օգտվելով հրապարակային աղբյուրներից, փորձենք հասկանալ, թե ինչից սկսվեց ամեն ինչ ու ինչ նպատակով Գագիկ Ծառուկյանը «մոլորեցրեց» ՀՀ այն ժամանակվա կառավարությանը:

Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, երբ 2013թ-ին կառավարությունը որոշեց Երևանից ու ՀՀ մյուս բնակավայրերից հանել բոլոր խաղատները և դրանք տեղափոխել 50 կմ հեռու: Իսկ Ծառուկյանն արդեն Երևանին շատ մոտ կառուցել ու անգամ շահագործում էր որոշ խաղատներ:

«Շահումով խաղերի և խաղատների մասին» ՀՀ օրենքում այս փոփոխություններն ԱԺ-ում ընդունվեցին 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ու պետք է իրավական ուժ ստանային 2014թ-ի հունվարի 1-ից:

Բայց ԱԺ որոշումից 2 օր առաջ՝ դետեմբերի 26-ին, ՀՀ կառավարությունը մի որոշում ընդունեց, որով թույլ տվեց, որ Ծառուկյանի՝ Կոտայքի մարզի Վերին Պտղնի գյուղի Երևան-Աբովյան խճուղի 5 հասցեում կառուցված խաղատները շարունակեն գործել:

Նման իրավունք էր ընձեռում օրենքում ներառված այն բացառությունը, որ խաղատունը բնակավայրին մոտ կարող է կառուցվել միայն կառավարության հավանությանն արժանացած 40 միլիարդ դրամից ավելի ներդրումային ծրագրի դեպքում:

Կառավարության պաշտոնական կայքում հրապարակված 2013թ-ի հիշյալ որոշումից տեղեկանում ենք, որ «Օնիրա Քլաբի» ծրագիրը գնահատվել էր 45-50 միլիարդ դրամ: 

Նման գնահատում էր արել «Հ. Ս.ՊՌՈ» ՍՊԸ-ն, որին էլ հանձնարարվել էր նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի կազմումը՝ 13.597 հա հողամասի վրա համալիրը կառուցելու համար։

«Ծրագրի իրականացման արդյունքում կմատուցվեն բարձրակարգ ծառայություններ, կապահովի էլ ավելի գրավչություն, հատկապես օտարերկրացիների համար, և արդյունավետ ֆինանսատնտեսական գործունեություն։ Ծրագրի իրականացման արդյունքում կստեղծվեն լրացուցիչ աշխատատեղեր»,- ասված է կառավարության որոշման հիմնավորման մեջ:

Հետաքրքական է, որ դեկտեմբերի 26-ին ընդունված որոշման մեջ գրված է. «ծրագրի իրականացումը նախատեսվում է ավարտել 2013 թվականին»:

«Խնձոր կերեք». ձայներ բերելու առնչությամբ ԲՀԿ–ական պատգամավորների արձագանքը

Կառուցվող խաղատների ու ժամանցի կենտրոնների սեփականատեր «Օնիրա Քլաբ» ՍՊԸ-ն պետական գրանցում է ստացել 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, ու, ըստ կառավարության որոշման, հենց նույն օրն էլ հրավիրված «բաժնետերերի ժողովում հաստատվել է վերոհիշյալ ներդրումային ծրագիրն, ու դրա արդյունավետ իրականացման գործընթացն ապահովելու պատասխանատվությունը վերապահվել «Մուլտի ԳրուպԿոնցեռն» ՍՊԸ-ի գլխավոր տնօրեն Սեդրակ Առուստամյանին և նույն ընկերության ֆինանսական տնօրեն Գեղամ Թովմասյանին։

Բանն այն է, որ համաձայն պետական գրանցման տեղեկատվության` «Օնիրա Քլաբի» հիմնադիրներն են«Մուլտի ԳրուպԿոնցեռն»-ը, Գագիկ Ծառուկյանն ու նրա կինը՝ Ջավահիր Ծառուկյանը:

ՀՀ կառավարության որոշման մեջ, ի դեպ, չի թաքցվում, որ խաղատների կառուցումը նոր չի սկսվելու, այլ սկսվել է դեռ 2 տարի առաջ: «Համաձայն ներդրումային ծրագրի` «Օնիրա Քլաբ» ՍՊԸ-ն 2011 թվականից Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզի Վերին Պտղնի գյուղի Երևան-Աբովյան խճուղի 5 հասցեում` 13,597 հա հողամասի վրա, ձեռնարկել է ժամանցի և հանգստի կենտրոնի կառուցումը։ Շինարարական աշխատանքները 2013 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դրությամբ ամբողջովին ավարտվել են և գնահատվել անկախ գնահատող «Էյ Էնդ Էմ ֆայնենշլ Քոնսալթինգ» ՓԲԸ-ի կողմից։ Վերջինիս կողմից, համաձայն հաշվետվության, ընկերության գույքը գնահատվել է 61 146 139 340 դրամ, այդ թվում` շենքերը և շինությունները` 59 039 197 608 դրամ, հողամասը` 1 809 665 732 դրամ, շարժական գույքը` 300 276 000 դրամ»,- ասված է կառավարության որոշման մեջ:

Փաստորեն, ստացվում է, որ կառավարությունն այնքան էլ «մոլորված» չի եղել ու որոշումը կարդալով կարող էր հասկանալ, որ 59 մլրդ դրամի շենք-շինություններն արդեն կառուցված են ու նոր չէ, որ պիտի կառուցվեն, կամ գոնե պիտի կռահեր, որ դեկտեմբերի 26-ին շինարարությունը սկսելու դեպքում հազիվ թե մինչև տարեվերջ հասցնեն ավարտել:

Թե ինչ է հասկացել կառավարությունն ու ինչպես է թույլ տվել, որ իրեն «մոլորեցնեն» գուցե նախաքննությունը կպարզի, իսկ մինչ այդ նշենք, որ հունիսի 14-ին տարածած հայտարարության մեջ ԱԱԾ-ն ևս գրել էր, որ «Օնիրա Քլաբ» ՍՊԸ-ի և նրա հիմնադիրների ու մասնակիցների կողմից կառուցված 13.377  հա մակերեսով ժամանցի վայրերը, ինչպես նաև արդեն իսկ գործող «Շանգրի Լա» խաղատունը 2011թ. հունվարի 19-ին պետական գրանցում են ստացել ՀՀ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեում:

Բացի այդ, ըստ ԱԱԾ-ի, «Օնիրա Քլաբը» խաղատնային բիզնեսի արտոնագիրը ստացել է 2013 թ. դեկտեմբերի 27-ին՝ մեկ խաղատան համար, բայց դրանով շահագործել 2 խաղատուն: «Օնիրա Քլաբի» տարածած պարզաբանման համաձայն` դրանք ոչ թե տարբեր խաղատներ են, այլ նույն խաղատան երկու սրահներ: Այս հարցը ևս վերջնական պատասխան կստան դատարանում:

Ծառուկյանն ու Վանեցյանը մի քանի անգամ հանդիպել են նույն այգում. ԱԺ փոխխոսնակ

Իսկ մինչ այդ հիշեցնենք, որ 2013թ-ին, երբ կառավարությունն ընդունում էր Ծառուկյանի ներդրումային ծրագրի մասին վիճահարույց որոշումը ՀՀ վարչապետն էր Տիգրան Սարգսյանը: Իսկ որոշումը կառավարությանն է ներկայացրել ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավար- նախարար Վաչե Գաբրիելյանը:

Հիշեցնենք՝ ՀՀ ԱԱԾ-ն հունիսի 14-ի վաղ առավոտից  խուզարկություն է իրականացրել ԲՀԿ առաջնորդ, պատգամավոր Գագիկ Ծառուկյանի Առինջ գյուղի առանձնատանը: Ավելի ուշ Ծառուկյանին հրավիրել էին ԱԱԾ՝ հարցաքննության:

Գագիկ Ծառուկյանի հարցաքննության ընթացքում ԱԱԾ-ն հանդես եկավ մի քանի  պաշտոնական հայտարարություններով, որտեղ ներկայացրեց Ծառուկյանի նկատմամբ կատարված քննչական գործողությունների իրավական հիմքերն ու հարուցված 3 քրեական գործեր:

Առաջին քրեական գործը վեերոհիշյալ խաղատներին վերաբերող գործն է, երկրորդը վերաբերում է 2017թ-ի խորհրդարանական ընտրություններին: Ըստ գործի նյութերի` ԲՀԿ-ն  հարյուր հազարների ընտրակաշառք է բաժանել:

Իսկ երրորդ քրեական գործը վերաբերում է Կոտայքի մարզի Առինջ համայնքում Ծառուկյանին պատկանող «Նյու» ընկերությանն օտարված հողատարածքին: Առինջի գյուղապետի ու ավագանու անդամների անօրինական որոշումների արդյունքում, ըստ գործի, համայնքին պատճառվել է շուրջ 400 մլն դրամի վնաս: Երեք քրեական գործերով նախաքննությունը շարունակվում է:

731
թեգերը:
Տիգրան Սարգսյան, Հայաստանի Հանրապետական կուսակցություն (ՀՀԿ), ՀՀ կառավարություն, ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայություն. ԱԱԾ, խաղատուն, Գագիկ Ծառուկյան, Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն (ԲՀԿ)
թեմա:
Գագիկ Ծառուկյանի շուրջ ծավալված իրադարձությունները
Ըստ թեմայի
Թաթոյանն ամփոփիչ հայտարարություն է արել Ծառուկյանի հետ կապված իրադարձությունների մասին
Ծառուկյանն ու Վանեցյանը մի քանի անգամ հանդիպել են նույն այգում. ԱԺ փոխխոսնակ
ԱԺ նիստում ընդգրկվել է Ծառուկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելու միջնորդությունը
Մեղրաձորի հանքավայրը

Հանքափորների մահվան հետքերով. Մեղրաձորում շնչահեղձ են եղել մի գրամ ոսկու համար

549
(Թարմացված է 19:25 11.06.2020)
Մեղրաձորում վաղուց այդպիսի ողբերգություն չէր եղել. հանքում միանգամից 3 մարդ է մահացել։ Sputnik Արմենիան փորձել է պարզել, թե ինչու են գյուղի բնակիչները հանուն նման վաստակի պատրաստ վտանգել սեփական կյանքը։

Արամ Գարեգինյան, Sputnik Արմենիա

Կոտայքի Մեղրաձորում հող այդքան շատ չեն մշակում.  հիմնականում աշխատում են հանքում։ Նրանց մեջ կան նաև շատ ապօրինի հանքափորներ (որոնց տեղացիներն ասում են «չղջիկներ»)։

Կաթ, թե՞ ոսկի

Ահա այն հաշվարկը, որը կատարում են մեղրաձորցի տղամարդիկ (հատկապես երիտասարդները, ովքեր ուզում են ավելի շատ փող վաստակել)։ Հայաստանում մի կովից մեկ տարում կարելի է 2-2.5 տոննա կաթ ստանալ և վաճառել այն 300-400 հազար դրամով։ Նույնքան կարելի է ստանալ 15 գրամ ոսկի վաճառելով, ընդամենը մեկ–երկու շաբաթում։ Նման հաշվարկն է, որ նախանցած գիշեր ողբերգական է դարձել երեք հոգու համար։ Նրանք սարի խորքն են մտել 50-100 մետր և միացրել իրենց մեծ դրելներն ու դիզել-գեներատորները («դվիժոկ») (չէ որ սարի խորքում հոսանք չկա)։ Այդ նեղվածքում էլ  շնչահեղձ են եղել «դվիժոկի» շմոլ գազից։

Село Мехрадзор, где находится Мехрадзорский золотой рудник (10 июня 2020). Котайкская область, Армения
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Մեղրաձորը

Գյուղապետ Նարեկ Հարությունյանը մեր հարցերին հրաժարվեց պատասխանել։

«Հերիք է, անընդհատ նման բաներով հետաքրքրվեք։ Ումից ուզում եք հարցրեք, ինձ հանգիստ թողեք», – հայտարարեց  նա։

Հանքավայրի տնօրեն Վարդան Մարգարյանը խնդրեց իրեն չնկարահանել։ Առանց այդ էլ ամբողջ օրը ոստիկանների և քննիչների հարցերին է պատասխանում, մամուլի ժամանակը չէ։  Բայց զրուցել այնուամենայնիվ համաձայնեց։

Ոսկե «գողոն»

Նույնիսկ եթե հանքի տնօրինությունը լքված թունելները լցնում է քարով ու հողով, «չղջիկներն» էլի կարողանում են անցնել. նրանք և՛ բահ ունեն, և՛ քլունգ։ Իսկ ամենակարևորը` գիտեն, թե որտեղ անեն իրենց գործը։

Руда из Мехрадзорского золотого рудника (10 июня 2020). Котайкская область, Армения
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Մեղրաձորի հանքավայրից ստացածը

Ապօրինի հանքափորներից ոմանք հանքավայրի նախկին աշխատակիցներ են. նրանք գիտեն` որտեղով են անցնում ոսկու երակները և որտեղ փնտրել ոսկու մնացորդները։  Բավարար է մեկ իմացող մարդ լինի, հավաքի իր եղբայրներին կամ ընկերներին և ցույց տա, թե որտեղ է պետք փորել։

Ապօրինի հանքափորներ կան նաև մյուս հանքավայրերում, սակայն Մեղրաձորում  նրանց ավելի հեշտ է, քանի որ այստեղ ոչ թե բաց հանք է, որտեղ ամեն ինչ ի տես է, այլ՝ փակ հանքահոր։ Բացի այդ, Մարգարյանի խոսքով, հանքավայրն էլ այդքան մեծ չէ, ինչպես Սոթքի կամ Շահումյանի դեպքում, անվտանգության աշխատակիցներ պահելն այստեղ ձեռք չի տալիս։ Այսքանին գումարած` հանքն ունի տասնյակ ուղիներ, և «ամեն մի ծակին» հետևելը, տնօրենի խոսքով, պարզապես անհնար է։

Էլի փոքր հանքեր կան, բայց դրանց ավելի հեշտ է։ Օրինակ, Մղարթի  հանքը Ծառուկյանինն է , Մարգարյանը բացատրում է, որ նրա «ախռանան» այսօր արդեն այդքան էլ «արխային» չէ, ինչպես նախկինում, բայց մեկ է՝ նրանցից զգուշանում են։ Բացի այդ էլ այնտեղ հանքը բաց է, ու ամեն ինչ՝ աչքի առաջ։

«Չղջիկները»՝  յուրաքանչյուրն իր հատվածում, մեկ ամսում միասին կարող են 50-100 գրամ ոսկի տանել։  Այդքան էլ մեծ թիվ չէ (ամսական ձեռնարկությունը 8-10 կգ է հանքարդյունահանում), սակայն փոքր էլ չէ։ Տնօրենի խոսքով` ոսկի կարող են տանել նաև հանքի օրինական աշխատակիցները։

«Օրինակ` հանքի աղքատ հատվածներում շատերի մոտ հորատանցումը 2-3 անգամ արագ է ստացվում, քան հարուստներում ։ Ինչո՞ւ։ Որովհետև այստեղ նրանք ավելի երկար են կանգ առնում։ Վարպետը մի րոպեով աչքը թեքեց, թե չէ, աշխատողը մի կտոր իր համար կոտրեց և դրեց կուրտկայի գրպանը կամ սապոգի մեջ։ Մեկ-մեկ վարպետն էլ կարող է նրանց հետ փայ մտնել», – ասում է Մարգարյանը և հավելում, որ բնականաբար, հանքում կան նաև բարեխիղճ աշխատողներ, բոլորին մեղադրելը չափազանց անարդար կլինի։

«Նոբելյան քիմիկոսները» և 6-րդ վարչությունը

Գիտության պատմության մեջ հայտնի դեպք կա, թե ինչպես էր հունգարացի քիմիկոս Դյորդ դե Հևեշին թաքցրել իր երկու գերմանացի գործընկերների նոբելյան մեդալները (Գերմանիայում գիտնականներին արգելված էր նոբելյան մրցանակների նշաններ  ունենալ)։ Նա հալեցրել էր դրանք ազոտաթթվի և աղաթթվի խառնուրդում («արքայաջուր»), իսկ պատերազմից հետո ոսկին վերականգնել էր և փոխանցել Նոբելյան կոմիտե, որտեղ նրա գործընկերների համար նորից պատրաստել էին մեդալներ։

Мехрадзорский золотой рудник (10 июня 2020). Котайкская область, Армения
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Մեղրաձորի հանքավայրը

Մեղրաձորում ոչ մեկի դրանով չես զարմացնի. «արքայաջրի» և այլ ռեակտիվների մասին շատերն անգիր գիտեն ։ Կան մարդիկ, որոնք տանը գաղտնի փոքր արտադրամասեր ունեն, որտեղ հանքաքարից ոսկի են ստանում։ Երկու տարի առաջ  նրանց հետքը բռնել էր ոստիկանության 6-րդ վարչությունը (կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարով զբաղվող) և ավելի քան 20 հոգու հեռախոսազրույցներ է գաղտնալսել` «քիմիկոսների», «չղջինկերի» և այլն։

«Սակայն 2018 թվականի համաներումից հետո այդ մարդկանց ազատել են, ու նրանք նորից վերադարձել են իրենց գործին», – հավելեց Մարգարյանը։

Պարզվել էր նաև, թե որտեղ են նրանք իրացնում այդ ոսկին. ճանապարհներից մեկը տանում էր Երևանի խոշոր ոսկու շուկաներից մեկը։ Շարունակվել է հետաքննությունը, թե ոչ, Մարգարյանը տեղյակ չէ։

Բենզինով ջիպ

«Առանց հանքի էլ գյուղում գործ կա»,- մեզ հետ զրույցում ասում են տեղացիները ։ Դաշտերի ու արոտավայրերի մի զգալի մասը գյուղում չի օգտագործվում։ Մարդիկ սովորել են աշխատել կա՛մ հանքում, կա՛մ Մոսկվայում։ Գյուղի բնակիչ տիկին Սիրանույշն ասում է, որ այնտեղ մեղրաձորցիները վերելակների վերանորոգմամբ են զբաղվում։

Руда из Мехрадзорского золотого рудника (10 июня 2020). Котайкская область, Армения
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Մեղրաձորի հանքավայրից ստացածը

Այս տարի վիրուսի պատճառով նրանք ստիպված տանն են մնացել։  Երեք մահացածներից հենց մեկը նախկինում Մոսկվայում էր աշխատում։

Այդ չարաբաստիկ օրը` հունիսի 9-ին, երբ  ընկերները չսպասեցին իրեն և ևս երկուսին, գնացին հասույթի հետևից, մտան թունել և թունավորվեցին շմոլ գազից։ Նրանց անմիջապես Հրազդանի հիվանդանոց տեղափոխեցին։ Նրանց մեջ էր նաև ջիպի տերը, որը նույնպես մինչ այդ խոպան էր գնում Մոսկվա։

«Ջիպ էր, էն էլ գազով չէ, բենզինով։ Գյուղում, երբ որ մարդկանց մեքենայից հանում էին, երևաց, որ ներսը գազի բալոն չկա», – պատմում է գյուղի բնակիչներից մեկը։

Ավելորդ է նկարագրել, թե Հայաստանում բենզինով ջիպ ունենալը ինչ «հարգանք ու պատվի» նշան է... Այդ ջիպում նստածներից մեկին հիվանդանոց էին տեղափոխում գլխի վրա խաչած ձեռքերով։

Հանքահումքի միջազգային գների անկումը կարող է ուղղակիորեն հարվածել ՀՀ տնտեսությանը 

«Նրա ձեռքերը բացեցին, ինքը նորից գլխին սեղմեց։ Դե պատկերացրեք՝ էդ ինչ անտանելի ցավ ուներ գազից, որ էդ անգիտակից վիճակում էլ էդ ցավից չէր պրծնում», – ասում է տեղի բուժկետի բուժքույրը։

Երիտասարդներն ուզում են ջիպ քշել, բայց արժի՞ դրա համար այդպիսի գին վճարել։ Սա այդ տղաների մայրերին հուզող գլխավոր հարցն է։

Իսկ առա՞ջ

Գյուղում աշխատանքը նախկին ծավալով չկա, անհամեմատ քիչ է։  Խորհրդային տարիներին այստեղ կոլտնտեսություն է եղել, մեծ անասնաբուծական ֆերմա (Միության փլուզումից հետո դրա պատերն ու տանիքը քանդել-տարել էին)։ Միայն գյուղում չէ, որ աշխատում էին. ամեն առավոտ ծառայողական ավտոբուսները, մեկը մյուսի հետևից, գյուղից Հրազդան էին տանում մի քանի հարյուր մարդու։ Այստեղ գործում էր արդյունաբերական հսկա «Հրազդանմաշը», որտեղ աշխատում էր ավելի քան 15 հազար մարդ։ 2000-ականներին քարուքանդ արին նաև «Հրազդանմաշը», ու այսօր քաղաքում էլ գործ չկա (հրազդանցիներն են անգործ նստած, էլ ուր մնաց գյուղացին գործ գտնի)։ Սակայն գյուղից քիչ հեռու վերջերս սկսեց աշխատել մեծ ջերմոցային համալիրը, ուր մի քանի գյուղացի դասավորվեցին աշխատանքի։ Վերջապես, սեփական հողի միջոցով էլ մի կերպ գլուխդ կպահես։

Мехрадзорский золотой рудник (10 июня 2020). Котайкская область, Армения
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Մեղրաձորի հանքավայրը

«Տղաս էլ էր առաջ Մոսկվայում աշխատում, հիմա կով էլ կարող է արածեցնել, ոչխար էլ, գործից չի ամաչում։ Ու էդպես մենակ ինքը չի, կան էդպիսի մարդիկ», – ասում է կինը։

Լեռնագործ բանվորները հանքահորերում կարող են հազար դոլարից ավելի վաստակել, իսկ ընդհանուր առմամբ`հանքում միջին աշխատավարձը մոտ 300 հազար դրամ է։ Մաքուրով մնում է մոտ 230 հազար։ Նույնիսկ Երևանի համար այդքան էլ վատ չէ, գյուղի համար` առավել ևս։ Իհարկե, տիկին Սիրանույշը նկատում է, որ կովերից ու հողից այդքան չես ստանա, բայց գոնե քո մթերքը կունենաս, իսկ հանքում աշխատողը դա առնում է։

«Աշխատավարձերը վատ չեն, բայց գներն էլ են դրան համապատասխան։ Ասենք, տնական ձուն  80 դրամ է՝ Երևանի պես։ Այսինքն` ոնց որ թե քիչ չեն վաստակում, բայց դե ծախսում էլ են», – հավելում է նա։

Руда из Мехрадзорского золотого рудника (10 июня 2020). Котайкская область, Армения
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Մեղրաձորի հանքավայրից ստացածը

Այնպես չէ, որ գյուղի գործը հեշտ է (քաղաքացին դա գիտի, գյուղացին` առավել ևս)։ Սակայն ապօրինի գործ անելն էլ շատ ուրախ բան չէ։ Հանքում մահացած երեքից մեկի հայրն էլ էր տարիներ առաջ նույն կերպ մահացել. իրենց բարեկամներից մեկին էր փորձում գետնի տակից հանել։

Հանքի տնօրեն Վարդան Մարգարյանն ասում է, որ թեև «չղջիկները» օրենք են խախտում, սակայն նրանց մասին միայն վատն ասել չի կարելի։ Հինգ կոպեկի համար իրար «բողազից չեն բռնում»։ Նույնն է ասում նաև տիկին Սիրանույշը։

«Բացի էդ, մեծերը 90-ականներին կռվել ենԱրաբոյի ջոկատում, Սասունի մոտ... Իրենք էլ, իրենց երեխաներն էլ իրենց մարդավարի էին պահում։ Կարող էին վիճել, բայց որ ոսկու կամ փողի համար իրար վրա դանակ քաշեն` էդպիսի բան չի եղել։ Գողական բարքեր էլ չկային, մեր մարդիկ էդպես չեն», – ասում է կինը։

Мехрадзорский золотой рудник (10 июня 2020). Котайкская область, Армения
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Մեղրաձորի հանքավայրը

Հիմա գործազուրկ գյուղացիների ընտանիքներում մտածում են, թե ինչպես գումար վաստակեն, իսկ իրենց զավակներին կորցրած երեք ընտանիքներում փորձում են հասկանալ, թե ինչպես շարունակեն ապրել։

549
թեգերը:
Գյուղ, Մահ, Ոսկի, հանքարդյունաբերություն, հանք

Եվրամիությունը ԱՄՆ–ին դեմարշ է հղել. ո՞րն է անհամաձայնության պատճառը

0
(Թարմացված է 00:49 15.08.2020)
Ի՞նչ են ուզում ցույց տալ եվրոպացիները, կկառուցվի արդյո՞ք ռուսական գազատարը`դիտեք տեսանյութում։

ԵՄ–ն ԱՄՆ–ին դեմարշ է հղել նոր պատժամիջոցների պատճառով, որոնք նրանք մտադիր են կիրառել «Հյուսիսային հոսք 2»–ի պատճառով։  Իրենց դժգոհությունն են հայտնել ԵՄ 27 անդամ երկրներից 24-ը։ Տեղեկությունը հայտնել է Welt գերմանական պարբերականը։ Ամերիկացիների դեմ հանդես են եկել նաև այն պետությունները, որոնք նախկինում չէին հանդգնում դա անել։ Ռուս քաղաքագետներն այստեղ Վաշինգտոնին ուղղված ակնարկ են տեսնում։

Եվրոպական երկրներն ԱՄՆ–ին իրենց բողոքն են արտահայտել «Հյուսիսային հոսք 2»–ի դեմ նրանց կողմից կիրառվող նոր պատժամիջոցների հետ կապված։

ԵՄ–ի պատվիրակության և Պետդեպի տեսակոնֆերանսի ժամանակ դեմարշին 24 երկիր է միացել։ Բողոքի նոտա չեն հղել ընդամենը ԵՄ 3 պետություն, սակայն դեռ հայտնի չէ` որոնք են դրանք։

Ավելի վաղ եվրահանձնակատար Կադրի Սիմսոնը հայտարարել էր, որ ԱՄՆ պատժամիջոցները խախտում են միջազգային իրավունքը։

 «Գործունեությունը, որը համապատասխանում է ԵՄ օրենքներին և միջազգային իրավունքին, և որն իրականացնում են եվրոպական ձեռնարկությունները, օրինական է։ Այդ պատճառով պատժամիջոցների կիրառումն այդ գործունեության նկատմամբ կասկածելի է»,–ասել է Սիմսոնը։

Ռուսաստանյան քաղաքագետները կարծում են, որ այս դեմարշը Վաշինգտոնին ուղղված ազդակ է, որ ԵՄ–ն մտադիր չէ հարմարվել ԱՄՆ-ի շահերին։

«Նույնիսկ զարմանալի է, որ այն երկրները, որոնք սովորաբար նախագծին դեմ են արտահայտվում (Լեհաստանը, Մերձբալթյան երկրները, Ռումինիան և Խորվաթիան), այս անգամ նման բան չարեցին։ Ամենայն հավանականությամբ, Գերմանիան և ԵՄ–ն ճնշում էին գործադրել` առաջնորդվելով նրանով, որ եվրոպական խոշոր երկրները և նույնիսկ ոչ այնքան խոշորները, ինչպեսին Ավստրիան է, չեն ցանկանում կախվածության մեջ լինել ամերիկյան թանկարժեք հեղուկ գազից  և, քաղաքական նկատառումներից ելնելով, չեն ուզում խզել կապերը Ռուսաստանի հետ»,– ասել է քաղաքագետ, ՌՊՀՀ–ի դոցենտ Վադիմ Տրուխաչյովը։

«Եվրոպան այլ շահեր ունի». Ավստրիան քննադատել է «Հյուսիսային հոսք–2»–ի պատժամիջոցները

Ռուսական գազատարի նկատմամբ ԱՄՆ–ն պատժամիջոցներ էր կիրառել 2019 թվականի վերջին։ Իսկ այս ամառ ամերիկացիները լրացուցիչ սահմանափակումներ կիրառեցին «Հյուսիսային հոսք 2»–ի նկատմամբ։

Պատժամիջոցներն անդրադարձան եվրոպական ընկերությունների վրա, որոնք մասնակցել են ռուսական նախագծի իրականացմանը։

Ռուսաստանը հայտարարեց, որ կարող է իր ուժերով ավարտին հասցնել «Հյուսիսային հոսք 2»–ը, ինչում կօգնի Nord Stream 2 AG ընկերությունը։

ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը հայտնեց, որ դա տեղի կունենա առաջիկայում։

Պատժամիջոցները չեն խանգարի ավարտել «Հյուսիսային հոսք–2»–ի շինարարությունը. Նովակ

 «Մենք գնահատում ենք Բեռլինի սկզբունքային դիրքորոշումն այս բացառապես կոմերցիոն նախաձեռնության վերաբերյալ, որը կօգնի դիվերսիֆիկացնել բնական գազի մատակարարումների երթուղին և ամրապնդել Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգությունն այն գնահատականների հիման վրա, որոնք տալիս են եվրոպական երկրները, այլ ոչ այն գնահատականների, որոնք արվում են օվկիանոսի մյուս կողմից»,–ասել է Լավրովը։

«Հյուսիսային հոսք 2»–ը նախատեսում է Ռուսաստանի ափերից Բալթիկ ծովով մինչև Գերմանիա գազատարի երկու գիծ կառուցել։ Գազատարը նախատեսվում է գործարկել մինչև տարեվերջ։

0
թեգերը:
Սերգեյ Լավրով, Գերմանիա, Ռուսաստան, Եվրոպա, ԱՄՆ, «Հյուսիսային հոսք» նախագիծ