Բեռնատար

ՀՀ–ն ուզում է նվազեցնել իրանական տարանցիկ բեռնափոխադրման վճարը. դա ի՞նչ կտա տարածաշրջանին

159
(Թարմացված է 20:50 26.05.2021)
Սակագները վերանայելուց բացի, Հայաստանը պետք է կարողանա իրականացնել ենթակառուցվածքային բոլոր նախագծերը և ավելացնել ճանապարհների թողունակությունը։

ԵՐԵՎԱՆ, 26 մայիսի - Sputnik. Իրանական փոխադրողների համար տարանցման սակագների նվազեցումը Երևանի կողմից կարևոր քայլ է։ Մի կողմից՝ դա կբարձրացնի մեր երկրի գրավչությունը, մյուս կողմից՝ թույլ կտա ավելացնել բեռնափոխադրումների ծավալն Իրանի տարածքով։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ տրանսպորտային առաքողների միության նախագահ Եղիշե Հովհաննիսյանը։

Ավելի վաղ ՀՀ տարածքային զարգացման և ենթակառուցվածքների նախարարի պաշտոնակատար Սուրեն Պապիկյանը Իրանի ճանապարհային շինարարության և քաղաքաշինության նախարար Մոհամմադ Էսլամիի հետ հանդիպման ժամանակ ասել էր, որ հայկական կողմը օրենսդրական փոփոխությունների փաթեթ է նախաձեռնել, որով նախատեսվում է վերանայել Հայաստանի տարածքով իրանական տարանցիկ բեռնափոխադրումների համար գանձվող վճարների դրույքաչափերը և դրանց հաշվարկման չափանիշները․ փոփոխության արդյունքում իրանական բեռնափոխադրողների համար այդ դրույքաչափերը մի քանի անգամ կնվազեն։

Սակայն փորձագետը վստահ է, որ եթե Հայաստանը լրջորեն հավակնում է տարածաշրջանում տարանցիկ երկրի կարգավիճակ ստանալ, պետք չէ դրա վրա կանգ առնել։ Անհրաժեշտ է մի շարք կարևոր հարցեր լուծել։

«Միշտ կարծել եմ, որ Հայաստանի տարածքում սահմանված ճանապարհային հարկը չարդարացված բարձր է։ Դա տարանցիկ հաղորդակցության խոչընդոտներից մեկն է», — Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Հովհաննիսյանը։

Իրանական յուրաքանչյուր բեռնատար Հայաստան մուտք գործելիս մոտ 250-270 դոլար է վճարում։ Հովհաննիսյանի կարծիքով՝ այդքան բարձր սակագները վնասում են ոչ միայն իրանական, այլև հայկական կողմին։

Մամուլը բազմիցս անդրադարձել է այս թեմային՝ նշելով, որ փոխադրողները տարբեր սխեմաների են դիմում հարկերից խուսափելու համար։ Օրինակ` իրանական բեռնատարներից շատերը, հասնելով իրանա-հայկական սահման, ապրանքները տեղափոխում են հայկական բեռնատարներ, որպեսզի դրանք Երևան հասցնեն։

Մասնագետը նշեց, որ սակագների իջեցման ֆոնին կավելանա Իրանից տրանսպորտային միջոցների հոսքը: Բացի այդ, վերջին ժամանակաշրջանում Հնդկաստանը սկսել է հետաքրքրություն ցուցաբերել տարբեր երկրներ (այդ թվում՝ Եվրոպա) Սև ծովով բեռների տեղափոխման հարցում։ Եթե Երևանը լուծի բոլոր լոգիստիկ խնդիրները, երթուղին կարող է անցնել հենց իրանական նավահանգիստներով՝ Հայաստանի ցամաքային ճանապարհով դեպի Վրաստանի նավահանգիստներ։ Սակայն այս ամենը դեռ միայն հեռանկար է:

Հակաթուրքական էմբարգո. Հայաստանը շահո՞ւմ է, թե՞ կորցնում

Այս փուլում հայկական կողմը պետք է ուժերը կենտրոնացնի ենթակառուցվածքների հարցը լուծելու, ճանապարհների թողունակությունը երկու կամ երեք անգամ ավելացնելու ուղղությամբ։ Հովհաննիսյանն ընդգծեց, որ տարածաշրջանում իրապես տարանցիկ երկիր դառնալու համար պետք է լրջորեն նախապատրաստվել։

Փորձագետը նաև դրական գնահատեց «Հյուսիս–հարավ» մայրուղու կառուցման նախագիծը։ Ի սկզբանե «Հյուսիս-հարավը» նախատեսված էր որպես հայկական բեռների փոխադրման տարանցիկ ու կենտրոնական մայրուղի, որը հաղորդակցական կապ ունենալու հնարավորություն կտա Իրանին, Վրաստանին ու Հայաստանին:

Մայրուղին առաջին հերթին նախատեսված է տարանցման համար և ըստ էության այդպիսին էլ մնում է։ Միջանցքի գործարկումը թույլ կտա ակտիվացնել տրանսպորտային լոգիստիկան։ Այդ ճանապարհով հնարավոր կլինի Իրանից ու Հայաստանից բեռներ տեղափոխել Փոթիի ու Բաթումի նավահանգիստներ։

Վրաստանի տարածքով դեպի ծով հասնող ուղիղ ճանապարհ կլինի, ինչը կարևոր է ինչպես Երևանի, այնպես էլ Թեհրանի համար։ Ճանապարհը տեսականորեն կապելու է Պարսից ծոցը Սև ծովի հետ։ Ավտոմոբիլային ճանապարհը շատ ավելի կարճ է, քան ծովայինը, իսկ լոգիստիկայում հատուկ տեղ ու դերակատարություն ունեն ժամանակի և ծախսերի գործոնները։

«Հյուսիս-հարավն» անկախ Հայաստանի պատմության ամենածավալուն նախագծերից է, որն իրանական սահմանից մինչև վրացական սահման տանող ճանապարհը 550 կմ-ից կկրճատի մինչև 490 կմ ու կհեշտացնի ելքը դեպի Սև ծով ոչ միայն Հայաստանի, այլև Իրանի համար:

«Մշակել ենք նոր տնտեսական քաղաքականություն». Քերոբյանը մանրամասներ է հայտնել

159
թեգերը:
Եղիշե Հովհաննիսյան, բեռնափոխադրում, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հայաստանը կարող է դառնալ բավականին հետաքրքիր հարթակ ռուս–իրանական համագործակցության համար
Հայաստանն ակնկալում է Իրանի աջակցությունը Ադրբեջանի սադրիչ քայլերին վերջ դնելու հարցում
Իրանի դեմ պատժամիջոցների չեղարկումը կհանգեցնի լոգիստիկ գլոբալ ծրագրերի իրականացմանը
ԱՄՆ դոլար

Կենտրոնական բանկը խստացնում է վարկեր տրամադրելու կանոնները

97
Պահանջարկը պայմանավորված է ոչ թե ակտիվ ներդրումներով, նոր արտադրությունների ու աշխատատեղերի բացմամբ, այլ արտերկրից եկող տրանսֆերտների ներհոսքով ու պղնձի համաշխարհային բարձր գներով։

ԵՐԵՎԱՆ, 16 հունիսի - Sputnik. Հայաստանի Կենտրոնական բանկը քննարկում է վարկերի նոր նորմատիվների ներդրումը: Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ԿԲ ներկայացուցիչները հայտնեցին, որ այժմ այդ նորմատիվները քննարկման փուլում են, սակայն դեռևս չեն ներկայացվել ԿԲ խորհրդի հաստատմանը:

Այդ նորմատիվներից մեկը LTV-ն է (Loan to Value), այսինքն՝ վարկի հարաբերակցությունն այն ապրանքի արժեքի նկատմամբ, որի համար այն վերցվում է։ Այդ նորմատիվը նախատեսվում էր գործողության մեջ դնել հուլիսի 1-ից, առաջիկայում այն նախատեսվում է քննարկել ԿԲ խորհրդի նիստում: Առաջին հերթին, այն ուզում են կիրառել հիփոթեքային վարկերի նկատմամբ, որտեղ կա հստակ սահմանված արժեքով ակտիվ (բնակարան)։

Մեկ այլ նորմատիվ է վարկառուի պարտքի բեռի ու նրա եկամուտների հարաբերակցությունը, (Debt to Income, DTI)։ Ճիշտ է, ԿԲ-ում նշում են, որ այդ նորմատիվը Հայաստանի պայմաններում ավելի դժվար է ներդնել. այստեղ միշտ չէ, որ կարելի է հաշվառել վարկառուի իրական եկամուտները (լինի դա ձեռնարկություն, թե ֆիզիկական անձ)։

Ի դեպ, Հայաստանի բանկերը վարկառուների գնահատման ժամանակ կողմնորոշվում են 50- 60 %-ի սահմաններում (այդ ցուցանիշը մնացել է նրանց հայեցողությանը) DTI-ի վրա։ Այժմ այդ տոկոսը, հավանաբար, կնվազի, քանի որ բանկերը սկսում են ավելի խիստ գնահատել իրենց վարկառուներին. Տնտեսության մեջ ռիսկերի ու չաշխատող բանկային վարկերի (հատկապես՝ սպառողական) աճի պայմաններում բանկերը չեն ուզում նոր անհուսալի վարկեր ներգրավել: Ընդ որում՝ ԿԲ-ն «սառեցնում է» վարկերի պահանջարկը՝ բարձրացնելով վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը (վերջին նիստում ԿԲ խորհուրդը կրկին բարձրացրել է տոկոսադրույքը՝ հասցնելով այն 6,5 տոկոսի):

Հայաստանում ինչքա՞ն ու ինչի՞ համար են վարկ վերցնում

ԿԲ-ում նշում են, որ ապրանքների պահանջարկն աճում է, բայց չեն ուզում այդ ֆոնին «տաքացնել» նաև վարկերի պահանջարկը։ Բանն այն է, որ պահանջարկը պայմանավորված է ոչ թե ակտիվ ներդրումներով, նոր արտադրությունների ու աշխատատեղերի բացմամբ, այլ արտերկրից եկող տրանսֆերտների ներհոսքով ու պղնձի համաշխարհային բարձր գներով։ Այս գործոնները Կենտրոնական բանկում արդարացիորեն համարում են բարենպաստ, բայց ոչ այնքան հուսալի, որ բանկային համակարգը կարողանա հենվել դրա վրա ու դրա հաշվին մեծացնել իր վարկային պորտֆելը։

Բանկերի զգուշավոր մոտեցման ու ԿԲ զսպող միջոցների արդյունքում սպառողական վարկերի պորտֆելը վերջին 12 ամիսների ընթացքում կրճատվել է մոտ 4%-ով: Հիփոթեքային վարկերի համար այն աճում է կառավարության խթանող միջոցների (եկամտահարկի վերադարձման) շնորհիվ։

2021 թվականի մայիսի դրությամբ ֆինանսական համակարգում խնդրահարույց (չաշխատող) վարկերի միջին տոկոսը նախճգնաժամային 2019 թվականի համեմատ աճել է ավելի քան 1 տոկոսով (մինչև 7 տոկոս): Սպառողական վարկերի շարքում, 2019 թվականի համեմատ, այդ ցուցանիշն աճել է 8 տոկոսից մինչև 15 տոկոս: Հիփոթեքի դեպքում այն մնում է շատ ցածր՝ մոտ 2% (հիփոթեքը Հայաստանում շատ պարտաճանաչ են վճարում)։

Ի՞նչ է արել կորոնավիրուսը Հայաստանի բանկերում. վարկերի 30 տոկոսի վճարումը հետաձգվել է

97
թեգերը:
վարկ, Կենտրոնական բանկ (ԿԲ)
Ըստ թեմայի
Տեղով փող է. ինչ իրավիճակ է Նուբարաշենի այրվող աղբավայրում և ինչ գաղտնիքներ է այն ամփոփում
Պատերազմում զոհված անձանց և նրանց հարազատների գրեթե 3 մլրդ դրամի վարկեր են ներվել. նախարար
Հայաստանի բանկերը պետք է հավելյալ հարկ վճարեն հակաճգնաժամային վարկերի համար. տնտեսագետ
Դմիտրի Ռոգոզին

«Ռոսկոսմոսի» հետ քննարկվել է ՀՀ–ում տիեզերական ծառայությունների զարգացման կարևորությունը