Գինի

Հայաստանն ու Վրաստանը մայիսին կլուծեն «Կախեթի» հարցը. էկոնոմիկայի փոխնախարար

153
(Թարմացված է 11:11 26.04.2021)
Հայաստանն ամեն ինչ անում է աշխարհում հայկական գինիների ճանաչելիությունը բարձրացնելու համար։ Հայ գինեգործների առջև մեկ խնդիր է դրված` ապացուցել աշխարհին, որ մեր արտադրանքը կարող է լինել բարձրակարգ, պահանջված ու մրցունակ։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 ապրիլի - Sputnik. Հայաստանն ու Վրաստանը պայմանավորվել են աշխատանքային խումբ ստեղծել հայկական տեղական «Կախեթ» տեսակի գինու մակնշման խնդիրը լուծելու համար: ՀՀ էկոնոմիկայի փոխնախարար Արման Խոջոյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հայտնեց, որ վերջնական որոշումը կկայացվի մայիսին վրացական պատվիրակության երևանյան այցի ընթացքում:

Заместитель министра экономики Арман Ходжоян
© Sputnik / Asatur Yesayants
Արման Խոջոյան

Ապրիլի 5-7-ը ՀՀ պատվիրակությունը` էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալի գլխավորությամբ, պաշտոնական այցով գտնվում էր Վրաստանում: Հանդիպումների ընթացքում քննարկվել են երկկողմ օրակարգի տարբեր հարցեր, այդ թվում՝ 2020թ․-ի դեկտեմբերին և 2021թ․-ի հունվարին ծագած, հայկական մի շարք գինիների անվանումների հետ կապված խնդիրները:

Հայկական մի շարք ընկերություններ, որոնք զբաղվում էին գինու արտադրությամբ և երրորդ երկրներ արտահանումով, այս տարվա ձմռանը բախվել էին իրենց արտադրանքը Վրաստանի տարածքով մատակարարելու խնդրին։ Հայկական գինով լի կոնտեյներները մնացել էին հարևան երկրի մաքսային անցակետի տարածքում, և բիզնեսը վնասներ էր կրել։ Վրացական կողմն այն ժամանակ այդպես էլ չպարզաբանեց, թե ինչն էր արտակարգ իրավիճակի պատճառը: Հայաստանում ենթադրեցին, որ պատճառը «կախեթ» խաղողի տեղական տեսակի անվանումն է, և պարզվեց, որ ճիշտ են կռահել։

Խոջոյանը պարզաբանեց` պատվիրակությունը մեկնել էր Վրաստան՝ քննարկելու մի քանի հարցեր։

«Հայկական գինիները շատ հաճախ դժվարություններ են ունենում Վրաստանի տարածքով անցնելիս։ Խոսքն այն խաղողի սորտերից պատրաստված գինիների մասին է, որոնց անվանումները կա՛մ վրացերեն հնչողություն ունեն, կա՛մ պատահականորեն ենթադրվում է, որ վրացական սորտ են։ Սակայն այդ սորտերը Հայաստանում էլ են աճում, և հայ արտադրողներն այդ սորտերից գինի են պատրաստում», - ասաց Խոջոյանը։

Ընդ որում` Հայաստանում արդեն երկար տարիներ տարեկան մոտ 2,5 մլն լիտր գինի են պատրաստում հենց խաղողի այդ տեսակներից` «ռկացիթելի», «մսխալի» և «սապերավի», «կախեթ» ։ Արտադրանքը Վրաստանի տարածքով արտահանվում է տարբեր երկրներ։

Ինչ վերաբերում է դեկտեմբերին և հունվարին տեղի ունեցած միջադեպին, ապա Խոջոյանի խոսքով` խնդիրը ծագել է արտադրողի կողմից գինու մակնշման պատճառով:

Բանն այն է, որ Կախեթիա տարածաշրջանը, որը Վրաստանի լավագույն գինեգործական շրջանն է համարվում, գրանցված է, և դրա անվանումը ԵՄ իրավաբանական պաշտպանության տակ է։ 2014թ․-ից ի վեր Վրաստանի և Եվրամիության միջև գործում է սննդամթերքի և գյուղատնտեսական արտադրանքի աշխարհագրական նշումների պաշտպանության մասին երկկողմ համաձայնագիր, որի համաձայն` Կախեթիա անվանումը պաշտպանված է օրենսդրական մակարդակով։ Հայաստանը ժամանակին կարող էր դիմել հակընդդեմ հայցով, բայց ոչ մի քայլ չի ձեռնարկել։ Ստացվում է, որ հայկական անվանումը խեղաթյուրում է արձանագրված աշխարհագրական անունը։ Դրա պատճառով էլ Վրաստանը թույլ չի տվել այդ տեսակի հայկական գինիների տարանցումը։

Փոխնախարարը նշեց, որ նաև արտահանողներն են մակնշման հետ կապված մի շարք անճշտություններ թույլ տվել։

««Ռկացիթելի», «մսխալի» և «սապերավի» տեսակների հայկական գինիները Վրաստանով տարանցման ընթացքում այլևս խնդիրերի չեն բախվի։ Դա կապահովվի, եթե նշված անվանումները շշերի վրա վրացերեն գրված չլինեն», – ասաց Խոջոյանը:

«Կախեթ» տեսակի գինու խնդիրը դեռ լուծված չէ։ Փոխնախարարն ընդգծեց, որ Վրաստանում տեղյակ չեն եղել Հայաստանում էնդեմիկ տեսակի գոյության մասին, որը ոչ մի ընդհանուր բան չունի իրենց Կախեթիա տարածաշրջանի հետ։ Իրողությունը նրանց խիստ զարմացրել է:

Ձևավորվել է աշխատանքային խումբ, որը կփորձի համատեղ լուծել մակնշման հարցը, բացառել անբարեխիղճ գործարարների ապօրինի գործողությունները և օգնել նրանց, ովքեր ոչ մի ապօրինի նպատակ չունեն։

Փոխնախարարն ընդգծեց, որ այս պահին ամեն ինչ արվում է աշխարհում հայկական գինիների ճանաչելիությունը բարձրացնելու համար։ Նա նշեց, որ հայ գինեգործների առջև մեկ խնդիր է դրված` ապացուցել աշխարհին, որ մեր արտադրանքը կարող է լինել բարձրակարգ, պահանջված ու մրցունակ։

153
թեգերը:
Արման Խոջոյան, Գինի, Վրաստանի Հանրապետություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հաղթահարել ենք վատագույնը, բայց դեռ չենք կարող խոսել ամբողջական վերականգնման մասին. Քթոյան
ԵԱՏՄ–ում նախագիծ են մշակում պարենի դեֆիցիտի դեմ արագ պայքարելու համար
Պարտքն անցել է 63 %-ից, դեֆիցիտը`կրկնակի ավելացել. գործադիրը հաստատեց բյուջեի կատարողականը
Բյուջեի կատարողականի բեմականացումը, կամ բոլորը մեղավոր են, բացի իրական պատասխանատուից
Ցեմենտի գործարան

Կառավարությունը փորձում է փրկել «Հրազդանցեմենտը», ԱԺ–ն առաջարկում է չխանգարել մյուսներին

59
(Թարմացված է 14:29 07.05.2021)
Հայաստանում շինարարության ծավալները նվազել են, բայց ցեմենտի արտադրությունն աճել է։ Իշխանությունը չի հերքում` ոլորտում ստվեր եղել է ու կա։

ԵՐԵՎԱՆ, 7 մայիսի – Sputnik. Ցեմենտի արտադրության հումքի` կլինկերի ներկրումն առաջիկայում  մի փոքր կթանկանա։ «Պետական տուրքի մասին» օրենքում փոփոխությունների նախագիծն այսօր Ազգային ժողովում ներկայացնելիս` հայտարարեց ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնակատար Վահան Քերոբյանը։

Նա հիշեցրեց, որ օրենքի փոփոխությունն ուղղված է տեղական ցեմենտի արտադրությունը խթանելուն ու մասնավորապես հայաստանյան արտադրողներից մեկին սնանկացումից փրկելուն։

«Անցած տարի արված փոփոխությունների արդյունքում «Հրազդանցեմենտը» արտադրության ծավալները 3 անգամ ավելացրել է, բայց վնասներն էլ է 3 անգամ ավելացրել։ Իրենց հարկային վնասը 900 մլն դրամից 2.2 մլրդ դրամի է հասել։ Եվ, ըստ էության, այն այսօր գտնվում է սնանկացման եզրին։ Այն առաջարկը, որին մենք համաձայնել ենք, չի փրկելու ընկերությանը»,– ասաց Քերոբյանը`  նշելով, որ հարկավոր է այլ միջոց գտնել  ընկերությունը փրկելու համար։

Հիշեցնենք` կառավարության ներկայացրած նախագծով առաջարկվում էր ցեմենտի տուրքը նախկինում գործող 14 000 դրամից հասցնել 25 000–ի, իսկ ցեմենտի հումքինը՝ կլինկերինը, որն առ այսօր անվճար էր, սահմանել 9 000 դրամ` 1 տոննայի դիմաց:

ԱԺ տնտեսական հարցերի հանձնաժողովում, սակայն, կառավարության առաջարկը չեն ընդունել` մտավախությամբ, որ դա կարող է վնասել տեղական արտադրողներին։

Փոխարենը պատգամավորներն առաջարկում են տուրքերը թողնել նախկին չափերով ու երկարաձգել օրենքի գործողության ժամկետը, քանի որ այն արդեն ավարտվել է 2020թ–ի դեկտեմբերին ու հունվարի 1-ից թե՛ ցեմենտը, թե՛ կլինկերը դարձյալ ներկրվում են անվճար։

«Մենք համոզված ենք, որ ցեմենտի 25000 տուրքը փակելու է իրանական ցեմենտի մուտքը։ Իսկ կլինկերի 9000 տուրքի դեպքում «Շինցեմենտ» ընկերությունն ուղղակի դուրս է մղվելու շուկայից»,– ԱԺ նիստում կարծիք հայտնեց տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Բաբկեն Թունյանը։

Ի դեպ, պաշտոնական թվերով` 2020 թվականին Հայաստանում ցեմենտի արտադրության պատկերը հետևյալն է. 500 000 տոննա` «Արարատցեմենտ», 100 000 տոննա՝ «Շինցեմենտ», 100 000 տոննա՝ «Հրազդանցեմենտ», 200 000 տոննա՝ Իրանից ներմուծված ցեմենտ։

«Եթե ուզում ենք «Հրազդանցեմենտը» փրկենք, էկոնոմիկայի նախարարությունն ազատ է փրկության տարբեր ծրագրեր մշակելու հարցում, բայց դա չպիտի խանգարի մյուս ընկերություններին ու շուկայից դուրս թողնի ավելի փոքրերին»,– ասաց Թունյանը։

Պաշտոնական վիճակագրությունը հետաքրքական է նաև այն տեսակետից, որ Հայաստանում շինարարության ծավալները նվազել են, բայց ցեմենտի արտադրությունն աճել է։ Այս առիթով Թունյանը համոզմունք հայտնեց, որ նախկինում այս ոլորտում շատ մեծ ստվեր է եղել, որը կրճատվել է։

Այս դիտարկմանը համաձայնեց նաև Վահան Քերոբյանը, բայց չբացառեց, որ ոլորտում այսօր էլ ստվեր կա։

Made in Armenia QR կոդով հողաթափեր` Ռուսաստանի համար. հայ գործարարների կյանքը հեշտացել է

Այսպես, Հայաստանում ցեմենտի սպառման ծավալները 2018 թվականին կազմել են 727 300 տոննա, որից 546 300 տոննան արտադրվել է Հայաստանում, 181 000 տոննան` ներմուծվել: 2019 թվականին պետտուրքի բարձրացման արդյունքում Հայաստանում արտադրվել  է 582 100 տ` աճելով 11.2%-ով, իսկ 2020-ին՝ 21%-ով։

Հարկային եկամուտները ռեկորդ են սահմանել. Փաշինյանը բացեց խորամանկության գաղտնիքը

59
թեգերը:
Բաբկեն Թունյան, Վահան Քերոբյան, ԱԺ, ցեմենտ, Հայաստան
Արխիվային լուսանկար

Հարկային եկամուտները ռեկորդ են սահմանել. Փաշինյանը բացեց խորամանկության գաղտնիքը

89
(Թարմացված է 13:34 06.05.2021)
Փաշինյանի բնորշմամբ, ապրիլին պատմական մինիմում է գրանցվել նաև գրծարարներին պետւթյան ունեցած պարտքի` ԱԱՀ–ի վերադարձի գծով։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 մայիսի – Sputnik. ՀՀ հարկային եկամուտներն ապրիլին ռեկորդ են սահմանել։ Այս մասին այսօր ՀՀ կառավարության նիստում հայտարարեց ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը` միաժամանակ հավելելով, որ դրանում կա մի փոքր խորամանկություն։

«Հիշում եք, որ անցյալ տարի մենք՝ կապված կորոնավիրուսի համավարակի հետ, հնարավորություն տվեցինք հետաձգել շահութահարկի վճարումները։ Եվ այս որոշումը ևս որոշակի ազդեցություն ունեցել է կարգավորւմների վրա, ինչը ոչ թե վատ է իրականում, այլ լավ, որովհետև, ըստ էության, արդարացվել է նախկինում կայացրած մեր որոշումը, և դժվար ժամանակներում մենք հնարավորությւն ենք տվել, որպեսզի այն գումարները, որ պետք է բիզնեսը վճարեր, մնան շրջանառության մեջ և օգնեն ճգնաժամի պայմաններում ավելի բարենպաստ վիճակում գտնվել»,– ասաց Փաշինյանը։

Այսպիսով, ապրիլին հարկային վճարումները` ներառյալ դրոշմանիշային վճարումները, կազմել են շուրջ 180 մլրդ դրամ։
Փաշինյանի բնորշմամբ, ապրիլին պատմական մինիմում է գրանցվել նաև գործարարներին պետության ունեցած պարտքի` ԱԱՀ–ի վերադարձի գծով։ Այն անցած ամսվա տվյալներով կազմում է 67.4 մլրդ դրամ։ Նախկինում ամենացածր ցուցանիշը գրանցվել էր 2020թ–ի օգոստոսին` կազմելով 69 մլրդ դրամ։ Իսկ 2018թ–ին կառավարության պարտքը բիզնեսին կազմում էր 276 մլրդ դրամ։
Փաշինյանը շեշտեց, որ 2 տարվա ընթացքում կառավարությւնը բիզնեսին է վերադարձրել 200 մլրդ դրամ։

Վարչապետի պաշտոնակատարի ներկայացրած հաջորդ ցուցանիշը ապրիլի դրամաշրջանառության ծավալներն են, որոնց համաձայն, վերջին 1 ամսում Հայաստանում 8.8 մլն գործարքով, կամ 26.6 տոկոսով, կամ 130 մլն դրամով գերազանցել են 2019թ–ի ապրիլի ցուցանիշը։

Ապրիլին հավաքագրվել են ռեկորդային հարկային եկամուտներ. Քերոբյանը տվյալներ է հայտնել

Փաշինյանը չբացառեց, որ այս աճի մեջ որոշակի դերակատարություն է ունեցել նաև Հայաստանում գրանցված գնաճը։ Բայց և փաստեց, որ գործարքների թիվը 8.8 մլն հատով ավելի են եղել։

«Կարծում եմ` այս ցուցանիշները վկայում են, որ տնտեսական մեր դինամիկան վերականգնման փուլում է»,– ասաց նա` հավելելով, որ այս տեմպը հարկավոր է պահպանել նաև առաջիկայում։

89
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, Հայաստան, հարկեր
Ըստ թեմայի
ՊԵԿ VS ռեստորանատերեր. ինչի՞ համար են «կռվում» հարկայինն ու գործարարները
ՊՆ–ն Հայաստանի երկրորդ խոշոր հարկատուն է. ՀՀ հարկային մուտքերն աճել են 15 միլիարդով
Մարզերում հարկավոր է խթանել բնակարանաշինությունը. Փաշինյանն ասաց` ինչպես
Հրանտ Մելիք–Շահնազարյան

Արցախյան հարցն ավելի կխճճվի, կամ վերջին կարևոր զարգացումը Լավրովի երևանյան այցն էր

0
(Թարմացված է 21:02 07.05.2021)
«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Հրանտ Մելիք–Շահնազարյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացին և դրա շուրջ ընթացող տարածաշրջանային ու աշխարհաքաղաքական զարգացումներին։
Մելիք–Շահնազարյան. Գերտերությունների մրցակցության բովում արցախյան հարցն էլ ավելի կխճճվի

Արցախը հայտնվել է գլոբալ տարածաշրջանային իրադարձությունների կենտրոնում, և քանի դեռ կա լուրջ մրցակցություն գերտերությունների միջև, արցախյան հարցն էլ ավելի կխճճվի։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց Հրանտ Մելիք–Շահնազարյանը։ Ըստ նրա` եթե խոսենք զուտ Արցախի մասին, ապա վերջին կարևոր զարգացումը կապված է ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի երևանյան այցի հետ։

«Ռուսաստանն իր բոլոր դիտարկումների կամ մոտեցումների հիմքում դնում է հաղորդակցության ուղիների ապաշրջափակումն ու տնտեսական կապերի վերահաստատումը տարածաշրջանում։ Ռուսաստանի համար այս պահի դրությամբ դա առաջնահերթություն է, և մնացած խնդիրները պաշտոնական Մոսկվան ծառայեցնում է հենց այդ առաջնահերթության կիրարկմանը, որովհետև Ռուսաստանը ցանկանում է Հարավային Կովկասում ունենալ իր համար հասկանալի ու կանխատեսելի իրավիճակ»,– նշեց քաղաքագետը։

Մելիք–Շահնազարյանի կարծիքով`ամենացավալին այն է, որ Հայաստանն այս պահին մասնակից չէ տարածաշրջանային հարցերի շուրջ կարևոր քննարկումներին։ Անգամ այն ծրագրերի կապակցությամբ, որոնք նախատեսված են ՀՀ տարածքով իրականացնելու համար, պաշտոնական Երևանի կարծիքը շատ քիչ է հաշվի առնվում, ինչը պայմանավորված է այն փաստով, որ գործող իշխանությունն ըստ էության նույնիսկ չի բարձրաձայնել հարցերը, որոնք կարող են ոչ միայն տնտեսական առումով մտահոգիչ լինել մեզ համար, այլև կարող են անվտանգային ռիսկեր պարունակել։

«Գործող իշխանությունը բացառապես կենտրոնացել է ներքաղաքական զարգացումների վրա` որևէ ուշադրություն չդարձնելով Հայաստանի շուրջ ընթացող իրադարձություններին, հետևաբար բաց են թողնում ապագայում այս տարածաշրջանի մեջ լուրջ դերակատարություն ստանձնելու հնարավորությունները ոչ միայն այլ երկրներին, այլև հենց թուրք–ադրբեջանական դաշինքին»,– նշեց «Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավարը։

Ինչ վերաբերում է կոնկրետ արցախյան խնդրի կարգավորման գործընթացին, ապա քաղաքագետի գնահատմամբ` վերջին օրերին ակտիվություն նկատվեց համանախագահներից հատկապես Ֆրանսիայի ու ԱՄՆ–ի վարքագծում, որոնք բավարարված չեն արցախյան 44-օրյա պատերազմի արդյունքներով, հետևաբար փորձելու են ինչ–որ կերպ փոխել ստեղծված իրավիճակը` առաջ բերելով նոր գործոններ։ Քաղաքագետը հիշեցրեց, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջև առկա հակասությունների մասին խոսեց նաև Սերգեյ Լավրովը երևանյան այցի ընթացքում` հորդորելով զերծ մնալ Ղարաբաղի խնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացը շահարկելուց։

Հիշեցնենք` ՌԴ արտգործնախարարը Հայաստան էր ժամանել մայիսի 5-ին։ Նրան ընդունել է ՀՀ արտգործնախարարի պաշտոնակատար Արա Այվազյանը։ Դիվանագետները հուշագիր են ստորագրել։ Հանդիպումից հետո նախարարները հանդես են եկել համատեղ մամուլի ասուլիսով և ներկայացրել հարցերի այն շրջանակը, որ քննարկել են հանդիպման ընթացքում։

Սերգեյ Լավրոնին աշխատանքային երկօրյա այցի շրջանակում ընդունել էր նաև ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը։

0
թեգերը:
Հրանտ Մելիք–Շահնազարյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
ՌԴ-ն հավատարիմ է իր դաշնակից Հայաստանի անվտանգության ապահովման հանձնառությանը. Լավրով
«Ես վստահ եմ՝ գերիների վերադարձի հարցն առաջիկայում կլուծվի»․ Սերգեյ Լավրով
Լավրովի կողմից Զանգեզուրի միջանցքին անդրադարձը մեսիջ է Ադրբեջանին և Թուրքիային. Դանիելյան