Արխիվային լուսանկար

Միսն էժանանում է, բայց ուրախանալու քիչ բան կա. ինչպես են հունվարին աճել գները Հայաստանում

352
(Թարմացված է 23:33 16.02.2021)
Հացի, կարագի, հավի մսի գներն աճում են ներմուծման պատճառով, կաթնամթերքի գները՝ գազի թանկացման։ Էժանացել է միայն տավարի միսը, այն էլ` անասունների սպանդի հետևանքով։

ԵՐԵՎԱՆ, 16 փետրվարի — Sputnik. Հայաստանում 2021 թվականի հունվարին, 2020 թվականի հունվարի համեմատ, գներն աճել են 4,5 տոկոսով: Գներն աճել են նաև դեկտեմբերին (այն ժամանակ 12 ամսվա աճը կազմել է 3,7%)։

Հացն ու ալյուրից պատրաստված մթերքները

Մասնավորապես աճել են հացի (գրեթե 8%-ով), ալյուրի (գրեթե 14%-ով), մակարոնեղենի (գրեթե 7,5%-ով) գները։ Այստեղ փոփոխությունները կապված են դոլարի փոխարժեքի հետ։ Քանի որ Հայաստանում ալյուրը հիմնականում ներկրված է, այն թանկացել է դոլարի փոխարժեքի պատճառով, իսկ դոլարը, ինչպես արդեն բազմիցս գրել ենք, թանկացել է հանրապետությունում իրարանցում առաջանալու պատճառով։ Շղթայական թանկանում են և՛ հացը, և՛ մակարոնեղենը։ Հրուշակեղենի գները չեն աճում ամենայն հավանականությամբ այն պատճառով, որ ընկել է նաև դրանց պահանջարկը (որպես ոչ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների, դրա մասին մասին նույնպես արդեն գրել ենք):

Բացի այդ, արժույթի տատանման հետևանքով բիզնեսի համար մեծացել են գազի սակագները (ձեռնարկությունների դեպքում դրանք կախված են դոլարի փոխարժեքից), այդ պատճառով էլ սկսել են թանկանալ նաև այլ սննդամթերքները (չէ ՞ որ գրեթե ամենուր դրանց պատրաստման համար գազ է օգտագործվում)։

Թեև հացի գները կրկնակի դանդաղ են աճում, քան ալյուրինը, թանկացումը կարող է թաքնված լինել։ Հնարավոր է` հացթուխները նույն գնով են վաճառում հացը, բայց նվազեցրել են դրա քաշը։

Արցախյան արտադրողները լուրջ խնդիրներ ունեն. ինչո՞ւ է «մերժվում» էժան ու որակով ապրանքը

Հիշեցնենք, որ գազի թանկացումը տարվա ընթացքում արդեն երկրորդն է. հուլիսին սակագներն աճել են 5-6 տոկոսով, իսկ հոկտեմբեր-դեկտեմբերին, արտարժույթի տատանումների պատճառով ՝ ևս 7-8 տոկոսով:

Կաթնամթերք

Արդյունքում թանկացել է նաև կաթնամթերքը (քանի որ ցանկացած կաթնամթերքի համար անհրաժեշտ են կաթի պաստերիզացիայի էներգաարտադրության ծախսեր)։ Կաթնամթերքը շատ չի թանկացել(2-3%-ով), քանի որ դրա համար հումքը հիմնականում տեղական է (կաթի փոշու մի մասը, այնուամենայնիվ, ներկրվում է արտասահմանից)։ Կարագը թանկացել է 4 տոկոսով, քանի որ դրա մոտ մեկ քառորդը ներկրվում է արտասահմանից։

Ձու

Ավելի քան 25%-ով աճել է ձվի գինը, աայց այստեղ գներն ավելի շուտ ոչ թե աճում են, այլ վերականգնվում։ Անցյալ տարի գերարտադրության պատճառով ձվի գինը կտրուկ նվազել էր, իսկ հետո աստիճանաբար վերականգնվել։

Միս

Նկատելիորեն նվազել է միայն տավարի մսի գինը (գրեթե 5%-ով), սակայն դրանում քիչ լավ բան կա։ Քանի որ հայկական կողմի վերահսկողության տակ ավելի քիչ արոտավայրեր են մնում, գյուղացիները վաճառում կամ մորթում են անասուններին, դրա համար էլ էժանացել է և՛ կովը, և՛ միսը։

Եթե խոսենք թռչնամսի մասին, ապա հավի մսի գինը բարձրացել է, քանի որ Հայաստանն այն ներկրում է (մոտ երկու երրորդով)։ Տեղական արտադրողները չեն բարձրացնում գները, որ դիմանան էժան ներմուծման մրցակցությանը (հատկապես Ուկրաինայից)։

Ապագայի համար

Ընդհանուր առմամբ` ամբողջ աշխարհում պարենային ապրանքների գները շարունակում են աճել։ Հունվարին ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO) պարենային գների ինդեքսը հասել է 2014 թվականի հուլիսից ի վեր ամենաբարձր մակարդակին:

Ցորենի գներն աճում են, քանի որ մարտին Ռուսաստանը կկրկնապատկի ցորենի արտահանման մաքսատուրքերը (ճիշտ է, Հայաստանի վրա այդ միջոցը չի տարածվի)։ Բուսական յուղի գների աճը կապված է Հարավարևելյան Ասիայում արմավենու յուղի (առատ անձրևների պատճառով) ու Արգենտինայում սոյայի յուղի արտադրության ծավալների (գործադուլների պատճառով) անկման հետ:

Շաքարի գներն աճում են բարձր պահանջարկի ու բերքի ցածր ակնկալիքների, ինչպես նաև նավթի աճող գների պատճառով (այդ դեպքում շաքարի մի մասը, հատկապես Բրազիլիայում, մշակվում ու դառնում է բիոդիզել): 2021 թվականին ՄԱԿ-ը (ի դեմս FAO-ի) հյուսիսային կիսագնդում ցորենի բերքի փոքր աճ է ակնկալում։ Դրա հետ մեկտեղ, 2020-21 թվականների ընթացքում հացահատիկի համաշխարհային սպառումը կաճի մոտավորապես 2 տոկոսով, իսկ հացահատիկի պաշարները կկրճատվեն մինչև վերջին հինգ տարվա ընթացքում ամենացածր մակարդակ:

Հայաստանում 2021-ի փետրվարից հնարավոր է`լույսը թանկանա. ինչպե՞ս կարելի էր խուսափել դրանից

352
թեգերը:
թանկացում, հացահատիկ, Հաց, Միս
Ըստ թեմայի
2020-ի դեկտեմբերին արձանագրվել է 3.4 տոկոս գնաճ. թանկացումներ էլի են սպասվում
Գնաճը մինչև ո՞ւր կհասնի. էկոնոմիկայի նախարարը վստահեցնում է` մենք դեռ լավ վիճակում ենք
ՀՀ Կենտրոնական բանկն ուզում է կանխել գնաճը․ ինչո՞վ է վտանգավոր «դոլարային» իրարանցումը
Сельскохозяйственный рынок рядом с межгосударственной трассой М-2 в районе Мегринского таможенного поста

Մեղրիի մաքսակետին կից կառուցվել են ավտոկայանատեղի և գյուղատնտեսական շուկա

36
(Թարմացված է 11:06 25.02.2021)
Ծրագրի ողջ բյուջեն կազմում է 94.869.467 ՀՀ դրամ, որից «Պահպանվող տարածքների աջակցման ծրագիր – Հայաստան» ծրագրի ներդրումը կազմում է 43.474.200 ՀՀ դրամ։ 

ԵՐԵՎԱՆ, 25 փետրվարի - Sputnik. Մեղրիի մաքսակետին կից և Մ-2 միջպետական ճանապարհի հարևանությամբ, «ՊՏԱԾ-Հ» ծրագրի ու Մեղրու համայնքապետարանի համագործակցության շրջանակներում, կառուցվել են ավտոկայանատեղի և գյուղատնտեսական շուկա, տեղեկացնում են ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունից։

Ծրագրի ողջ բյուջեն կազմում է 94.869.467 ՀՀ դրամ, որից «Պահպանվող տարածքների աջակցման ծրագիր – Հայաստան» ծրագրի ներդրումը կազմում է 43.474.200 ՀՀ դրամ։ 

Автостоянка рядом с межгосударственной трассой М-2 в районе Мегринского таможенного поста
Ավտոկայանատեղի

Գյուղատնտեսական շուկայի համար իրականացվել է 1155 ք.մ. տարածքի վերանորոգման, բարեկարգման, հենապատի և սանհանգույցի կառուցման աշխատանքներ։ Տեղադրվել են 8 տաղավար և ճանապարհային նշաններ։

Ավտոկայանատեիի համար իրականացվել է 3084 ք.մ. տարածքի վերանորգման, բարեկարգման, հենապատի և սանհանգույցի կառուցման աշխատանքներ։

36
թեգերը:
Ավտոկայանատեղի, Շուկա, Մեղրի
Ըստ թեմայի
Մեղրիում ականի պայթյունի հետևանքով հրշեջ–փրկարարներից մեկը կորցրել է ոտքը
Ադրբեջանցիները հատուկ տեխնիկայով փոխում են ջրի հունը. Մեղրի համայնքը լուրջ խնդրի է բախվում
Մեղրի խոշորացված համայնքի ղեկավարին մեղադրանք է առաջադրվել
Արխիվային լուսանկար

Ամուլսարը` Փաշինյանի պահուստային տարբերակ. Հայաստանը կնստի հանքարդյունաբերության ասեղի վրա

245
Ամուլսարի հանքի շահագործումը, տնտեսագետի գնահատմամբ, կախված է կառավարության 2021թ–ի սոցիալ–տնտեսական քաղաքականությունից։ Եթե տեսնեն, որ ձախողում են 2021թ–ի բյուջեն, հանքը կբացեն։

Գործող իշխանությունն Ամուլսարի հանքը պահում է որպես պահուստային տարբերակ։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը` մեկնաբանելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` երեկվա հարցազրույցում հնչեցրած հայտարարությունը, թե հանքի վերաբացման մեծ հավանականություն կա։

«Ամուլսարի շահագործումը կապված է կառավարության 2021թ–ի սոցիալ–տնտեսական քաղաքականությունից։ Եթե նրանք տեսնեն, որ ձախողում են նաև 2021թ–ի բյուջեն, ինչպես ձախողել են 2020–ի բյուջեն, ապա այդ նախագիծը կբացեն»,– ասաց Պարսյանը։

Նրա գնահատմամբ` այս կարգի հայտարարություններով կառավարությունը պարզապես հող է նախապատրաստում այդ քայլի իրականացման համար։

Ըստ Պարսյանի` Ամուլսարը 3 տարի առաջ փակվել է զուտ քաղաքական որոշմամբ և 2021–ին կարող է բացվել նույն քաղաքական որոշման արդյունքում։

«Վարչապետը, կարծում եմ, կգնա դրան` տեսնելով, որ տնտեսական ճգնաժամը շարունակվում է. առևտուրը, արտադրությունը, ծառայությունները չեն կարողացել վերականգնել իրենց աճի տեմպը։ Եվ միակ աղբյուրը մնացել է հանքարդյունաբերությունը»,– ասաց Պարսյանը։

2020թ–ին հանքարդյունաբերական արտադրանքի արտահանումը ապահովել է ՀՀ–ի արտահանման ամբողջ ծավալի 34 %-ը։ Բացի այդ, միջազգային շուկայում մետաղի գները, այդ թվում` ոսկու գինը, շարունակում է աճել։ Այսպես`2020թ–ի փետրվարին ոսկու գինը միջազգային հարթակներում 1639 դոլար էր, այսօր` 1807։ Այսինքն` 1 տարում ավելացել է 9 %–ով։ Այս հանգամանքն, ըստ մասնագետի, նույնպես կարող է ազդել հանքարդյունբերության ծավալն ավելացնելու` ՀՀ իշխանությունների որոշման վրա։

«Մենք կշարունակենք մեծ կախվածություն ունենալ հանքարդյունաբերությունից` երկիրը նստեցնելով հանքարդյունաբերության ասեղի վրա»,– ասաց Պարսյանը`հավելելով, որ չնայած արվող հայտարարույուններին` ՀՀ իշխանությունն այդպես էլ չկարողացավ դիվերսիֆիկացնել տնտեսությունն ու նոր արտադրական հզորություններ ստեղծել։ Իսկ կառավարության անդամների հայտարարությունները մի քանի միլիոն դոլարի ներդրումների մասին, տնտեսագետը «միֆ» է համարում։

Ո՞ր դեպքում Ամուլսարի վերաբերյալ որոշում կկայացվի. պատասխանում է Սուրեն Պապիկյանը

Ինչ վերաբերում է «Ամուլսարի» հանքին, ապա, ըստ Պարսյանի, 2018-ից իշխանության եկած քաղաքական ուժն իր բոլոր քայլերով միայն ժամանակ է ձգում, իսկ միջազգային փորձաքննության վրա նաև անտեղի դրամական միջոցներ է վատնել։

Արդյունքում`նրա գնահատմամբ, ստացվել է բազմաթիվ հարցականներով ու առանց հստակ պատասխանների մի փաստաթուղթ։

Իսկ մինչ կառավարությունը ժամանակ էր ձգում ու միջազգային հնչողություն տալիս խնդրին, հանքի տարածքում հնարավոր բնապահպանական խնդիրներն ավելի են խորանում։

«Հանքը թեև չի շահագործվել, բայց մինչ այդ բազմաթիվ հողային, շինարարական աշխատանքներ էին իրականացվել, և այս տարիների ընթացքում անձրևաջրերը, ձնհալքի ջրերն ավելի խորն են ներթափանցում։ Այսինքն` նրանք ըստ էության խնդիրը չլուծեցին, ու դեռ ունքը շինելու փոխարեն` աչքն էլ հանեցին»,– նկատեց Պարսյանը։

Ամուլսարի հանքի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, տնտեսագետի դիտարկմամբ, անխուսափելիորեն վնասել է նաև Հայաստանի միջազգային վարկանիշին։ Նրա խոսքով` միջազգային մի շարք վարկանիշային կառույցներ արդեն գնահատել են հանքարդյունաբերական ծրագրի նկատմամբ` կառավարության քայլերը։ Արդյունքում Ամուլսարի ծավալի ներդրւմային ծրագրեր առնվազն առաջիկա 5 տարում Հայաստանում չեն իրականացվի։

«Մենք պետք է հասկանանք, որ կորցրել ենք խոշոր ներդրումային ծրագրեր իրականացնելու վստահությունն օտարերկրյա ներդրողների մոտ»,– ասաց Սուրեն Պարսյանը։

Հիշեցնենք` փետրվարի 23-ին տված հարցազրույցում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ իր վերաբերմունքն «Ամուլսարի» նկատմամբ չի փոխել, և ինքն այն նույն կարծիքին է, ինչ մեկ տարի առաջ:

«Ուզում եմ հիշեցնել, որ Ամուլսարի հետ կապված շատ կարևոր էի համարում անվտանգային կոմպոնենտը, ասելով, որ տեսեք՝ պատերազմական իրավիճակի մեջ ենք, և երբ պատերազմ սկսվի, տուրիստների հոսքը չի շարունակվելու մեր երկիր: Այդ ժամանակ մենք արժութային խնդիրների առաջ կարող ենք կանգնել: Եվ այդ իրավիճակում կոնկրետ հանքարդյունաբերությունն է, որ երկրի համար երաշխավորում է վալյուտային հոսքեր»,- ասել էր Փաշինյանը։

Հարցին, թե, այնուամենայնիվ, հանքը կբացվի՞, վարչապետը պատասխանել էր.

«Այդպիսի հավանականություն կա և այո, կարող ենք ասել, որ մեծ է»:

Վարչապետի հայտարարության վերաբերյալ Ամուլսարի հանքը շահագործող «Լիդիան Արմենիա» ընկերության տեսակետը ստանալու համար դիմեցինք նաև ընկերության գրասենյակ։

Ամուլսարում ուրան չկա. «Լիդիանը» ներկայացրել է կոմիտեի հետազոտության արդյունքները

Մեր հարցին` վարչապետի հայտարարությունն անակնկա՞լ էր, թե՞ կառավարության հետ ինչ–որ բանակցություններ տարվում են, ընկերությունից պատասխանեցին միայն, որ որևէ մեկնաբանություն չեն տալիս։

Ամուլսարի ոսկու հանքը Հայաստանի երկրորդ խոշոր հանքավայրն է: Գտնվում է ՀՀ Վայոց Ձորի և Սյունիքի մարզերի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հյուսիս, հյուսիսարևմտյան ճյուղավորումների ջրբաժանային մասում, 2500-2988 մ բացարձակ բարձրությունների վրա:

Այն ղեկավարում է «Լիդիան Արմենիա» ՓԲԸ-ն, որը միջազգային «Lydian international» ընկերության դուստր ձեռնարկությունն է:

Տևական ժամանակ է` հանքավայրը չի գործում։ Լիբանանյան «Էլարդ» ընկերությունն Ամուլսարի հանքի շահագործման ընթացքում իրականացրել էր շրջակա միջավայրի ռիսկերի գնահատում:

Ընկերության ներկայացուցիչները ուսումնասիրել էին դեռևս 2016 թ.-ին «Լիդիան Արմենիա» ընկերության պատրաստած շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատումը և հայտարարել հնարավոր ռիսկերի մասին: Միևնույն ժամանակ Հայաստանի քննչական կոմիտեի ներկայացուցիչները նշել են, որ ռիսկերը կառավարելի են:

Նոր աղմուկ Ամուլսարի շուրջ, կամ ինչու են Ջերմուկի բնակիչները կրկին փողոց դուրս եկել

245
թեգերը:
Հայաստան, բյուջե, հանքարդյունաբերություն, հանք, Նիկոլ Փաշինյան, Ամուլսար
թեմա:
Ամուլսարի հանքի շահագործումը և «Լիդիան Արմենիայի» շուրջ ստեղծված իրավիճակը
Ըստ թեմայի
Հնարավոր է, որ «Լիդիան Արմենիայի» դեմ դիմենք իրավական քայլերի. Գորգիսյանը` միջադեպի մասին
Ամուլսարի հարցով հրապարակված եզրակացությունը սպասելի էր. «Լիդիանի» տնօրեն
«Լիդիանը» քննչական կոմիտեին է ներկայացրել փորձաքննությանն առնչվող իր պատասխանները
Փաշինյանն ընդունել է «Լիդիանի» ներկայացուցիչներին. ինչ են քննարկել
Լարիսա Ալավերդյան

Միջազգային հանրությանը մեղադրելը տեղին չէ. Ալավերդյանը` Սումգայիթյան ջարդերի մասին 

0
Հայաստանի առաջին օմբուդսման, «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ նախագահ Լարիսա Ալավերդյանի հետ Sputnik Արմենիայի եթերում զրուցել ենք Սումգայիթյան ջարդերի, ՀՀ իշխանությունների անելիքների և միջազգային հանրության անտարբերության մասին։
Եթե պետությունը ոչինչ չի անում, ինչ պետք է անի միջազգային հանրությունը. Ալավերդյանը` Սումգայիթյան ջարդերի մասին

Վերջին 33 տարիներին նորանկախ Հայաստանի բոլոր ղեկավարները որևէ որոշում չեն ընդունել, որով Սումգայիթում իրականացրած գործողությունները որակվեն որպես ցեղասպանություն, և դա է պատճառը, որ հայերին զուտ հայ լինելու համար սպանում ու խոշտանգում են նաև մեր օրերում։

«Եթե այդ զրկանքները, այդ ողբերգությունը կրող պետությունը չի ընդունում այդպիսի որոշումներ, որոշումները չի տարածում և չի աշխատում հասցեական թե՛ առանձին պետությունների, թե՛ միջազգային կազմակերպությունների հետ, ո՞վ պետք է դրան արձագանքի»,- ասաց նա։

Ալավերդյանի խոսքով` թշնամական Ադրբեջանում ճիշտ հակառակն է արվում` ադրբեջանական կողմը հետևողականորեն շարունակում է իր իսկ նախաձեռնած ցեղասպանությունը քողարկել և դրանք հերքող «փաստեր» հավաքագրել։ Իսկ նման իրավիճակում մեղադրանքի սլաքները միջազգային հանրության ուղղությամբ թեքելը, մեղմ ասած, տեղին չէ։ 

«Ադրբեջանը միջազգային բոլոր հարթակներում, բոլոր պետություններում այն լեզվով է տարածում սուտն ու կեղծիքը, որով խոսում են այդ պետություններում, բոլոր միջազգային կոնֆերանսներին Ադրբեջանը գալիս է մի տրցակ նյութերով, ու ոչ միայն տպագիր, այլև տեսանյութերով, ու տարածում դրանք ամենուր»,- նշեց Ալավերդյանը։ 

Նրա խոսքով` հայկական կողմը ոչ թե մեկ, այլ հարյուր-հազարավոր այդպիսի տրցակներ, բազմաթիվ ապացույցներ կարող է ներկայացնել ոչ միայն տեսանյութերի, հեռուստառեպորտաժների, այլև դատավճիռների տեսքով, որոնք ընդամենը պետք է հավաքագրել և միջազգային հարթակներում ներկայացնել։ Սակայն մեր երկրում չգիտես ինչու՝ իշխանությունները ոչ միայն  փաստահավաք խումբ չեն ստեղծում, այլև ամեն տարի, երբ խնդրով մտահոգ քաղաքացիները դիմում են պատկան մարմիններին Սումգաիթյան ջարդերը դատապարտելու  և դրանց իրավական որակում տալու  հարցով, նրանց դիմումներն անարձագանք են մնում։ 

Հիշեցնենք, որ 1988թ. փետրվարի 26-ից Բաքվից 20 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Սումգայիթ քաղաքում ադրբեջանական իշխանություններն սկսեցին տեղի հայ բնակչության բնաջնջումը, որն ուղեկցվում էր հայերի ունեցվածքի զանգվածային թալանով և ոչնչացմամբ:

Մեր իշխանությունները սումգայիթյան ցեղասպանությունից այդպես էլ դասեր չեն քաղել. Ուլուբաբյան

Պաշտոնական տվյալներով՝ զոհվել է 26 հայ, ոչ պաշտոնական տվյալներով՝ զոհերի թիվը մի քանի հարյուր է։

0
թեգերը:
Լարիսա Ալավերդյան, Սումգայիթ
Ըստ թեմայի
Արցախի վերածնունդն ու Ադրբեջանի բացեիբաց հայտարարությունները. ՀՀ ԱԳՆ–ն ուղերձ է հղել
Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել Սումգայիթի ոճրագործության զոհերի հիշատակին
Սումգայիթում մարդասպանների հերոսացումն իր արտացոլումը ստացավ Արցախյան պատերազմում. ԱԳՆ