Ռեջեփ ԹայիփԷրդողանն ու Իլհամ Ալիևը

Տնտեսական կապերի ապաշրջափակումը «թոզփչոցի» է. տնտեսագետը զգուշացնում է վտանգների մասին

706
(Թարմացված է 23:51 12.01.2021)
Տարածաշրջանում տնտեսական և տրանսպորտային կապերն ապաշրջափակելու միտքը, ըստ Թադևոս Ավետիսյանի, երկրորդ կողմ ունի Ադրբեջանի և Թուրքիայի համար։

ԵՐԵՎԱՆ, 12 հունվարի – Sputnik. Այս փուլում տարածաշրջանում տնտեսական և տրանսպորտային կապերն ապաշրջափակելու մասին դրույթն օրակարգ բերելը հանրության «աչքին թոզ փչել է»։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանը` անդրադառնալով երեկ Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների համատեղ հայտարարությանը։

Աշխատանքի և սոցիալական ապահովության փոխնախարար Թադևոս Ավետիսյան
© Sputnik / Aram Nersesyan
Թադևոս Ավետիսյան

Ավելի քան 3 ժամ տևած եռակողմ հանդիպումից հետո երեք երկրների ղեկավարները հայտարարել էին, որ աշխատանքային խումբ կստեղծվի տարածաշրջանում բոլոր տնտեսական և տրանսպորտային կապերն ապաշրջափակելուն աջակցելու նպատակով։

«Կորցրել ենք հայրենիքի մի մասը, ռազմական ու տնտեսական կորուստներ ունեցանք։ Նման իրավիճակում կարծես երեխային խաղալիք կամ կոնֆետ առաջարկեն տնտեսական կապերն ապաշրջափակելու մասին խոսելով։ Սա չի կարող Հայաստանի համար երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման հիմք դառնալ»,–ասաց Ավետիսյանը։

Նրա խոսքով` ստեղծված իրավիճակում պետք է հաշվի առնենք, որ ապաշրջափակման դեպքում գործ ունենք 2 պետությունների հետ, որոնք հայ ժողովրդի նկատմամբ դեռ դարերից եկող թշնամական վերաբերմունք ունեն։

Ավետիսյանը նշում է, որ բացարձակ անորոշություն է այն հարցում, թե ինչպես պետք է տրանսպորտային ճանապարհները կառուցվեն և շահագործվեն։ Տնտեսագետը հիշեցնում է` Թուրքիան Հայաստանի հետ սահմանները փակել է իր աշխարհաքաղաքական նկրտումներից ելնելով։ Այսինքն` Թուրքիան այդ խաղաքարտով փորձում էր Արցախի հարցը հանգուցալուծել հօգուտ իրեն։ Ավետիսյանը շեշտում է` չկա ոչ մի երաշխիք, որ տնտեսական և տրանսպորտային կապերն ապաշրջափակելուց հետո Ադրբեջանը մի օր չի որոշի սահմանափակումներ իրականացնել` չեղարկելով ամեն ինչ։

Տնտեսագետը նշում է` Ադրբեջանը նավթ և գազ արտադրող երկիր է և հայտնի է, որ իր երկրում այդ ռեսուրսներն էապես էժան են։ Բնականաբար, էներգետիկ ռեսուրսների հաշվին դժվար է լինելու մրցակցել այդ երկրի տնտեսության հետ, ինչը կհանգեցնի շուկայից տեղական արտադրողների դուրսմղմանը և սննկացմանը։ Կկրճատվի մեր արտահանման ներուժը, այդտեղից եկող հարկային եկամուտները կնվազեն։ Օրինակ` մեր վերամշակող ընկերությունների հիմնական ծախսերը ջերմոցներում էներգետիկ ռեսուրսն է, իսկ երբ ադրբեջանցիներն ավելի մատչելի գնով են ջեռուցում իրենց ջերմոցները, գյուղմթերքի գինն էլ կարող է ավելի մատչելի լինել։ Ավետիսյանը նշում է`ադրբեջանական գյուղմթերքը մտնելու է հայկական շուկա` տեղական արտադրանքը դուրս մղելով։

Փաշինյանի փրկօղակը. 25-ամյա օրենքից մինչև գաղտնի պայմանագիր ու պարտադրված դեմարկացիա

«Այս ամենից զատ, տնտեսության անվտանգության հարց կա, քանի որ ինտեգրման ենք գնում այնպիսի երկրների հետ, որոնք մեզ կանգնեցրել են գոյատևման խնդրի առաջ։ Մեծ հաշվով` Ադրբեջանն ու Թուրքիան չեն պատկերացնում հայ ժողովրդի զարգացումը, խաղաղ գոյատևումը և մրցակցությունը` պարզ հարևանական հարաբերությունների մեջ։ Օրինակ, Վրաստանի հետ չունենալով հանդերձ թշնամական խնդիրներ, միևնույնն է, թուրքական կապիտալը գրավել է վրացական տնտեսության հիմնական ուղղությունները»,–ասում է Ավետիսյանը։

Նա վստահեցնում է` տնտեսական անվտանգության մեր ռիսկերն անչափելի կդառնան։ Հարցն այն է, որ ներդրումների դեպքում էլ Թուրքիան և Ադրբեջանն են ավելի ակտիվ լինելու, իսկ այլ երկրների դեպքում ներդրում կատարելը ռիսկային կհամարվի` հաշվի առնելով առկա անորոշությունները։

Ավետիսյանի խոսքով` ապաշրջափակումից կկորցնենք մեր տնտեսական անկախությունը և կախվածության մեջ կհայտնվենք թուրքական կամ ադրբեջանական կապիտալից։ Իսկ մեր տնտեսական կախվածությունը վաղը շրջվելու է մեր դեմ` կործանարար հետևանքներով։

Բացի այդ, ըստ տնտեսագետի, եթե Հայաստանի աշխատաշուկայում թուրք կամ ադրբեջանցի գործատուներ հայտնվեն, կստացվի` որոշ խմբի եկամուտները կախված են լինելու հենց նրանցից։ Այսինքն` եթե նայում ենք տնտեսական ապաշրջափակմանը երկարաժամկետ առումով, ստացվում է, որ ռիսկի տակ ենք դնում մեր տնտեսական համակարգի գոյությունը։

Ալիևը հայտարարել է Նախիջևանի միջանցքի բացմանն ուղղված կոնկրետ աշխատանքների մասին

Ավետիսյանը նշում է` մեծ հաշվով` ապաշրջափակումն ավելի շատ օգուտներ է բերելու Թուրքիային և Ադրբեջանին, իսկ մենք պետք է հաշվարկենք, թե ինչ ենք շահելու մեզ բաժին հասած որոշ օգուտների դիմաց։ Տնտեսագետը վստահ է, որ իրականում այս ամենի հետևում թաքնված է թուրք–ադրբեջանական տանդեմի նպատակը` հայրենազրկելու, թուրքականացնելու հայերիս։

Հիշեցնենք, որ հունվարի 11-ին կայացած եռակողմ հանդիպումից հետո համատեղ հայտարարության մեջ նշվել է, որ տարածաշրջանում բոլոր տնտեսական և տրանսպորտային կապերն ապաշրջափակելու հարցով Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի համատեղ աշխատանքային խումբը մինչև հունվարի 30-ը կանցկացնի առաջին նիստը:

706
թեգերը:
Թադևոս Ավետիսյան, թշնամի, Ադրբեջան, Թուրքիա, Հայաստան, տնտեսություն
Ըստ թեմայի
Եռակողմ հայտարարության 9-րդ կետը. ձեռնտո՞ւ է Իրանին Նախիջևանի միջանցքի բացումը
Եռակողմ աշխատանքային խումբը կզբաղվի տարածաշրջանում բնականոն կյանքի վերականգնման հարցերով
2.5 տարվա ամբոխահաճո տնտեսական քաղաքականությունը կոտրել է ՀՀ տնտեսության ողնաշարը
Վահան Քերոբյանը Մեղրիում

Ազատ տնտեսական գոտին վերջապես կգործակվի՞․ էկոնոմիկայի նախարարն այցելել է Մեղրի

69
(Թարմացված է 19:37 18.01.2021)
Թեպետ ազատ տնտեսական գոտու պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել ավելի քան 3 տարի առաջ, սակայն մինչ օրս այնտեղ գործունեություն չի ծավալվում։

ԵՐԵՎԱՆ, 18 հունվարի – Sputnik. ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանն այցելել է Մեղրի։ Նախարարն իր այցի մասին գրել է Facebook-ում և լուսանկարներ հրապարակել։

«Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտում քննարկել ենք շուտափույթ գործարկման հնարավորությունները»,- գրել է նա։

Նշենք, որ «Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտին ստեղծվել է 2017 թվականի օգոստոսին կառավարության որոշմամբ։ Նույն տարվա դեկտեմբերի 15-ին տեղի ունեցավ պաշտոնական բացումը, սակայն այնտեղ տնտեսական գործունեություն դեռևս չի ծավալվում։

Գնաճը մինչև ո՞ւր կհասնի. էկոնոմիկայի նախարարը վստահեցնում է` մենք դեռ լավ վիճակում ենք

«Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտու գործառնական տեսակը սահմանված է որպես արտադրաարդյունաբերական և լոգիստիկ՝ գյուղատնտեսության, մշակող արդյունաբերության, էլեկտրականության մատակարարման, առևտրի, փոխադրումների և պահեստային տնտեսության, մասնագիտական և տեխնիկական գործունեության, մշակույթի, զբոսաշրջության, զվարճությունների և հանգստի ոլորտներում:

Նախարարն ասել է` որ դեպքում չի երկարաձգվի թուրքական ապրանքների ներմուծման արգելքը

2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ՀՀ կառավարությունը` ի դեմս ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարության և «ՄԵՂՐԻ ԱԶԱՏ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԳՈՏԻ» ՓԲԸ կնքեցին պայմանագիր ազատ տնտեսական գոտու կազմակերպման մասին: Ազատ տնտեսական գոտու գործունեության ժամկետը` 50 տարի:

Վահան Քերոբյանը մտադիր է զարգացնել ադամանդագործության ու ոսկերչության ոլորտները

69
թեգերը:
Վահան Քերոբյան, Մեղրի, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ուղիղ մեկ տարի հետո Հայաստանում թռչնամսի արտադրությունը գրավիչ կդառնա. նախարար
«Ունենք բազմամիլիարդ ներդրումային ծրագրեր». Քերոբյանը խոստանում է` մարդկանց կյանքը կփոխվի
Ներմուծման, արտահանման և սպառման ոլորտներում շուրջ 20 տոկոս անկում կա. Վահան Քերոբյան
Ջո Բայդեն

Ինչպես Բայդենի քաղաքականությունը կազդի աշխարհի, այդ թվում` Հայաստանի տնտեսության վրա

263
(Թարմացված է 17:29 17.01.2021)
Ամերիկայի նոր նախագահ Ջո Բայդենը մտադիր է աշխուժացնել Միացյալ Նահանգների տնտեսությունը։ Այդ խթանը կփոխանցվի նաև աշխարհին։

ԵՐԵՎԱՆ, 17 հունվարի – Sputnik. ԱՄՆ նոր կառավարությունը մտադիր է ուժեղացնել տնտեսության աջակցությունը, ինչի արդյունքում կարող են փոխվել հումքային ապրանքների (այդ թվում` Հայաստանի համար կարևոր պղնձի) համաշխարհային գները, ինչպես նաև դոլարի փոխարժեքը։

ԱՄՆ-ի տնտեսության աջակցության ծրագիրը, որի մասին հայտարարել է Ջո Բայդենը, շուրջ 1,9 տրիլիոն դոլար է կազմում։ Ծրագրի հիմնական կետերից է նվազագույն աշխատավարձի բարձրացումը, ինչպես նաև հայրենական արտադրության ապրանքների գնման վերաբերյալ Buy American քաղաքականության ընդլայնումը` ավելացնելով արտադրողների համար պետական գնումներն ու սուբսիդիաները։ Մյուս կետը վերաբերում է առաջիկա 10 տարվա ընթացքում ենթակառուցվածքների մեջ 1.3 տրիլիոն դոլար ներդրումներին։

Դա արդյունաբերական հումքի և ապրանքների լրացուցիչ պահանջարկ է ենթադրում։ Այդ պատճառով բորսաներում բարձրացել են ամերիկյան արդյունաբերական ձեռնարկությունների բաժնետոմսերը, ինչպես նաև արդյունաբերական ռեսուրսների գները (այդ թվում` պղնձի և նավթի)։ Կորոնավիրուսային ճգնաժամից ի վեր առաջին անգամ նավթը գերազանցել է մեկ բարելի դիմաց $55–ը։

Ինչ վերաբերում է պղնձի գնին, ապա այն աճում էր անցած տարվա կեսերից. եթե 2020 թվականի հունվարին մեկ տոննայի դիմաց պղնձի գինը մոտավորապես 6200 դոլարի մակարդակում էր, ապա հիմա` արդեն շուրջ 8 000 դոլարի։ Հիմնականում դա կապված էր Չինաստանի տնտեսության վերականգնման հետ (աշխարհում պղնձի հիմնական սպառողը)։ Financial Times–ը գրում է, որ հիմա դրան գումարվել են նաև ԱՄՆ նոր իշխանության խթանող ծրագրերի ակնկալիքները։

Իրավիճակը կարող է ազդել նաև աշխարհի ֆինանսական շուկաների վրա, այդ թվում` դոլարի փոխարժեքի և զարգացող երկրներում պետական պարտատոմսերի գնանշումների։ Դրանից կախված կլինի, թե Հայաստանը ինչ տոկոսով կվճարի իր արտասահմանյան պարտատոմսերի (եվրաբոնդերի) պարտքի դիմաց, որոնք տարեվերջին կկազմեն Հայաստանի պետական պարտքի մոտ 20%–ը։

Եթե խոսենք դոլարի փոխարժեքի մասին, ապա ԱՄՆ տնտեսության աշխուժացումը կնշանակի առևտրի և արտադրության աճ ամբողջ աշխարհում։ Այն ներդրողները, որոնք նախկինում գումարները պահում էին դոլարով, այժմ կարող են դրանք ներդնել զարգացող երկրների տնտեսության մեջ, որտեղ ռիսկերն ավելի մեծ են, բայց շահույթն էլ է ավելի խոշոր, գրում է New York Times–ը։

Դրանից կարող է նախ մի փոքր նվազել դոլարի փոխարժեքը, երկրորդ` զարգացող երկրների պետական պարտատոմսերի տոկոսադրույքները (այդ թվում` Հայաստանի)։ Նշանակում է` կնվազի պարտքային բեռը, որը մենք վճարելու ենք մեր պարտատոմսերի դիմաց։

Դրան կնպաստի նաև արտաքին առևտրում ԱՄՆ նոր իշխանության քաղաքականությունը. վերլուծաբանների սպասումների համաձայն` այն այդքան ագրեսիվ չի լինի, որքան Թրամփի ժամանակ, գրում է Global Capital–ը։ Դեռ վերջնական պարզ չէ, թե արդյոք ԱՄՆ–ն առևտրային պատերազմները կդադարեցնի Չինաստանի հետ, այնուամենայնիվ առևտրային պատժամիջոցների և սահմանափակումների սպառնալիքները կթուլանան, ինչը ևս կօգնի զարգացող երկրներին, իսկ դա նշանակում է, որ կրկին կարող է որոշակիորեն նվազել դոլարի փոխարժեքը։

Հիշեցնենք, որ ԱՄՆ նոր նախագահ Ջո Բայդենի երդմնակալության արարողությունը նախատեսված է հունվարի 20–ին։

263
թեգերը:
Ջո Բայդեն, Հայաստան, ԱՄՆ
Ըստ թեմայի
Գնաճը մինչև ո՞ւր կհասնի. էկոնոմիկայի նախարարը վստահեցնում է` մենք դեռ լավ վիճակում ենք
Ցանկացած ապաշրջափակման պետք է «այո» ասել. Արամ Սարգսյանը վարչապետի մոտ էր
Նախարարն ասել է` որ դեպքում չի երկարաձգվի թուրքական ապրանքների ներմուծման արգելքը

Պարենային ինքնաբավության խնդիրն Արցախում դժվար թե լուծվի առկա հողատարածքներով. Ավետիսյան

0
(Թարմացված է 23:51 18.01.2021)
«Ամբերդ» հետազոտական կենտրոնի ավագ փորձագետ, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Սամվել Ավետիսյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցի ընթացքում խոսել է պարենային անվտանգության խնդիրների մասին, որոնք ավելի ցցուն են դարձել արցախյան պատերազմից հետո։

Սամվել Ավետիսյանի դիտարկմամբ` պարենային անվտանգությունը դարձել է ամենակարևոր հիմնախնդիրներից մեկը, և Հայաստանին պատուհասած երկու արհավիրքները` համավարակն ու պատերազմն էական ազդեցություն են թողել պարենային անվտանգության վրա։

«Սկզբում կորոնավիրուսը խաթարեց հասարակական կյանքի ռիթմը, իսկ հետո արցախյան պատերազմն իր հետ բերեց զգալի կորուստներ, մասնավորապես Արցախի գյուղնախարարի վկայությամբ` հողատարածքների 75 տոկոսն անցավ թշնամուն։ Եթե հաշվի առնենք, որ Արցախում գյուղատնտեսական նշանակության հողատարածքների 90 տոկոսը դրված էր հացահատիկի ու հատիկաընդեղենային մշակաբույսերի տակ, ապա պարզ է դառնում, թե որն է կորուստի առյուծի բաժինը»,– նշեց տնտեսագետը։

Ավետիսյանը ևս մեկ անգամ հիշեցրեց, որ մեր պարենային պաշարները համալրվում էին նաև Արցախից եկած ցորենով, քանզի տարեկան ներկրվում էր 30 հազար տոննա ցորեն, 18 հազար տոննա գարի, և հիմա քիչ է ասել, որ պաշարներն այլևս չեն գա, որովհետև, Ավետիսյանի կանխատեսմամբ, կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ ստիպված կլինենք արդեն մեր բաժնից մաս հանել Արցախի համար։

Մասնագետի համոզմամբ`պարենային ինքնաբավության խնդիրն Արցախում դժվար թե լուծվի պատերազմից հետո մնացած հողատարածքներով։ Նա անդրադարձավ Հայաստանի և Արցախի պարենային հաշվեկշռի կազմման մեթոդաբանությանը, ինչպես նաև պարենային ինքնաբավությանը միտված պետական քաղաքականությանը` խոսելով գործարարների հետ կնքվելիք ֆյուչերսային, այսինքն` ապագային միտված պայմանագրերի անհրաժեշտության մասին։

0
թեգերը:
Սամվել Ավետիսյան, Պատերազմ, կորոնավիրուս, Արցախ
թեմա:
Sputnik զրույց
Ըստ թեմայի
Երբ ուղիղ մահվան աչքերին ես նայում, կամ սարկավագ Քամալյանի պատերազմական պատմությունները
Մինչև ապրիլ բան չի փոխվի. տնտեսագետը հուշում է` ինչ է պետք անել կյանքը լավացնելու համար
«Փաշինյանը նվազագույնը 38,4 մլրդ դոլարի վնաս է հասցրել Հայաստանին». Մեսրոպ Մանուկյան
Արցախ վերադարձած ընտանիքները կշարունակեն ապահովվել պարենամթերքով և անհրաժեշտ պարագաներով