Անցորդ. արխիվային լուսանկար

Կորոնավիրուսը կկարողանա՞ բուժել Հայաստանի տնտեսության խրոնիկ հիվանդությունը

286
Գրանցված աշխատողները ճգնաժամի պայմաններում շատ ավելի մեծ օժանդակություն են ստացել, քան չգրանցվածները։ Այս անարդարության համար վարչապետը մեղադրեց գործատուներին՝ առաջարկելով հարցի լուծման իր տարբերակը: Sputnik Արմենիան խնդիրը քննարկել է տնտեսագետների հետ:

ԵՐԵՎԱՆ, 18 մայիսի – Sputnik. Գործատուները ստիպված կլինեն գրանցել իրենց աշխատակիցներին: Երկու օր առաջ կայացած աուլիսում նման հայտարարություն արեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ հիշեցնելով, որ կորոնավիրուսի հակաճգնաժամանային ծրագրերում գրանցված աշխատողներն ավելի մեծ աջակցություն ստացան, քան չգրանցվածները:

Տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը հույս ունի, որ վարչապետի այս հայտարարությունից հետո հայաստանյան աշխատաշուկայի մասնակիցները պահանջատեր կլինեն և գործատուներից կպահանջեն, որ իրենց աշխատանքի ընդունելիս ու աշխատավարձ վճարելիս այլևս «սև-սպիտակի չբաժանեն» ու անօրինական գործողություններ չանեն:

Խաչատրյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում վկայակոչելով ԱՄՆ-ի օրինակը, ասաց`համավարակի դրական ազդեցություններից մեկը մեր տնտեսության վրա այն էր, որ ստվերային տնտեսություն ունեցող ընկերությունները հասկացան, որ նման իրավիճակներում մնում են մենակ: 

«Մինչև համավարակը ԱՄՆ-ում 250 000 գործազուրկ կար, հիմա՝ շուրջ 30 մլն: Համակարգն այնպիսին է, որ մարդն աշխատանքը կորցնելու պահից անմիջապես գրանցվում է: Իսկ մեզ մոտ այդ համակարգը չէր աշխատում այնքան, որ հենց առաջին ծրագրերի իրականացման ժամանակ նույնիսկ մարդիկ վիրավորվեցին, ասացին՝ օրավարձով աշխատող ենք, ոչ մի տեղ չենք ֆիքսվում, հիմա ի՞նչ է նշանակում, ուրեմն մենք չկա՞նք»,- ասաց նա:

Ստեղծված իրավիճակից դուրս գալուն ու գործատու- աշխատող հարաբերությունների հստակեցմանը, Խաչատրյանի համոզմամբ, կարող է նպաստել նաև եկամուտների հայտարարագրման համակարգը: Պետության աջակցության ծրագրերն էլ դրա շնորհիվ կդառնան իրապես հասցեական:

Ինչ վերաբերում է Հայաստանում գործազրկության իրական մակարդակին, այն այսօր հաշվարկման տարբեր մեխանիզմներ ունի, բայցևայնպես, գրեթե ենթադրությունների մակարդակի վրա է:

«Երկու վիճակագրություն կա. մեկն, այսպես ասած, հաշվառված վիճակագրությունը, որի թիվը 50-60 հազարից ավելի չէ, մյուսը տնտեսագիտական հաշվարկի հիման վրա ստացված թիվն է՝ մինչև 250 հազար գործազուրկ: Դա մինչև համավարակն եմ ես ասում, և մենք համարվում էինք ամենաբարձր գործազրկություն ունեցող երկրներից մեկը՝ շուրջ 18 տոկոս»,- ասաց Խաչատրյանը:

Գործազուրկների 250 հազարանոց բանակը Վահագն Խաչատրյանը իրատեսական ցուցանիշ է համարում՝ նշելով, որ դրանում հավառված են զբաղվածության կենտրոններում, սոցիալական ծառայություններում գրանցված անձինք: Բայց կա ևս մի մեծ զանգված. նրանք թեև աշխատանք չունեն, բայց կա՛մ չեն դիմել, կա՛մ մեկ տարի շարունակ աշխատանք չեն ստացել և, հետևաբար, դուրս են մնացել հաշվառումից:

Խաչատրյանը չի բացառում, որ այդ 250 հազարի մեջ հաշվառված են նաև օրավարձով աշխատողները:

Հայաստանի տնտեսության 1,7% անկում. Եվրասիական զարգացման բանկի կանխատեսումը

Տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանը նույնպես համոզված է, որ աշխատողի գրանցվելը ձեռնտու է ոչ միայն աշխատողին, որը դրանով հնարավորություն է ստանում լիարժեք օգտվել իր բոլոր իրավունքներից, այլև գործատուներին, որոնք այդ կերպ ապահովագրում են իրենց տարատեսակ ռիսկերից ու տուգանքներից: Պետությունն էլ կշահի հարկերի տեսքով:

Միաժամանակ տնտեսագետը հիշեցնում է, որ ստվերային աշխատատեղերի դեմ պայքարը նոր չէ: Այն, նրա խոսքով, մեկնարկել ու շոշափելի արդյունքներ է տվել դեռ հեղափոխությունից առաջ՝ 2017թ-ից սկսած:

«2018թ-ի առաջին 4 ամիսներին բարձր տեմպերով ավելանում էր գրանցված աշխատողների թիվը՝ միջին ամսական կտրվածքով շուրջ 7200-7300-ով»,- նշում է Ավետիսյանն ու ավելացնում՝ իշխանափոխությունից հետո այս գործընթացը թեև շարունակվեց, բայց արդեն ավելի դանդաղ տեմպերով՝ պաշտոնական տվյալներով` ամսական 4200 աշխատող»,- ասաց տնտեսագետը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում:

Աշխատողներին ստվերից դուրս բերելու համար, Թադևոս Ավետիսյանի դիտարկմամբ, միայն հռետորաբանությունը բավարար չէ, պետությունը պետք է իրական խթաններ ստեղծի, որպեսզի գրանցումը ձեռնտու լինի և ՛ աշխատողին, և՛ գործատուին:

«Հակառակ դեպքում, եթե նույն հարկային բեռը մնա անհամարժեք, և պետության աջակցության գործիքները բավարար չլինեն, միևնույն է` ստվերի ձգտում է մնալու, և մենք շարունակելու ենք ստվերում զբաղվածներ ունենալ»,- նշում է նա։

Ստվերն, ըստ Ավետիսյանի, այսօր առավել տարածված է փոքր ու միջին բիզնեսի ասպարեզում ու հատկապես սեզոնային զբաղվածության ոլորտներում:

Տնտեսագետը չի հերքում՝ կորոնավիրուսի հետևանքների չեզոքացման ծրագրերը վեր հանեցին ոլորտում առկա խնդիրները: Կառավարության աջակցությունից առավելապես օգտվեցին գրանցված, օրինական դաշտում աշխատողները, բայց միայն այս օրինակը, նրա համոզմամբ, բավարար չէ տնտեսությունը ստվերից դուրս բերելու համար:

Եվ քանի որ ստվերը Հայաստանի տնտեսության համար խրոնիկական խնդիր է, Թադևոս Ավետիսյանի համոզմամբ, դրանից այդքան հեշտ ու շուտ ազատվել չի ստացվի:

«Տնտեսական ու սոցիալական վիճակն առայժմ ավելի լարվում է, և նան իրավիճակում տնտեսական ռիսկերն են ավելանում ու նաև ձգտումները, որ նաև օրենք խախտելով գործատուները կարողանան իրենց տնտեսական կայունությունն ապահովել, այսինքն՝ պահեն նաև անօրինական զբաղվածներ: Մյուս կողմից` մեր երկրում կա նաև հակառակ ձգտումը, երբ աշխատողները սոցիալական տարբեր ծրագրերից են օգտվում ու որպեսզի դրանից չզրկվեն, չեն ցանկանում գրանցվել»,- ասաց տնտեսագետը:

Ստեղծված իրավիճակում լուծումն, ըստ Ավետիսյանի, սոցիալական գնահատման համակարգի բարեփոխումն է, իսկ դրան կարող է նպաստել նաև կառավարության առաջարկած եկամուտների համընդհանուր հայտարարագրումը: Բայց առավել արդյունավետ լինելու համար Թադևոս Ավետիսյանը կառավարությանն առաջարկում է ոչ միայն քաղաքացիների եկամուտները, այլև ծախսերը հայտարարագրել, ինչը հնարավորություն կտա համեմատական վերլուծություն կատարել ու տեսնել ստվերը:

Հիշեցնենք՝ մայիսի 16-ին կայացած առցանց մամուլի ասուլիսում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը փաստեց, որ գրանցված աշխատողները ճգնաժամի պայմաններում շատ ավելի մեծ օժանդակություն են ստացել, քան չգրանցվածները։ Եվ այդ անարդարության համար վարչապետը մեղադրեց գործատուներին, որոնք չեն գրանցել իրենց աշխատողներին։

«Տնտեսության որոշ ոլորտներ կվերականգնվեն համավարակի հաղթահարումից 1 տարի անց». Սարգսյան

Փաշինյանը նաև հայտնեց, որ Հայաստանը շուտով անցնելու է համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի, որի արդյունքում, ըստ նրա, եթե մարդն աշխատանք ու եկամուտ ունենա, բայց դա գրանցված չլինի, լուրջ խնդիրներ կունենա։

286
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, տնտեսություն, տնտեսագետ, Հայաստան, կորոնավիրուս
Ըստ թեմայի
Քաղաքացին կկարողանա ՀՀ-ում գրանցված և չգրանցված դեղ ստանալ փոստով. ի՞նչ վտանգ կա
Չգրանցված աշխատողները կշարունակեն տուժել. ինչպե՞ս է հնարավոր նրանց աջակցել
«Պայթյուն» հետո կլինի․ ինչպես է կորոնավիրուսը ազդում Հայաստանի տնտեսության վրա
Հայաստանը պետք է լինի պատրաստի արտադրանքի երկիր. կորոնավիրուսը կանցնի, տնտեսությունը կմնա
Ավտոմեքենա

Մինչ 2020-ի վերջը Հայաստան կբերվի Ռուսաստանում արտադրված Toyota մակնիշի մոտ 450 ավտոմեքենա

50
(Թարմացված է 18:25 26.05.2020)
Արտադրող երկրի փոփոխությունը թույլ կտա նվազեցնել Հայաստան մատակարարվող Toyota-ի որոշ մոդելների գները։

ԵՐԵՎԱՆ, 26 մայիսի — Sputnik. Մինչև 2020 թվականի վերջը Հայաստան կմատակարարվի Ռուսաստանում արտադրված Toyota մակնիշի մոտ 450 ավտոմեքենա:

Ինչպես հաղորդում է «Իզվեստիան»` վկայակոչելով Toyota ընկերության մամուլի ծառայությանը, խոսքը Camry և RAV4 մոդելների մասին է, որոնք հավաքվել են Սանկտ Պետերբուրգի գործարանում:

Toyota Motor ընկերությունն արդեն սկսել է Հայաստան ռուսական հավաքման ավտոմեքենաների մատակարարումը: Մինչ այդ Camry-ը և RAV4-ը առաքվել են անմիջապես Ճապոնիայից:

Հանրապետությունը երրորդ միջազգային շուկան է դարձել Բելառուսից ու Ղազախստանից հետո ընկերության` Ռուսաստանում հավաքված արտադրանքի արտահանման համար:

Նշվում է, որ արտադրողի երկրի փոփոխությունը Հայաստանի շուկայի համար թույլ է տվել 10% - ով նվազեցնել նշված մոդելների տեղական գները:

Փաշինյանը վաճառել է իր ավտոմեքենան ու ավանդ ներդրել բանկում

50
թեգերը:
Հայաստան, Ճապոնիա, Ռուսաստան, ավտոմեքենա
Ըստ թեմայի
ԵԱՏՄ տարածքում կորոնավիրուսի պատճառով ապրանքային դեֆիցիտ չի լինի
Ղազախստանում լուծում են գտել Հայաստանից տարած մեքենաների գրանցման համար
Հայաստան վերադարձող ՀՀ քաղաքացիներին թույլ կտան առանց մաքսատուրքի ներկրել անձնական գույքը
Միքայել Մելքումյան

Օգոստոսին լրջագույն ճգնաժամը բախելու է մեր դուռը. Մելքումյան

64
(Թարմացված է 17:45 26.05.2020)
ԱԺ պատգամավոր Միքայել Մելքումյանն անդրադարձավ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի անկմանն ու ավելի լուրջ խնդիրներ կանխատեսեց:

ԵՐԵՎԱՆ, 26 մայիսի – Sputnik. Ազգային ժողովի «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Միքայել Մելքումյանն այսօր ԱԺ հայտարարությունների ժամին անդրադարձավ ՀՀ վիճակագրության կոմիտեի հրապարակած տնտեսական ակտիվության ցուցանիշին, որն այս տարվա ապրիլի տվյալներով նվազել է 17%-ով:

Մելքումյանը հիշեցրեց, որ 2009թ-ի տնտեսական ճգնաժամի ընթացքում ակնումը 14.1% է եղել:

«Բա սա դեռ վերջը չէ, սա շարունակվելու է մայիս, հունիս, ամիսներին, իսկ օգոստոս–սեպտեմբերին լրջագույն ճգնաժամը բախելու է մեր դուռը,- կանխատեսեց Մելքումյանը։- Հիմա դեռ մարդիկ, օբյեկտներն աշխատում են, ասում են՝ լավ մի ամիս դիմանանք, դեռ մի ամիս աշխատենք, հետո՝ երկրորդ, հետո՝ երրորդ, չորրորդ ամիսն ու այսպես շարունակ»:

Պատգամավորը նշեց, որ կառավարության կողմից տնտեսության մեջ ներարկվող հակաճգնաժամային միջոցները չեն փակում իրական կորուստների նույնիսկ 10%-ը:

Նրա խոսքով` ՀՀ տնտեսության համար կարևոր ոլորտ համարվող շինարարության անկումը, ըստ պաշտոնական թվերի, կազմել է 51%, արտահանում-ներմուծման անկումը՝ ավելի քան 30%, առևտրինը՝ 31%:

Ավելի լուրջ խնդիրներից խուսափելու համար Մելքումյանը ՀՀ կառավարությանը կոչ արեց փոխել տնտեսության ճգնաժամային կառավարման ձևը:

Միսը, կարագը, ձեթը ոչ միայն չեն թանկանա, այլև կէժանանան, բայց ոչ ընդմիշտ

Հիշեցնենք՝ Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն` 2020թ–ի հունվար-ապրիլ ամիսներին, 2019թ. նույն ժամանակահատվածի համեմատ, ՀՀ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նվազել է 17%-ով: Արդյունաբերության համախառն արտադրանքի ծավալը կազմել է 585 213 700 դրամ, առևտրի շրջանառությունը՝ 816 087 400, ծառայությունների ծավալը՝ 585 439 200, իսկ շինարարության ծավալը՝ 54 029 200 դրամ։

Կառավարությունն անտոկոս վարկեր է տրամադրում սպանդանոցներին

64
թեգերը:
Միքայել Մելքումյան, ԱԺ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հայկական բիզնեսը կշահի ԵԱՏՄ ապրանքների մատակարարման կանոնների պարզեցումից
Իրական օգնություն, թե միջազգային թրենդից հետ չմնալու փորձ. բիզնեսին կօգնի՞ պետության քայլը
Կորոնավիրուսը կկարողանա՞ բուժել Հայաստանի տնտեսության խրոնիկ հիվանդությունը
Видеобаннеры у станции метро Площадь Республики с изображением флага Грузии (26 мая 2020). Еревaн

Վրաստանի անկախության տոնին Հայաստանն անակնկալ է մատուցել հարևանին

0
Երևանի փողոցների գովազդային վահանակները լուսավորվել են Վրաստանի դրոշի գույներով։

ԵՐԵՎԱՆ, 26 մայիսի – Sputnik. Հարևան Վրաստանի ազգային տոնի կապակցությամբ այսօր ՀՀ մայրաքաղաք Երևանի փողոցների վահանակները լուսավորվել են Վրաստանի դրոշի գույներով։ Տեղեկությունը հայտնում է Վրաստանում Հայաստանի դեսպանությունը։

Այս տոնական նախաձեռնության հեղինակը Վրաստանում ՀՀ դեսպանությունն ու դեսպան Ռուբեն Սադոյանն են։

«Շնորհավո՜ր տոնդ, եղբայրական Վրաստան»,- ասված է հրապարակման մեջ։

Նշենք, որ Վրաստանն այսօր՝ մայիսի 26-ին նշում է անկախության օրը։

 

0