Վահագն Խաչատրյան

«Ասում են` եկեք հարկ վճարեք. ինչի՞ համար». տնտեսագետ

102
(Թարմացված է 20:37 20.12.2019)
Տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում խոսել է առողջապահական հարկի ներդրման, և ընդհանրապես, Հայաստանում տարվող հարկային քաղաքականության մասին։

ԵՐԵՎԱՆ, 20 դեկտեմբերի – Sputnik. Կառավարությունն առողջապահական հարկին վերաբերող խնդիրներին պետք է իրատեսորեն նայի։ Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը:

«Եթե այսօր առողջապահության ոլորտում խնդիրներ ունենք, դա պայմանավորված չէ առողջապահական ապահովագրությամբ կամ լրացուցիչ հարկ մտցնելով: Դա  պայմանավորված է համակարգի վատ կառավարմամբ: Առողջապահությունն այսօրվա ամենավատ կառավարվող համակարգերից է, որտեղ եթե նույնիսկ ֆինանսական միջոցները քիչ են, ապա դրանք պետք է առավել արդյունավետ  օգտագործել»,–ասաց Խաչատրյանը, հավելելով, որ չի կարելի  սոցիալական համերաշխության լոզունգի տակ փորձել նման առողջապահություն ունենալու ծրագիր ներկայացնել:

Նա նշեց, որ եթե նույնիսկ փորձում ենք ներդնել ապահովագրության համակարգ,  դա պետք է անել աստիճանաբար:

Եվս 5% հարկի ավելացում, և ներդրումների մասին խոսելն ավելորդ է

Տնտեսագետն առաջարկում է «առողջապահության առողջացման» ծրագիրը մասնավոր ապահովագրական ընկերությունների հետ իրականացնել, առողջապահական գումարների   ծախսման  արդյունավետության առումով էլ օգտագործել ապահովագրական ընկերություների հնարավորությունները` ծառայությունների մի մասի վերահսկումը նրանց պատվիրելով:

 «Ուզում ենք լավ առողջապահություն ունենալ, մի կողմից էլ հակածխախոտային պայքար ենք տանում, ու այդ բոլոր հարցերը պետք է  լուծի տնտեսությունը: Այդկերպ տնտեսությանը հարկերով խեղդում ենք, սահմանափակում բիզնես գործունեության հնարավորությունները: Տուրիստը Հայաստան է գալիս, որովհետև այստեղ կյանքը համեմատաբար էժան է: Գործարարը որևէ երկրում ներդրում է անում, գնահատելով այդտեղ ռիսկերն ու շահույթի հնարավորությունները: Եթե այսօր եղածին  ավելացավ ևս 5% հարկ, բնականաբար, ներդրումային հոսքերի մասին խոսելն ավելորդ է»,–նշում է Խաչատրյանը:

Նա կարծում է, որ Հայաստանում իզուր ոգևորվեցին 20%  համահարթեցմամբ, որովհետև շատ վատ մոտեցում է, երբ հասարակությանը տարանջատում են  հարուստի և ոչ հարուստի:

Այս ընթացքում պետք է եղած խնդիրները ձևակերպվեին ու դրանց կատարման ժամանակացույց  սահմանվեր

«Կառավարությունում  հաշվարկվե՞լ է, վստա՞հ են, որ գույքահարկը բարձրացնելու արդյունքում տնտեսությունը շահում է: Բացի ֆիսկալ նպատակից: Բոլոր այս և նմանատիպ հարցերի պատասխանն է, որը պետք է բերի կրթության, գիտության, առողջապահության, սոցիալական ու հարկային քաղաքականություն բալանսավորմանը»,–նշում է տնտեսագետը:

Նա խոսքով` շատ հստակ պետք է երևա, թե տնտեսությունն ինչ է ստանում, երբ քաղաքացին գործարարությամբ է զբաղվում։ Մինչև 24 մլն շրջանառության դեպքում հարկ չի վճարվում: Սրանով ցույց ենք տալիս, որ պետությունը փոքրերին աջակցում է:

«Սահմանամերձ գոտուն աջակցելը հասկանալի է: Արտահանողներին 20% ԱԱՀ չենք տալիս: Նորմալ է: 1.5 մլն դոլարից ավել սարքավորումներ ներմուծողներին ազատում ենք` անընդունելի է: Համաձայն  բյուջեի հարկային ծախսեր հոդվածի` 457 մլրդի հարկային արտոնություններ ենք տվել, որից 357 մլրդը` ԱԱՀ-ի  գծով: Սրա հետ կապված ի՞նչ մոտեցում է դրսևորվելու, ճշգրտում մտցվելո՞ւ է, թե՝ ոչ: Փաստորեն, տնտեսությունից այդքան գումար չի հավաքվում: Մինչդեռ այնպիսի քաղաքականություն պետք է իրականացվի, որ այդ գումարներն ի վերջո հավաքվեն»–նշում է տնտեսագետը:

Նա կարծում է, որ գործող բոլոր մեխանիզմները պետք է տեղափոխվեն  մրցակցային ռելսերի վրա, որի արդյունքում կպարզվի, որ եկամուտներն ավելի շատ են: Տարիներ շարունակ այս և բազում այլ հարցեր են կուտակվել: Մեզանում կառավարման արդյունավետությունը, նրա խոսքով, պայմանավորվել է քաղաքական համաձայնություններով:

Խաչատրյանը կարծում է, որ մեկուկես տարում հնարավոր չէր ամեն ինչ փոխել:  Բայց այդ ընթացքում պետք է այդ խնդիրները ձևակերպվեին ու դրանց կատարման համար ժամանակացույց  սահմանվեր:

Կառավարությունը  պատրա՞ստ  է  ոչ պոպուլյար, ցավոտ հարցերի լուծմանը

Ըստ տնտեսագետի` այսօրվա կառավարությունն իր կառույցներից մեկով պետք է մշակի մեկ ամբողջական, միասնական փաստաթուղթ, որը կլինի ուղեցույց` իր ժամանակացույցով: Իսկ այսօր դա չկա։

«Կառավարությունը պետք է  պատրաստ լինի ոչ պոպուլյար, ցավոտ հարցերի լուծման: Այսօրվա տնտեսական հեղափոխության ճակատագիրը կախված է նրանից, թե կառավարությանը որքանով կհաջողի ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների իրականացումը»,–նշում է նա:

Տնտեսագետի խոսքով` մեր պետությունում հանրային  ռեսուրսների կառավարման խնդիր կա: Դա վերաբերում է գրեթե բոլոր ոլորտներին, այդ թվում` առողջապահությանը:

«Բոլորն էլ ուզում են անվճար առողջապահություն, բայց` որակյալ: Ցավոք, այդպես չի լինում: Մենք պետք է հասկանանք, որ պետք է վճարենք: Դրա փոխարեն ասում են` եկեք հարկ վճարեք: Ինչի՞ համար»:

Մեզ պարտադրվեց մեքենաների ապահովագրություն, կենսաթոշակային պարտադիր վճար, հիմա էլ փորձում են սա պարտադրել

«Մեզ պարտադրվեց մեքենաների ապահովագրություն, կենսաթոշակային պարտադիր վճար, հիմա էլ փորձում են սա պարտադրել։ Ինչի՞ց ելնելով են նման որոշումներ կայացվում: Արդյո՞ք սա տեղի է ունենում լուրջ, մասնագիտական, կառավարության մակարդակով քննարկումների արդյունքում և որպես տնտեսական քաղաքականության բաղադրիչ` սա նայվել է»,–ասում է տնտեսագետը:

Նա կարծում է, որ պետք է ճիշտ գնահատել, թե այս պայմաններում մեր տնտեսության պոտենցիալը որն է: Չհաշվարկված սոցիալական քաղաքականությունը կարող է բերել հակառակ պրոցեսի. գների աճ, ֆինանսական միջոցների անբավարարություն։ Արդյունքում կարող են տնտեսական լուրջ խնդիրներ առաջանալ:

102
թեգերը:
Հայաստան, ԱՊՊԱ, ՀՀ Առողջապահության նախարարություն, տնտեսություն, տնտեսագետ, Վահագն Խաչատրյան
Ըստ թեմայի
Որ ծառայություններից հնարավոր կլինի անվճար օգտվել պարտադիր առողջապահական փաթեթով
Կրկնակի ապահովագրում չի լինելու. ինչ խնդիր կլուծի առողջապահական պարտադիր ապահովագրությունը
Թադևոսյան. «Նախատեսվող համակարգը ծածկելու է առողջապահության ծախսերի ընդամենը 47%-ը»
Վարդան Արամյան

Տնտեսական անկումը երկնիշ թվով կլինի՞. նախկին նախարարը իշխանությանը լավատես է համարում

312
(Թարմացված է 22:21 07.07.2020)
Միջազգային ֆինանսական կառույցները շարունակում են վատթարացնել 2020թ-ի տնտեսական կանխատեսումները: Հայաստանի իշխանությունն այս հաշվարկներից հետ է մնում: Ֆինանսների նախկին նախարարի դիտարկմամբ` այս ուշացման պատճառով դարձյալ տուժելու է ՀՀ շարքային քաղաքացին:

ԵՐԵՎԱՆ, 7 հուլիսի – Sputnik. Կենտրոնական բանկն ու կառավարությունն իրենց տնտեսական կանխատեսումներում չափազանց լավատես են: Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում տնտեսական վերջին կանխատեսումներն այսպես որակեց ֆինանսների նախկին նախարար Վարդան Արամյանը՝ վկայակոչելով համաշխարհային ֆինանսական կազմակերպությունների վերջին կանխատեսումները:

«Բոլոր կանխատեսումներում վերջին 5-6 ամիսների ընթացքում շատ արագ ճշգրտումներ կատարվեցին: Օրինակ՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) հունվարին ՀՆԱ-ի 3.2% աճ էր կանխատեսում: Այնուհետև ապրիլին, հաշվի առնելով համավարակի շատ արագ տարածումը, այդ աճը փոխվեց 3% անկման: Այսինքն՝ ավելի քան 6 տոկոսային կետով վերանայվեց կանխատեսումը: Դրան հետևեց նաև հունիսի ճշգրտումը, որն էլ ավելի խորացրեց անկման կանխատեսումը: Համաշխարհային այսպիսի արագացող զարգացումների ֆոնին ակնկալել, որ ՀՀ-ն դեռևս ունակ է հաղթահարելու զրոյական աճը կամ ակնկալել, որ գտնվելու է 2.4% անկման շրջանակներում, կարծում եմ` չափից ավելի լավատեսական սպասում է»,- ասաց Արամյանը:

Նշենք, որ 2020 թվականի պետական բյուջեի մասին օրենքում դեռևս ապրիլին կատարված ճշգրտումների համաձայն` կորոնավիրուսի պատճառով ստեղծված իրավիճակում տարեվերջին, ֆինանսների նախարարության հաշվարկով, նախատեսվում է արձանագրել ՀՆԱ-ի 2-2.4 տոկոսի անկում: Մինչդեռ Կենտրոնական բանկի երկրորդ եռամսյակի հաշվետվության համաձայն` տնտեսական աճի սպասումներն արդեն փոխարինվել են 4%-անոց անկմամբ:

Արամյանի կարծիքով` ներկա զարգացումների ու առողջապահական իրավիճակի պահպանման դեպքում շատ ավելի իրատեսական է, որ Հայաստանում այս տարի տնտեսական անկումն արտահայտվի երկնիշ թվով:

«Որովհետև աշխարհում հեռանկարներն ավելի վատանում են: Ընդ որում` ԱՄՀ-ն էլ նշել է, որ հնարավոր է` 2 ամիս հետո վերանայի իր անկման կանխատեսումները ՝ կախված այն բանից, թե ինչպես երկրները կհաղթահարեն առողջապահական ճգնաժամը, իսկ մենք հիմա ունենք փաստ, որ դեռևս դեղամիջոց գտնված չէ»,- ասաց նա:

Մյուս կողմից տնտեսական ճգնաժամի հնարավոր խորությունն, ըստ Արամյանի, հնարավոր է հաշվարկել նաև տվյալ երկրի կառավարության կիրառած հակաճգնաժամային փաթեթների արդյունավետությամբ:

Եթե աշխարհում կան երկրներ, որտեղ այդ փաթեթները հավասար են ՀՆԱ-ի 30-40%-ին, ապա Հայաստանում իրականացված ծրագրերն այս պահին գնահատվում են մեր երկրի ՀՆԱ-ի 2.3- 2.4%-ի չափով:

«Այնուամենայնիվ պետք է փաստենք, որ իրավիճակը գնալով վատթարանում է, և ես պետք է շեշտեմ, որ այս կանխատեսումները ոչ թե նրա համար են, որ մենք մեր տնտեսվարողներին ու քաղաքացիներին վախեցնենք կամ հոռետեսական սպասումներով լցնենք, այլ որպեսզի կարողանանք ճգնաժամային իրավիճակում իրականությունը ճիշտ գնահատել հակազդեցության ճիշտ գործիքակազմ կիրառելու համար»,- ասաց Արամյանը:

Հակառակ պարագայում իշխանությունների սխալ հաշվարկից տուժողը դարձյալ լինելու է ՀՀ շարքային քաղաքացին:

Հիշեցնենք՝ 2020թ-ի բյուջեով ՀՀ-ում նախատեսված էր տարեկան 5.3% տնտեսական աճ: Մարտին ԿԲ-ն առաջին եռամսյակի հաշվետվությամբ այդ ցուցանիշը վերանայել էր՝ նվազեցնելով 0.7%-ի: Հունիսի 30-ին հրապարակված երկրորդ եռամսյակի հաշվետվությամբ ԿԲ-ն տնտեսական աճի փոխարեն 4% տնտեսական անկում է կանխատեսել:

ԿԲ-ն խոստանում է դիմադրել կորոնավիրուսի ոչ միայն երկրորդ, այլև երրորդ, չորրորդ ալիքներին

312
թեգերը:
Վարդան Արամյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Թանկ և էժան տներ Հայաստանում. ով որքան է վճարելու անշարժ գույքի համար
Հայաստանի վարկային կազմակերպությունները վիրուսի պատճառով նվազեցրել են տոկոսները
ԵԱՏՄ–ում էներգակիրների միասնական շուկան հնարավոր կլինի կուլմինացիայի դեպքում. Լուկյանով
Հրանտ Բագրատյան, արխիվային լուսանկար

Հայաստանը 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ ցուցանիշով հետ է Վրաստանից և Ադրբեջանից. Բագրատյան

114
(Թարմացված է 11:16 03.07.2020)
Հրանտ Բագրատյանը նոր տվյալներ է հրապարակել` հայտնելով, որ Նիկոլ Փաշինյանի սպասելիքները չեն արդարացել։

ԵՐԵՎԱՆ, 3 հուլիսի - Sputnik. Հայաստանը բնակչության 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ ցուցանիշով հետ է մնացել ինչպես Վրաստանից, այնպես էլ Ադրբեջանից։ Facebook սոցցանցի իր էջում նման գրառում է արել ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը` հիշեցնելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դեռ նախորդ տարեվերջին արած հայտարարությունը։

«Դեկտեմբերին Փաշինյանը հայտարարեց, որ շնորհիվ 2019-ի բարձր տնտեսական աճի` բնակչության 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ ցուցանիշով 2019-ին անցել ենք Վրաստանից (վկայակոչում էր ԱՄՀ ինչ-որ հրապարակում) և 2020-ին էլ կանցնենք Ադրբեջանից։ Սահակաշվիլին էլ, լինելով այսօրվա վրացական իշխանությունների ընդդիմախոսը, հայտարարել էր, թե` վույ մե քոռանամ, այս ի՞նչ օրի է Վրաստանը»,–գրել է նա։

Բագրատյանը հիշեցնում է, որ ինքն էլ այդ ժամանակ հայտարարել է, թե ճտերն աշնանն են հաշվում. սպասեք տարին վերջանա, հետո կխոսենք։ Նա նշել է, որ Համաշխարհային բանկն պաշտոնապես հրապարակել է վերը նշված ցուցանիշի մեծությունը բոլոր երկրների համար։ Ըստ այդմ` ՀՀ-ում այն հավասար է 4622.7, Վրաստանում՝ 4769.2 և Ադրբեջանում՝ 4793.6։ Գալով այդ ցուցանիշի գնողունակության պարիտետով նշանակությանը, այստեղ ևս ՀՀ-ն զիջում է և՛ Վրաստանին, և՛ Ադրբեջանին։ Ցուցանիշներն այսպիսին են` Հայաստան՝ 14219.6, Վրաստան՝ 15636.6 և Ադբեջան՝ 15000.8։

Ի՞նչ է սպասում Հայաստանի տնտեսությանը տարեվերջին. կանխատեսում են մասնագետները

Բագրատյանը գրել է նաև, որ Հայաստանի համար անկախության 30 տարիների հաշվով սա վատագույն համեմատական մեծություններից է. 1995-1999թթ Հայաստանը առաջ էր Ադրբեջանից, իսկ 2005-2009թթ.` Վրաստանից։

Հիշեցնենք, որ 2019-ի տարեվերջին Փաշինյանն ԱԺ–ից հայտարարել էր, որ 2019 թվականի արդյունքներով՝ 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով կանցնենք Վրաստանին, իսկ 2020 թվականի արդյունքներով՝ նաև Ադրբեջանին։
Ավելի ուշ` այս տարվա հունվարին Փաշինյանը Facebook–ի իր էջում գրել էր, որ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը պաշտոնապես հաստատել է իր «սպասումը»` 2019 թվականի արդյունքներով անցել ենք Վրաստանին, 2020 թվականին կանցնենք Ադրբեջանին՝ դառնալով Հարավային Կովկասի առաջատար երկիրը։

ՊԵԿ նոր նախագահը մտահոգված է հարկերի հավաքագրման ցուցանիշներով

114
թեգերը:
Վրաստանի Հանրապետություն, Ադրբեջան, ՀՆԱ (համախառը ներքին արդյունք), տնտեսություն, Հրանտ Բագրատյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
17․2% տնտեսական անկում․ ինչ վիճակում է ՀՀ տնտեսությունը, և արդյոք կավելանա արտաքին պարտքը
Կորոնավիրուսի համավարակն ու Հայաստանի տնտեսությունը. կկարողանա՞նք ոտքի վրա մնալ
Հայաստանը պետք է լինի պատրաստի արտադրանքի երկիր. կորոնավիրուսը կանցնի, տնտեսությունը կմնա
«Մեր տնտեսությունը և բնակչությունը պետք է պատրաստվեն տնտեսական մեծ անկման». Պարսյան

Beeline-ի մասնագետները կկարողանան նոր ցանց կառուցել. Եսայան

0
Նոր օպտիկամանրաթելային ցանցի նախագծման աշխատանքները «Թիմ» ընկերությունը մտադիր է իրականացնել հայաստանյան ինժեներական ներուժով ու գումար չվատնել «դրսի» մասնագետների ծառայությունների համար:
«Beeline-ի մասնագետները, որ որը տարիներով պղնձային ցանց են ապահովել, կկարողանան նոր ցանց կառուցել». Եսայան

Հայաստանյան հեռահաղորդակցության ոլորտի նորաստեղծ «Թիմ» ընկերությունը այս պահին 5G ցանց ստեղծելու ծրագիր չունի: Այս մասին Sputnik Արմենիային հայտնեց «Թիմ» ընկերության հիմնադիր Հայկ Եսայանը:

Փոխարենը նոր ընկերությունը մտադիր է գնել Հայաստանում արդեն կայացած Beeline ապրանքանիշի սեփականատեր «Վեոն Արմենիա» ընկերությունն ու դրա հիման վրա ստեղծել նոր NGN (Next Generation Network) ցանց:

«Մենք 10 գիգաբիթ թողունակությամբ ցանց ենք կառուցելու, և վստահ եմ՝ այն ինժեներական ներուժը, որ ունի Beeline ընկերությունը, որը տարիներով պղնձային ցանց է ապահովել, շատ հեշտ կկարողանա ավելի հետաքրքիր, նոր ցանց կառուցել ու միասին ապացուցել, որ այդ ընկերության ցուցանիշները կարելի է շատ արագ լավացնել»,- ասաց Եսայանը:

Ընդ որում, նոր օպտիկամանրաթելային ցանցի նախագծման աշխատանքները «Թիմ» ընկերությունը մտադիր է իրականացնել հայաստանյան ինժեներական ներուժով ու գումար չվատնել «դրսի» մասնագետների ծառայությունների վրա:

«Մենք ուզում ենք հայ ինժեներներն անեն: Այն կապիտալ ծախսերը, որ պիտի անենք, գնան աշխատավարձային ֆոնդին։ Մեր խնդիրը ընկերությունը զարգացնելն է, նոր ծառայություններ առաջարկելը: Մենք ուզում ենք ավելացնել աշխատակիցների քանակը՝ տարիների ընթացքում»,- նշեց Եսայանը:

Beeline–ի վաճառքի շուրջ կրքերը թեժանում են. աշխատակիցները բողոքում են, պետությունը՝ լռում

Իրենց նորաստեղծ ընկերությունը Եսայանները մտադիր են վերածել բաց բաժնետիրական ընկերության, այնպես, ինչպես ժամանակին փորձել էին անել Ucom-ում, բայց չէին ստացել բաժնետերերի համաձայնությունը:

Իսկ առայժմ Եսայանները սպասում են ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի որոշմանը՝ Beeline-ի ակտիվները ձեռք բերելու վերաբերյալ:

Այդ հարցը հուլիսի 7-ին քննարկվել է հանձնաժողովի նիստում, կողմերը ներկայացրել են իրենց դիրքորոշումները: Հանձնաժողովի վերջնական որոշումը կհրապարակվի ավելի ուշ:

Իսկ մինչ այդ՝ հունիսի 26-ին Հայաստանի հանրապետության Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովը դիմել է Ucom ՓԲԸ-ին՝ «Թիմ» ՍՊԸ կողմից «ՎԵՈՆ Արմենիա» ՓԲԸ 100% փայաբաժնի ձեռքբերման միջոցով համակենտրոնացման վերաբերյալ Ucom ընկերության դիրքորոշումը պարզելու նպատակով։

Այս առիթով Ucom–ը երեկ՝ հուլիսի 6-ին, հանդես էր եկել հայտարարությամբ, որտեղ մասնավորապես նշում էր, որ այդ գործարքը ենթակա է արգելման:

Կհայտնվենք կորպորատիվ ստրուկի կարգավիճակում. Beeline–ի աշխատակիցները դիմել են վարչապետին

Ըստ Ucom–ի` «Թիմ» ՍՊԸ-ի ու և նրա ղեկավարության գործողությունները պետք է որակվեն որպես անբարեխիղճ մրցակցություն, քանի որ Եսայանները նոր գործարքի համար բանակցություններում օգտագործել են Ucom ընկերությունում իրենց հասանելի գաղտնի տեղեկությունը:

Հետևաբար՝ քննարկվող գործարքի կնքումը, ըստ Ucom-ի, հակասում է Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին օրենքին, ու այդ առաջարկը ենթակա է արգելման ՏՄՊՊՀ կողմից։

0
թեգերը:
ինտերնետ, համացանց, Հայկ Եսայան, Հայաստան