Վահագն Խաչատրյան

«Ասում են` եկեք հարկ վճարեք. ինչի՞ համար». տնտեսագետ

102
(Թարմացված է 20:37 20.12.2019)
Տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում խոսել է առողջապահական հարկի ներդրման, և ընդհանրապես, Հայաստանում տարվող հարկային քաղաքականության մասին։

ԵՐԵՎԱՆ, 20 դեկտեմբերի – Sputnik. Կառավարությունն առողջապահական հարկին վերաբերող խնդիրներին պետք է իրատեսորեն նայի։ Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը:

«Եթե այսօր առողջապահության ոլորտում խնդիրներ ունենք, դա պայմանավորված չէ առողջապահական ապահովագրությամբ կամ լրացուցիչ հարկ մտցնելով: Դա  պայմանավորված է համակարգի վատ կառավարմամբ: Առողջապահությունն այսօրվա ամենավատ կառավարվող համակարգերից է, որտեղ եթե նույնիսկ ֆինանսական միջոցները քիչ են, ապա դրանք պետք է առավել արդյունավետ  օգտագործել»,–ասաց Խաչատրյանը, հավելելով, որ չի կարելի  սոցիալական համերաշխության լոզունգի տակ փորձել նման առողջապահություն ունենալու ծրագիր ներկայացնել:

Նա նշեց, որ եթե նույնիսկ փորձում ենք ներդնել ապահովագրության համակարգ,  դա պետք է անել աստիճանաբար:

Եվս 5% հարկի ավելացում, և ներդրումների մասին խոսելն ավելորդ է

Տնտեսագետն առաջարկում է «առողջապահության առողջացման» ծրագիրը մասնավոր ապահովագրական ընկերությունների հետ իրականացնել, առողջապահական գումարների   ծախսման  արդյունավետության առումով էլ օգտագործել ապահովագրական ընկերություների հնարավորությունները` ծառայությունների մի մասի վերահսկումը նրանց պատվիրելով:

 «Ուզում ենք լավ առողջապահություն ունենալ, մի կողմից էլ հակածխախոտային պայքար ենք տանում, ու այդ բոլոր հարցերը պետք է  լուծի տնտեսությունը: Այդկերպ տնտեսությանը հարկերով խեղդում ենք, սահմանափակում բիզնես գործունեության հնարավորությունները: Տուրիստը Հայաստան է գալիս, որովհետև այստեղ կյանքը համեմատաբար էժան է: Գործարարը որևէ երկրում ներդրում է անում, գնահատելով այդտեղ ռիսկերն ու շահույթի հնարավորությունները: Եթե այսօր եղածին  ավելացավ ևս 5% հարկ, բնականաբար, ներդրումային հոսքերի մասին խոսելն ավելորդ է»,–նշում է Խաչատրյանը:

Նա կարծում է, որ Հայաստանում իզուր ոգևորվեցին 20%  համահարթեցմամբ, որովհետև շատ վատ մոտեցում է, երբ հասարակությանը տարանջատում են  հարուստի և ոչ հարուստի:

Այս ընթացքում պետք է եղած խնդիրները ձևակերպվեին ու դրանց կատարման ժամանակացույց  սահմանվեր

«Կառավարությունում  հաշվարկվե՞լ է, վստա՞հ են, որ գույքահարկը բարձրացնելու արդյունքում տնտեսությունը շահում է: Բացի ֆիսկալ նպատակից: Բոլոր այս և նմանատիպ հարցերի պատասխանն է, որը պետք է բերի կրթության, գիտության, առողջապահության, սոցիալական ու հարկային քաղաքականություն բալանսավորմանը»,–նշում է տնտեսագետը:

Նա խոսքով` շատ հստակ պետք է երևա, թե տնտեսությունն ինչ է ստանում, երբ քաղաքացին գործարարությամբ է զբաղվում։ Մինչև 24 մլն շրջանառության դեպքում հարկ չի վճարվում: Սրանով ցույց ենք տալիս, որ պետությունը փոքրերին աջակցում է:

«Սահմանամերձ գոտուն աջակցելը հասկանալի է: Արտահանողներին 20% ԱԱՀ չենք տալիս: Նորմալ է: 1.5 մլն դոլարից ավել սարքավորումներ ներմուծողներին ազատում ենք` անընդունելի է: Համաձայն  բյուջեի հարկային ծախսեր հոդվածի` 457 մլրդի հարկային արտոնություններ ենք տվել, որից 357 մլրդը` ԱԱՀ-ի  գծով: Սրա հետ կապված ի՞նչ մոտեցում է դրսևորվելու, ճշգրտում մտցվելո՞ւ է, թե՝ ոչ: Փաստորեն, տնտեսությունից այդքան գումար չի հավաքվում: Մինչդեռ այնպիսի քաղաքականություն պետք է իրականացվի, որ այդ գումարներն ի վերջո հավաքվեն»–նշում է տնտեսագետը:

Նա կարծում է, որ գործող բոլոր մեխանիզմները պետք է տեղափոխվեն  մրցակցային ռելսերի վրա, որի արդյունքում կպարզվի, որ եկամուտներն ավելի շատ են: Տարիներ շարունակ այս և բազում այլ հարցեր են կուտակվել: Մեզանում կառավարման արդյունավետությունը, նրա խոսքով, պայմանավորվել է քաղաքական համաձայնություններով:

Խաչատրյանը կարծում է, որ մեկուկես տարում հնարավոր չէր ամեն ինչ փոխել:  Բայց այդ ընթացքում պետք է այդ խնդիրները ձևակերպվեին ու դրանց կատարման համար ժամանակացույց  սահմանվեր:

Կառավարությունը  պատրա՞ստ  է  ոչ պոպուլյար, ցավոտ հարցերի լուծմանը

Ըստ տնտեսագետի` այսօրվա կառավարությունն իր կառույցներից մեկով պետք է մշակի մեկ ամբողջական, միասնական փաստաթուղթ, որը կլինի ուղեցույց` իր ժամանակացույցով: Իսկ այսօր դա չկա։

«Կառավարությունը պետք է  պատրաստ լինի ոչ պոպուլյար, ցավոտ հարցերի լուծման: Այսօրվա տնտեսական հեղափոխության ճակատագիրը կախված է նրանից, թե կառավարությանը որքանով կհաջողի ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների իրականացումը»,–նշում է նա:

Տնտեսագետի խոսքով` մեր պետությունում հանրային  ռեսուրսների կառավարման խնդիր կա: Դա վերաբերում է գրեթե բոլոր ոլորտներին, այդ թվում` առողջապահությանը:

«Բոլորն էլ ուզում են անվճար առողջապահություն, բայց` որակյալ: Ցավոք, այդպես չի լինում: Մենք պետք է հասկանանք, որ պետք է վճարենք: Դրա փոխարեն ասում են` եկեք հարկ վճարեք: Ինչի՞ համար»:

Մեզ պարտադրվեց մեքենաների ապահովագրություն, կենսաթոշակային պարտադիր վճար, հիմա էլ փորձում են սա պարտադրել

«Մեզ պարտադրվեց մեքենաների ապահովագրություն, կենսաթոշակային պարտադիր վճար, հիմա էլ փորձում են սա պարտադրել։ Ինչի՞ց ելնելով են նման որոշումներ կայացվում: Արդյո՞ք սա տեղի է ունենում լուրջ, մասնագիտական, կառավարության մակարդակով քննարկումների արդյունքում և որպես տնտեսական քաղաքականության բաղադրիչ` սա նայվել է»,–ասում է տնտեսագետը:

Նա կարծում է, որ պետք է ճիշտ գնահատել, թե այս պայմաններում մեր տնտեսության պոտենցիալը որն է: Չհաշվարկված սոցիալական քաղաքականությունը կարող է բերել հակառակ պրոցեսի. գների աճ, ֆինանսական միջոցների անբավարարություն։ Արդյունքում կարող են տնտեսական լուրջ խնդիրներ առաջանալ:

102
թեգերը:
Հայաստան, ԱՊՊԱ, ՀՀ Առողջապահության նախարարություն, տնտեսություն, տնտեսագետ, Վահագն Խաչատրյան
Ըստ թեմայի
Որ ծառայություններից հնարավոր կլինի անվճար օգտվել պարտադիր առողջապահական փաթեթով
Կրկնակի ապահովագրում չի լինելու. ինչ խնդիր կլուծի առողջապահական պարտադիր ապահովագրությունը
Թադևոսյան. «Նախատեսվող համակարգը ծածկելու է առողջապահության ծախսերի ընդամենը 47%-ը»

Մաքուր էներգիայի աղբյուր. Հայաստանում հին անվադողերից վառելիք են ստանում. լուսանկարներ

30
(Թարմացված է 22:57 07.08.2020)
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում գործում է հին անվադողերի և պոլիէթիլենի վերամշակման ձեռնարկություն։

Այն, որ հին անվադողերը դեն նետելը վնասակար է՝ գիտեն բոլորը։ Սակայն ոչ բոլորին է հայտնի, որ դրանց վերամշակման արդյունքում կարելի է դիզելին մոտ վառելիք ստանալ։ Արդեն մի քանի տարի Աբովյան քաղաքում գործող վերամշակման գործարանը հենց դրանով է զբաղվում։

Անվադողերը պետք է այրել ոչ թե բաց տարածքում, այլ տաքացնել վակուումում։ Այդ ժամանակ տաք ռետինը թթվածնի հետ չի միանում և թունավոր դիօքսիններ չի առաջացնում։ Արդյունքում՝ հեղուկ վառելիք (1 տոննայից մոտ 400 լիտր) և ածխածնի փոշի է ստացվում, պարզ ասած՝մուր, որը կարելի է օգտագործել ռետինի արդյունաբերության մեջ։

Նույն ձևով կարելի է վերամշակել նաև պոլիէթիլենը, և նույնիսկ հին հագուստը։

Որ զինվորները չտանջվեն. Գյումրիում անվադողերի հավաքմանը նաև դպրոցականներն են մասնակցում

Վերամշակման ժամանակ ձեռնարկությունից գրեթե ծուխ դուրս չի գալիս։ Արտանետումներն առաջանում են միայն գազի այրումից, երբ տաքանում է վակուումային սարքը։

30
  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

  • Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան
    © Sputnik / Asatur Yesayants

    Օգտագործված անվադողերի վերամշակման գործարան, Աբովյան

թեգերը:
արտադրություն, վառելիք, Կոտայք, Հայաստան, գործարան, աղբի վերամշակում, անվադող, Աբովյան
Ըստ թեմայի
Երևանում ցուցադրում են Ադրբեջանի ԶՈՒ–ի խոցված և առգրավված անօդաչուները. լուսանկարներ
Ինչ վնասներ է հասցրել պայթյունը Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսարանին. լուսանկարներ
«Տարօրինակ կիրք»․ դերասանուհի Աննա Խիլկևիչի հայ ամուսինը դեմ է լողազգեստով լուսանկարներին
«Սիրուն է, չէ՞». Արծրուն Հովհաննիսյանը հրապարակել է խոցված ԱԹՍ–ի լուսանկարները
Կարի արտադրամաս

Շունչ քաշեցի՞ր, գնացինք առաջ. ի՞նչ է առաջարկել ՀՀ իշխանությունը բիզնեսի զարգացման համար

66
(Թարմացված է 21:20 07.08.2020)
ՀՀ կառավարությունը մի ծրագիր է մշակել, որի նպատակն է բիզնեսին աջակցել ոչ միայն գոյատևելու, այլև ճգնաժամից հետո զարգանալու համար։

ԵՐԵՎԱՆ, 7 օգոստոսի – Sputnik. ՀՀ էկոնոմիկայի փոխնախարար Նաիրա Մարգարյանը Sputnik Արմենիային հայտնեց, որ հետճգնաժամային զարգացման առաջին ծրագրին մասնակցելու համար արդեն ավելի քան 300 ընկերություն է հայտ ներկայացրել։

Հակաճգնաժամային միջոցառումների շարքում այս ծրագիրը թվով 19-րդն է և առաջինը, որն ուղղված է ոչ թե բիզնեսի ընթացիկ վիճակին աջակցելուն, այլ ճգնաժամից հետո զարգանալուն։

Մասնավորապես, Հայաստանի կառավարությունը արտոնյալ վարկերի երաշխիքներ կառաջարկի այն ընկերություններին, որոնք ցանկանում են զրոյից բիզնես սկսել, կամ այն ձեռնարկություններին, որոնք գործում են ոչ ավել, քան երեք տարի և ցանկանում են զարգացնել իրենց բիզնեսը:

«Պարզ է, որ նոր բիզնեսը հազիվ թե վարկային պատմություն կամ բավարար գրավ ունենա։ Նման ընկերությունների համար մենք դեռ մի քանի տարի առաջ ենք սկսել «Հաջող սկիզբ» ծրագիրը, իսկ այսօր պարզապես զարգացնում ենք այն», – նշեց Մարգարյանը։

Սկզբնական փուլում վարկային երաշխիքներ տրամադրելու համար կառավարությունը 1.5 մլրդ դրամ կհատկացնի։ Ծրագրին մասնակցող բանկերը տարեկան 7-10% իրական տոկոսադրույքով վարկ կտրամադրեն մինչև 60 ամիս ժամկետով` արտոնյալ մինչև 6 ամիս ժամկետի հնարավորությամբ։ Նոր ձեռնարկություններին կարող է տրամադրվել մինչև 10 մլն դրամ վարկ, իսկ մինչև երեք տարի գործողներին` մինչև 20 մլն։ Հայտատուն իր կողմից պետք է ֆինանսական երաշխավորություն ներկայացնի։ Մինչև երեք տարի գործող ընկերությունների համար պարտադիր կլինի վարկային լավ պատմություն ունենալու պահանջը։

Մարգարյանի խոսքով` այս ծրագրում նախևառաջ հաշվի են առնվելու հայտատուի ոչ թե ակտիվները կամ ընթացիկ ֆինանսական վիճակը, այլ նրա ծրագրի հեռանկարները։ Այլ կերպ ասած` կառավարությունը որոշակի առումով վենչուրային հիմնադրամի դերում հանդես կգա։

«Իհարկե, մենք պետք է զգույշ լինենք պետական միջոցները ծախսելիս, այդ պատճառով հիմնվելու ենք բանկերի` հաճախորդների ռիսկերի գնահատման փորձի վրա։ Սակայն հիմնական շեշտն այնուամենայնիվ դնելու ենք ծրագրի, նրա հեռանկարների վրա։ Միևնույն ժամանակ գնահատելու ենք ոչ թե ինքնին գաղափարը, այլև դրա մշակման խորությունն ու լրջությունը, ինչպես նաև ընկերության աշխատակազմի որակավորումը», – ընդգծեց փոխնախարարը։

Նախևառաջ խթանվելու են Հայաստանի համար նոր արտադրությունները կամ նախագծերը, որոնք նոր տեխնոլոգիաներ են կիրառելու (օրինակ` էներգախնայողության)։ Այժմ քննարկվում են այն չափանիշները, որոնցով գնահատվելու է նախագծի նորարարության աստիճանը։

Կա ևս մեկ պահանջ. նոր նախագծերը պետք է իրականացվեն մարզերում։ Սա նոր աշխատատեղեր ստեղծելու ևս մեկ ձև է նրանց համար, ովքեր այս տարի չեն կարողացել սեզոնային աշխատանքի մեկնել։ Ապագայում դա թույլ կտա նրանց աշխատել Հայաստանում արդեն մշտական հիմունքով։

Բիզնես պլանը նախապատրաստելու համար հայտատուները դասընթացներ կանցնեն, որոնք կտևեն մի քանի շաբաթ։ Նրանք ոչ միայն առցանց դասախոսություններ կլսեն, այլև տնային առաջադրանքներ կանեն ու կընթերցեն առաջարկվող գրականությունը։ Հաջորդ մոդուլների հնարավոր կլինի անցնել միայն նախորդ մոդուլի բոլոր առաջադրանքները կատարելուց ու ստուգարքներ հանձնելուց հետո։

«Ուսուցման ընթացքում մենք առանձնացնում ենք նրանց, ովքեր առավել մոտիվացված են բիզնես գիտելիք ձեռք բերել», – հավելեց Մարգարյանը։

Դասընթացները կանցկացնեն թե՛ առանձին ոլորտների (ֆինանսների, մարքեթինգի, հասարակայնության հետ կապերի գծով) և ընդհանուր հարցերի մասնագետները, որոնց ցանկացած ժամանակ հնարավոր կլինի դիմել խորհուրդ ստանալու համար։

«Հետագայում մենք ուզում ենք այս նախագիծը բիզնեսի համար մշտական առցանց դպրոցի վերածել, որը կօգնի սկսնակ ձեռնարկատերերին», – ասաց փոխնախարարը։

Կրթական ծրագրին կարող են մասնակցել բոլորը, այդ թվում` երևանյան ձեռնարկությունները։ Նրանք կկարողանան ֆինանսավորում ստանալ, եթե արտադրություն սկսեն կամ մասնաճյուղ բացեն մարզերում։

Բիզնեսի երկարաժամկետ աջակցման նաև այլ ծրագրեր են քննարկվում։ Դրանցից մեկի համաձայն` պետությունը ժամանակավոր ներդրում կանի ձեռնարկության կապիտալում` աստիճանաբար դուրս գալով այնտեղից և հետ վաճառելով իր բաժնետոմսերը։ Ընդ որում` այս պարագայում ևս գնահատվելու է ծրագրի հեռանկարն ու ակնկալվող ֆինանսական հոսքերը։

Հիշեցնենք, որ ՀՀ կառավարությունը 2020 թվականին հակաճգնաժամային աջակցությանը (տնտեսական և սոցիալական) ընդհանուր առմամբ 150 մլրդ դրամ կհատկացնի, որից 80 միլիարդը կուղղվի ձեռնարկությունների վերականգնմանն ու նոր արտադրությունների ստեղծմանը։

66
թեգերը:
բիզնես, Հայաստան, Նաիրա Մարգարյան
Ըստ թեմայի
Արտոնյալ վարկերի ռիսկերը. ինչպես է կատարվելու ձեռնարկությունների ընտրությունը
«Caucasus Online»-ի բաժնետոմսերը Բաքվին վաճառելը ինչո՞վ է սպառնում Հայաստանին
ՊԵԿ աշխատակիցը պատմել է, թե ինչ մեթոդներով են բացահայտում անբարեխիղճ հարկատուներին
Ռաֆայել Նադալ

Ռաֆայել Նադալը ոչ միայն թենիս, այլև ֆուտբոլ է լավ խաղում

11
(Թարմացված է 00:06 08.08.2020)
Իսպանացի Ռաֆայել Նադալը մտադիր է մասնակցել հռոմեական Masters մրցաշարին, ինչպես նաև «Ռոլան Գարոսին»։

ԵՐԵՎԱՆ, 8 օգոստոսի- Sputnik. Իսպանացի թենիսիստ Ռաֆայել Նադալը շարունակում է նախապատրաստվել նոր մրցաշրջանին։

Աշխարհի երկրորդ ռակետը հրաժարվել է մասնակցել US Open-ին, բայց միևնույն ժամանակ շարունակում է մարզումները գրունտային ծածկույթի վրա։ Իսպանացին մտադիր է մասնակցել հռոմեական Masters մրցաշարին, ինչպես նաև «Ռոլան Գարոսին»։

Հերթական մարզման ժամանակ Նադալը ցուցադրել է ֆուտբոլային հմտությունները՝ կատարելով ֆանտաստիկ հնարք թենիսի գնդակով։

11
թեգերը:
մարզիկ, Իսպանիա, Ռաֆայել Նադալ, ֆուտբոլ, թենիս
Ըստ թեմայի
Ռաֆայել Նադալը՝ Իսպանիայի վերջին 50 տարիների լավագույն մարզիկ
Ալեքսիս Օհանյանի կինը՝ աշխարհի նախկին առաջին ռակետը, լքել է Մայամիի թենիսի մրցաշարը
Ռաֆայել Նադալ․ Ես ռիսկի եմ դիմում
Կարեն Խաչանովը բացահայտել է թենիսում հաջողության հասնելու գաղտնիքը