«Մեղրի» ազատ առևտրի գոտի

Ինչո՞ւ նրանք, ոչ թե Հայաստանը. իրանական կողմը խոսել է ազատ առևտրի շահաբաժնի մասին

253
(Թարմացված է 22:39 05.10.2019)
Իրանի հետ համաձայնագիրը Հայաստանի համար բացում է ոչ միայն ոչխարի մսի, այլև հանքային ջրի ու ոսկերչական իրերի արտահանման հնարավորությունը։ Այս հնարավորություններն արդեն հետաքրքրել են հայկական բիզնեսին։

ԵՐԵՎԱՆ, 5 հոկտեմբերի – Sputnik. ԵԱՏՄ—Իրան արտոնյալ առևտրի մասին համաձայնագիրը մեծ հնարավորություններ է բացում երկու կողմի համար։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում այս մասին ասաց Իրանի ԱԳՆ–ի միջազգային ֆինանսական և առևտրային կազմակերպությունների գծով բաժնի ղեկավար Ազիզ Մանսուրին։

2018 թվականի մայիսին Եվրասիական միությունն ու Իրանը ազատ առևտրի գոտու մասին ժամանակավոր համաձայնագիր են ստորագրել երեք տարի ժամկետով։ Համաձայնագիրը ենթադրում է մաքսային տուրքերի նվազեցում մի շարք ապրանքների համար, այդ թվում իրանական 502 անուն ապրանքի և 864` եվրասիական։ Դրանցից 10-12–ը ցանկում ներառվել են Հայաստանի կառավարության առաջարկով։ Ընդ որում, կողմերը ոչ միայն կնվազեցնեն տուրքերը, այլև կպարզեցնեն սակագների հետ կապ չունեցող մաքսային արգելքները (արտահանման թույլտվություն, ապրանքների սերտիֆիկացման պահանջներ և այլն)։ Դա հատկապես արդիական է Իրան արտահանելու դեպքում, որտեղ իշխանությունները շատ խիստ են պաշտպանում ներքին շուկան։

Ռոհանիի երևանյան «մեսիջները». ինչ կտա՞ն Հայաստանին «Հյուսիս-հարավ» մայրուղին ու երկաթգիծը

Արդյունքում ԵԱՏՄ երկրները կկարողանան ավելի հեշտությամբ Իրան արտահանել տավարի և ոչխարի միսը, կարագը, հանքային ջուրը, հացահատիկը, ինչպես նաև պողպատե գլանվածքը, տրակտորն ու ավտոբուսը։ Իրանն իր հերթին կկարողանա ավելի հեշտությամբ ԵԱՏՄ ներմուծել թուզ և պիստակ, մանր ծովախեցգետին, սպասք և գորգեր։

«Մենք կարծում ենք, որ համաձայնագիրը շատ մեծ հնարավորություններ է բացում երկու կողմի համար էլ։ Պետք է օգտվենք այդ հնարավորությունից և աշխուժացնենք մեր առևտուրը», – ասաց Մանսուրին։

Ապրանքների փոխանակումից բացի, լայն հնարավորություններ են բացվում տարանցման համար։

Հայաստանի տարանցման հնարավորությունների մասին խոսեց իրանցի գործարար, Իրանում Հայաստանի առևտրաարդյունաբերական պալատի նախագահ Ռեզա Նաֆեզին։ Նրա խոսքով` պետք չէ մոռանալ, որ Հայաստանը ԵԱՏՄ միակ երկիրն է, որը ցամաքով սահմանակից է Իրանին։

«Կան որոշ այլ երկրներ, չեմ ուզում հիմա անունները տալ, որոնց միջով Իրանից տարանցումը դեպի Ռուսաստան ավելի շատ է։ Ինչու այդ օգուտը պետք է նրանք ստանան, ոչ թե Հայաստանը», – ավելացրեց Նաֆեզին։

Բյուրոկրատիա, կեղծ ապրանքներ. ինչի դեմ են ԵԱՏՄ–ում պայքարելու երևանյան գագաթնաժողովից հետո

Վերջերս նա Առևտրաարդյունաբերական պալատում հանդիպում է ունեցել հայ գործարարների հետ և քննարկել Իրան մատակարարվող ապրանքների նոր հնարավորությունները։ Այժմ ավելի հեռանկարային է թվում ոչխարի մսի, ինչպես նաև հանքային ջրերի և ոսկերչական իրերի արտահանման ընդլայնումը։

Առայժմ Իրանի ուղղությամբ Հայաստանի արտահանումն այնքան էլ դիվերսիֆիկացված չէ, հիմնականում իրանական շուկայի փակ լինելու պատճառով։ Արտահանման ավելի քան 80%–ն էլեկտրաէներգիան է, 12%–ը` ոչխարի միսը։ Եվս մի քանի տոկոսն էլ մարտկոցների ջարդոններն են։ Մնացած ապրանքներին բաժին է ընկնում արտահանման միայն 4%–ը։

Իրանը կնվազեցնի տուրքերը հանքային ջրի և լիմոնադի, շոկոլադի և այլ քաղցրավենիքի համար, ինչը շահավետ է Հայաստանի համար։ Ոսկերչական իրերի համար (որոնց արտադրությունը ևս զարգացած է Հայաստանում) Իրանը տուրքերը չի նվազեցնի, բայց կվերացնի ոչ սակագնային սահմանափակումները։ Մասնավորապես, տնտեսավարողները չեն կարող մաքսատնով Իրան անցկացնել ավելի քան 150 գրամ ոսկյա իրեր։ ԵԱՏՄ երկրների համար այդ սահմանափակումը կհանվի։

253
Ըստ թեմայի
Մեղրին տապալվե՞ց, Գյումրին կհաջողի՞. ազատ տնտեսական գոտիների հին ու նոր պատմությունները
«Մեր դիվանագետներին հաջողվել է շատ կարևոր հաղթանակ տանել». ԱՄՆ-Իրան հարաբերություններն ու Հայաստանը
Փաշինյան. Հայաստանը կարող է միավորման կետ դառնալ ԵԱՏՄ–ի և Իրանի էներգահամակարգերի միջև
Ռուսաստանի և Իրանի նախագահները Երևանում կքննարկեն «միջուկային գործարքը»
Նիկոլ Փաշինյան

ՊԵԿ-ն ամփոփել է 2019-ը և միջոցառումների կատարողականը ներկայացրել Փաշինյանին

25
(Թարմացված է 19:04 03.08.2020)
2019-ին Հայաստանում տպվել է 38%-ով շատ ՀԴՄ կտրոն, քան 2018-ին, ինչի հետևանքով 2018-ի համեմատ արձանագրվել է 21.9%-ով շատ առևտրաշրջանառություն։

ԵՐԵՎԱՆ, 3 օգոստոսի – Sputnik. Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Էդվարդ Հովհաննիսյանը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին է ներկայացրել 2019 թվականին կատարված ՊԵԿ-ի միջոցառումների կատարողականը: Տեղեկությունը հայտնում է վարչապետի մամուլի ծառայությունը։

Համաձայն Հովհաննիսյանի ներկայացված զեկույցի՝ 2019-ին Հայաստանում տպվել է ավելի շատ ՀԴՄ կտրոն, ՊԵԿ-ում կատարվել են ավելի շատ գանձումներ և հարուցվել են քրեական գործեր, քան 2018-ին և մնացած նախորդ տարիներին։ Օրինակ՝ 2019-ին Հայաստանում տպվել է 120 մլն կամ 38%-ով շատ ՀԴՄ կտրոն, քան 2018-ին, ինչի հետևանքով 2018-ի համեմատ արձանագրվել է 345 մլրդ դրամի կամ 21.9%-ով շատ առևտրաշրջանառություն։

ՊԵԿ իրավական գործառույթ իրականացնող ստորաբաժանումների կողմից 2019-ի ընթացքում պետական բյուջե է գանձվել 63,6 մլրդ դրամ, 2018-ին՝ 30,6 մլրդ դրամ, 2017-ին՝ 26,8 մլրդ դրամ։ 2019-ի ընթացքում հարուցվել են 454 քրեական գործեր: Հաշվետու ժամանակաշրջանում վերականգնվել է 11,9 մլրդ դրամ գումար, 55 քրեական գործով ավարտվել է նախաքննությունը, գործերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են դատարաններ:

Ռեկորդային ցուցանիշ. պետության պարտքը տնտեսվարող սուբյեկտներին նվազել է

Նվազել են ՊԵԿ-ի ստուգումները։ 2019-ին հարկային մարմնի իրականացրած համալիր հարկային ստուգումների քանակը 2018-ի նույն ժամանակաշրջանի համեմատ նվազել է 5.6%-ով: Իրականացված համալիր ստուգումների թվի կրճատման պայմաններում արձանագրված լրացուցիչ պարտավորությունների գումարն աճել է 81.2%-ով, միաժամանակ աճել է նաև մեկ ստուգմանը բաժին ընկնող լրացուցիչ պարտավորության գումարը 92.0%-ով: 2019-ին 2018թ-ի համեմատ էականորեն նվազել են ՀՀ սահմանով ներմուծվող բեռների նկատմամբ մաքսային մարմինների կողմից իրականացվող բեռների ֆիզիկական զննման դեպքերը։ Դրանց տեսակակար կշիռը ներմուծման հայտարարագրերի ընդհանուր թվի մեջ 2018թ-ի 22%-ի փոխարեն 2019թ. կազմել է շուրջ 12%։ Էականորեն պարզեցվել է ԵԱՏՄ անդամ պետություններում հաշվառված անձնական տրանսպորտային միջոցների ՀՀ սահմանահատման գործընթացը։

Հովհաննիսյանը տեղեկացրել է, որ ներդրվել են երրորդ անձանց վերաբերյալ ՀՀ ՊԵԿ-ին տեղեկատվություն փոխանցելու երկու նորարար վեբ-ծառայություններ:

Հովհաննիսյանը խոսել է նաև Գյումրու արտաքին տնտեսական գործունեության կենտրոնի շինաշխատանքների մասին։ Նա հայտնել է, որ շինարարության առաջին փուլը կավարտվի առաջիկա ամսվա ընթացքում, իսկ երկրորդի աշխատանքները կմեկնարկեն 2021-ին ու կավարտվի 2022-ի վերջին:

Փաշինյանը սրան ի պատասխան հանձնարարել է կենտրոնի շինաշխատանքների ուղղությամբ իրականացնել խիստ վերահսկողություն: Նա նաև հավելել է, որ պատրաստվում է առաջիկայում այցելել սահմանային անցակետեր՝ գնահատելու նախորդ այցից հետո իրականացված աշխատանքները:

Խորհրդակցության վերջում ՊԵԿ նախագահը վարչապետին ներկայացրել է ՀՀ ՊԵԿ 2020-2024 թվականների զարգացման և վարչարարության բարելավման ռազմավարական ծրագիրը:

25
թեգերը:
Պետական եկամուտների կոմիտե (ՊԵԿ), Էդվարդ Հովհաննիսյան (ՊԵԿ նախագահ), Նիկոլ Փաշինյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հայաստանում տուրիզմի ոլորտը կոլապսի մեջ է. փրկության 2 ճանապարհ կա
Հայաստանի արտակարգ ամառն ու պաշտոնյաների ձախողված արձակուրդը. ո՞վ է ամենաշատը «հոգնել»
Միջպետական ճանապարհները հիմնանորոգվում են. Փաշինյանը տեսանյութ է հրապարակել
Գևորգ Պետրոսյանը խոստացել է ավլել Հանրապետության հրապարակը, եթե...
Դրամ

Ռեկորդային ցուցանիշ. պետության պարտքը տնտեսվարող սուբյեկտներին նվազել է

68
(Թարմացված է 14:41 01.08.2020)
Տարիներ շարունակ բիզնեսի հիմնական դժգոհության թեման դարձած` պետության կողմից պարտքը իրական գերավճարի մասով, կազմում է ընդամենը 6,6 մլրդ դրամ։

ԵՐԵՎԱՆ, 1 օգոստոսի — Sputnik. Պետական եկամուտների կոմիտեն տեղեկացնում է, որ 2020 թվականի օգոստոսի 1-ի դրությամբ պետության պարտքը տնտեսավարող սուբյեկտներին նվազել է՝ 70 մլրդ դրամի շեմից կազմելով 69,4 մլրդ դրամ:

«Այս ցուցանիշը դրական առումով ռեկորդային է վերջին տասնամյակների համար: Իրական գերավճարը (սահմանված կարգով հաշվարկվող հարկային պարտավորության գումարից ավելի վճարված գումար), ինչը տարիներ շարունակ եղել է բիզնեսի հիմնական դժգոհության թեման, կազմում է ընդամենը 6,6 մլրդ դրամ»,–նշված է հաղորդագրության մեջ։

Իսկ մնացած 62,8 մլրդ դրամը վերաբերում է ավելացված արժեքի հարկի և ակցիզային հարկի դեբետային գումարներին։ Դրանք առաջացել են հարկային մարմին ներկայացված հաշվարկներում արտացոլված հաշվանցման ենթակա գումարներից:

Հիշեցնենք, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դեռ տարեսկզբին հայտնել էր` 2018 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կառավարությունը հարկերի գերավճարների գծով տնտեսվարողներին պարտք է եղել 275.7 միլիարդ դրամ: 2020 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ նմանօրինակ պարտքը կազմում է 76.6 միլիարդ դրամ` ներառյալ նաև ԱԱՀ-ի ընթացիկ պարտքերը և դեբետները։ Նրա խոսքով` մեկուկես տարում կառավարությունը բիզնեսին վերադարձրել է մոտ 200 միլիարդ դրամի պարտք:

«Հայփոստը» Ռուսաստանի փոստի հետ համատեղ դրամական փոխանցումների նոր համակարգ է գործարկում

Հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելուց հետո` 2020-ի հունվարի 1-ից հարկ վճարողները դիմումներ են ներկայացրել և պետությունը հետ է վերադարձնում նրանց ԱԱՀ–ն։ Մինչև օրենքն ուժի մեջ կմտներ, ԱԱՀ-ի դեբետ ունեցող հարկ վճարողների թիվը շուրջ 9000–ն էր, որից շուրջ 3000-ը հին դեբետներ ունեցողներն էին։

68
թեգերը:
տնտեսություն, պարտք, Պետական եկամուտների կոմիտե (ՊԵԿ)
Ըստ թեմայի
Հայաստանի 1000 խոշոր հարկատուները. ՊԵԿ-ը հրապարակել է ցանկը
Ինչպես են ավտոներկրումներն ու կորոնավիրուսն ազդել բյուջեի վրա. ներկայացրել է ՊԵԿ նախագահը
Ֆինանսների նախկին նախարարին և ՊԵԿ–ի ծառայողներին կաշառք են տվել. հարուցվել է քրգործ
Երևան, արխիվային լուսանկար

Չկա չարիք առանց բարիքի. ինչու են Հայաստանում համավարակից հետո սկսել քիչ ամուսնալուծվել

68
(Թարմացված է 23:48 03.08.2020)
Հոգեբանն ու ազգագրագետը բացատրել են Հայաստանում ամուսնալուծությունների թվի կրճատման պատճառները։ Ավելին` նրանք հարսանիքների ու նորածինների բում են կանխատեսում տարեվերջին։

ԵՐԵՎԱՆ, 3 օգոստոսի – Sputnik. Կորոնավիրուսը մարդկանց կյանքում շատ բան փոխեց, իսկ կարանտինը բազմաթիվ վատ հետևանքներ ունեցավ։ Դրանցից մեկը մի շարք երկրներում ամուսնալուծությունների բռնկումն էր, ինչը հոգեբանները բացատրում են տևական մեկուսացմամբ և չորս պատի մեջ մնալով։

Որքան էլ զարմանալի թվա, բայց թվերը վկայում են, որ բոլորվին այլ է իրավիճակը Հայաստանում. ամուսնալուծությունների թիվը ոչ միայն նվազել է անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, այլև չի ավելացել կարանտինի ավարտից հետո։

Sputnik Արմենիայի հարցմանն ի պատասխան ՀՀ արդարադատության նախարարությունից հայտնեցին, որ 2020 թվականի առաջին կիսամյակում գրանցվել է 1453 ամուսնալուծություն, անցած տարվա նույն ժամանակահատվածում` 2136, այսինքն` այս տարի 683–ով պակաս։ Հատկանշական է, որ մարտին, երբ կարանտին հայտարարվեց, գրանցվել էր 295 ամուսնալուծություն, իսկ հաջորդ ամիսներին թիվը կրճատվել է. ապրիլին գրանցվել է 141 ամուսնալուծություն, մայիսին` 161, իսկ հունիսին գրեթե հասել է այն մակարդակին, որը եղել էր գարնան սկզբին, ավելի ստույգ` 276։

Հոգեբան Կարինե Նալչաջյանը բացատրում է, որ դժվար իրավիճակում, որում հայտնվել են ընտանիքները համավարակի և սահմանափակումների պատճառով (որպես հետևանք` գործազրկություն և ֆինանսական դժվարություններ), անձնական խնդիրները մի կողմ են քաշվել։ Ըստ նրա` դժվար է պատկերացնել հայկական ընտանիք, որում ամուսիններից մեկը պնդում է ամուսնալուծվել, երբ մյուսը խնդիրներ ունի։

«Անձամբ ես գիտեմ մի ընտանիք, որը մտադիր էր ամուսնալուծվել, բայց համավարակի պատճառով ժամանակավորապես հետաձգեց այդ հարցը։ Սակայն սա չի նշանակում, որ բոլոր հետաձգված ամուսնալուծությունները չեն կայանալու, կամ ամուսինները մտափոխվել են», – ասաց նա։

Վիճակագրության համաձայն` առավել հաճախ ամուսնալուծվում են երիտասարդները, քանի որ ամուսինների հարաբերություններում ճգնաժամ և տարաձայնություններ են սկսվում ամուսնության երկրորդ–երրորդ տարում։ Որպես կանոն` դա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ սպասումներն ու իրականությունը չեն համընկնում, ինչպես նաև ի հայտ են գալիս կենցաղային խնդիրներ, որոնց շատերը պատրաստ չեն լինում։ Հոգեբանի խոսքով` ընտանիքների մեծ մասը հաղթահարում է այդ ճգնաժամը և հետո հումորով պատմում դրա մասին։

Սակայն ոչ միշտ է այդպես լինում։ Ազգագրագետ Սվետլանա Պողոսյանի դիտարկմամբ` հայկական ընտանիքներում հաճախ առաջին տարիներին ամուսնալուծության նախաձեռնողը կինն է լինում, իսկ տղամարդը փորձում է ամուսնությունը խզել ավելի մեծ տարիքում։ Դա պայմանավորված է երեխաներին մեծացնելու, նրանց ոտքի կանգնեցնելու և հետո նոր սեփական անձով ու սեփական երջանկությամբ զբաղվելու ցանկությամբ (եթե գիտակցել է, որ կողքին այն մարդը չէ, որին կցանկանար տեսնել)։

Ինչ վերաբերում է ամուսնալուծությունների թվի կրճատմանը, ապա ազգագրագետը չի բացառում, որ զույգերը պարզապես չեն գրանցում ամուսնալուծությունը կամ էլ ժամանակավորապես հրաժարվել են այդ գաղափարից։

«Չկա չարիք առանց բարիքի։ Գուցե բարդ իրավիճակն ու մեկուսացումը թույլ տան զույգերին վերանայել իրավիճակը և վերաիմաստավորել հարաբերությունները։ Սակայն Հայաստանը միշտ եղել է ամուսնալուծությունների ցածր ցուցանիշ ունեցող երկրների թվում, քանի որ հայերը մեծ պատասխանատվությամբ են վերաբերվում ընտանիքի ինստիտուտին», – ասաց նա։

Միևնույն ժամանակ Պողոսյանը չբացառեց, որ կարանտինը կարող է նաև երկրորդ լավ կողմ ունենալ. արդեն ձմռանը իսկական «բեյբի բում» կլինի, իսկ միայնակները կմտածեն ընտանիք ստեղծելու մասին։ Այս համատեքստում նա նշեց, որ գրանցված ամուսնությունների քանակը իրական պատկերը չի արտացոլում, քանի որ շատերը պարզապես հետաձգել են հարսանիքը կամ չեն գրանցվել ՔԿԱԳ–ում։

«Հայերը սովոր են բոլոր ավանդույթներով ճոխ հարսանիքներ անել, ու 20 հոգանոց խնջույքների վերաբերյալ կանոնը հաստատ ստիպել է նրանց հետաձգել հարսանիքը, քանի որ շատերը պարզապես այդ թվի մեջ չեն տեղավորվի», – ընդգծեց փորձագետը։

Նշենք, որ ՀՀ արդարադատության նախարարության տվյալներով` 2020 թվականի առաջին կիսամյակում գրանցվել է 4885 ամուսնություն, իսկ 2019 թվականի նույն ժամանակահատվածում` 7285։ Համեմատության համար նշենք նաև, որ 2020 թվականի ապրիլին գրանցվել է ընդամենը 233 ամուսնություն, իսկ մեկ տարի առաջ` 1353։

68
թեգերը:
համավարակ, կորոնավիրուս, Սվետլանա Պողոսյան, Կարինե Նալչաջյան, ամուսնալուծություն, ամուսնություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Եթե ամուսնության առաջարկ անի, կհամաձայնեմ». Լոլիտան պատմել է նոր հարաբերությունների մասին
Վալերիայի կրտսեր որդին ամուսնանում է Լիանա Վոլկովայի հետ. կրեատիվ առաջարկության տեսանյութը
Թուրքական սերիալի ճանաչված դերասանուհին ամուսնացել է հայ գործարարի հետ
Աշխարհի ամենաերիտասարդ վարչապետն ամուսնացել է ֆուտբոլիստի հետ. լուսանկար