ՆԻկոլ Փաշինյանը ՀՀ Կենտրոնական բանկում

Ինչո՞ւ է ավելանալու Հայաստանի պետական պարտքը, կամ ի՞նչ կլինի, եթե պարտք չվերցնենք

198
(Թարմացված է 13:08 12.06.2019)
Նոր վարկեր չվերցնելը նշանակում է վտանգել ապագա զարգացումը։ Նման քաղաքականության ազդեցությունը մենք պետք է զգանք արդեն 2019թ–ին. Հայաստանի ՀՆԱ–ն պետք է ավելի շատ աճի, քան պետական պարտքը։

ԵՐԵՎԱՆ, 11 հունիսի — Sputnik. Հայաստանի պետական պարտքը 2019թ–ին պետք է աճի։ Եվ սա չար դիտավորություն չէ երկիրը տապալելու համար։ Փող վերցնելու են անհապաղ ծախսերի համար, որոնք չեն ուզում ձգձգել։ Արդյո՞ք դա ճիշտ է։ Փորձենք հասկանալ։

Զենք, ԱԷԿ և կենսաթոշակներ

2019թ–ին ուզում են ևս 490 միլիոն դոլարի արտասահմանյան վարկեր պարտք վերցնել ։ Այդ ծավալի մոտ 40 տոկոսը բաժին է ընկնում Ռուսաստանին։ Այդ վարկերով հանրապետությունը շարունակում է ԱԷԿ հիմնանորոգումը։ Բացի դրանից, Ռուսաստանի հետ բանակցություններ են ընթանում սպառազինություններ գնելու երրորդ վարկի մասին։

Հայաստանը շարունակում է վարկեր ստանալ Համաշխարհային բանկից ճանապարհների շինարարության, ոռոգման համակարգերի, էլեկտրահաղորդման գծերի ու մարզերը բարեկարգելու համար։ Ասիական զարգացման բանկի միջոցներով վերանորոգվում են էլեկտրահաղորդման բարձրավոլտ լարերը։ Ասիական և Եվրոպական ներդրումային բանկերը վարկավորում են թե՛ «Հյուսիս–հարավ» ճանապարհը, թե՛ Վանաձոր–Ալավերդի ճանապարհը (Հայաստանը Վրաստանի հետ կապող կարևոր ուղի)։ Եվրասիական զարգացման բանկը վարկավորում է նույն «Հյուսիս–հարավը»։ Կան նաև ուրիշ նախագծեր (գերմանական KfW բանկ, Զարգացման ֆրանսիական գործակալություն և ուրիշներ)։

Վերջապես, այս տարի Հայաստանը կշարունակի վարկեր վերցնել ընդհանուր բյուջետային աջակցության համար։ Բյուջեի կառավարման նոր քաղաքականության համաձայն (ընդունված Կարեն Կարապետյանի կառավարության օրոք)` պետությունը պետք է ինքնուրույն վաստակի աշխատավարձերի և կենսաթոշակների գումարները, իսկ վարկեր վերցնի միայն զարգացման նախագծերի համար (ենթակառուցվածքներ և այլն)։ Բայց այս տարի կրկին կդիմեն բյուջետային վարկերին։ Ինչո՞ւ։

ԱԷԿ–ը լվացքի մեքենա չէ

Եթե նպատակային վարկեր չվերցնենք, մենք չենք ունենա զենք, ատոմակայանի վերանորոգում, մարզերում նոր ոռոգիչ ջրանցքներ (հներում ոռոգման ջրի կեսից ավելի կորչում է)։ Իսկ եթե այս տարի Հայաստանը բյուջետային վարկեր չվերցներ, ապա, հնարավոր է, չէր հաջողվի բարձրացնել նվազագույն կենսաթոշակները, զինվորականների աշխատավարձերը, ընդլայնել պետպատվերով դեղորայք տրամադրելը ։ Այդ ամենը կհաջողվեր անել, բայց մեկ կամ երկու տարի ուշ։ Իսկ պետական բյուջեն, որքան էլ համեմատես ընտանեկանի հետ, մի «բայց» ունի։ Լվացքի մեքենայի կամ նոր մեքենայի հարցում կարելի է սպասել։ Կենսաթոշակների, պաշտպանության և ատոմակայանի դեպքում նույնը չի կարելի անել։

Որպեսզի այդ ամենին սպասելու անհրաժեշտություն չլինի, 2019թ–ին Հայաստանը կստանա, ինչպես նշեցինք, մոտ 490 միլիոն դոլար վարկային միջոց (կվերադարձնի 740 միլիոն)։ Ընդ որում` դրանք հիմնականում նոր վարկեր չեն, այլ արդեն գործող վարկային ծրագրերի շարունակություններ։ Նոր վարկեր կդառնան բյուջեի աջակցությանն ուղղված վարկերը։ Նշված 490 միլիոն դոլարից դրանք կկազմեն մոտավորապես 150 միլիոն։

Ինչի՞ կհանգեցնի այս ամենը

Վարկեր կարելի է վերցնել, բայց խելամտորեն։ Արդարացնո՞ւմ է արդյոք նման քաղաքականությունը վերջին տարիներին։ Մեզ` ոչ մասնագետներիս, դժվար է գնահատական տալ։ Բայց 2019թ–ի վերջին, կառավարության ծրագրի համաձայն, Հայաստանի կառավարության պարտքի բացարձակ չափը կաճի 465 միլիոն դոլարով։ Իսկ ՀՆԱ–ի հանդեպ պետական պարտքի հարաբերակցությունը 50,7 տոկոսից կնվազի մինչև 49,8 տոկոս։ Այսինքն Հայաստանի տնտեսությունն ավելի արագ կաճի, քան պարտքը։

Սատարի՛ր հայրենական պարտքին

Ըստ պետական պարտքի նույն ռազմավարության, որի մասին մենք խոսել ենք, ֆինանսների նախարարությունը կավելացնի ներքին պարտքի բաժինը, այսինքն պետական պարտատոմսերի։ Ներքին պարտքը կառավարելն ավելի հեշտ է։ Առաջին հերթին, այն արտահայտված է ազգային արժույթով (ուստի դրա վճարումները կախված չեն փոխարժեքի տատանումներից)։ Երկրորդ, հարկատուների փողերը չեն գնում արտասահման, այլ մնում են երկրում։ 2019թ–ին լրացուցիչ ֆինանսավորման ընդհանուր պահանջարկը գնահատվել է 424 միլիարդ դրամ։ Մի քիչ պարզեցնելով` կարելի է ասել` դրանք փողեր են, որոնք ուզում ենք ունենալ, բայց չի հաջողվում ստանալ հարկերից։

Ինչպես արդեն ասել ենք, դրանցից 490 միլիոն դոլարը կներգրավվեն արտասահմանյան վարկերի միջոցով, ևս մի փոքր մասը` դրամաշնորհների։ Իսկ ահա 183 միլիարդ դրամ (մոտ 380 միլիոն դոլար) ցանկանում են ներգրավել պետական պարտատոմսերից։
Այսպիսով, 2019թ–ի վերջին պարտքի ընդհանուր կառուցվածքում պետական պարտատոմսերի բաժինը 18,7 տոկոսից կաճի մինչև 19,6% տոկոս։

198
թեգերը:
ՀՀ կառավարություն, Արթուր Ջավադյան, Հայաստան, Կենտրոնական բանկ (ԿԲ), դրամ
Ըստ թեմայի
Հայաստանում վարկային տեսակներից ամենաարագն աճում է հիփոթեքի ծավալը. ԿԲ–ի մասնագետ
Հայկական դրամի կշիռն աճում է. ազգային արժույթով տրամադրվում է վարկերի շուրջ 50%–ը
Չեն նեղացել. Ասիական բանկը ֆինանսավորումը չի փակի Հայաստանի խոշորագույն մայրուղու համար
Իտալացի ինժեներների ծրագրերը Հայաստանում. նոր «օպտիկայից» մինչև Գյումրու հին կենտրոն
Վերջին մեկ տարում հայ-ռուսական հարաբերություններում պահպանվել է դինամիկան. Կոպիրկին
Վահան Քերոբյան

Վահան Քերոբյանը հանդիպել է Իրանի հայ գործարարների հետ

17
(Թարմացված է 15:20 23.01.2021)
Իրանում գտնվող ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարն ուզում է ամրացնել Իրանի հայ գործարար համայնքի և ՀՀ–ի տնտեսական կապերը։

ԵՐԵՎԱՆ, 23 հունվարի – Sputnik. Աշխատանքային այցով Իրանում գտնվող ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանն արդեն իսկ հանդիպումներ է ունեցել։ Նախարարը Facebook–ի իր էջում գրառում է կատարել` հայտնելով, որ հանդիպել է Իրանի հայ գործարար համայնքի հետ։ 

«Երեկ Թեհրանի Արարատ ակումբում հանդիպել եմ Իրանի հայ գործարար համայնքի հետ, փորձել ենք հասկանալ, թե ինչպես կարող ենք ուժեղացնել տնտեսական կապերը»,–գրել է նախարարը։

Նա հայտնել է, որ հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ նաև ճաշել է։

Հիշեցնենք, որ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանը նախարարության արտաքին կապերի վարչության պետ Արմեն Այվազյանի ու արտաքին գործերի նախարարության սահմանակից երկրների վարչության երրորդ քարտուղար Գարիկ Գրիգորյանի հետ է գործուղվել Իրան։

Պիտի հասկանանք` ինչ ենք կորցրել, և գտնենք դրանք վերականգնելու մեխանիզմները. Վահան Քերոբյան

Նրանք Թեհրան են մեկնել հունվարի 22-ին և կվերադառնան ամսի 26-ին։ Գործուղման նպատակը Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ երկկողմ առևտրատնտեսական համագործակցության զարգացման հեռանկարները քննարկելն է։

Պետք է կտրուկ մեծացնել ռազմարդյունաբերական մշակումների ֆինանսավորումը. Քերոբյան

17
թեգերը:
գործարար, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Վահան Քերոբյան
Ըստ թեմայի
«Մանիպուլյացիա մի՛ արեք». Քերոբյանը պատասխանեց ադրբեջանական շուկայի հետ կապված հարցին
«Ունենք բազմամիլիարդ ներդրումային ծրագրեր». Քերոբյանը խոստանում է` մարդկանց կյանքը կփոխվի
Քերոբյանն առիթ ունի լուծել մասնավոր հատվածի խնդիրները. վարչապետը ներկայացրել է նախարարին
Էդվարդ Հովհաննիսյան

ՊԵԿ–ը խոստանում է` բիզնեսը դուրս կգա 2020-ի դժվար իրավիճակից. ինչ փոփոխություններ են եղել

38
(Թարմացված է 12:01 23.01.2021)
2021 թվականից հարկման գրեթե բոլոր համակարգերում գործողները տարբերություն կզգան եկամտային հարկը հաշվարկելիս. եկամտային հարկի 23%-ի փոխարեն գործելու է 22% դրույքաչափը։

ԵՐԵՎԱՆ, 23 հունվարի – Sputnik. Պետեկամուտների կոմիտեն տեղեկացնում է, որ հարկ վճարողները մինչև ապրիլի 20-ը նախորդ տարվա համար շահութահարկի հաշվետվությունը ներկայացնելիս առաջին անգամ նոր` ավելի ցածր դրույքաչափ են կիրառելու. շահութահարկի նախկին` 20%-ի փոխարեն արդեն գործում է 18% դրույքաչափը։

Սա, ըստ ՊԵԿ–ի, հնարավորություն կտա բիզնեսին ունենալ ազատ ֆինանսներ և դրանք տնօրինել` ելնելով ընկերության առաջնահերթություններից:

Բիզնեսը շրջանառու միջոցները տնօրինելու ևս մեկ հնարավորություն կունենա, եթե օրենքի ուժ ստանա ավելացված արժեքի հարկի գումարները նոր մեխանիզմով բիզնեսին վերադարձնելու` ՊԵԿ-ի առաջարկը:

«Ներկայում ներմուծվող և ՀՀ տարածքում ձեռք բերված ապրանքների դիմաց վճարված ԱԱՀ գումարները տնտեսվարողները ստանում են եռամսյակը մեկ անգամ, իսկ նախագծով առաջարկում ենք վերադարձնել յուրաքանչյուր ամիս: Կարծում ենք` սա դրական ազդեցություն կունենա բիզնեսի համար` իրենց ապրանքաշրջանառությունն ապահովելու և ավելի ճկուն միջավայրում գործելու հարցում»,-վստահեցնում է ՊԵԿ նախագահ Էդվարդ Հովհաննիսյանը:

Պե՞տք է, որ երկրում գործեն բազմաթիվ զինված կառույցներ. Քոչարյանը` ՊԵԿ-ին զինելու մասին

2021 թվականից հարկման գրեթե բոլոր համակարգերում գործողները տարբերություն կզգան նաև եկամտային հարկը հաշվարկելիս: Եկամտային հարկի 23%-ի փոխարեն գործելու է 22% դրույքաչափը և օրենսդրական փոփոխությունների համաձայն` մինչև 2023 թվականը` յուրաքանչյուր տարի, մեկ տոկոսային կետով նվազելու է:

ՊԵԿ-ի գնահատմամբ` կատարված և առաջարկվող այս փոփոխությունները բիզնեսի ընդառաջ քայլ են, որոնց արդյունքները տեսանելի կլինեն մոտ ապագայում:

Նախատեսվածից 60 մլրդ դրամով ավել եկամուտ է հավաքագրվել. ՊԵԿ նախագահ

38
թեգերը:
հարկեր, եկամտահարկ, Էդվարդ Հովհաննիսյան (ՊԵԿ նախագահ), Պետական եկամուտների կոմիտե (ՊԵԿ)
Ըստ թեմայի
Որ աշխատող ուսանողները կազատվեն եկամտահարկից. նախարարությունը ներկայացրել է ցանկը
Փաշինյանի հայտարարության հետքերով. ի՞նչ ճակատագիր կունենա եկամտահարկի վերադարձի ծրագիրը
Իշխանությունն ուզում է հրաժարվել հիփոթեքի դեպքում եկամտահարկը վերադարձնելու ծրագրից
Հանդիպում Արցախի կառավարությունում

Հայաստանյան բժիշկների խումբը` նեղ մասնագետներով, մեկնել է Արցախ

0
(Թարմացված է 15:59 23.01.2021)
Բժիշկները հետախուզական բնույթ ունեցող այցով են մեկնել Արցախ։ Սա միակ հանդիպումը չի լինելու։

ԵՐԵՎԱՆ, 23 հունվարի – Sputnik. 2020թ. հունվարի 22-ին Արցախի կառավարության շենքում կայացել է Արցախի առողջապահության նախարարի հրավերով Արցախ ժամանած բժիշկների խմբի և նախարարության ու Ստեփանակերտում գործող բուժհիմնարկների պատասխանատուների հանդիպումը: Տեղեկությունը հայտնում է Արցախի առողջապահության նախարարությունը։

«Արցախ ենք եկել փոքր խմբով, նեղ մասնագետներով, բայց նրանք բոլորն էլ հիանալի մասնագետներ են։ Նպատակը տեղի գործընկերների հետ միասին համակարգում եղած խնդիրները վեր հանելն ու դրանց հրատապ լուծում տալն է։ Ներկա այցը կատարվել է նեղ խմբով, սակայն այն, այսպես ասած, հետախուզական բնույթ ունի»,–ասել է հյուրընկալված բժիշկների խմբի պատասխանատու Արամայիս Գալումյանը։

Նրա խոսքով` առաջիկայում ընդլայնված կազմով հանդիպումները լինելու են գործնական առօրյայի մի մասը։

Արցախի առողջապահության նախարար Միքայել Հայրիյանն էլ նշել է, որ իր հրավերով ՀՀ-ից եռօրյա այցով Արցախ ժամանած բժիշկների խումբն ունի իր ներուժը բարձր արդյունավետությամբ Արցախում ներդնելու պատրաստակամություն:

Օրվա վերջին հյուրընկալված բժիշկները նախարարի ուղեկցությամբ այցելել են Արցախի «Արևիկ» մանկական բուժմիավորում:

Հայաստանում բժիշկների զորահավաք է հայտարարվում

0
թեգերը:
Հայաստան, բժիշկ, Արցախ
Ըստ թեմայի
Արցախահայությունը միայնակ չէ. ԱՀ նախագահն ընդունել է Սինանյանի գլխավորած պատվիրակությանը
Ռուսաստանի ՊՆ-ն Արցախ վերադարձած քաղաքացիների նոր թիվ է հրապարակել
Խուճապի չմատնվել. Արցախում պայթյունների ձայներ կլսվեն