Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտի

Հայաստանն իր պոտենցիալը չի իրացրել. փորձագետը՝ Իրանի շուկայի վերաբերյալ

129
(Թարմացված է 20:39 02.05.2019)
Հայաստանի համար առաջնահերթ պետք է լինի ոչ միայն ԵԱՏՄ երկրներից ապրանքների տարանցման համար տարածքի տրամադրումը, այլև սեփական արտադրանքի արտահանումը։

ԵՐԵՎԱՆ, 2 մայիսի — Sputnik. Հայկական բիզնեսը պետք է ջանք գործադրի ապրանքների իրանական շուկայում իր տեղը զբաղեցնելու համար, Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում, մեկնաբանելով առաջիկայում ԵԱՏՄ-Իրան ազատ առևտրի գոտու մասին համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելը, ասաց

ԵՊՀ Տնտեսագիտության ֆակուլտետի Կառավարման եւ գործարարության ամբիոնի վարիչ Կառլեն Խաչատրյանը։

Նրա խոսքով` Արևմուտքի և Իրանի միջև լարված հարաբերությունները կարող են Հայաստանի համար որոշակի հնարավորություններ ստեղծել։

«Արևմուտքում մի շարք ապրանքների դեպի Իրան արտահանման հարցում սահմանափակումներ են գործում։ Բնականաբար, իրանական շուկայում այդ բացը պետք է լրացվի։ Պահանջարկի մի մասը կարող են ապահովել հայկական ապրանքները։  Բացի այդ, Հայաստանը կարող է տրանզիտային երկիր դառնալ ԵԱՏՄ–ից Իրան ապրանքներ  մատակարարելու համար», – ասաց Խաչատրյանը։

Նա ուշադրություն դարձրեց այն հանգամանքին, որ Արևմուտքի և Իրանի հարաբերություններում լարվածությունը վաղուց է նկատվում, ժամանակ առ ժամանակ նոր պատժամիջոցներ են մտցվում Թեհրանի դեմ, սակայն այդ հանգամանքով ստեղծվող ներուժը Հայաստանի կողմից մինչ օրս չի իրացվել։

Փորձագետի կարծիքով` դրա համար և՛ օբյեկտիվ, և՛ սուբյեկտիվ պատճառներ են եղել։ Մի կողմից` Հայաստանի տնտեսվարող սուբյեկտները բավարար ներուժ չունեն իրանական շուկայում ինչ–որ տեղ զբաղեցնելու համար։

Նույն իրավիճակն էր Ռուսաստանի շուկայի հետ։ Պաշտոնական Մոսկվայի դեմ կիրառված պատժամիջոցների պայմաններում, հայկական ապրանքները ռուսական շուկայում չկարողացան փոխարինել եվրոպականին։ Պատճառը Հայաստանում գյուղատնտեսության ցածր արտադրողականությունն է և կոոպերացիայի բացակայությունը։ 

«Հայաստանը միանշանակ կարող է կամուրջ դառնալ Իրանի և ԵԱՏՄ–ի միջև։ Ամեն դեպքում տրամաբանական է, որ ապրանքները Հայաստանի միջոցով իրանական շուկա հասնեն։ Սակայն տարանցումից բացի անհրաժեշտ է ուշադրությունը կենտրոնացնել հենց հայկական ապրանքների իրացմանը իրանական շուկայում», – ասաց Խաչատրյանը։

Դրա համար, նրա խոսքով, պետք է զարգացնել սեփական տնտեսությունը, ընդլայնել արտադրությունն ու բարձրացնել ապրանքների մրցունակության մակարդակը։

Իշխանության ներկայացուցիչները ժամանակ առ ժամանակ հնչեցնում են այդ հարցը տարբեր հարթակներում։ Նշվում է, որ երկու կողմից շրջափակումը հաշվի առնելով, Հայաստանի համար լավագույն տարբերակը Վրաստանի և Իրանի հետ տնտեսական հարաբերությունների խորացումն է։

«Սակայն կոնկրետ քայլեր մենք դեռ չենք տեսնում։ Մեղրիում ազատ տնտեսական գոտի էր ստեղծվել երկրների միջև հարաբերությունները խորացնելու համար, սակայն առկա ներուժը այդպես էլ չէր իրացվել», – ասաց Խաչատրյանը։

Ավելի վաղ ԵՏՀ նախագահ Տիգրան Սարգսյանը հայտարարել էր, որ Իրանի հետ առևտրի պարզեցման մասին ԵԱՏՄ համաձայնագիրը շատ շուտով  կսկսի գործել։ Այն ժամանակավոր կլինի, 3 տարվա հաշվարկով։  Այս փորձաշրջանից հետո կողմերը կքննարկեն, արդյո՞ք կնքել արդեն ազատ առևտրի մասին լիաֆորմատ համաձայնագիր, թե՞ ոչ։ Ժամանակավոր համաձայնագիրն արդեն վավերացված է ԵԱՏՄ բոլոր երկրներում, այդ թվում Ղազախստանում։

129
թեգերը:
Հայաստան, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Եվրասիական Տնտեսական Միություն (ԵԱՏՄ)
Ըստ թեմայի
Հին ավտո էլ չես գնի. ի՞նչ կփոխվի Հայաստանի ավտոսիրողների համար 2020 թվականից
Փաշինյանը ասաց, թե ինչի մասին է խոսել ԵԱՏՄ երկրների վարչապետների հետ
ԵԱՏՄ անդամակցությունը Հայաստանի առաջնահերթություններից է. Փաշինյան
Ինչպես կարելի է ավելացնել արտադրության աճի տեմպերը. Փաշինյանը խոսեց նախագծի մասին
«Բարի գալուստ». ինչպես է Փաշինյանը դիմավորել ԵԱՏՄ երկրների վարչապետներին. տեսանյութ
Վարդան Արամյան

Տնտեսական անկումը երկնիշ թվով կլինի՞. նախկին նախարարը իշխանությանը լավատես է համարում

103
(Թարմացված է 22:21 07.07.2020)
Միջազգային ֆինանսական կառույցները շարունակում են վատթարացնել 2020թ-ի տնտեսական կանխատեսումները: Հայաստանի իշխանությունն այս հաշվարկներից հետ է մնում: Ֆինանսների նախկին նախարարի դիտարկմամբ` այս ուշացման պատճառով դարձյալ տուժելու է ՀՀ շարքային քաղաքացին:

ԵՐԵՎԱՆ, 7 հուլիսի – Sputnik. Կենտրոնական բանկն ու կառավարությունն իրենց տնտեսական կանխատեսումներում չափազանց լավատես են: Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում տնտեսական վերջին կանխատեսումներն այսպես որակեց ֆինանսների նախկին նախարար Վարդան Արամյանը՝ վկայակոչելով համաշխարհային ֆինանսական կազմակերպությունների վերջին կանխատեսումները:

«Բոլոր կանխատեսումներում վերջին 5-6 ամիսների ընթացքում շատ արագ ճշգրտումներ կատարվեցին: Օրինակ՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) հունվարին ՀՆԱ-ի 3.2% աճ էր կանխատեսում: Այնուհետև ապրիլին, հաշվի առնելով համավարակի շատ արագ տարածումը, այդ աճը փոխվեց 3% անկման: Այսինքն՝ ավելի քան 6 տոկոսային կետով վերանայվեց կանխատեսումը: Դրան հետևեց նաև հունիսի ճշգրտումը, որն էլ ավելի խորացրեց անկման կանխատեսումը: Համաշխարհային այսպիսի արագացող զարգացումների ֆոնին ակնկալել, որ ՀՀ-ն դեռևս ունակ է հաղթահարելու զրոյական աճը կամ ակնկալել, որ գտնվելու է 2.4% անկման շրջանակներում, կարծում եմ` չափից ավելի լավատեսական սպասում է»,- ասաց Արամյանը:

Նշենք, որ 2020 թվականի պետական բյուջեի մասին օրենքում դեռևս ապրիլին կատարված ճշգրտումների համաձայն` կորոնավիրուսի պատճառով ստեղծված իրավիճակում տարեվերջին, ֆինանսների նախարարության հաշվարկով, նախատեսվում է արձանագրել ՀՆԱ-ի 2-2.4 տոկոսի անկում: Մինչդեռ Կենտրոնական բանկի երկրորդ եռամսյակի հաշվետվության համաձայն` տնտեսական աճի սպասումներն արդեն փոխարինվել են 4%-անոց անկմամբ:

Արամյանի կարծիքով` ներկա զարգացումների ու առողջապահական իրավիճակի պահպանման դեպքում շատ ավելի իրատեսական է, որ Հայաստանում այս տարի տնտեսական անկումն արտահայտվի երկնիշ թվով:

«Որովհետև աշխարհում հեռանկարներն ավելի վատանում են: Ընդ որում` ԱՄՀ-ն էլ նշել է, որ հնարավոր է` 2 ամիս հետո վերանայի իր անկման կանխատեսումները ՝ կախված այն բանից, թե ինչպես երկրները կհաղթահարեն առողջապահական ճգնաժամը, իսկ մենք հիմա ունենք փաստ, որ դեռևս դեղամիջոց գտնված չէ»,- ասաց նա:

Մյուս կողմից տնտեսական ճգնաժամի հնարավոր խորությունն, ըստ Արամյանի, հնարավոր է հաշվարկել նաև տվյալ երկրի կառավարության կիրառած հակաճգնաժամային փաթեթների արդյունավետությամբ:

Եթե աշխարհում կան երկրներ, որտեղ այդ փաթեթները հավասար են ՀՆԱ-ի 30-40%-ին, ապա Հայաստանում իրականացված ծրագրերն այս պահին գնահատվում են մեր երկրի ՀՆԱ-ի 2.3- 2.4%-ի չափով:

«Այնուամենայնիվ պետք է փաստենք, որ իրավիճակը գնալով վատթարանում է, և ես պետք է շեշտեմ, որ այս կանխատեսումները ոչ թե նրա համար են, որ մենք մեր տնտեսվարողներին ու քաղաքացիներին վախեցնենք կամ հոռետեսական սպասումներով լցնենք, այլ որպեսզի կարողանանք ճգնաժամային իրավիճակում իրականությունը ճիշտ գնահատել հակազդեցության ճիշտ գործիքակազմ կիրառելու համար»,- ասաց Արամյանը:

Հակառակ պարագայում իշխանությունների սխալ հաշվարկից տուժողը դարձյալ լինելու է ՀՀ շարքային քաղաքացին:

Հիշեցնենք՝ 2020թ-ի բյուջեով ՀՀ-ում նախատեսված էր տարեկան 5.3% տնտեսական աճ: Մարտին ԿԲ-ն առաջին եռամսյակի հաշվետվությամբ այդ ցուցանիշը վերանայել էր՝ նվազեցնելով 0.7%-ի: Հունիսի 30-ին հրապարակված երկրորդ եռամսյակի հաշվետվությամբ ԿԲ-ն տնտեսական աճի փոխարեն 4% տնտեսական անկում է կանխատեսել:

ԿԲ-ն խոստանում է դիմադրել կորոնավիրուսի ոչ միայն երկրորդ, այլև երրորդ, չորրորդ ալիքներին

103
թեգերը:
Վարդան Արամյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Թանկ և էժան տներ Հայաստանում. ով որքան է վճարելու անշարժ գույքի համար
Հայաստանի վարկային կազմակերպությունները վիրուսի պատճառով նվազեցրել են տոկոսները
ԵԱՏՄ–ում էներգակիրների միասնական շուկան հնարավոր կլինի կուլմինացիայի դեպքում. Լուկյանով
Հրանտ Բագրատյան, արխիվային լուսանկար

Հայաստանը 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ ցուցանիշով հետ է Վրաստանից և Ադրբեջանից. Բագրատյան

110
(Թարմացված է 11:16 03.07.2020)
Հրանտ Բագրատյանը նոր տվյալներ է հրապարակել` հայտնելով, որ Նիկոլ Փաշինյանի սպասելիքները չեն արդարացել։

ԵՐԵՎԱՆ, 3 հուլիսի - Sputnik. Հայաստանը բնակչության 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ ցուցանիշով հետ է մնացել ինչպես Վրաստանից, այնպես էլ Ադրբեջանից։ Facebook սոցցանցի իր էջում նման գրառում է արել ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը` հիշեցնելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դեռ նախորդ տարեվերջին արած հայտարարությունը։

«Դեկտեմբերին Փաշինյանը հայտարարեց, որ շնորհիվ 2019-ի բարձր տնտեսական աճի` բնակչության 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ ցուցանիշով 2019-ին անցել ենք Վրաստանից (վկայակոչում էր ԱՄՀ ինչ-որ հրապարակում) և 2020-ին էլ կանցնենք Ադրբեջանից։ Սահակաշվիլին էլ, լինելով այսօրվա վրացական իշխանությունների ընդդիմախոսը, հայտարարել էր, թե` վույ մե քոռանամ, այս ի՞նչ օրի է Վրաստանը»,–գրել է նա։

Բագրատյանը հիշեցնում է, որ ինքն էլ այդ ժամանակ հայտարարել է, թե ճտերն աշնանն են հաշվում. սպասեք տարին վերջանա, հետո կխոսենք։ Նա նշել է, որ Համաշխարհային բանկն պաշտոնապես հրապարակել է վերը նշված ցուցանիշի մեծությունը բոլոր երկրների համար։ Ըստ այդմ` ՀՀ-ում այն հավասար է 4622.7, Վրաստանում՝ 4769.2 և Ադրբեջանում՝ 4793.6։ Գալով այդ ցուցանիշի գնողունակության պարիտետով նշանակությանը, այստեղ ևս ՀՀ-ն զիջում է և՛ Վրաստանին, և՛ Ադրբեջանին։ Ցուցանիշներն այսպիսին են` Հայաստան՝ 14219.6, Վրաստան՝ 15636.6 և Ադբեջան՝ 15000.8։

Ի՞նչ է սպասում Հայաստանի տնտեսությանը տարեվերջին. կանխատեսում են մասնագետները

Բագրատյանը գրել է նաև, որ Հայաստանի համար անկախության 30 տարիների հաշվով սա վատագույն համեմատական մեծություններից է. 1995-1999թթ Հայաստանը առաջ էր Ադրբեջանից, իսկ 2005-2009թթ.` Վրաստանից։

Հիշեցնենք, որ 2019-ի տարեվերջին Փաշինյանն ԱԺ–ից հայտարարել էր, որ 2019 թվականի արդյունքներով՝ 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով կանցնենք Վրաստանին, իսկ 2020 թվականի արդյունքներով՝ նաև Ադրբեջանին։
Ավելի ուշ` այս տարվա հունվարին Փաշինյանը Facebook–ի իր էջում գրել էր, որ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը պաշտոնապես հաստատել է իր «սպասումը»` 2019 թվականի արդյունքներով անցել ենք Վրաստանին, 2020 թվականին կանցնենք Ադրբեջանին՝ դառնալով Հարավային Կովկասի առաջատար երկիրը։

ՊԵԿ նոր նախագահը մտահոգված է հարկերի հավաքագրման ցուցանիշներով

110
թեգերը:
Վրաստանի Հանրապետություն, Ադրբեջան, ՀՆԱ (համախառը ներքին արդյունք), տնտեսություն, Հրանտ Բագրատյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
17․2% տնտեսական անկում․ ինչ վիճակում է ՀՀ տնտեսությունը, և արդյոք կավելանա արտաքին պարտքը
Կորոնավիրուսի համավարակն ու Հայաստանի տնտեսությունը. կկարողանա՞նք ոտքի վրա մնալ
Հայաստանը պետք է լինի պատրաստի արտադրանքի երկիր. կորոնավիրուսը կանցնի, տնտեսությունը կմնա
«Մեր տնտեսությունը և բնակչությունը պետք է պատրաստվեն տնտեսական մեծ անկման». Պարսյան
«Արմատա» Տ-14

«Արմատան» կարտահանվի․ ով առաջինը կստանա Տ-14 նորագույն ռուսական հզոր տանկը

53
(Թարմացված է 23:52 07.07.2020)
Ռուսաստանը շարունակում է զենքի միջազգային շուկայում «նեղել» մրցակիցներին և աշխարհում նմանը չունեցող նմուշ է առաջարկում՝ 2-րդ սերնդի «Արմատա» Տ-14 տանկը։ Դա վկայում է ռուսական պաշտպանաարդյունաբերական համալիրի հաջող զարգացման մասին։

Ալեքսանդր Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

Ռազմատեխնիկական համագործակցության գծով դաշնային ծառայության ղեկավար Դմիտրի Շուգաևը հուլիսի 6-ին ասել է, որ Մոսկվան մտադիր է արտահանել «Արմատա» Տ-14 նորագույն տանկերը։ Ռուսաստանը բացառապես վստահելի ու արդյունավետ զենք է վաճառում, որը պահանջարկ է ունենալու և առաջ է անցնելու մրցակիցների արտադրությունից։  

Танки Т-14 Армата
© Sputnik / Евгений Одиноков
«Արմատա» Տ-14

Հետաքրքրական է, որ սա հետպատերազմյան երրորդ սերնդի ստեղծած միակ տանկն է աշխարհում։ Նույնիսկ ՌԴ պաշտպանության նախարարությունն այս եզակի զրահատեխնիկայի դեռևս 132 միավոր ստանալու պայմանավորվածություն ունի։ Ակնկալվում է, որ դրանք կմատակարարվեն մինչև 2021 թվականի ավարտը։ Արտասահմանյան վաճառքը կսկսվի այն բանից հետո, երբ կկատարվի ՌԴ պաշտպանության նախարարության պատվերն ու կհաստատվի մեքենայի արտահանման տեսքը (մասնագետները որոշում են՝ ինչը կարող է արտասահման գնալ, իսկ որ տեսակներն են օգտագործելու բացառապես ռուսաստանյան զորքերը)։

Բարձր տեխնոլոգիական տանկը էժան չէ՝ մինչև 7 միլիոն դոլար մեկ միավորի դիմաց, ընդ որում՝ «Արմատայի» հանդեպ արդեն հետաքրքրություն են ցուցաբերել Եգիպտոսը, Հնդկաստանը, Չինաստանը։ Ի դեպ, հայտնի արտասահմանյան տանկերը ՝ Ամերիկյան «Աբրամսը», ֆրանսիական «Լեկլերկը», գերմանական «Լեոպարդը», Իսրայելական «Մերկավան», վաճառվում են 6 – 12 միլիոն դոլար գնային դիապազոնում։

Հավանական պատվիրատուները

Ավելի վաղ Եգիպտոսը որոշել էր 400 – 500 հատ նորագույն ռուսական Տ-90ՄՍ տանկ պատվիրել ու հավանաբար հետագայում Տ-14 կպատվիրի։ Հնդկաստանը պատրաստվում է մինչև 1770 ժամանակակից տանկ ձեռքբերել ու դիտարկում է նաև «Արմատան»․ նախնական գործարքի գումարը 442 մլրդ ռուբլի է գնահատվում։ Հաստատ անտարբեր չի մնա նաև Չինաստանը։

Ռուսական նորագույն տանկի արտահանման ծավալները դեռ որոշված չեն։ Անկասկած Տ-14-ը կծառայի նաև ԱՊՀ երկրների ամրապնդմանը։ Ավելի վաղ ակտիվորեն ռուսական արտադրության զրահատեխնիկա էին գնում Հայաստանը, Ադրբեջանը, Բելառուսը, Ղազաստանը, Ուզբեկստանը։

Ռուսաստանը խաղաղ քայլերով գրավել է զենքի համաշխարհային շուկայի մոտ մեկ երրորդը։ «Ռոսոբորոնէքսպորտը» 55 միլիարդ դոլարի պատվեր ունի (ԱՄՆ-ից հերո աշխարհում երկրորդ տեղն է)։ Ռուսական զենքի արտահանման մոտ 15%-ը ցամաքային տեխնիկա է։ ՌԴ-ն կարողացել է նոր տանկերի շուկայում չճանաչված առաջատար դառնալ։ Պատահական չէ, որ Արւմուտքում Տ-90 տանկն անվանել են «ռուսական պաշտպանական մահաբեր հիթ»։ Առաջիկա տարիներին «Ուրալվագոնզավոդը» մոտ 2500 Տ-90ՄՍ տանկ կուղարկի պատվիրատուներին։ Նորագույն Տ-14-ը խոստանում է արտահանման հաղթարշավի արժանի շարունակողը դառնալ։

Տեխնոլոգիական գերազանցությունը

Տ-14-ը նախատեսված է հակառակորդի հետ անմիջական շփմամբ մարտի, մոտոհրաձգային ստորաբաժանումների հարձակմանն աջակցելու, հակառակորդի ամրաշինական կառույցների, թաքստոցներում ու բաց տարածքում կենդանի ուժի վերացման համար։ «Արմատա» տանկը հաջողությամբ փորձարկվել է Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքում մարտական պայմաններում։

Միայն Ռուսաստանը նման զենք ունի, բայց առանց լուրջ պատճառի երբեք չի գործարկի

 «Արմատան» աշխարհում  նորագույն կառուցվածք ունեցող առաջին տանկն է, որ ստացել է ամբողջ էլեկտրամագնիսական սպեկտրում նկատելիության նվազեցման «սթելս-տեխնոլոգիաները»։ Մեքենան ունի հատուկ համակարգ, որի շնորհիվ մարտի դաշտում Տ -14-ի յուրաքանչյուր անձնակազմ գործում է ոչ թե առանձին, այլ մարտավարական օղակի կառավարման միասնական համակարգում։

Առաջատար երկրների մասնագետները երկու տասնամյակ է մտածում են կառուցվածքով Տ-14-ին նման տանկ ստեղծելու գաղափարի շուրջ։ Առաջխաղացում կա, սակայն միայն Ռուսաստանը կարող է սերիական արտադրություն սկսել։

Танки Т-14 Армата
© Sputnik / Михаил Воскресенский
«Արմատա» Տ-14

«Արմատան» աշխարհում ուղիղ մրցակիցներ կամ անալոգներ չունի։ Նախորդ տարի Տ-14-ն ամենազարգացած երկների 12 մեքենաների շարքում լավագույնն է ճանաչվել։ Ռուսաստանը միայնակ է ստեղծել այն։ Առանց չափազանցության սա կարելի է համարել տանկաշինության ոլորտի տեխնոլոգիական հեղափոխություն, այն իրավամբ կարող է զգալի տնտեսական ու ռազմաքաղաքական դիվիդենտներ բերել։

53
թեգերը:
ԱՄՆ, արտադրություն, Զենք, արտահանում, Ռուսաստան, տանկ
Ըստ թեմայի
Տեղում դոփելով․ ամերիկյան Patriot ՀՕՊ համալիրների հերթական ձախողումը
Մարտական համակարգերի «մարդասպանը». ՌԴ-ում 10 կմ հեռահարության թնդանոթներ են ստեղծել
«Մոնթե» ջերմատեսիլներ և ՀՀ–ում արտադրվող «Կալաշնիկով». Փաշինյանն այցելեց գործարան