Ռանչպար գյուղը. Արարատի մարզ

Վարկի տակ մնացել, տունս եմ վաճառել. գյուղացին չգիտի՝ ինչ տոկոսներ էին գումարվել իր վարկին

611
ՀՀ կառավարությունը հուլիսին որոշում կայացրեց ներել գյուղացիական վարկերի տույժ–տուգանքներն ու գյուղացուն հնարավորություն տալ մարել միայն մայր գումարը։ Գյուղացին այս որոշումից գոհ է, բայց չի հասկանում` ինչպես է լինում, որ ինքը մի քանի տարի վճարել է, բայց վարկի մայր գումարը մնացել է նույնը։

ԵՐԵՎԱՆ, 24 մարտի – Sputnik, Նելլի Դանիելյան. Վարկի տակ եմ մնացել, տունս վաճառել եմ, հիմա տղայիս տանն եմ ապրում։ Գյուղացիական վարկի մասին մեր հարցին ի պատասխան Արարատի մարզի Ռանչպար գյուղի բնակիչ Քյարամ Գիլոյանը հիշում է կորցրած տունն ու ավելացնում. «Հիմա ստիպված տղայիս տանն եմ ապրում»։

Житель села Ранчпар Кьярам Гилоян
© Sputnik / Aram Nersesyan ,
Ռանչպար գյուղի բնակիչ Քյարամ Գիլոյանը

Թե ինչպե՞ս էր 10 000 դոլարի վարկը մի քանի տարվա մեջ այնքան ավելացել, որ իրենք չկարողացան մարել, գյուղացին այսօր էլ դեռ չի հասկանում։

«Ասում էին 8 տոկոսանոց վարկ է, բայց բարձրացել էր, դարձել 24 տոկոս։ Ես թվաբանությունից այնքան լավ չեմ, որ հասկանամ, թե ինչպես էին հաշվում»,– ասաց նա` հավելելով, որ այդ վարկը «Արդշինինվեստ» բանկից էր ստացել։
Եվ 3 500 դոլարի գյուղատնտեսական վարկ էլ մի քանի տարի առաջ «Ակբա Կրեդիտ Ագրիկոլ» բանկից է վերացրել` կարտոֆիլի սերմացու գնելու ու բերքը վաճառելուց հետո պարտքը վճարելու հույսով, բայց եղանակը ավիրել է և՛ բերքը, և՛ հույսը։
«Այդ 3.5 հազարի վրա 9000 դոլարի տոկոս ու տուգանք էր ավելացել։ Էլի գոհ ենք մեր կառավարությունն ու վարչապետը տուգանքներն ու տոկոսները հեչ արեց։ Հիմա մնում է այդ 3.5 հազար մայր գումարը վերադարձնենք»,– ասաց նա։

Քյարամ Գիլոյանի` իշխանությանն հասցեին արված գովասանքը նրա կինը` Թամար Գիլոյանն այնքան էլ չի ողջունում։

 

Ամուսնու խոսքն ընդմիջելով նա պատմեց, որ 3 տարի շարունակ անձամբ է ամեն ամիս պարտաճանաչ կատարել բանկի վճարումները։ Բայց երբ մի օր բանկում հարցրել է, թե որքան է նվազել իրենց պարտքը, պարզել է, որ այն ոչ մի դրամով չի նվազել։
«Ասեցին` էդ ինչքան որ մուծել ես, գնացել է տոկոսներին, վարկի գումարը ինչքան որ 3 տարի առաջ կար, այնքան էլ մնացել է»,– ասաց Թամար Գիլոյանը։

Житель села Ранчпар Тамара Гилоян
© Sputnik / Aram Nersesyan ,
Ռանչպար գյուղի բնակիչ Թամար Գիլոյանը

Ի դեպ, կառավարության վերջին նիստում Կենտրոնական բանկի նախագահ Արթուր Ջավադյանը հայտարարեց, որ բանկերը առավելագույնը 24 տոկոս տոկոսադրույքով են վարկեր տրամադրում` դրանում ներառելով բոլոր լրացուցիչ գանձվող գումարներն ու միջնորդավճարները։

Գյուղացիական վարկերի համար, որպես կանոն բանկերն ավելի ցածր` արտոնյալ տոկոսադրույքներ են սահմանում։ Բայց փաստ է, որ անգամ այդ արտոնյալ վարկերի պատճառով հայ գյուղացին տարիներ շարունակ աշխատած վերջին գումարները վճարում է բանկին կամ վաճառում տունը, քանի դեռ այն աճուրդով չեն վաճառել ու իրեն թողել փողոցում։

Թե իրականում Հայաստանյան գյուղերում քանի գյուղացի է ապրում վարկի ծանր բեռի տակ ու կառավարության նախաձեռնած տույժերի ու տուգանքների ներման գործընթացը որքանով է թեթևացրել գյուղացիների հոգսը, պաշտոնական վիճակագրություն այս պահին գոյություն չունի։ Sputnik Արմենիայի հարցին, թե ի վերջո այս գործընթացի արդյունքում քանի վարկային պայմանագիր է վերանայվել ու ինչ գումար է ներվել վարկառուներին, ո՛չ Կենտրոնական բանկում, ո՛չ էլ գյուղնախարարությունում չպատասխանեցին` ասելով, որ այդ վիճակագրությունը կթարմացվի միայն մեկ ամսից` ապրիլի վերջին։

 

Իսկ այս պահին ամենաթարմ տվյալները 2018թ–ի դեկտեմբերի 27-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրապարակած ցուցանիշներն են։

Դրանց համաձայն, Հայաստանի բանկերը ավելի քան 7 միլիարդ դրամի տույժ-տուգանքներ են ներել՝ 14 963 վարկառուի:

 

611
թեգերը:
Կենտրոնական բանկ (ԿԲ), Նիկոլ Փաշինյան, ՀՀ կառավարություն, ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարություն
Ըստ թեմայի
Վաղաժամ ուրախանալ պետք չէ. երբ ծաղկում է ծիրանենին, բնության զարթո՞նք է, թե՞ հավելյալ հոգս
Բանկերը կզիջեն մինչև 2018 թվականի հունիսի 1-ը կուտակված գյուղվարկերի տույժ-տուգանքները
Գյուղվարկերի տույժ-տուգանքների համաներումը լինելու է մեկանգամյա
«Դուխով», «նյուխով», «սլուխով» բիզնեսմեննե՛ր, էստի՛ համեցեք
Կառավարությունը նոր համաներում է ծրագրում. տաքսու վարորդները կազատվե՞ն տույժ–տուգանքներից
Հայկական ատոմային էլեկտրակայան. արխիվային լուսանկար

ԱԷԿ-ի սեյսմիկ անվտանգության հայկական համակարգը ցանկանում են տեղադրել Լատինական Ամերիկայում

71
(Թարմացված է 14:32 01.06.2020)
Համակարգը գրանցում է թույլ երկրաշարժերը և վերլուծում, թե դրանք ինչպես կարող էին ազդել ԱԷԿ-ի աշխատանքի վրա։ Իսկ 6 բալ և ավելի ուժգնության ցնցումների դեպքում այն ավտոմատ կերպով անջատում է ռեակտորը։

ԵՐԵՎԱՆ, 1 հունիսի – Sputnik. Լատինական Ամերիկայում գտնվող ռեակտորներից մեկի վրա ցանկանում են տեղադրել ատոմակայանների սեյսմիկ անվտանգության համակարգը, որը պատրաստվել է Հայաստանում։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում տեղեկությունը հայտնեց «Հայատոմ» գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն Վահրամ Պետրոսյանը։

ՍԻԱԶ-3 համակարգը (երրորդ սերնդի հակասեյսմիկ պաշտպանության արդյունաբերական համակարգ) արդեն իսկ տեղադրվել է ՀԱԷԿ-ում՝ դրա հիմնանորոգման շրջանակում, որն իրականացնում է «Ռուսատոմ Սերվիս» ընկերությունը («Ռոսատոմ» կորպորացիայի կազմում)։

Համակարգի տվիչները մեծ եռանկյունու տեսքով տեղադրվում են երեք կետերում և ծածկում կայանի ամբողջ տարածքը: 6 բալից ուժգին ստորգետնյա ցնցման դեպքում սկսում է գործել ռեակտորի կառավարման և պաշտպանության համակարգի անջատիչը․ ռեակտորն ավտոմատ կերպով անջատվում է, ապա ռեակտորի մեջ անմիջապես իջեցվում են պաշտպանիչ մետաղական թիթեղներ, որոնք փակում են վառելիքային սռնիները և դադարեցնում միջուկային ռեակցիան։

Ատոմակայանի անվտանգության հայկական համակարգերով հետաքրքրված են արտասահմանում

ԱԷԿ-ի հերթական նման անջատումը տեղի ունեցավ վերջերս` մայիսի լույս 23-ի գիշերը՝ ուժեղ ամպրոպի պատճառով։ Ռեակտորի վիճակը ստուգելուց հետո կայանը վերագործարկվեց։ Դրա համար ընդամենը 24 ժամից մի փոքր ավելի ժամանակ պահանջվեց։

6 բալի դեպքում համակարգն ավտոմատ կերպով անջատում է ռեակտորը։ Բայց այն արձագանքում է նաև 3-6 բալ ցնցումներին։ Տվիչները տեղեկությունը փոխանցում են հատուկ գերհզոր համակարգչին, որը վերլուծում է, թե ինչպես կարող են թույլ ցնցումներն ազդել ռեակտորի, գեներատորների և կայանի մյուս սարքավորումների վրա։ 

Անցած տարի հայկական տեխնոլոգիան ներկայացվել էր Վիեննայում՝ ԱՏԷՄԻԳ-ի կենտրոնակայանում կայացած գիտաժողովի ժամանակ։ Փորձագետներն այն բարձր էին գնահատել։

Գիտաժողովի ավարտից հետո «Հայատոմ» ինստիտուտը նամակ է ստացել «Ռոսատոմի» ձեռնարկություններից մեկից: Այս ընկերության ինժեներները զբաղվում են Լատինական Ամերիկայի հետազոտական ռեակտորներից մեկի հագեցմամբ։ Գնահատելով հայկական տեխնոլոգիան ՝ նրանք գնային առաջարկ են ներկայացրել։

Այս համակարգը միայն ատոմակայանների վթարային պաշտպանության համար չէ, որ կարելի է օգտագործել։ Այն կարելի է հարմարեցնել թե՛ ՋԷԿ-ի համար, որտեղ այն կանջատի կաթսան, թե՛ գազատարների (խողովակի վթարային ճեղքվածքի դեպքում), թե՛ ՀԷԿ-երի և ջրամբարների համար (ջրարգելակի վթարային բացման կամ փակման համար):

Անվտանգության բարձր մակարդակ և ոչ միայն. միջազգային փորձագետները գնահատել են ատոմակայանը

ՋԷԿ-ի համար այս համակարգն արդեն մշակված է և գործում է «Գազպրոմ Արմենիայի» «Հրազդան-5» ջերմակայանում։ Տեսնելով, որ Հայաստանում որակյալ տեխնոլոգիաներ կան, կայանը կառուցող ռուս ինժեներները հենց դա են ընտրել։

Բացի այդ, ԱՏԷՄԻԳ-ում հայ ինժեներներին խորհուրդ են տվել մտածել գործածման ևս մի տարբերակի շուրջ՝ միջուկային պայթյուններից տատանումների մոնիթորինգի համար։ 

«Տեսականորեն դա հնարավոր է։ Պարզապես մենք մեր համակարգը սարքել ենք սեյսմիկ տատանումների համար, իսկ դրանց հաճախականությունն ավելի ցածր է, քան պայթյունների դեպքում։ Բայց անհրաժեշտության դեպքում մենք կարող ենք համակարգը կարգավորել պետք եղած հաճախականության տվիչների համար»,-պարզաբանել է Պետրոսյանը։

Ի դեպ, համակարգի նախորդ տարբերակը ՝ ՍԻԱԶ-2-ը, արդեն գործարկվել է Պետերբուրգի Միջուկային ֆիզիկայի ինստիտուտի հետազոտական ռեակտորում։ Խորհրդային տարիներին «Հայատոմ» ինստիտուտը ատոմակայանների համար նման համակարգեր էր արտադրում ամբողջ ԽՍՀՄ-ում, ինչպես նաև Արևելյան Եվրոպայի սոցիալիստական երկրներում։

Նոր՝ ՍԻԱԶ-3 համակարգում արդեն ազդակների փոխանցման ոչ թե անալոգային, այլ թվային սկզբունքն է գործում։

Հայկական ատոմակայանը կարող է աշխատել մինչև 2036 թվականը. նախարար

Նշենք, որ Լատինական Ամերիկայում գոյություն ունի մեկ տասնյակից ավելի հետազոտական ռեակտոր․ ատոմային ֆիզիկոսների կրթության և պատրաստման համար, ինչպես նաև կիրառական նպատակներով՝ բժշկական (քաղցկեղի բուժման ժամանակ նեյտրոնային կարդիոգրաֆիայի և նեյտրոն-գրավման թերապիայի համար), նյութերի ընկալման ուսումնասիրության, ինչպես նաև հողի, օդի և սննդի ռադիոնուկլիդային աղտոտման ուսումնասիրության համար։

71
թեգերը:
Լատինական Ամերիկա, Հայաստան, Հայաստանի Ատոմային էլեկտրակայան (ԱԷԿ)
Ըստ թեմայի
Էլեկտրականությունը 2020թ–ին. հայկական ԱԷԿ–ի առաջ ծառացած խնդիրներն ու գազի գործոնը
Արտակարգ ռեժիմն ԱԷԿ-ի վերանորոգմանը չի խանգարում. ինչ աշխատանքներ են ընթանում
Համավարակի պատճառով հետաձգվել է ԱԷԿ-ի ու Երևանի ՋԷԿ-ի վերանորոգումը. հոսանքը կթանկանա՞
«Նաիրիտ»

«Նաիրիտի» վտանգավոր քիմիական նյութերն անտերության են մատնված. գործարանը լրիվ կործանո՞ւմ են

312
(Թարմացված է 22:01 29.05.2020)
Հայաստանի երբեմնի ամենախոշոր քիմիական գործարանը՝ «Նաիրիտը», պահպանման ծախսերի կարիք ունի։ Բայց ուզում են գումար ստանալ ոչ թե արտադրության վերականգնումից, այլ պարզապես գործարանի գույքի վաճառքից։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 մայիսի – Sputnik, Արամ Գարեգինյան․ «Նաիրիտում» գտնվող վտանգավոր քիմիական նյութերը մնացել են առանց ԱԻՆ-ի ստորաբաժանումների վերահսկողության։ Այս տեղեկությունները Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հաստատեց ԱԻՆ մամուլի ծառայության ղեկավար Էդմոն Զարգարյանը։

2010թ․-ից ի վեր չգործող գործարանում քիմիական ռեակտիվներ և նյութեր են մնացել, որոնք մշտական վերահսկողության կարիք ունեն՝ արտահոսքը, հրդեհը կամ այլ վտանգները չեզոքացնելու համար։ Նախկինում այդ վերահսկողությունը պայմանագրային հիմքով իրականացնում էին համապատասխան կառույցները՝ ԱԻՆ-ի ղեկավարությամբ։ Երբ գործարանը սնանկ ճանաչվեց, վերահսկողության համար վճարում էր սնանկության կառավարիչը։

«Հիմա պայմանագիրը չի երկարաձգվել, և մեր կազմակերպությունն այլևս գործարանում չի աշխատում»,-տեղեկացրեց Զարգարյանը։

Նշենք, որ ավելի վաղ գործարանի սնանկության գծով կառավարիչ Կարեն Ասատրյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում մի քանի անգամ զգուշացրել էր, որ շուտով ի վիճակի չեն լինի նաև ԱԻՆ փրկարարներին և գործարանի պահակներին վճարելու։

Գործարանի նախկին տնօրեն Կարեն Իսրայելյանն իր հերթին ասում է, որ ներդրողներին, որոնք կարող են վերականգնել արտադրությունը, թույլ չեն տալիս ծանոթանալ գործարանի վիճակին։ Դրա փոխարեն տարբեր պատճառաբանություններով վաճառում են գործարանի ունեցվածքը։

«Հիմա շատ հարմար առիթ է՝ կհայտարարեն, որ գործարանը վտանգավոր է դարձել, այդ պատճառով մենք պետք է ամեն ինչ վաճառենք ու վերջնականապես լուծենք այդ հարցը»,-ավելացրեց Իսրայելյանը։

Նա հիշեցրեց, որ ավելի վաղ սնանկության գործով կառավարիչը հայտարարել էր, որ գործարանը լրիվ չի վճարել աշխատակիցներին։ Նրանց աշխատավարձերը վճարել են, բայց չեն վճարել ուշացման տույժերն ու տուգանքները։ Դրա համար միջոցներ էր պետք հայթայթել։

Խաչատրյան. «Հիմա «Նաիրիտում» արտադրություն կազմակերպելու խոսակցությունն իրատեսական չէ»

 «Ուզում են ցույց տալ, թե լուծում են մարդկանց խնդիրները։ Դե թող ասեն` որտեղից են ճարելու այդ գումարը։ Ուզում են վաճառել գործարանը, բայց այդ դեպքում շատերը  երբեք աշխատանքի չեն վերադառնա։ Ուրեմն թող մինչև վերջ ազնիվ լինեն և ասեն այն, ինչ իրականում ծրագրում են»,-նշել է Իսրայելյանը։

Նշենք, որ գործարանի պարտատերերն այդ հարցով որևէ դիրքորոշում չեն հայտնում և սնանկության կառավարչին գործողությունների լիակատար ազատություն են տալիս։ Ընդ որում, գրեթե բոլոր պարտատերերը պետական կազմակերպություններ են(Պետեկամուտների կոմիտեն, Երևանի ՋԷԿ-ը, Տարածքային կառավարման նախարարությունը), իսկ գործարանը պետք է պահպանել հենց պետության շահերից ելնելով։

Իսրայելյանը կարծում է, որ եթե որևէ մեկը գործարանի հանդեպ հետաքրքրություն է ցուցաբերում, պետք է հնարավորինս աջակցել նրան։

Նշենք, որ ԽՍՀՄ-ի տարիներին «Նաիրիտը» Խորհրդային Հայաստանի ամենախոշոր գործարաններից մեկն էր։ 90-ականներին դրա աշխատանքը դադարեցվեց, բայց անգամ 2000-ականներին այնտեղ արտադրվող սինթետիկ կաուչուկը Հայաստանից ամենաշատ արտահանվող ապրանքների թվում էր։

«Պետք չէ մեզ խղճալ». ի՞նչ են ուզում ջահելությունն ու ուժը «Նաիրիտին» նվիրած մասնագետները

2006թ․-ին գործարանը սեփականաշնորհվեց շինծու կազմակերպության, դրա անունով վարկ ձևակերպվեց, որը չմուծվեց և գործարանը սնանկ ճանաչվեց։ Այնուհետև գործարանը կրկին դարձավ պետության սեփականությունը, բայց արտադրությունը չվերականգնեցին։

312
թեգերը:
աշխատանք, աշխատող, գործարան, գործարք, Նաիրիտ
Ըստ թեմայի
«Դուք մեզ արդեն մոռացել եք». «Նաիրիտի» աշխատողները կառավարության շենքի մոտ են
Մարտի վերջին կպատասխանեն. իրանցի ներդրողներն ուզում են աշխատել «Նաիրիտում»
«Նաիրիտը» կարող է վաճառվել Իրանին. կառավարությունը քննարկում է առաջարկը
Հրայր Թովմասյան. արխիվային լուսանկար

Հանրաքվեն կչեղարկվի. Հրայր Թովմասյանը և ՍԴ դատավորները կշարունակեն պաշտոնավարել

19
(Թարմացված է 10:30 03.06.2020)
Ազգային ժողովի պատգամավորները քիչ առաջ քվեարկեցին ՍԴ–ում փոփոխություններին առնչվող հանրաքվեն չեղարկելու մասին օրինագծի համար։

ԵՐԵՎԱՆ, 3 հունիսի – Sputnik. Ազգային ժողովն այսօր երկրորդ ընթերցմամբ ընդունեց «Հանրաքվեի մասին» սահմանադրական օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենսդրական փաթեթը:

Նախագիծը երկրորդ ընթերցմամբ և վերջնականապես ընդունելով` արտակարգ դրության ավարտից հետո հնարավոր կլինի չեղարկել Սահմանադրական դատարանի նախագահ Հրայր Թովմասյանի և 6 անդամների լիազորությունների դադարեցման հանրաքվեն:

Հիշեցնենք՝ սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեով առաջարկվում է դադարեցնել Սահմանադրական դատարանի նախագահ Հրայր Թովմասյանի և դատարանի 6 անդամների պաշտոնավարումը: Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեն նախատեսված էր ապրիլի 5-ին, սակայն չկայացավ արտակարգ դրության հայտարարման պատճառով:

19
թեգերը:
Սահմանադրական դատարան, Սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծ, հանրաքվե, ԱԺ, Հրայր Թովմասյան