Монастырь Мармашен

Միջնադարյան Մարմաշեն վանական համալիրը վերականգնվում է. նաև պեղումներ կլինեն

121
(Թարմացված է 16:53 06.09.2020)
Մարմարաշեն վանական համալիրում, որը կառուցվել է Վահրամ Պահլավունու կողմից, կիրականացվեն պեղումներ։

ԵՐԵՎԱՆ, 6 սեպտեմբերի — Sputnik. ՀՀ կառավարությունը տեղեկացնում է, որ բարեկարգվում է Մարմաշեն վանական համալիրը:

«Աշխատանքները ներառում են նաև հնագիտական հետախուզում և պեղումներ»,–նշված է կառավարության Facebook սոցցանցի էջում։

Реконструкция монастырского комплекса Мармашен
Մարմաշեն վանական համալիր

Մարմաշեն վանական համալիրը գտնվում է ՀՀ Շիրակի մարզի Վահրամաբերդ գյուղի վարչական տարածքում՝ Ախուրյան գետի ձախ ափին, Գյումրիից 10 կմ հեռավորության վրա: Համալիրի առաջին՝ գլխավոր եկեղեցին, ըստ հարավային պատի արձանագրության, կառուցվել է Վահրամ Պահլավունու կողմից 988 թվականին:

Реконструкция монастырского комплекса Мармашен
Մարմաշեն վանական համալիր

Մարմաշենի վանքը եղել է Հայաստանի կրոնական ու մշակութային նշանավոր կենտրոն, այն հայկական հոգևոր և ճարտարապետության արժեքավոր համալիրներից է։ Մարմաշենի հուշարձանների խումբը շրջափակված է եղել սրբատաշ պարսպապատով, որը ձգվել է մինչև Ախուրյան գետի ափերը: Եկեղեցուց ոչ հեռու պահպանված է նաև դեպի Անի տանող, 10-րդ դարում կառուցված կամրջի աջափնյա խելի մնացորդները:

Реконструкция монастырского комплекса Мармашен
Մարմաշեն վանական համալիր

Բագրատունյաց Անի մայրաքաղաքն ու սպարապետության նստավայր Մարմաշեն դաստակերտը զարգանում ու ծաղկում էին զուգահեռ` շնորհիվ աշխարհահռչակ Տրդատի, որը հեղինակ է Անիի մայր տաճարի և Մարմաշեն կաթողիկե եկեղեցու:

Մարմարաշենի 63-ամյա բնակիչն իր տնամերձ հողամասում կանեփ է աճեցրել

Բագրատունիների ու Պահլավունիների կապը ի սկզբանե շատ սերտ է եղել: Կան պահպանված բազմաթիվ լեգենդներ, որոնցից մեկի համաձայն` գոյություն է ունեցել Մարմաշեն-Անի ստորգետնյա ուղի, որը Բագրատունի թագավորի ու սպարապետի միջև գաղտնի կապի միջոց է հանդիսացել:

Реконструкция монастырского комплекса Мармашен
Մարմաշեն վանական համալիր

«Մարմաշեն» անվանումը «Մարիամաշեն» բառի ձևափոխումն է։ Իսկ հնավայրի մյուս՝ «Վահրամաբերդ» անվանումը ենթադրել է տալիս, որ այստեղ եղել է նաև իշխանական նստավայր։

121
թեգերը:
Եկեղեցի, ՀՀ կառավարություն, Մարմաշեն վանական համալիր, Շիրակի մարզ
Ըստ թեմայի
Ջրում «ապրող» սուրբ Հռիփսիմեն ու եկեղեցու շուրջ հյուսվող պատմությունները. տեսանյութ
Աղթամար կղզու Սուրբ Խաչ եկեղեցում պատարագ կմատուցվի
Եվս մեկ եկեղեցի` Ստամբուլի Խորայի վանքը, Թուրքիան մզկիթի կվերածի
«Հայֆիլմ» կինոստուդիա

Մեզ պե՞տք է կինոյի մասին օրենք, կամ ինչպես կարելի է դուրս գալ «Հայֆիլմի» ստվերից

67
(Թարմացված է 19:43 26.09.2020)
ՀՀ–ում առաջին անգամ կինոյի մասին օրենք կընդունվի։ Թեև ոլորտը տարիներ շարունակ պետական աջակցություն էր ստանում, բայց ըստ էության ինքն իրենով էր ապրում։ Լուրջ ձեռքբերումների մասին խոսել հնարավոր չէ, շատերի համար հայկական կինոն մնացել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի ստվերում։

ԵՐԵՎԱՆ, 26 սեպտեմբերի – Sputnik. Տասնամյակներ շարունակ տարբեր կարծիքներ էին հնչում` արժե՞ կինոյի մասին օրենք ունենալ, թե՞ ոչ, ի՞նչ կտա այդ օրենքը կինոարտադրությանը, իսկապես կնպաստի՞ ոլորտի զարգացմանը, կկիրառվի՞ գործնականում, քանզի գաղտնիք չէ, որ արվեստը օրենքով չի կարգավորվում։

«Ինքներդ մտածեք` արդյոք թատրոնի կամ նկարչության կամ միջուկային ֆիզիկայի մասին օրենք պե՞տք է։ «Կինեմատոգրաֆիան» ընդհանուր հասկացություն է, տվյալ դեպքում պետք է հասկանալ, որ խոսքը բացառապես կինոարտադրության մասին է, ոչ թե արվեստի։ Արվեստն օրենքներին չի ենթարկվում, նույնիսկ հակառակը` խախտում է դրանք», – կարծում է կինոգետ, «Ֆիլմադարան» հիմնադրամի ղեկավար Գարեգին Զաքոյանը։

Օրենքի քննարկման ժամանակ կարծիքները բաժանվեցին հենց առաջին փուլում` տերմինները սահմանելու։ Էլ չասենք, որ ոմանք դրա անհրաժեշտությունն ընդհանրապես չէին տեսնում։

Ում պատճառով «ջնջեցին» Ֆրունզիկին, կամ ինչ «առակ» է պտտվում Լևոն Տեր–Պետրոսյանի մասին

«Մեկենասության, ինչպես նաև ընդհանուր առմամբ արվեստի և ոչ թե մասնավորապես կինեմատոգրաֆիայի ոլորտում աշխատող ֆիզիկական ու իրավաբանական անձանց աջակցության տրամադրման ու հարկային արտոնությունների մասին ընդհանուր օրենք է պետք», –Զաքոյանի միտքը շարունակում է կինոքննադատ, «Ծիրանի ծառ» կինոփառատոնի ծրագրային տնօրեն Արթուր Վարդիկյանը։

Որոշ փորձագետներ էլ խնդրահարույց են համարում «ազգային կինո» կարգավիճակի սահմանումը, որի առկայությունը որոշակի արտոնություններ է տալիս ֆիլմերին։

Խնդիրն այն է, որ փոփոխվող աշխարհում «ազգային կինո» տերմինը գնալով ավելի հարաբերական ու ոչ միանշանակ է դառնում։ Գործնականում ոչ միշտ է հասկանալի` արդյոք այս կամ այն ֆիլմը ազգային կինոյի նմուշ է, թե ոչ, իսկ դրանից, այնուամենայնիվ, կախված կլինի նրա ճակատագիրը։

Օրենքի գլխավոր առավելություններից մեկը փորձագետները համարում են ԵՄ–ի «Մեդիա» ենթածրագրին (որն ուղղված է մշակութային, ստեղծարար և աուդիովիզուալ հատվածի աջակցությանը) ինտեգրվելու հնարավորությունը կամ անհրաժեշտությունը։

Օրենքի հեղինակները նշում են, որ այն բարենպաստ պայմաններ կստեղծի օտարերկրյա ներդրումների համար ( մասնավորապես ՀՀ տարածքում ֆիլմարտադրության դեպքում` մոտավորապես ոչ պակաս, քան 100 մլն դրամ), ֆիլմի պրոդյուսերը կարող է սերտիֆիկատ ստանալ, որը կնվազեցնի ֆիլմարտադրության հետ կապված որոշ ծառայությունների արժեքը։

«Անկախության տարիներից ի վեր, երբ փլուզվեց ողջ համակարգը, մենք տեսանք, թե հայկական կինոն` որպես արտադրական մեխանիզմ, որքան չկայացած է, և ժամանակի ընթացքում փոխառեցինք մի մոդել, որը մոտ է համատեղ արտադրությանը, բախվեցինք մի շարք խնդիրների, մեր իրավաբանական ներուժը չէր բավականացնում, իսկ հիմա ներդրողների մակարդակը Հայաստանի նկատմամբ, անկասկած, այլ կլինի», – կարծում է կինոքննադատ, հեռուստահաղորդավար Րաֆֆի Մովսիսյանը։

Օրինագծի հեռանկարների մասին խոսելիս` կինոգործիչները նախևառաջ մեջբերում են Ֆրանսիայի, Լեհաստանի, Գերմանիայի, հարևան Վրաստանի և նույնիսկ հեռավոր Վենեսուելայի միջազգային փորձը։

«Հայաստանում կինոարտադրությունը աշխատելու է մի մոդելի հիման վրա, որը ցույց է տվել իր արդյունավետությունը Եվրոպայի մի շարք երկրներում, իսկ անկախ մարմինը` ժյուրին, եռակողմ համակարգելու է հոգաբարձուների խորհուրդը։ Բացի այդ, ժյուրիի կազմում արտասահմանյան մասնագետ կներգրավվի», – նշում է ռեժիսոր, պրոդյուսեր, Հայաստանի անկախ կինոգործիչների ակումբի (IFCA) համահիմնադիր Վիկտորյա Ալեքսանյանը։

Ակնհայտ է, որ նորմատիվային օրենքի առկայությունը որպես գաղափար ցանկալի է, սակայն նույնքան ակնհայտ է, որ այն լրացուցիչ փոփոխությունների կարիք ունի։ Նման հնարավորություն դեռ կա, օրինագիծն ԱԺ–ում ընդունվել է միայն առաջին ընթերցմամբ և կարող է լրամշակվել։

Ինչ վերաբերում է ազգային կինոյի նոր ալիքի և վերելքի, օրենքի ընդունման հետ դրանց անմիջական կապի վերաբերյալ էյֆորիկ տրամադրություններին, ապա այդ հարցը բավականին վիճահարույց է։

1990-ականներից կինոարտադրության ավերակների վրա հայտնված ոլորտի մարդիկ հայրենական կինեմատոգրաֆիայի փրկությունը կապում էին արտաքին գործոնների հետ, լինի դա «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի վերածնունդը, թե կինոյի մասին օրենքը։ Այն դեպքում, երբ հաջող կինեմատոգրաֆիա ունեցող երկրներում կինոյի մասին օրենքը զուտ լրացուցիչ գործոն է կինոյին աջակցելու համար, ոչ թե առանցքային։

Իսկ քանի դեռ մշակութային քաղաքականությունը, կրթական համակարգի խորքային խնդիրները լուծվում են կոսմետիկ ճանապարհով, կինոյի մասին օրենքը ևս կդառնա գեղեցիկ, գրավիչ հանգրվան, բայց ոչ փրկօղակ։

67
թեգերը:
Գարեգին Զաքոյան, Րաֆֆի Հովհաննիսյան, Օրենք, կինոգետ, կինո, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Էնպես կխաղամ, դեռ կտեսնես…»․ անկրկնելի Գայլա Նովենցի կյանքի ու դերերի մասին
Վառ ու տաղանդավոր․ ովքե՞ր են Հոլիվուդի ամենահեռանկարային հայերը
«Սա քաղաքականության հարց չէ». Ստաս Նամինը` նոր ֆիլմի և որդու հետ Արցախ մեկնելու մասին
Արամ MP3

Դե պարի քոչարի. Արամ MP3-ի չելենջին միացել են հայեր աշխարհի տարբեր մասերից

89
(Թարմացված է 23:02 25.09.2020)
Արամ MP3-ին իր նոր տեսահոլովակով մարտահրավեր է նետում աշխարհի հայերին։ Արդեն արձագանքներ կան Ռուսաստանում բնակվող մեր հայրենակիցներից։

Սոցիալական ցանցերի ամենաակտիվ դրսևորումներից մեկը մարտահրավերներն են` չելենջները, որոնք վիրտուալ տիրույթում մեծաթիվ մարդկանց համախմբում են նույն գաղափարի շուրջ։ Համավարակի ընթացքում թրենդի մեջ էին պարային մարտահրավերները։ Դրանք ոչ միայն բարձրացնում են տրամադրությունը, այլև օգնում են մնալ տոնուսի մեջ։

Հայտնի փոփ երգիչ Արամ MP3-ի նոր տեսահոլովակը ձայնագրվել է ռեփեր 3.33-ի հետ համատեղ։ Երգում հաջողությամբ համատեղվել են հայկական դուդուկի հնչողությունն ու ժամանակակից ռեփի բիթերը։ Ֆելիքս Խաչատրյանը (ռեփեր 3.33. - խմբ.) ռեփ է կարդում. «Քոչարի, պարելու կոչ արի...», իսկ Արամ MP3-ին շարունակում է. «Հոգիս երգում է լեռների երգը, էս պարը զենք է, տուր ինձ քո ձեռքը, հաղթողը մենք ենք, դե պարի քոչարի...»։ Ախթալայի եկեղեցական համալիրի մոտ նկարահանված, ազգային պարով ու տարրերով լեցուն տեսահոլովակը գրավել է շատերի ուշադրությունը, իսկ երգից ու տսահոլովակից ոգևորված երգչուհի Սոնա Եսայանը հայտարարել է մարտահրավեր` չելենջ։

View this post on Instagram

A post shared by Sona Yesayan (@sona_yesayan_dance_studio) on

Մարտահրավերին առաջինը հենց մասնակցել է Սոնա Եսայանը` ՄՀՀ–ի մոտ երգի տակ քոչարի պարելով։ Քոչարու չելենջին միացել են մեր հայրենակիցները աշխարհի տարբեր անկյուններից։ Օրինակ` ամենավառ տեսանյութերից մեկն ուղարկվել է Վորոնեժից Դանիելի և Անի Հայրապետյանը:

Ինչպես իր տեսանյութում ասում է Արամ MP3-ին, մարտահրավերի շրջանակներում բոլոր ցանկացողները կարող են քոչարի պարել, տեսանյութը տեղադրել սոցցանցում, նշել Արամ MP3-ին և Սոնա Եսայանին։ Լավագույն 5 տեսահոլովակների հեղինակները կհրավիրվեն Արամ MP3-ի համերգին։

View this post on Instagram

A post shared by Aram Mp3 (@aram_mp3) on

89
թեգերը:
չելենջ, տեսահոլովակ, Քոչարի, Արամ MP3
Ըստ թեմայի
Արամ MP3–ն բժիշկ է «դարձել», Մկրտիչ Արզումանյանը` զինվոր. նոր տեսահոլովակ կարևորի մասին
Արամեն, Մկոն, Արամ MP3–ն ու մյուսները երգում են «Հերոս տղերքը». նոր տեսահոլովակ
«Այս օրը հավերժ դաջվեց իմ մեջ որպես սև օր»․ մահացել է երգիչ Արամ MP3-ի հայրը
Վրաց-թուրքական սահման

Սամցխե Ջավախքի հայերը փակել են Թուրքիայի հետ սահմանը. ո՞րն է նրանց պահանջը

82
(Թարմացված է 03:01 30.09.2020)
Այս պահին ցուցարարները հեռացել են: Նրանք մտադիր են հայ-վրացական սահմանի բացման հարցը լուծել այլ ճանապարհով։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 սեպտեմբերի Sputnik. Սամցխե Ջավախքի տարածաշրջանից հարյուրավոր հայեր ի նշան բողոքի մի քանի ժամով փակել են վրաց-թուրքական սահմանը։ Այս մասին Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասել է Վրաստանի խորհրդարանի նախկին պատգամավոր Սամվել Պետրոսյանը։

Ցուցարարները Վրաստանի իշխանություններից պահանջել են բացել հայ-վրացական սահմանը ՝ հումանիտար բեռը Ղարաբաղ հասցնելու համար և թույլատրել կամավորների մեկնումը Արցախ։ Բացի այդ, ցուցարարները կասկածներ են հայտնել, որ Թուրքիան Վրաստանի տարածքով ռազմական բեռ է հասցնում Ադրբեջան։

Նշենք, որ նոր տիպի SARS-CoV-2 կորոնավիրուսային համաճարակի բռնկման պահից երկու երկրների միջև սահմանը փակ է։ Բացառություն են կազմում բեռնափոխադրումները։

«Սա մեզ համար առանձնակի ցավոտ է». Վրաստանի պատրիարք Իլյա II–ը դիմել է Երևանին և Բաքվին

Պետրոսյանը նշել է, որ ցուցարարները հասկացել են՝ արմատական (ռադիկալ) միջոցներով հարցը չի կարող լուծվել, և որոշել են չվնասել հայ-վրացական հարաբերությունները:

Ավելի վաղ Վրաստանի պաշտպանության և ազգային անվտանգության խորհրդարանական հանձնաժողովի նախագահ Իրակլի Սեսիաշվիլին հայտարարել էր, որ Վրաստանի տարածքը չի կարող օգտագործվել որևէ երկրի ռազմական շահերից ելնելով, և, որ դրանով է պայմանավորված Վրաստանի տարածքով ռազմական բեռների տարանցման արգելքը:

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Վերջին տեղեկություններով` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով զոհվել են 80 զինծառայողներ և 3 քաղաքացիական անձինք։ Հայկական կողմը շուրջ 200 վիրավոր ունի։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդի կորուստներն անհամեմատ մեծ են։

Սեպտեմբերի 29–ին ադրբեջանական զինուժը կրակ է բացել նաև Հայաստանի ուղղությամբ։ Մասնավորապես թիրախավորվել է Վարդենիսի տարածաշրջանը։ Վարդենիսում թշնամու ԱԹՍ հարվածից քաղաքացիական ավտոբուս է այրվել և մեկ խաղաղ բնակիչ զոհվել։

Պաստառներ ձկնկիթի փոխարեն․ հայերի հանրահավաքն ու Փարիզում Ադրբեջանի դեսպանատան արձագանքը

 

82
թեգերը:
Բողոքի ակցիա, Սահման, Վրաստանի Հանրապետություն, Ադրբեջան, Պատերազմ, Արցախ
Ըստ թեմայի
Հայ զինծառայողները մի քանի վայրկյանում երկու ԱԹՍ են խոցում. տեսանյութ
Ադրբեջանը 790 զոհ ունի, որից 180-ը` Քարվաճառի ուղղությամբ. Արծրուն Հովհաննիսյան
Հայկական զինուժը խոցել է հակառակորդի զինամթերքով բեռնված մեքենաների շարասյունը. տեսանյութ
Որտե՞ղ են տեղավորվել Արցախից տարհանված մարդիկ. ԱՀ պետնախարարը մանրամասներ է հայտնում