ԵՐԵՎԱՆ, 4 սեպտեմբերի — Sputink, Լաուրա Սարգսյան. Facebook սոցիալական ցանցում թեժ մարտեր են ծավալվում տեսահոլովակի շուրջ, որում երևում է, թե ինչպես Թբիլիսիի հայ, «Ագորա Ջորջիա» կազմակերպության ղեկավար Վիկտորյա Մաքսոևան Հայաստանից ժամանած ծանոթների ու հյուրերի հետ, որոնց թվում եղել է նաև լրագրող, զբոսնում է Թբիլիսիի կենտրոնական փողոցներով։

Մաքսոևան ռուսերենով փոքր էքսկուրս է կազմակերպել իր ընկերների համար ու պատմել Թբիլիսիում հայերի ունեցած ավանդի և նրանց դերի մասին վրացական մայրաքաղաքի կայացման գործում։ Այդ ամենը նկարվել է և հրապարակվել սոցիալական ցանցում երկու ամիս առաջ։ Սակայն համացանցում իսկական պատերազմը թեժացավ մոտ մեկ շաբաթ առաջ։

Սոցցանցի վրացի օգտատերերի բացասական արձագանքի պատճառը Մաքսոևայի խոսքերն են` պոկված համատեքստից։

«19–րդ դարի Թբիլիսին կարելի է հայկական քաղաք համարել», – ասում է Մաքսոևան տեսագրության մեջ։

Այդ արտահայտությունը և Թբիլիսիում  հայերի ավանդի մասին պատմությունը դժգոհություն են առաջացրել սոցիալական ցանցերում, և դրան անմասն չեն մնացել հայ–վրացական բարեկամության չկամները, կարծում է Մաքսոևան։ Իրարանցման գլխավոր պատճառը նա համարում է Վրաստանի քաղաքացիների կողմից ռուսերենի չիմացությունը և իր խոսքերը վրացական ԶԼՄ–ների կողմից սխալ մեկնաբանելը։

«Դատելով մեկնաբանություններից` շատերի համար բացահայտում էր, որ 19–րդ դարում Ազատության հրապարակը կոչվել է Երևանյան հրապարակ, և այդ շրջանում Թբիլիսիի բնակչության գրեթե կեսը էթնիկ հայ է եղել», – Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Վիկտորյա Մաքսոևան։

Նա չի բացառում երրորդ ուժերի կողմից, որոնց ձեռնտու է Վրաստանում ազգամիջյան տարաձայնություններ հրահրելը, նպատակաուղղված ապատեղեկատվություն և կեղծ լուրեր տարածելը։

«Կարող եմ ենթադրել, որ մասամբ այդ ալիքը բարձրացրել են տարբեր ազգայնական խմբավորումների ներկայացուցիչները, որոնք աղավաղել են իմ խոսքերի իմաստը», – ասաց Մաքսոևան։

Մաքսոևային պաշտպանել է վրացական մտավորականությունը, որը գիտի իր երկրի պատմությունը։ Մասնավորապես, օգտատերերի արձագանքն իր ֆեյսբուքյան էջում քննադատել է «Ռուսթավի 2» հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրեն Նիկա Գվարամիան։

© Sputnik / Ekaterina Mikaridze

Ի՞նչ ճակատագիր է ունեցել հայտնի հայերի տոհմը. Դոլուխանովների թբիլիսյան առանձնատան ներկան

«Հայերի սովորությունը իրենց վերագրել մեկ Ռուսթավելուն, մեկ Եղիսաբեթ I–ին, ուղղակի ծիծաղելի է։ Բայց ինչպե՞ս ենք համարձակվում նրանց ծաղրել մենք` վրացիներս, չեմ հասկանում։ Մենք ապրում ենք մեր կողմից ստեղծված առասպելների աշխարհում, որոնց համաձայն մենք աշխարհի կենտրոնն ենք, մեզ մոտ է ամենագեղեցիկ բնությունը, իսկ «Բորժոմին» աշխարհի լավագույն հանքային ջուրն է», – հեգնանքով գրել է Գվարամիան։

Ի դեպ, նշել է Գվարամիան, հայերն աշխարհում առաջինն են քրիստոնեություն ընդունել, իսկ Մեծ Հայքն իր տարածքով գերազանցել է Վրաստանի տարածքը։ Նա նշել է, որ հայերը հարուստ և հնագույն մշակույթով ժողովուրդ են։

«Լսեք, միգուցե այս աղջկա պատմությունը տեղ–տեղ կոռեկտ չէ, սակայն, ընդհանուր առմամբ, այն նորմալ է և բարյացակամ։ Հետո կարդացեք ֆաշիստական արձագանքները, վրացիների մեկնաբանությունները։ Անձամբ ես դրանք կարդալիս ամոթից գետինը մտա», – գրել է Գվարամիան։

Իր հերթին հայտնի վրացի ռեժիսոր Օտար Իոսելիանին նշել է, որ «Թբիլիսին միշտ հայկական քաղաք է եղել»։ Այդ մասին հաղորդում է presa.ge կայքը։

«Թբիլիսին կառուցել են հայերը, ինքս ծնվել եմ հայկական մթնոլորտում և հիանալի հասկանում եմ լեզուն։ Թբիլիսիի հայերը եղել են գործարարներ, շինարարներ, վարպետներ, արհեստավորներ։ Հենց նրանք են կառուցել այս չքնաղ, աննման քաղաքը», – ասել է Իոսելիանին։

Մաքսոևան վերջին շրջանում իր հասցեին բացասական մեկնաբանությունների և սպառնալիքների ֆոնին, ինչն, ի դեպ, պատժվում է Վրաստանի օրենսդրությամբ, մտածում է օմբուդսմենին և երկրի իրավապահ մարմիններին դիմելու մասին։

ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik, Լաուրա Սարգսյան. Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպանատան մաքսային կցորդ Արամ Թանանյանը Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասաց, որ արցախյան պատերազմի օրերին ինքն է «Հայեր միացեք» ռուսական նախաձեռնությանը փոխանցել ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի տվյալները, որպեսզի կապ հաստատեն պատգամավորի հետ և նրա օգնությամբ մարդասիրական բեռ ուղարկեն Հայաստան։

© Photo : official site of the MFA of RA

Չինաստանը տեղյակ է Արցախի մարդասիրական բնույթի խնդիրներից. Ֆան Յունը` Միրզոյանին

Նշենք, որ պատերազմի ժամանակ «Հայեր, միացեք» նախաձեռնությունը ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպանատան խորհրդով մարդասիրական բեռ է ուղարկել «Իմ քայլը» իշխող խմբակցության պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի անունով, սակայն ստացականներ չի ստացել: Երեկ կայացած ասուլիսի ընթացքում նախաձեռնության ներկայացուցիչ Բադալ Պարյանը պարզաբանում է պահանջել Արամ Թանանյանից, թե ինչու է բեռն ուղարկվել հենց Հայկ Սարգսյանի անունով: Նա նաև պահանջել էր, որ իշխանությունները հաշվետվություն ներկայացնեն, թե որքան սաղավարտ, զրահաբաճկոն, գիշերային տեսողության սարքեր և ռադիոսարքեր է ստացել Հայաստանը:

Թանանյանը Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում պարզաբանեց, որ պատերազմի օրերին մաքսատունն իրականացրել է Ռուսաստանից Հայաստան ուղարկված մարդասիրական բեռը գրանցելու և ձևակերպելու իր բոլոր պարտավորությունները։ Բացի այդ, ամեն ինչ հատ–հատ գրանցվել է և ուղարկվել հասցեատիրոջը:

Այլ հարց է, թե ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք, որոնց անունով ուղարկվել է բեռը, ինչպես են բաշխել դրանք։

«Մարտական գործողությունների ամենասկզբից Ռուսաստանում գտնվող հայերը, եկեղեցին, առանձին գործարարներ կենտրոնացրել էին իրենց ուժերը: Ինձ սկսեցին զանգել և հարցնել` ինչպես և ինչով օգնեն մեր երկրին», - պատմեց Թանանյանը:

Նրա խոսքով՝ ինքը միացավ գործընթացին: Որոշվեց ուղարկվող մարդասիրական օգնությունը գրանցել ֆիզիկական անձանց անունով, քանի որ իրավաբանական անձանց, կազմակերպությունների դեպքում նրանք ստիպված կլինեին բեռի ծավալի 20%-ի չափով ԱԱՀ վճարել: Իսկ ֆիզիկական անձանց դեպքում կարգավորման այլ կանոններ էին կիրառվում, քանի որ նրանք կարող էին դիմել կառավարությանը, տվյալներ ներկայացնել, որ բեռը մարդասիրական է, և դրանից հետո կազատվեին վճարներից:

© Sputnik / Aram Nersesyan

Հայաստանում ՌԴ դեսպանատունը պարզաբանել է` ինչու են փոխել «Խանքենդիի» հիշատակմամբ տեքստը

Երբ բեռներն ուղարկում էին կոնկրետ ֆիզիկական անձանց անուններով, նույն անունների կրկնությունը հարցեր ծնեց ռուսական մաքսատանը` արդյոք այդ մարդիկ հուսալի՞ են: Արդյունքում որոշվեց ներգրավել լրացուցիչ անձանց, որոնք քիչ թե շատ հայտնի էին: Եվ «ցանկում» հայտնվեցին նոր ազգանուններ, այդ թվում` պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի անունը:

Թանանյանի խոսքով` ինքը շատ է ուրախացել, որ հնարավոր է դարձել նաև ԱԺ պատգամավորի անունով բեռ ուղարկել: Սարգսյանի անունը փոխանցել է բոլոր նրանց, ովքեր չեն իմացել` ում ուղարկեն բեռը: Վերջիններս սկսել են բեռները ձևակերպել պատգամավորի անունով:

«Երբ որոշվեց ԱԱՀ-ից ազատել նաև մարդասիրական օգնություն ստացող կազմակերպություններին, որպես հասցեատեր սկսեցին նշել նաև իրավաբանական անձանց», - ասաց Թանանյանը:

Այդ ժամանակ խրախուսվում էր «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին դրամական միջոցների փոխանցումը, քանի որ դա թույլ կտար ավելի արդյունավետ օգտագործել ֆինանսական ռեսուրսներն ու բացառել ավելորդ ծախսերը:

Թանանյանը նշեց, որ իր մոտ կասկած չի առաջացել, թե որևէ մեկը կարող է բեռը տեղ չհասցնել: Մաքսատանը, ինչպես Ռուսաստանից դուրս գալիս, այնպես էլ Հայաստան մուտք գործելիս, բեռները, հստակ գրանցվել են: Ըստ նրա` խորհուրդ էր տրվում բեռներն ուղարկել ԱԻՆ-ի, առողջապահության նախարարության, իսկ որոշ դեպքերում` նաև ՊՆ-ի հասցեներին:

© Sputnik / Aram Nersesyan

Ինչո՞ւ է Ֆրանսիայից ուղարկված օգնությունը մնացել պահեստում. ՊԵԿ-ը պարզաբանում է

«Հետևաբար մենք չէինք կարող դրանք վերաձևակերպել այլ հասցեատերերի վրա», - ասաց Թանանյանը:

Նա նշեց, որ բեռներն ուղարկվում էին շուրջօրյա ռեժիմով և որպես մարդասիրական օգնություն՝ արտահերթ: Քանի որ մարդասիրական բեռները ձևավորվում էին տարբեր աղբյուրներից, դրանց իրական գնահատումը լրացուցիչ ժամանակ էր պահանջում, ինչը պատերազմի օրերին չկար: Այդ պատճառով դրանք գրանցվում էին ոչ թե հաշիվ-ապրանքագրերի տեսքով, այլ ձևաթղթերի՝ խորհրդանշական գումարների նշմամբ: Դա արվում էր նաև ձևակերպման ժամանակ մաքսավճարների նվազեցման համար:

Ինչպես ընդգծեց Թանանյանը, բեռ բերած յուրաքանչյուր մեքենայի հարցն առանձին հստակեցվել է մաքսային ծառայության հետ, և բացի համապատասխան փաստաթղթեր ներկայացնելուց, նաև կոնկրետ պարզաբանումներ են տրվել բեռների մասին:

Թանանյանը նշեց, որ բոլոր տվյալները ստացել է ուղարկողներից` բեռը ձևակերպելու փուլում: Ուղարկողները հետևել են` ինչպես է իրենց բեռը ուղարկման կետից հասել ստացողին: Այդ պատճառով էլ Թանանյանին զարմացնում են այն խոսակցությունները, թե որոշ բեռներ կարող էին հասցեատիրոջը չհասնել:

Հիշեցնենք` ավելի վաղ տելեգրամյան ալիքներից մեկը տեղեկություն էր տարածել, որ Հայկ Սարգսյանը, Անդրանիկ Քոչարյանը, Հակոբ Արշակյանը և Էդուարդ Աղաջանյանը «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի միջոցներով գնումներ են կատարել շուկայականից մի քանի անգամ թանկ գներով։ Փետրվարի 28-ին Հայկ Սարգսյանը Facebook-ի իր էջում ծավալուն գրառում արեց` վստահեցնելով, որ այդ տեղեկությունը ստոր կեղծիք է։

Пресс-служба МИД РФ

Զախարովան խորհուրդ է տվել գերիների թվի հարցով դիմել ոչ թե իրեն, այլ Երևանին և Բաքվին

Նա հայտարարեց, որ նման հոդվածները իրականության հետ որևէ աղերս չունեն, պարունակում են կեղծ մեղադրանքներ և վնաս են հասցնում ոչ միայն իր հեղինակությանը, այլև ամբողջ երկրի, որովհետև հաջորդ անգամ, եթե նորից սփյուռքի օգնության կարիքը լինի, մարդիկ այլևս բեռներ չեն ուղարկի՝մտածելով, որ դրանք յուրացվում են և նպատակին չեն ծառայում։

Նա պատմել էր, թե ինչ է եղել իրականում։ Սարգսյանի խոսքով ՝ պատերազմի օրերին իր հետ կապ է հաստատել Վիտալի անունով մի երիտասարդ և ասել, որ ընկերներով ցանկանում են որպես օգնություն ապրանքներ ուղարկել ՀՀ, բայց այնպես, որ ազատվեն հարկերից։ Խնդրել է օգնել այդ գործընթացը կազմակերպել և համաձայնություն տալ, որ բեռն ուղարկեն պատգամավորի անունով։ Սարգսյանը ուղարկել է իր անձնագրի տվյալները։ Բեռը նրա անունով ուղարկել են Հայաստան։ Սարգսյանը կապ է հաստատել ՊԵԿ աշխատակիցների հետ, մաքսային մարմինները ամբողջ բեռը սահմանված ընթացակարգով ձևակերպել են և հանձնել արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը։ Սարգսյանի հավաստմամբ` բեռի տնօրինումը և բաշխումը իրականացրել է ԱԻՆ-ը, և ինքը որևէ կապ չի ունեցել բեռի տնօրինման հետ։

Պատգամավորը նաև նշել է, որ այդ դեպքից անցել է շուրջ 4 ամիս, և որևէ մեկն իրեն դժգոհություն չի հայտնել, հակառակը` բեռ ուղարկող Վիտալին բազմիցս շնորհակալություն է հայտնել իրեն օգնելու համար։