ԵՐԵՎԱՆ, 8 հուլիսի — Sputnik. Երևանում 15–րդ անգամ մեկնարկեց «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնը։ Sputnik Արմենիայի թղթակցի խոսքով`կինոփառատոնի բացման արարողությանը մասնակցում են նաև ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը։ Այս տարի կինոփառատոնի բացման արարողությունները տեղի ունեցան 2 տարբեր հարթակներում։ Նախ «Մոսկվա» կինոթատրոնի կարմիր դահլիճում ցուցադրվեց բացման` մեր հայրենակից Ռոբեր Գետիկյանի «Լա վիլլա» ֆիլմը։
Այնուհետև հյուրերը տեղափոխվեցին Արամ Խաչատրյան համերգասրահ, որտեղ անցան կարմիր գորգի վրայով, ապա տեղի ունեցավ փառատոնի բացման պաշտոնական արարողությունը։
«15 տարի է Հայաստանում հասունանում է ծիրանը՝ 15 տարի է ինչ ընթանում է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնը։ Արդեն իսկ նոր Հայաստանում հուսով եմ, որ էլ ավելի շատ կնկարահանեն կինեմատոգրաֆիկ գլուխգործոցներ»,– իր ուղերձում ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը` կարևորելով փառատոնի դերն ու նշանակությունը մեր երկրի մշակութային կյանքում։
Հայկական համայնապատկերում ընդգրկված ֆիլմերին մրցանակներ կհանձնեն մի շարք հիմնադրամներ և կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միությունը, Կինոքննադատների և կինոլրագրողների ասոցիացիան, Հայկական ազգային կինոակադեմիան, «Հրանտ Մաթևոսյան» հիմնադրամը, «Սոս Սարգսյան» հիմնադրամը:
«Ոսկե Ծիրանի» արտամրցութային ծրագիրը ևս շատ հարուստ է ու խոստումնալից:
Տարբեր ծրագրերում կցուցադրվեն աշխարհի հեղինակավոր կինոփառատոններում՝ Կաննում, Բեռլինում, Վենետիկում, Ռոտերդամում, Լոկարնոյում մրցանակների արժանացած ֆիլմեր:
Նշենք նաև, որ այս տարի հարգանքի տուրք կմատուցվի հայկական կինոյի մեծանուն կինոռեժիսորներին` Ներսես Հովհաննիսյանին, Ալբերտ Մկրտչյանին և Արա Վահունուն՝ 80-ամյա հոբելյանների կապակցությամբ։ Փառատոնի ավանդույթի համաձայն՝ Շառլ Ազնավուրի անվան հրապարակում կտեղադրվեն նրանց պատվո աստղերը։
«Ոսկե Ծիրան» փառատոնի հիմնադիր տնօրեն Հարություն Խաչատրյանը բոլորի ուշադրությունը սևեռեց այս տարվա փառատոնի պատվավոր հյուրերի վրա, որոնց թվում են իտալացի հայտնի ռեժիսոր, վավերագրող Ջանֆրանկո Ռոզին, ավստրիացի հանրահայտ ռեժիսոր Ուլրիխ Զայդլը, աշխարհահռչակ կինոօպերատոր Ասղար Ֆարհադի Լարի Սմիթը, և իհարկե` փառատոնի պատվավոր հյուրը` ամերիկացի ռեժիսոր Դարեն Արանովսկին։ Այս տարի կինոփառատոնի ժյուրին կգլխավորի իրանցի ռեժիսոր, կրկնակի օսկարակիր Ասղար Ֆարհադին։
Բեմ բարձրացած ՀՀ մշակույթի նախարար Լիլիթ Մակունցը մրցանակ շնորհեց պատվավոր հյուրին` Դարեն Արանոֆսկուն, ում 3 ֆիլմերը փառատոնի շրջանակում երևանյան հանդիսատեսը հնարավորություն կունենա վայելելու։ Աշխարհահռչակ ռեժիսոր Դարեն Արոնոֆսկին բեմից ողջունեց բոլորին և ասաց, որ հասցրել է ջրվել, այն էլ 2 անգամ։ Կինոփառատոնի պատվավոր հյուրն այնքան էր սիրել հայկական Վարդավառը, որ իր հետ շշով ջուր էր բերել ու բեմից հայտարարեց. «Ես էլ պատրաստված եկել»։
«Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի բացմանն իրենց ելույթով հանդես եկան «Հովեր» երգչախումբը և օպերային երգչուհի Հասմիկ Պապյանը։
Հիշեցնենք, որ «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնն այս տարի տեղի կունենա հունիսի 8–15–ը, Երևանում և Գյումրիում։
Sputnik Արմենիան ամենօրյա օրագրերի տեսքով կլուսաբանի հայաստանյան կինոփառատոնը։
ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի – Sputnik. Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի «Ֆորում» ծրագրում ներառվել է 2021թ․-ի արտադրության «Սև Բախ Արցախ» ֆիլմը, ինչը համացանցում բացասական արձագանքի է արժանացել ադրբեջանցի օգտատերերի կողմից։ Ֆիլմը հիմնված է Արցախի բնակիչների հետ հարցազրույցի վրա։
Ադրբեջանցի օգտատերերը զայրույթով են արձագանքել ֆիլմի վերնագրին և կողմնակալ են համարել Բեռլինալեի կայքում հրապարակված նախնական սցենարը, որը ներկայացրել են ֆիլմի հեղինակները։
Ֆիլմը պատմում է հայ-ադրբեջանական հակամարտության մասին և հիմնված է Արցախի բնակիչների հարցազրույցների վրա, որոնք նկարահանվել են դեռևս 2007թ․-ին՝ երկու պատերազմների միջև։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են Այրին Անաստասը և Ռենե Գաբրին։
Բախի կանտատների ռիթմը կրկնող 13 ակտի բաժանված ֆիլմում բնապատկերները միահյուսված են կադրից դուրս ձայնի հետ, որն արտացոլում է պատերազմի, ինքնության և պատկանելիության բնույթը։
Բեռլինալեի կայքում ֆիլմի նկարագրությունը թուրքերի և ադրբեջանցիների կատաղի արձագանքն է առաջացրել․ նրանք այն անվանում են «քարոզչական ֆիլմ»՝ «միակողմանի պատմությամբ»։
Սկանդալ Արցախի մասին ֆիլմի շուրջ. ինչու Մոսկվայի կինոփառատոնից հանեցին «Դրախտի դարպասը»
1990-ականների Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը ֆիլմում անվանում են «պայքար հանուն ազատության և ինքնորոշման», իսկ 2020թ․-ի պատերազմը՝ «Ադրբեջանի բռնապետի ներխուժում»։
Փառատոնը մերժել է ֆիլմը ծրագրից հանելու կոչերը։ Վիրտուալ ցուցադրությունից հետո արդեն ամռանը Բեռլինում ֆիլմը կցուցադրվի օֆլայն ձևաչափով:
Փառատոնի հայտարարության մեջ ասվում է, որ բոլորն անհամբերությամբ են սպասում ամռանը ֆիլմի ցուցադրմանը և պանելային քննարկմանը, որի ընթացքում բոլոր ցանկացողները կկարողանան մասնակցել կառուցողական երկխոսությանը։
6 ֆիլմ` նվիրված արցախյան պատերազմին․ «Ոսկե ծիրանը» ևս կմիանա համազգային դրամահավաքին
ԵՐԵՎԱՆ, 2 մարտի – Sputnik. Պատերազմի օրերին հեռախոսի լույսերի ներքո Շուշիի գորգերի թանգարանից դուրս բերած հավաքածուն այժմ ցուցադրվում է Երևանում` Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտում: Շուշիի գորգերի թանգարանի հիմնադիր Վարդան Ասծատրյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հայտնեց` գյուղեգյուղ շրջած, տարիներ շարունակ հավաքած և հիմա էլ թշնամու ձեռքից փրկած 71 գորգ է ցուցադրության հանվել։

«Եթե քանակական առումով նայենք, ապա մեր հավաքածուի 2/3-րդն ենք փրկել, սակայն որակական առումով` 90 տոկոսից ավելին տարհանել ենք։ Երկու շենք ունեինք Շուշիում` թանգարանը և ֆոնդը. թանգարանում եղած ողջ հավաքածուն` 160 ամենաարժեքավոր գորգերը փրկել ենք։ Սակայն այն, ինչ կար ֆոնդում, այդպես էլ մնացել է այնտեղ»,–ասաց Ասծատրյանը։
Ուղղափառ եկեղեցի Շուշիում. որտեղի՞ց է ծագել հայերի կողմից եկեղեցու յուրացման մասին միֆը
Նա պատմեց, որ հոկտեմբերի 20-ին ինչպես Երևանի, այնպես էլ Արցախի մշակույթի ոլորտի պատասխանատուները զանգահարել և խորհուրդ են տվել, որ գորգերը թանգարանից տարհանեն։ Ասծատրյանը, սակայն, որոշել է մի քիչ էլ սպասել` չի ուզել թանգարանը դատարկել։ Բայց դրան հաջորդող օրերին նկատել է` ադրբեջանական զորքը մոտեցել և Քարինտակ է հասել։ Պատերազմի վերջին օրերին էլ մեծ հրթիռ է պայթել թանգարանի մոտ` կոտրելով դուռ-պատուհանը։ Հենց այդ պահին Ասծատրյանը զանգել է Արցախի մշակույթի նախարարին և խնդրել, որ մեքենա տրամադրի գորգերը տեղափոխելու համար։

Շուշիի գորգերի հավաքածուն Ասծատրյանի շնորհիվ է հավաքվել։ Նա անձամբ է շրջել տնետուն ու գնել դրանք։ «Երբ Ղարաբաղն Ադրբեջանի կազմում էր, ադրբեջանցիները շրջում էին գյուղերով և հայկական հին գորգերը գնում ու տեղը նորերն էին առաջարկում։ Այդ ամենը տանում էին Բաքվի թանգարան և ցուցադրում որպես ադրբեջանական մշակույթի մի մաս։ Դա տեսնելով` հասկացա, որ փրկության միակ ձևը դրանք գնելն է։ 2000-ականներին սկսեցի գնել գորգերը»,–ասում է Ասծատրյանը։
Ինչ են թողել հայերը Շուշիում. պատմության ավերակներ, թե ավերակների պատմություն
Մարդիկ Ասծատրյանին սիրով են իրենց գորգերը վաճառել, երբ իմացել են, որ նա պատրաստվում է Շուշիում թանգարան բացել։ Ավելին, եղել են դեպքեր, որ մարդիկ պատմել են` նախկինում իրենցից ավելի բարձր գնով էլ ուզել են գորգ գնել, սակայն քանի որ իմացել են, որ այն Արցախից դուրս պետք է հանեն, չեն վաճառել։ Արդյունքում Ասծատրյանը 2011-ին Շուշիում բացել է գորգերի թանգարանը։

Ասծատրյանը հավաքածուում բավական հին գորգեր ունի` անգամ 17-րդ դարին վերագրվող։ Հիմնականում 19-րդ դարի գորգեր են, որոնք աչքի են ընկնում իրենց սիմվոլներով, և մասնագետներն առաջին իսկ հայացքից տարբերակում են, որ դրանք արցախյան գորգեր են։
Ասծատրյանն ասում է, որ յուրաքանչյուր գորգ իր պատմությունն ունի։ Արցախյան գորգերի մեջ որպես սիմվոլներ մեծամասամբ նկատելի են ծաղկած խաչերը, մեղուները, արու թռչունները։ Ասծատրյանն ասում է` մեղուները մայրիշխանություն են խորհրդանշում, մայրական սկիզբը, սակայն արցախյան գորգերում մեղուներին զուգահեռ նաև արու թռչուններն են «ներկա», իսկ սա ներդաշնակություն է խորհրդանշում։

«Հիմա միակ ցանկությունս է, որ մի տարածք հատկացնեն և Երևանում թանգարան բացենք։ Այստեղ ցուցադրության ժամանակ մարդկանց մոտ ես հետաքրքրություն եմ նկատում։ Ավելին, շատերը գալիս և ասում են, որ ուզում են իրենց տոհմական գորգերը մեզ նվիրեն, որպեսզի հավաքածուն հարստանա»,–ասաց Ասծատրյանը։

Նա կարծում է, որ թանգարանը կարող է հարթակ դառնալ, որպեսզի արցախյան գորգերը գիտականորեն ուսումնասիրվեն։
Նշենք, որ Երևանում գորգերը կցուցադրվեն առաջիկա ամիսներին, իսկ ցուցադրության մուտքն ազատ է։
ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. Հայաստանի Հանրապետության տարածքում այսօր` մարտի 5-ին հարավային շրջաններում, 7-ի կեսօրից հետո, 8-ին, 9-ի գիշերը շրջանների զգալի մասում, 9-ի ցերեկը առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային շրջաններում` ձյան տեսքով։ Մարտի 6-ին, 7-ի գիշերը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ ԱԻՆ մամուլի ծառայությունը։
Հաղորդագրության համաձայն` քամին կլինի հարավարևմտյան՝ 5-10 մ/վ արագությամբ:
Օդի ջերմաստիճանը մարտի 5-6-ի ցերեկն աստիճանաբար կբարձրանա 2-4 աստիճանով, 8-ի ցերեկը նույնքան կնվազի։
Երևան քաղաքում մարտի 5-6-ը, 7-ի գիշերը, 9-ի ցերեկը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 7-ի երեկոյան ժամերին, 8-ին, 9-ի գիշերը սպասվում են տեղումներ:
«Հորս արև, ես հայերեն չեմ խոսում», կամ 22-ամյա իրաքցի Ալաայի առօրյան Երևանում



