Վրուբելի հանրահայտ կտավը գողանալուց և վերականգնելուց հետո վերջապես Երևանում է
(Թարմացված է 21:53 14.03.2018)
Նկարներ վերականգնողները չկարողացան զսպել արցունքները, երբ տեսան, թե Վրուբելի «Դևը և հրեշտակը` Թամարայի հոգու հետ» գլուխգործոցը ինչ վիճակում է հասել Տրետյակովյան պատկերասրահ։ԵՐԵՎԱՆ, 14 մարտի — Sputnik. Վրուբելի` 1995 թվականին գողացած, այնուհետև հայտնաբերած «Դևը և հրեշտակը՝ Թամարայի հոգու հետ» կտավի վերականգնումը Տրետյակովյան պատկերասրահի մասնագետներից մեծ ջանքեր է պահանջել։
Այս մասին լրագրողների հետ զրույցում պատմեց Վրուբելի կտավի վերականգնող, նկարիչ-ռեստավրատոր Իննա Սոլովովան, որը Երևան է ժամանել վերակնագնված կտավի փակ ցուցադրությանը մասնակցելու համար։ Կտավի ստեղծման, գողանալու և Հայաստանին այն փոխանցելու պատմությանը նվիրված ցուցահանդեսը կբացվի մարտի 20-ից և կտևի մինչև նոյեմբերի 20-ը։
«Վերականգնման աշխատանքները 7 ամիս են տևել։ Վերականգնելու ընթացքում հարկավոր էր այնքնա զգույշ ու զգոն լինել, որպեսզի գլուխգործոցն ավելի չվնասվի։ Ի վերջո դա Վրուբելի գործն էր` ողջ ժողովրդի սրբությունը։ Երբ մենք տեսանք կտավը, չկարողացանք զսպել արցունքները, քանի որ կտավը մեզ էր հասել փոքր կտորներով արկղի մեջ դրված», — ասաց Սոլովովան։
Մասնագետի տեղեկացմամբ` կտավը լուրջ անալիզի կարիք ուներ, ռեստավրատորի առաջ բարդ խնդիր էր դրված. պետք էր վերականգնել` առանց ավելորդություններ ավելացնելու, որպեսզի պահպանվեր նրա նախնական տեսքը։ Կտավը ոչ թե կտրատված էր, այլ ուրիշ կերպ էր վնասված։ Այնպիսի տպավորություն էր, որ դրա վրա կամ ինչ-որ ծանր բան էին դրել, կամ վրան նստել էին։
«Մենք հասկանում էինք, որ դա Վրուբելի կտավն է, գլուխգործոց, բազմաթիվ առաջարկներ են եղել, նկարը վերականգնելու համար շատերն էին խորհուրդներ տալիս, վերականգնման տեխնիկան երկար ենք փնտրել», — ասաց Սոլովովան։
Վրուբելի «Դևը և հրեշտակը` Թամարայի հոգու հետ» կտավի բացումը, Երևան, 14 մարտի 2018թ.© Sputnik / Laura Sarkisian
ՀՀ մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանը, ռուսական արվեստի թանգարանի տնօրեն Մարինե Մկրտչյանը Վրուբելի «Դևը և հրեշտակը` Թամարայի հոգու հետ» կտավի բացուման արարողությունից առաջ կայացած մամուլի ասուլիսում, Երևան, 14 մարտի 2018թ.© Sputnik / Laura Sarkisian
©
Sputnik / Laura Sarkisian
«Ռուսական արվեստի թանգարանը հայ հասարակության, զբոսաշրջիկների համար ավելի հասանելի և գրավիչ կդառնա կտավը վերադարձնելու այս հրաշալի պատմությունից հետո», — ասաց Ամիրյանը։
Նախարարն ընդգծեց, որ թանգարանը համալրված է անվտանգության համապատասխան տեխնիկայով, և Երևանը երկրորդ անգամ թույլ չի տա, որ կտավը գողանան, սակայն միանգամից կատակեց` «երբեք մի ասա երբեք»։
Ամիրյանն ընդգծեց, որ ՀՀ մշակույթի նախարարության ձեռք բերած պայմանավորվածությունների արդյունքում Հայաստանից ռեստավրատորները կկարողանան ամեն տարի վերապատրաստվել Տրետյակովյան պատկերասրահում։
Կտավի վերադարձը նշանակալի իրադարձություն է համարում նաև Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի տնօրեն, դիրիժոր Կոնստանտին Օրբելյանը։
Օպերային թատրոնն այս տարի համագործակցության մասին համաձայնագիր ստորագրեց թանգարանի հետ, որի շրջանակում մոտ օրերս համերգ կկազմակերպվի. հայ երգիչները հատվածներ կներկայացնեն Ա. Ռուբինշտեյնի «Դևը» օպերայից։
©
Sputnik / Э. Коган
Երևանի ռուսական արվեստի թանգարանն այս տարի հագեցած և բազմազան ծրագիր է խոստանում։
Նոյեմբերի 15-ին Վրուբելի կտավը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին էր փոխանցել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը։ Կտավը գողացել էին 1995 թվականին, այնուհետև այն գտել են և վերականգնել։
«Դևը և հրեշտակը՝ Թամարայի հոգու հետ» գլուխգործոցը Միխայիլ Լերմոնտովի «Դևը» պոեմի պատկերազարդման շարքից է։ Այս կտավը պրոֆեսոր Աբրահամյանի հավաքածուից էր, նրա հիման վրա Երևանում բացվեց Ռուսական արվեստի թանգարանը, որը «փոքր Տրետյակովյան պատկերասրահ» էին անվանում։
Կտավի մասին ավելի քան 20 տարի ոչինչ հայտնի չէր։ Այդ ընթացքում նկարը զգալիորեն վնասվել էր։
Արցախի մասին ֆիլմը՝ Բեռլինի կինոփառատոնում. ադրբեջանցիները բողոքում են
ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի – Sputnik. Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի «Ֆորում» ծրագրում ներառվել է 2021թ․-ի արտադրության «Սև Բախ Արցախ» ֆիլմը, ինչը համացանցում բացասական արձագանքի է արժանացել ադրբեջանցի օգտատերերի կողմից։ Ֆիլմը հիմնված է Արցախի բնակիչների հետ հարցազրույցի վրա։
Ադրբեջանցի օգտատերերը զայրույթով են արձագանքել ֆիլմի վերնագրին և կողմնակալ են համարել Բեռլինալեի կայքում հրապարակված նախնական սցենարը, որը ներկայացրել են ֆիլմի հեղինակները։
Ֆիլմը պատմում է հայ-ադրբեջանական հակամարտության մասին և հիմնված է Արցախի բնակիչների հարցազրույցների վրա, որոնք նկարահանվել են դեռևս 2007թ․-ին՝ երկու պատերազմների միջև։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են Այրին Անաստասը և Ռենե Գաբրին։
Բախի կանտատների ռիթմը կրկնող 13 ակտի բաժանված ֆիլմում բնապատկերները միահյուսված են կադրից դուրս ձայնի հետ, որն արտացոլում է պատերազմի, ինքնության և պատկանելիության բնույթը։
Բեռլինալեի կայքում ֆիլմի նկարագրությունը թուրքերի և ադրբեջանցիների կատաղի արձագանքն է առաջացրել․ նրանք այն անվանում են «քարոզչական ֆիլմ»՝ «միակողմանի պատմությամբ»։
Սկանդալ Արցախի մասին ֆիլմի շուրջ. ինչու Մոսկվայի կինոփառատոնից հանեցին «Դրախտի դարպասը»
1990-ականների Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը ֆիլմում անվանում են «պայքար հանուն ազատության և ինքնորոշման», իսկ 2020թ․-ի պատերազմը՝ «Ադրբեջանի բռնապետի ներխուժում»։
Փառատոնը մերժել է ֆիլմը ծրագրից հանելու կոչերը։ Վիրտուալ ցուցադրությունից հետո արդեն ամռանը Բեռլինում ֆիլմը կցուցադրվի օֆլայն ձևաչափով:
Փառատոնի հայտարարության մեջ ասվում է, որ բոլորն անհամբերությամբ են սպասում ամռանը ֆիլմի ցուցադրմանը և պանելային քննարկմանը, որի ընթացքում բոլոր ցանկացողները կկարողանան մասնակցել կառուցողական երկխոսությանը։
6 ֆիլմ` նվիրված արցախյան պատերազմին․ «Ոսկե ծիրանը» ևս կմիանա համազգային դրամահավաքին
Հեռախոսի լույսի ներքո. ինչպես են Շուշիի գորգերը հասել Երևան և ինչ են պատմում դրանք
ԵՐԵՎԱՆ, 2 մարտի – Sputnik. Պատերազմի օրերին հեռախոսի լույսերի ներքո Շուշիի գորգերի թանգարանից դուրս բերած հավաքածուն այժմ ցուցադրվում է Երևանում` Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտում: Շուշիի գորգերի թանգարանի հիմնադիր Վարդան Ասծատրյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հայտնեց` գյուղեգյուղ շրջած, տարիներ շարունակ հավաքած և հիմա էլ թշնամու ձեռքից փրկած 71 գորգ է ցուցադրության հանվել։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
17–րդ դարի ասեղնագործ գորգը
«Եթե քանակական առումով նայենք, ապա մեր հավաքածուի 2/3-րդն ենք փրկել, սակայն որակական առումով` 90 տոկոսից ավելին տարհանել ենք։ Երկու շենք ունեինք Շուշիում` թանգարանը և ֆոնդը. թանգարանում եղած ողջ հավաքածուն` 160 ամենաարժեքավոր գորգերը փրկել ենք։ Սակայն այն, ինչ կար ֆոնդում, այդպես էլ մնացել է այնտեղ»,–ասաց Ասծատրյանը։
Ուղղափառ եկեղեցի Շուշիում. որտեղի՞ց է ծագել հայերի կողմից եկեղեցու յուրացման մասին միֆը
Նա պատմեց, որ հոկտեմբերի 20-ին ինչպես Երևանի, այնպես էլ Արցախի մշակույթի ոլորտի պատասխանատուները զանգահարել և խորհուրդ են տվել, որ գորգերը թանգարանից տարհանեն։ Ասծատրյանը, սակայն, որոշել է մի քիչ էլ սպասել` չի ուզել թանգարանը դատարկել։ Բայց դրան հաջորդող օրերին նկատել է` ադրբեջանական զորքը մոտեցել և Քարինտակ է հասել։ Պատերազմի վերջին օրերին էլ մեծ հրթիռ է պայթել թանգարանի մոտ` կոտրելով դուռ-պատուհանը։ Հենց այդ պահին Ասծատրյանը զանգել է Արցախի մշակույթի նախարարին և խնդրել, որ մեքենա տրամադրի գորգերը տեղափոխելու համար։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիից բերված գորգերը
Շուշիի գորգերի հավաքածուն Ասծատրյանի շնորհիվ է հավաքվել։ Նա անձամբ է շրջել տնետուն ու գնել դրանք։ «Երբ Ղարաբաղն Ադրբեջանի կազմում էր, ադրբեջանցիները շրջում էին գյուղերով և հայկական հին գորգերը գնում ու տեղը նորերն էին առաջարկում։ Այդ ամենը տանում էին Բաքվի թանգարան և ցուցադրում որպես ադրբեջանական մշակույթի մի մաս։ Դա տեսնելով` հասկացա, որ փրկության միակ ձևը դրանք գնելն է։ 2000-ականներին սկսեցի գնել գորգերը»,–ասում է Ասծատրյանը։
Ինչ են թողել հայերը Շուշիում. պատմության ավերակներ, թե ավերակների պատմություն
Մարդիկ Ասծատրյանին սիրով են իրենց գորգերը վաճառել, երբ իմացել են, որ նա պատրաստվում է Շուշիում թանգարան բացել։ Ավելին, եղել են դեպքեր, որ մարդիկ պատմել են` նախկինում իրենցից ավելի բարձր գնով էլ ուզել են գորգ գնել, սակայն քանի որ իմացել են, որ այն Արցախից դուրս պետք է հանեն, չեն վաճառել։ Արդյունքում Ասծատրյանը 2011-ին Շուշիում բացել է գորգերի թանգարանը։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Վարդան Ասծատրյանը
Ասծատրյանը հավաքածուում բավական հին գորգեր ունի` անգամ 17-րդ դարին վերագրվող։ Հիմնականում 19-րդ դարի գորգեր են, որոնք աչքի են ընկնում իրենց սիմվոլներով, և մասնագետներն առաջին իսկ հայացքից տարբերակում են, որ դրանք արցախյան գորգեր են։
Ասծատրյանն ասում է, որ յուրաքանչյուր գորգ իր պատմությունն ունի։ Արցախյան գորգերի մեջ որպես սիմվոլներ մեծամասամբ նկատելի են ծաղկած խաչերը, մեղուները, արու թռչունները։ Ասծատրյանն ասում է` մեղուները մայրիշխանություն են խորհրդանշում, մայրական սկիզբը, սակայն արցախյան գորգերում մեղուներին զուգահեռ նաև արու թռչուններն են «ներկա», իսկ սա ներդաշնակություն է խորհրդանշում։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիից բերված գորգերը
«Հիմա միակ ցանկությունս է, որ մի տարածք հատկացնեն և Երևանում թանգարան բացենք։ Այստեղ ցուցադրության ժամանակ մարդկանց մոտ ես հետաքրքրություն եմ նկատում։ Ավելին, շատերը գալիս և ասում են, որ ուզում են իրենց տոհմական գորգերը մեզ նվիրեն, որպեսզի հավաքածուն հարստանա»,–ասաց Ասծատրյանը։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիից բերված գորգերը
Նա կարծում է, որ թանգարանը կարող է հարթակ դառնալ, որպեսզի արցախյան գորգերը գիտականորեն ուսումնասիրվեն։
Նշենք, որ Երևանում գորգերը կցուցադրվեն առաջիկա ամիսներին, իսկ ցուցադրության մուտքն ազատ է։
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Վարդան Ասծատրյանը© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
Շուշիի գորգերի թանգարանից բերած հավաքածուն© Sputnik / Asatur Yesayants
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Ոստիկանը մերն է. հրապարակում կանգնելու համար ավելի շա՞տ են փող ստանում
(Թարմացված է 09:37 05.03.2021)
Օրաթերթը գրավոր հարցում է ուղարկել ՀՀ ոստիկանության լրատվական ծառայություն և խնդրել տեղեկություն տրամադրել, թե վերջին ամիսների ընթացքում որքան պարգևավճար են ստացել ոստիկանության աշխատակիցները, երբ և ինչ առիթով:ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. «Ժողովուրդ» օրաթերթին տեղեկություններ են հասել, որ ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներն այս տարի կայացած հանրահավաքներին, ցույցերին ակտիվ մասնակցություն ունենալու համար երկու անգամ պարգևավճար են ստացել:
©
Sputnik / Hovhannes Shoghikyan
Օրաթերթը գրավոր հարցում է ուղարկել ՀՀ ոստիկանության լրատվական ծառայություն և խնդրել տեղեկություն տրամադրել, թե վերջին ամիսների ընթացքում որքան պարգևավճար են ստացել ոստիկանության աշխատակիցները, երբ և ինչ առիթով:
«Ոստիկանության լրատվական ծառայությունից «Ժողովուրդ»–ի հարցմանն ի պատասխան, հայտնել են, որ ՀՀ ոստիկանության ծառայողներին (աշխատողներին) 03.03.2021 թ.-ի դրությամբ հատկացվել է ամսական պարգևատրում (ս/թ հունվար ամսվա համար)՝ 718.152.586 դրամ գումարի չափով, միանվագ դրամական պարգևատրում («Պետական պաշտոններ և պետական ծառայության պաշտոններ զբաղեցնող անձանց վարձատրության մասին» օրենքի 22-րդ հոդվածի 9-րդ և 10-րդ մասերի հիման վրա)՝ 209.268.943 դրամի չափով»,–գրում է թերթը:
Չտրվել սադրանքներին. ՀՀ ոստիկանությունը և դատախազությունը հայտարարություններ են տարածել
Ստացվում է՝ ոստիկանության աշխատակիցները իսկապես պարգևատրվել են երկու անգամ. մեկը հունվար ամսվա համար, մեկն էլ արդեն միանվագ:
Հանրահավաքի ժամանակ հնարավոր են սադրանքներ․ ՀՀ ոստիկանություն