ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան. արխիվային լուսանկար

Կկանխի՞ արդյոք Հայաստանը Ադրբեջանի մուտքը ԵԱՏՄ

213
(Թարմացված է 23:22 20.04.2021)
Մինչ վերջերս Ադրբեջանն ակնհայտ հետաքրքրություն չէր դրսևորում Եվրասիական տնտեսական միության անդամ դառնալու նկատմամբ. պարզ էր, որ նման հարցերի լուծման ժամանակ վետոյի իրավունք ունեցող Հայաստանը դեմ կլինի դրան։

Այժմ, երբ նոյեմբերի եռակողմ հայտարարության համաձայն կողմերը որոշակի պարտավորություններ են ստանձնել լարվածությունը նվազեցնելու համար, ԵԱՏՄ–ին Ադրբեջանի անդամակցության թեման կրկին արդիական է դառնում։ Sputnik Արմենիայի մեկնաբանը վերլուծում է իրավիճակի հնարավոր զարգացման հեռանկարները։

Ապրիլի 29–ին Կազանում իր աշխատանքն է սկսում Եվրասիական տնտեսական միության միջկառավարական խորհրդի նիստը։ Մի շարք վստահելի աղբյուրներ վկայում են այն մասին, որ այդ նիստին մասնակցելու է Ադրբեջանի կառավարական պատվիրակությունը։ Դատելով ամեն ինչից` դա կնշանավորի աշխատանքների մեկնարկը` ուղղված եթե ոչ Ադրբեջանի անդամակցութանը կազմակերպությանը, ապա գոնե լայն տնտեսական ինտեգրմանը։ Սկզբի համար դա կարող է լինել Ադրբեջանին դիտորդի կարգավիճակ տրամադրելը, որը ներկայում ունեն Մոլդովան, Տաջիկստանը և Կուբան։

Հաջորդ քայլը կարող է դառնալ ազատ առևտրի գոտում ներգրավվելը, ինչպես դա եղել է Սերբիայի, Վիետնամի, Իրանի և Սինգապուրի դեպքում։ Բայց բանն այն է, որ բոլոր դեպքերում պարտադիր պետք է լինի կազմակերպության բոլոր անդամների համաձայնությունը։ Նշանակում է` Ադրբեջանի ինտեգրման հեռանկարը կախված է նրանից` կօգտվի՞ արդյոք Հայաստանը վետոյի իրավունքից, թե՞ կնախընտրի չանել դա։

Առայժմ դժվար է հասկանալ, թե որ փուլում է հարցի լուծումը։ Բավական հակասական տեղեկություններ են ստացվում։ Ռուսաստանի ԱԳՆ–ն ռուսական մեդիային պատասխանել է, որ Ադրբեջանի մասնակցության հարցը ԵԱՏՄ գալիք միջկառավարական խորհրդի նիստին իսկապես քննարկվում է, բայց ոչ մի որոշում դեռ չկա։ Միաժամանակ Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահի օգնական Իյա Մալկինան Sputnik գործակալությանը հայտնել է, որ Ադրբեջանին նիստի մասնակցության հրավեր է ուղարկվել։

Քաղաքականացված էներգետիկան, կամ ՀՀ-ում նոր ԱԷԿ-ի կառուցմանը Բաքուն ամեն կերպ խանգարելու է

Դժվար է հասկանալ` կարելի՞ է հրավեր ուղարկել, եթե այդ հարցի շուրջ դեռ չեն հանգել համաձայնության։ Ամեն դեպքում երևում է, որ կազմակերպության մնացած անդամները, Հայաստանից բացի, ողջունում են Ադրբեջանին ներգրավելու գաղափարը և տրամադրված են համոզել Հայաստանին չխոչընդոտել դրան։

Միամտություն կլիներ հուսալը, որ Հայաստանն այդքան հեշտ հավանություն կտա երկրի ինտեգրմանը ԵԱՏՄ–ին, որի հետ դեռ կես տարի առաջ պատերազմում էր, և որը մինչ օրս հրաժարվում է վերադարձնել ռազմագերիներին։ Նույնքան միամիտ կլիներ այն համոզմունքը, որ Հայաստանը մինչև վերջ վճռական կլինի։ Դատելով ամեն ինչից` վաղ թե ուշ կգտնվի փոխզիջում, որը թույլ կտա Ադրբեջանին ինտեգրվել ԵԱՏՄ կառույցներին։

Երևանում չեն հերքում, որ ԵԱՏՄ միջկառավարական խորհրդի նիստում իսկապես քննարկվում է Ադրբեջանի պատվիրակության մասնակցության հարցը, և որ Հայաստանը կոնկրետ դիրքորոշում ունի այդ հարցում։

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն ապրիլի 16–ին հասկացրել է, որ Երևանը կարող է արգելափակել նիստին Բաքվի ներկայացուցիչների մասնակցությունը, եթե չտրվեն որոշ հարցերի պատասխաններ։

«Կա ֆորմալ գործընթաց, որն առաջիկա օրերին կավարտվի։ Այդ գործընթացը ենթադրում է համաձայնեցում։ Օրը կգա և մենք կասենք այո կամ ոչ»,–հայտարարել է Գրիգորյանը։

Նա չի բացառել, որ այդ հարցի քննարկման համատեքստում դիտարկվելու են հայկական կողմի պահանջները, որոնք վերաբերում են Ադրբեջանի կողմից եռակողմ հայտարարության իրագործմանը, որը նախատեսում է ռազմագերիների վերադարձ։

Ըստ երևույթին, այդ հարցի շուրջ ոչ անմիջական երկխոսություն կընթանա։ Փոխվարչապետի խոսքերից պարզ է դառնում, որ խնդիրը պետք է քննարկել ռուսական կողմի հետ, որն ավելի շատ է շահագրգռված ԵԱՏՄ–ին Ադրբեջանի ինտեգրմամբ, քան Ադրբեջանն ինքը։ Մոսկվան իր հերթին որոնելու է մեխանիզմներ, որոնք կառուցողականության կմղեն Բաքվին։ Ադրբեջանի ինտեգրմամբ բավական հետաքրքրված են նաև Բելառուսը և Ղազախստանը։

Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահի օգնական Իյա Մալկինայի խոսքով` Ադրբեջանին միջկառավարական խորհրդի նիստին հրավիրելու նախաձեռնությունը բխել է Ղազախստանի ղեկավարությունից։ Հիշեցնեմ, որ ժամանակին Նուրսուլթան Նազարբաևն առաջարկել է քննարկել է ՀԱՊԿ–ում Ադրբեջանին դիտորդի կարգավիճակ տրամադրելու հարցը։ Հայաստանն այդ ժամանակ կտրուկ դեմ է եղել, և թեման նույնիսկ չի մտել օրակարգ։

Պաշտոնական Մինսկը նույնպես բավական ակտիվ է Եվրասիական գործընկերության կառույցներում Բաքվի շահերն առաջ մղելու հարցում։ Անցած շաբաթ ռուսական ԶԼՄ–ներում հիմնավորված առաջարկություն է հայտնվել այն մասին, որ Ադրբեջանի` ԵԱՏՄ–ի անդամ դառնալու հարցում Բելառուսը խաղում է հիմնական միջնորդի դերը։

Դատելով ամեն ինչից` Ալեքսանդր Լուկաշենկոն Բաքվում քննարկել է այդ թեման Իլհամ Ալիևի հետ։ Ադրբեջանի նախագահը հեռուստախցիկների առաջ իր հյուրին ասել է. «Բելառուսը` որպես Հայաստանի գործընկեր, որպես ԵԱՏՄ և ՀԱՊԿ անդամ, միևնույն ժամանակ որպես Ադրբեջանի մտերիմ ընկեր, կարող է կարևոր դեր խաղալ կապեր հաստատելու մեջ»։

Կկարգավորվե՞ն արդյոք հայ-իսրայելական հարաբերությունները Նեթանյահուի հեռանալուց հետո

Հյուրը համաձայնել է աջակցել։ Դա կարող է նշանակել Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի պատրաստակամությունը` օգտագործելու իր ազդեցությունը, որ համոզի Հայաստանի վարչապետին` չխոչընդոտել Ադրբեջանի ներգրավումը եվրասիական ինտեգրացիոն կառույցներ։ Դրանից հետո Բելառուսի Ներկայացուցիչների պալատի միջազգային հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Անդրեյ Սավինիխը հայտարարել է, որ «Բելառուսը ջանքեր կգործադրի Ադրբեջանի և ԵԱՏՄ–ի միջև ավելի սերտ համագործակցություն հաստատելու համար»։

«Անկասկած, առաջիկա ամիսներին մենք կտեսնենք ԵԱՏՄ և Մաքսային միության հարթակներում Ադրբեջանի ակտիվ աշխատանքը», – ասել է պատգամավորը։

Որտեղի՞ց այդ վստահությունը, եթե կազմակերպության անդամներից առնվազն մեկը չի տվել իր համաձայնությունը։

Դրա հետ կապված` տեղին է այն հարցը, թե կարելի՞ է ապահովել Ադրբեջանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ–ին առանց Հայաստանի համաձայնության։ Կազմակերպության գործող կանոնադրությունը չի բացառում, քանի որ նոր անդամներ ընդունելը պահանջում է բոլոր լիիրավ գործընկերների համաձայնությունը։ Բայց պետք է նշել, որ Եվրասիական տնտեսական միության որոշ անդամներ փորձեր են ձեռնարկել վերանայելու ընդունված որոշումները։

Դրա մասին շատ չի բարձրաձայնվել, բայց փորձերի մասին տեղեկություններ տարածվել են։ Այսպես, 2019թ–ի մայիսին Բելառուսի էկոնոմիկայի նախարար Դմիտրի Կրուտոյը հայտարարել է, որ իր երկիրն առաջարկում է չեղարկել անդամ երկրների վետոյի իրավունքը կարևոր որոշումներ կայացնելիս։

Խոսքն այն մասին է, որ կազմակերպությունում որոշումներն ընդունվեն ոչ թե ընդհանուր համաձայնությամբ, ինչպես հիմա, այլ ձայների մեծամասնությամբ։ Մինսկի առաջարկին գործընկերների արձագանքը հայտնի չէ։ Բայց համարձակվում եմ ենթադրել, որ Հայաստանը հաստատ հավանություն չէր տա այդ գաղափարին։

Նախաձեռնությունը շարունակություն չի ունեցել, քանի որ առաջարկված շտկումներն ընդունելու համար անհրաժեշտ է փոփոխություններ կատարել ոչ միայն կազմակերպության կանոնադրությունում, այլ նաև Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագրում։ Իսկ դրա համար նույնպես պետք է հանգել կոնսենսուսի։ Ավելին, միջազգային պայմանագրում փոփոխություններին հավանություն տալու համար անհրաժեշտ է այդ անդամ երկրների խորհրդարանների վավերացումը։ Այնպես որ, կոնսենսուսի սկզբունքից հրաժարվելու գաղափարը մեծ հեռանկարներ չունի։

Ադրբեջանը հետապնդում է Արցախում կռված սփյուռքահայերին՝ «մոռանալով» իր վարձկաններին

Քանի դեռ ԵԱՏՄ–ում գործում է որոշումներ կայացնելու ներկա կարգը, անհնար է անտեսել Երևանի կարծիքը։ Այլ բան է, թե կկարողանա՞ արդյոք Երևանը երկար և հաջողությամբ դիմանալ այն անխուսափելի ճնշմանը, որը կգործադրվի նրա վրա այն գործընկերների կողմից, որոնք շահագրգռված են ԵԱՏՄ–ում Ադրբեջանի ներգրավմամբ։ Ամեն դեպքում, Հայաստանի համար արդեն դրական է այն փաստը, որ ևս մի հարթակ է հայտնվել` քննարկելու Ադրբեջանին ներկայացվող պահանջները։

Բաքուն չի կարող հաշվի չնստել այն բանի հետ, որ Երևանն ամեն դեպքում ունի ազդեցության մեխանիզմներ։ Դրա հետ կապված` տեղին է հիշել Մոսկվայի և Թբիլիսիի միջև երկարատև ու ծանր բանակցությունները, որոնք նախորդել են Ռուսաստանի անդամակցությանն Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը։ Վրաստանը, որն այդ ժամանակ ԱՀԿ լիիրավ անդամ էր, մի շարք նախապայմաններ էր առաջադրել Ռուսաստանին։

Միայն կարևոր քաղաքական պայմանավորվածությունների հանգելուց հետո Թբիլիսին պաշտոնապես հայտարարեց, որ վետո չի դնի Ռուսաստանին կազմակերպություն ընդունելու վրա։ Ենթադրում եմ, որ նմանատիպ ինչ–որ բան էլ կլինի Ադրբեջանի հայտը քննարկելու դեպքում։ Ուղիղ կամ միջնորդավորված խորհրդակցություններն անխուսափելի են։ Որքան շուտ սկսվեն դրանք, այնքան լավ։

Ստեփանակերտի օդանավակայանն ու Ալիևի ավիացիոն պլանները. իրավիճա՞կ է փոխվել

213
թեգերը:
Հայաստան, Ադրբեջան, Եվրասիական տնտեսական միություն (ԵԱՏՄ)
Էդգար Մարկոսյանը` մոր հետ

Մայրը լուրերից իմացավ, որ Էդգարն Արցախի հերոս է. ինչպես խոցեց առաջին ու հաջորդ 9 տանկերը

384
(Թարմացված է 22:32 12.05.2021)
Սերժանտ Էդգար Մարկոսյանը պատերազմի առաջին րոպեներից թեժ կռվի մեջ էր, բայց ընտանիքին ասել էր, թե իրենք բունկերներում են, կռվին չեն մասնակցում։

Բարձրահասակ, թիկնեղ, հաստաբազուկ․ մոտավորապես այսպես ենք պատկերացնում հերոսներին։ Արի ու տես, որ բացառիկ խիզախությունը, ուժն ու հերոսականությունը փոքր մարմնում էլ են տեղավորվում։ Ժամկետային զինծառայող, սերժանտ Էդգար Մարկոսյանն Արցախյան վերջին պատերազմում ընդամենը 5 օրերի ընթացքում թշնամու 10 տանկ է խոցել։ Հոկտեմբերի 4-ին՝ պատերազմի թեժ օրերին, 23-ամյա հրետանավոր Էդգարին շնորհվեց Արցախի բարձրագույն պետական կոչումը՝ «Արցախի հերոս»։

Боевая медаль героя карабахской войны сержанта Эдгара Маркосяна
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Էդգար Մարկոսյանը շքանշանը

«Պարտք մնալ չեմ սիրում»

Էդգարը շփվող է, մարդամոտ, բայց իր հերոսության մասին պատմելիս քչախոս է դառնում։ Ասում է՝ շատ տղաներ կային առաջնագծում, որոնք բացառիկ հերոսություններ են արել, բայց նրանց մասին հայտնի չէ, չի խոսվում։

Պոլիտեխնիկական համալսարանի կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը գերազանց ավարտելուց հետո անվճար ընդունվում է մագիստրատուրա, բայց որոշում է հայրենիքի առջև պարտքը կատարել, հետո շարունակել ուսումը։

Эдгар Маркосян с соратниками во время войны в Карабахе
© Photo : provided by Edgar Markosyan
Էդգար Մարկոսյանը բանակում

 «Յուրաքանչյուր հայ տղայի պարտքն է ծառայել բանակում, ես պարտք մնալ չեմ սիրում(հեղ․ ծիծաղում է)։ Եթե ոչ ես, իմ ընկերը, էն մյուսը, բա էլ ո՞վ պետք է մեր երկրի անվտանգությունը պահի»,- ասում է Էդգարը։

2019 թվականի հուլիսին Էդգարը զորակոչվում է բանակ։ Ծառայության կեսից ավելին հետևում էր մնացել, երբ սկսվեց պատերազմը։ Ասում է՝ մոտալուտ պատերազմը սպասելի էր, անսպասելին պատերազմի ուժգնությունն էր, սահմանագծի ամբողջ երկայնքով հարձակումը։

Эдгар Маркосян в окопе с товарищем во время войны в Карабахе
© Photo : provided by Edgar Markosyan
Էդգար Մարկոսյանը` դիրքերում

«Պատերազմի առաջին մի 10 րոպեն շոկային էր, մեր կենտրոնացման շրջանում էինք, ես՝ որպես հերթապահ հաշվարկ, բարձր դիրքում էի։ Որ սկսվեց, դուրս եկանք սարի վրա, բաց տեղ էր։ Զարմանքից նայում էինք, թե ինչ է կատարվում, անգամ կինոներում չէինք տեսել նման բան։ Էն պահին ենք ուշքի եկել, որ մեզնից մի 80-100 մետրի վրա սնարյադ պայթեց....ու անցանք գործի»։

Հերթով...

Պատերազմի առաջին օրերն Էդգարն անցկացրել է Թալիշում, հետո Մատաղիս, Եղնիկներ... Իր խոսքով՝ լայն գծով էին կռվում։ Իրեն «Արցախի հերոս» կոչումը բերած 10 տանկերն էլ Թալիշում է խոցել։

-10 տանկ․․․ ինչպե՞ս։

-Հերթով,- համեստաբար ասում է Էդգարը։

Герой карабахской войны сержант Эдгар Маркосян рассказывает о днях войны
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Էդգար Մարկոսյանը

Մինչև պատերազմը հակատանկային «Կորնետ» զենքից չէր կրակել։  Սկսել էին դիրքավորվել, երբ տեսան՝ դեպի իրենց միանգամից 3 տանկ են առաջ գալիս։ Առաջին տանկի խոցումը երբեք չի մոռանա։

«Ռակետը կառավարվող է․առաջինը խփեցի, տարա մինչև տանկը, կպավ բաշնյայի տակին, բաշնյան միանգամից շպրտեց մի 150 մետր... Ասեցի՝ էլ հետ գնալու ճանապարհ չկա, տղերք, ռակետները տվեք»։

Այդպես Էդգարը մոտ 2 րոպեում միանգամից 3 տանկ խոցեց։ Ինչպես ասում են, ձեռքը բացվեց։ Մի քանի անգամ տանկային շարասյուներ է կանգնեցրել․խոցել է առաջին տանկն, ու դրանից հետո մեր հրետանին ոչնչացրել է մյուսներին։

«Որ մասը ես պահում էի, հրամանատարական դիտակետն էր, կռվի ժամանակ հիմնական նպատակը հրամանատարներին շարքից հանելն է, որ կռիվը դառնա անկառավարելի։ Իրենց նպատակն էլ էդ դիտակետն էր։ Իրենք էդ ուղղությամբ հարձակվում էին թե օդով, թե ցամաքով, ջուր լիներ, ջրով էլ կգային»։

Խոստովանում է՝ ամեն անգամ տանկին դեմ հանդիման դուրս գալիս գիտակցել է, որ կարող է դա իր կյանքում արած վերջին բանը լինի։

«Որ դուրս ես գալիս տանկի դիմաց,  թիրախ ես դառնում, քո վրա աշխատում են օդից, ցամաքից։ Եղել է, որ հրամայվել է «թողնել»` զուտ ինձ չվտանգելու համար, բայց չեմ ենթարկվել հրամանին։  Պոստերում մի 400 երեխա, հրամանատարական դիտակետում... Գիտակցել եմ, որ էդ մի տանկը կարող է շատերին սպանել, եթե ես կարող եմ կանգնեցնել, ուրեմն պետք է անեմ»։

Էդգարը ոչնչացրել է 8 հատ T-72(անձնակազմը՝ 5 հոգի)  և 2 հատ T-90 (անձնակազմը՝ 6 հոգի) տանկեր։ Բոլորն էլ շարժման ընթացքում են եղել, նշանակում է՝ անձնակազմով։ Ամենահեռու խոցումը եղել է 7 կմ հեռավորության վրա, ամենամոտը՝ 1,2կմ։

Արցախի հերոս

Ընտանիքը չգիտեր, որ Էդգարը պատերազմի առաջին րոպեներից թեժ կռվի մեջ է և հերթով-կարգով ադրբեջանական տանկեր է ոչնչացնում։ Մորն ասել էր, թե իրենք երկրորդ գծում են, իսկ կռիվն էլ դեռ առաջին գծում է։ Կապ էլ չկա, որովհետև բունկերում են լինում, տուն զանգելու համար ստիպված է լինում բունկերից դուրս գալ։

Герой карабахской войны сержант Эдгар Маркосян с улыбкой рассказывает о страшных днях войны
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Էդգար Մարկոսյանը

«Հոկտեմբերի 4-ին Մարտակերտում էինք` դիտարկում անելու, հետագայում կրակ վարելու տեղ էինք ընտրում։ Եկավ դիվիզիայի հրամանատար գեներալ Շաքարյանը, հոգնած, տանջված, մի կողմի պառկած էի։ Ի դեպ, Շաքարյանն էն գեներալներից է, որ զինվորի կողքին հավասար կռիվ է արել։ Որ տանկ էի խփում, կողքից բալետ էր անում՝ Մարկոսյան խփի։ Շաքարյանն ասաց՝ «Մարկոսյան, արի», մոտեցա, ասեց՝ «մեզ նկարեք»։ Այդպես Էդգարն իմանում է, որ իրեն մեդալով են պարգևատրելու, բայց «Արցախի հերոս» մտքով էլ չէր անցնում։ Րոպեներ անց ընկերոջից զանգ է ստանում՝ «հեռուստացույցով նախագահը հայտարարեց, դու Արցախի հերոս ես»։

Грамота от президента НКР герою карабахской войны сержанту Эдгару Маркосяну
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Արցախի նախագահի հրամանագիրը` Էդգար Մարկոսյանին «Արցախի հերոս» կոչումը տալու

«Վայ, մամաս...»,- Էդգարը հասկանում է, որ «բունկեր» ու «երկրորդ գիծ» արտահայտություններով այլևս մորը չի հանգստացնի։

«Էդգարի ընկերը զանգեց. «Անահիտ տյոտյա, աչքներդ լույս, Էդգարն Արցախի հերոս է դարձել»։ Ես չեմ հասկանում, թե ինչ է ասում ընկերը, մեկ էլ տեսնեմ հեռուստացույցով Էդգարի նկարը։ Էլ ոչինչ չեմ լսում, հիստերիկ լաց է սկսվում մոտս...»,- հիշում է տիկին Անահիտը։

Տղերք, հող չկա տալու... Ներսոյի մարմինը գտան՝ բռունցքի մեջ մի բուռ հայրենի հող սեղմած

«Ու սկսվեցին զանգերը, պապիս զանգեց լացակումած․ ես երբեք նրան լաց լինելիս չեմ տեսել»,–պատմում է Էդգարը։

«Ու սկսվեցին ամենադաժան օրերը... Ամեն օր եկեղեցի էի գնում, խորանի առջև ծնկի գալիս ու խնդրում, որ տղաս հետ գա»,–ասում է մայրը։

Ողնաշարի վնասվածքն ու ավարտված կռիվը

Էդգարը հեռախոսի մեջ մետաղաջարդոնի լուսանկար է ցույց տալիս, ասում է՝ իրենց մեքենան է։ Զենքը տեղավորել էին, գնացել հրթիռների հետևից, 2 րոպե անց վերադարձան ու տեսան՝ մեքենայից ոչինչ չի մնացել։ Մոտ մեկ շաբաթ ստիպված են եղել հիմնականում ոտքով տեղաշարժվել։

Эдгар Маркосян с товарищем во время войны в Карабахе
© Photo : provided by Edgar Markosyan
Էդգար Մարկոսյանենց մեքենան

«Ամեն արկը 35-40 կգ, զենք, զրահաբաճկոն, մագազիններ 4-5 հատ, կասկա, ռացիա, հեռադիտակ. ու այդքանը վրադ վազում ես։ Ես էլ քթի միջնապատի խնդիր ունեմ, մի 300 մետր վազում էինք, ընկնում էի համարյա ուշագնաց, շունչս տեղը բերում, որ էլի շարունակեմ»։

Эдгар Маркосян с соратниками во время войны в Карабахе
© Photo : provided by Edgar Markosyan
Էդգար Մարկոսյանը` դիրքերում

Հոկտեմբերի 10-11-ը Էդգարը ողնաշարում սուր ցավ է զգում։  Կարծում է՝ մկանային է, կանցնի։ Հրաժարվում է հոսպիտալ իջնել։ Գիշերում են խրամատում, առավոտյան անտանելի ցավով է արթնանում, անգամ նստել չի կարողանում։ Շտապօգնության մեքենան սարը բարձրանալ չի կարող, ուստի իրենք պետք է իջնեին։ Սուր ցավերով, մի կերպ հասնում են բժիշկներին։ Մարտակերտի հոսպիտալից տեղափոխում են Ստեփանակերտ` ռենտգենի համար։ Սակայն բժիշկներն առաջարկում են Երևան տեղափոխել և ՄՌՏ անել։ Էդգարը համաձայնում է, բայց մի պայմանով՝ ՄՌՏ-ն կանեն, խնդիրը կպարզեն, կբուժվի ու հետ կվերադառնա իր հաշվարկի տղաների մոտ (հաշվարկի հրամանատարն էր)։ Արդեն Երևանում ՄՌՏ-ն ցույց է տալիս, որ ողնաշարի ճաք ունի։

«Ծանրությունն էր պատճառը։ Բժիշկն ասեց՝ մի քանի կիլոյի տարբերությամբ ողնաշարս չի փշրվել, չեմ պարալիզացվել։ Աստված է պահել։ Առհասարակ, ով էնտեղից հետ է եկել, Աստված է պահել»։

Պատերազմից հետո

«Միշտ մտածում ես՝ այնպես դաստիարակես երեխային, որ արժանի զավակ լինի, իսկ հիմա մտածում ենք՝ մենք իրեն արժանի լինենք։ Հիմա ես Արցախի հերոսի մամա եմ»,- ասում է տիկին Անահիտը։

Էդգարը վերջերս ողնաշարի լուրջ վիրահատություն է տարել, հիմա վերականգնողական փուլում է։ Իր բժիշկը՝ Արման Պարգևիչը, հրաժարվել է ընտանիքից վերցնել այն գումարը, որը պետպատվերով նախատեսված չէր։ Ասում են՝ ընտանիքի համար հարազատ մարդ է դարձել։

Էդգարը սկսել է անգլերենի, ծրագրավորման պարապմունքները, շարունակելու է ուսումը մագիստրատուրայում։ Հիմա կյանքի ամեն ժամն ապրում է ավելի գիտակված ու մեծ պատասխանատվությամբ։ Պատերազմի դաշտում շատ ընկերներ է կորցրել, ոմանք մինչև այսօր անհետ կորած են։

«44 օրը պահվել է տղերքի խելքի, ուժի, դաստիարակության, հայրենասիրության շնորհիվ։ Որ ասենք՝ տենց զենքերով փայլում էինք, որ կարողանայինք էդքան դիմանալ, չէ...Ու հիմնականում 18-20 տարեկան երեխեքն էին։ Էդ որ ասում են՝ անիմաստ էր էս ամեն ինչը, էդպես չէ։ Իրենց պլաններում կար հոկտեմբերի 2-3-ին Ստեփանակերտում լինել, բայց իրենք մինչև այսօր Ստեփանակերտում չեն։ Ոչինչ անիմաստ չի եղել, ուղղակի ափսոս տղերքը... Բայց եկեք չմոռանանք, որ պատերազմել ենք մի քանի երկրի հետ։ Արդեն խփածից կարողանում էինք տարբերակել՝ հրամանատարն ադրբեջանցի է, թուրք է, թե...»։

Руки матери Эдгара Маркосяна
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Էդգարի մոր ձեռքերը

Էդգարը վստահ է՝ պատերազմը չի ավարտվել։ Եղածից պետք է դասեր քաղենք, հզորանանք ու միշտ հիշենք՝ եթե խաղաղություն ենք ուզում,  պետք է պատրաստ լինենք պատերազմի։

384
թեգերը:
«Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչում, սերժանտ, Ադրբեջան, Արցախյան պատերազմ, Արցախ, տանկ, Վիրավոր, զինծառայող, Զինվոր, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Թուրքերը վերջանան, պապան տուն կգա...». Տիգրանի 5-ամյա դուստրը սպասում է նրա վերադարձին...
«Նեմեսիսի» չբացահայտված լիդերներից մեկը․ ո՞վ էր ծախսատար օպերացիայի ֆինանսական տնօրենը
«Ողջ եմ, ուրեմն հաղթել եմ». 3 վերջույթը կորցրած փոխգնդապետը մարզում է զինհաշմանդամներին
Բողոքի երթ Թբիլիսիում. արխիվային լուսանկար

«Նախկիններ, նախկիններ...» ստեղծագործությունը իշխանությունների քաղաքական հիթն է դարձել

76
(Թարմացված է 22:12 12.05.2021)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Այսօր Երևան ժամանած Իրակլի Ղարիբաշվիլին դժվար թե երկրորդ անգամ դառնար Վրաստանի վարչապետ, եթե իշխանությունները չձերբակալեին ընդդիմության առաջնորդ Նիկանոր Մելիային։

Եվրոպան, որը ոչինչ չարեց ադրբեջանական ագրեսիան կանխելու համար, շատ ավելի հաճելի առաքելություն ստանձնեց Վրաստանում

Եվ այս շաբաթ մեկուսարանից դուրս եկած Նիկան, ինչպես նրան անվանում են մերձավորները, հիմա իրավամբ կարող է գլուխ գովել. «Տեսա՞ք ինչ արեցի՝ ոչ միայն վարչապետ փոխեցի, այլև ստիպեցի եվրոպացիներին իմ փոխարեն վճարել գրավը»։

Համաձայնե′ք, իսկապես արտասովոր փաստ է՝ Եվրամիությունը համաձայնեց գրեթե 12 հազար դոլար վճարել, միայն թե Վրաստանի իշխանությունները ազատ արձակեն ընդդիմադիր գործչին, որի սպասվող ձերբակալման դեմ բողոքելով հրաժարական տվեց նախկին վարչապետ Գեորգի Գախարիան։

​Հիմա բոլորը սպասում են, թե պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկված Մելիան ինչպես է դադարեցնելու ընդդիմության բոյկոտը և վերադառնալու խորհրդարան, և ինչպես է նույն Մելիան իրագործելու ճաղերի հետևից իշխանության ներկայացուցիչների հասցեին հնչեցրած սպառնալիքը. «Հենց որ դուրս գամ մեկուսարանից, ես ձեզնով կզբաղվեմ»։

Իշխանավորների մեծ մասն ի պատասխան հեգնում է. «Ինչ լավ է, որ եվրոպացիները նպաստեցին այս մարդու ազատ արձակմանը, թե չէ՝ նա արդեն օրեցօր ավելի ու ավելի ծիծաղելի էր դառնում»։ Սակայն որոշ վերլուծաբաններ պաշտպանում են Մելիային՝ հիմնավորելով. «Ախր, եթե այս մարդը չլիներ, Եվրոպան չէր էլ հիշելու ո′չ մեր ընդդիմության, ո′չ էլ Վրաստանի մասին ընդհանրապես»։

Հայաստանի կայունությունը և զարգացումը մեծ նշանակություն ունի Վրաստանի համար. Ղարիբաշվիլի

​Մեկնաբանները փաստում են, որ հակառակ իշխանությունների և ընդդիմության երկարատև առճակատման, վրացիները, որոնք ժամանակին իրականացրին Վարդերի հեղափոխությունը, այժմ արդեն նոր հեղափոխություն չեն ուզում։ Թույլ տվեք ենթադրություն անել, որ նրանք հաշվի են առնում նաև Հայաստանի վերջին տարիների փորձը՝ հեղափոխություն, հետո էլ՝ տարածքների անսպասելի ու աննախադեպ կորուստ։ Ճիշտ է, ճգնաժամը հաղթահարելու ծրագիրը, որը եվրոպացիներն առաջարկում են վրացիներին, նույնպես կարելի է բնորոշել որպես «անսպասելի ու աննախադեպ»։

​Դատե′ք ինքներդ։ Ըստ այդ եվրոպական ծրագրի, մի քանի ամսից Վրաստանում անցկացվում են տեղական ընտրություններ, և եթե իշխանական ուժը, որին ընդդիմությունը մեղադրում է պառլամենտական վերջին ընտրությունները կեղծելու մեջ, հավաքում է 43 տոկոսից պակաս ձայն, արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ են անցկացվում։ Ճիշտ է, որոշ փորձագետներ համոզված են, որ իշխող «Վրացական երազանքի» համար այդ 43 տոկոսը բոլորովին խնդիր չէ, բայց էստեղ շատ կարեոր ու դրական մեկ այլ հանգամանք կա՝ զգալիորեն մեծանում է տեղական ընտրությունների նշանակությունը, որը մեր՝ հայաստանյան ընդդիմությունը, սկսել է գիտակցել միայն վերջին տարիներին։

​Տեսե′ք։ Տարիներ, նույնիսկ տասնամյակներ շարունակ տեղական ընտրությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը մեզ մոտ խիստ միակողմանի էր։ Իշխանությունները հրաշալի հասկանում էին, որ ավագանու հավատարիմ անդամներ և հավատարիմ գյուղապետ ունենալը չափազանց կարևոր է հաջորդ ընտրություններում։ Այնինչ ընդդիմությունը միշտ էլ, կներե′ք, թքած է ունեցել տեղական ընտրությունների վրա։

Եվ միայն մի քանի տարի առաջ այն ժամանակվա ընդդիմությունը փաստորեն առաջին անգամ մեր նորանկախ պատմության ընթացքում որոշեց ամենայն լրջությամբ մոտենալ տեղական ընտրություններին։ Թվում էր, թե առաջին փորձը տապալվեց հիմնովին. հիշում եք երևի՝ 2016-ին «Քաղաքացիական պայմանագրի» սատարած թեկնածուներից ընդամենը մեկը հաղթեց Նոր կյանք գյուղում։ Բայց հենց դրանից սկսվեց այդ կուսակցության հաղթարշավը, որը երկու տարի անց ավարտվեց Ազգային ժողովի գրեթե լիակատար գրավումով։

​Եվ էլի մի հարցում վրացի ընդդիմադիրները, իմ կարծիքով, հաշվի են առնում մեր ընդդիմության ոչ այնքան հաջող փորձը։

Ինչպես Բաղրամյան 26-ում դիմավորեցին Վրաստանի վարչապետին. լուսանկարներ

Թբիլիսիում հիմա ավելի ու ավելի հաճախ է հնչում մի գաղափար. «Եկեք ընդդիմադիրներով միավորվենք, դաշինք կազմենք, բայց առանց նախկինների, այսինքն, առանց Սահակաշվիլիի «Միասնական ազգային շարժման»։

Համաձայնե′ք, ռացիոնալ հատիկ կա այս առաջարկում։ Չէ՞ որ եթե առաջ Տիգրան Կարապետյանը իր հեռուստատեսության եթերում հրաշալի կատարում էր «Ծաղիկներ, ծաղիկներ, ծաղիկներ» երգը, ապա այժմ «Նախկիններ, նախկիններ, նախկիններ» ստեղծագործությունը իշխանությունների քաղաքական հիթն է դարձել։ Ճիշտ է, Կարապետիչի կատարման չափ գեղեցիկ չի հնչում, բայց որոշ մարդկանց վրա ակնհայտորեն ազդում է։

76
թեգերը:
ընդդիմություն, Հայաստան, Վրաստանի Հանրապետություն
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Վրաստանում Արցախից հետո գիտակցեցին ՀՀ–ի կարևորությունը. ինչու Սարգսյանն այցելեց Թբիլիսի
Արմեն Սարգսյանը շնորհակալական նամակ է հղել Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլիին
Ողջույնից մինչև հրաժեշտ․ Արմեն Սարգսյանի՝ Վրաստան կատարած այցի ֆոտոհաշվետվությունը
Արխիվային լուսանկար

Շրթունքները հինգ րոպեում մեծացնելու հեշտ տարբերակը հաճելիորեն զարմացրել է օգտատերերին

0
(Թարմացված է 13:56 12.05.2021)
Պարզ հնարքն իսկապես կարող է անգնահատելի լինել շատ կանանց համար, որոնք այս կամ այն պատճառով գեղեցկության սրահներ այցելելու հնարավորություն չունեն։

ԵՐԵՎԱՆ, 13 մայիսի - Sputnik. Տան պայմաններում շրթունքները մեծացնելու հեշտ, արագ ու արդյունավետ միջոցը, որով ամերիկացի բլոգեր Բրիթանի Միլերը կիսվել է TikTok-ում, ուրախացրել է  հազարավոր օգտատերերի: Երիտասարդ գեղեցկուհին տեսանյութում ցավ չպատճառող այլընտրանք է առաջարկել բոլոր տեսակի ցավոտ ներարկումներին։ Հրապարակումն արժանացել է Mirror պարբերականի ուշադրությանը:

Գաղտնիքը շատ պարզ է ՝ բավական է շրթունքներին քսել դարչինի փոշուց ու դարչինի յուղից պատրաստված խառնուրդ։ Սկրաբի նման մի բան է ստացվում։

 

​Տեսանյութում աղջիկը մանրամասն պատմում ու ցույց է տալիս, թե ինչպես ու ինչ համամասնությամբ է պետք խառնել բաղադրիչները, ինչպես օգտագործել, որքան պահել ու ինչպես շրթունքների վրայից ճիշտ հանել խառնուրդը:

Արդյունքն ակնհայտ է։ Դարչինի սկրաբը մաքրելուց հետո շուրթերն իսկապես ավելի հաստ ու հրապուրիչ տեսք ունեն։

«Աստված իմ, դրանք իսկապես ահավոր մեծ են երևում։ Ահա, աղջիկներ, հիանալի միջոց», - ասել է Բրիթանին։ Տեսանյութն արդեն ավելի քան 350 հազար «հավանություն» է ստացել։

Աղջիկը վստահեցնում է, որ արդյունքը  մոտ վեց ժամ է պահպանվում, բայց պետք չէ միանգամից փորձել շրթունքների մեծացման այս տարբերակը: Ավելի լավ է թեստ անել ու համոզվել, որ ալերգիկ ռեակցիաներ չկան։

Ամերիկացի գիտնականները մեկ վայրկյանում կորոնավիրուսը ոչնչացնելու միջոց են գտել

Դարչինի սկրաբն իրենց վրա փորձարկած օգտատերերն արդեն մեկնաբանություններ են գրել։

««Դարչինի վաճառքը կտրուկ կաճի», «Աստված իմ, շուրթերը սքանչելի տեսք ունեն», «Դարչինը վառում է, բայց արդյունքը դրանարժե»», - գրել են գոհ մնացած բաժանորդները:

Ավելացնենք, որ դարչինի վերականգնող և խթանող հատկությունների մասին վաղուց է հայտնի։ Շուրթերի ծավալի մեծացման էֆեկտը ստացվում է արյան հոսքի շնորհիվ, որը թեթև այրում ու ծակծկոց է առաջացնում։

«Գեղեցկությունը հեշտ չի տրվում». Ռևայի հայուհի կինը հետաքրքիր տեսանյութ է հրապարակել

0
թեգերը:
դարչին, Կին, շրթունք
Ըստ թեմայի
Քիմ Քարդաշյանը` սպիտակ զգեստով և շրթունքին ամրացված օղակով
«Դոմ 2»–ի մասնակից Արա Չոբանյանը որոշել է հաստացնել շուրթերը. լուսանկարներ և տեսանյութ
Մամ, շրթունքներդ այսպես արա, նկարվում ենք. Քեշյանը հրապարակել է մոր հետ զրույցը
Դիմակը խանգարո՞ւմ է շուրթերը մեծացրած կամ քիթը փոքրացրած հայերին