Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ու ՋոԲայդենը. արխիվային լուսանկար

C-400–ներն ու մեծ քաղաքականությունը. կշահի՞ արդյոք Հայաստանը ԱՄՆ–Թուրքիա հակամարտությունից

296
(Թարմացված է 23:50 13.04.2021)
Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրվան՝ ապրիլի 24-ին, քիչ ժամանակ է մնացել։ Եվ որքան մոտենում է ողբերգության 106-րդ տարելիցը, այնքան ավելի է ակտիվանում այն բանավեճը, թե արդյո՞ք ԱՄՆ նախագահը կճանաչի Հայոց ցեղասպանության փաստը։

Մեր սյունակագիրը նկատել է մի շարք անուղղակի ազդակներ, որոնք վկայում են, որ Ջոզեֆ Բայդենը պատրաստ է իրերն իրենց անուններով կոչելուն։

Ապրիլի 12–ին ամերիկյան հեղինակավոր «National Interest» պարբերականը հրապարակել է հայտնի վերլուծաբան Մայքլ Ռուբինի հոդվածը, որը կոչվում է «Ջո Բայդենը կարող է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը»։ Չնայած վերնագիրը շատ բանի մասին է խոսում, հրապարակումն ավելի շատ նվիրված է այն խոչընդոտներին, որոնք խանգարում են Սպիտակ տանը համարժեք քաղաքական և իրավական գնահատական տալ երիտթուրքերի հանցագործություններին։

«Շատերը Բայդենի վարչակազմում, Պետդեպարտամենտում ու Պենտագոնում կարող են գտնել դրդապատճառներ, որոնք թույլ են տալիս հետ կանգնել Ցեղասպանության ճանաչման խոստումից կամ պարտադրում են «ցեղասպանություն» բառին այլ՝ բարոյական, հոմանիշ ընտրել։ Պետդեպարտամենտում դեռ կա ուժեղ թուրքական լոբբի, որը պատրաստ է պաշտպանել Անկարայի շահերը։ Իսկ Պենտագոնում կարող են մտածել, որ Էրդողանի հետ առճակատման սրումը կստիպի նրան ռազմական ագրեսիա նախաձեռնել Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածում։ Արդեն կան նշաններ, որ Բայդենն ու Բլինկենը տատանվում են», - գրում է Մայք Ռուբինը։

Այնուամենայնիվ, հեղինակը հակված է հավատալու, որ նախագահ Բայդենը կճանաչի Հայոց ցեղասպանության փաստը, քանի որ դա «միաժամանակ և՛ ճիշտ, և՛ իմաստուն» քայլ կլինի: Սպիտակ տուն մտնող և օվալաձև աշխատասենյակում գտնվող մարդիկ ավելի ու ավելի հաճախ են իրենց թույլ տալիս ակնարկել, որ Ցեղասպանության ճանաչման հարցում Բայդենը դրական է տրամադրված։ Վերջին նման ազդանշանը նախագահի վարչակազմի մամուլի ծառայության մեկնաբանությունն է, որը տարածվել է Աթենքում լույս տեսնող Kathimerini թերթի խնդրանքով:

Մարտի 20-ին հունական պարբերականի լրագրողը գրավոր հարց է ուղղել Ջեն Պսակիի գրասենյակ՝ խնդրելով պարզաբանել նախագահ Բայդենի վերաբերմունքը սենատոր Բոբ Մենենդեսի նախաձեռնության նկատմամբ։ Մենենդեսը գործընկերներին կոչ է արել միանալ Ցեղասպանության ճանաչման պահանջին: Չնայած Պսակին խուսափել է ուղիղ պատասխանից ու 1915-ի իրադարձությունները ցեղասպանություն չի անվանել, նրա մեկնաբանության շեշտադրումները հուսադրող էին։ Նա հասկացրել է, որ Ջոզեֆ Բայդենը մտադիր չէ հրաժարվել իր խոստումից, որը տվել էր դեռևս որպես նախագահի թեկնածու։ Հիշեցնեմ, որ անցյալ տարվա ապրիլի 24-ին՝ ընտրարշավի թեժ պահին, Բայդենը Twitter-ի իր էջում գրել էր.

«Ընտրվելու դեպքում պարտավորվում եմ սատարել Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն ու մարդկանց համընդհանուր իրավունքները դարձնել գլխավոր առաջնահերթություն»։

Ավելի հստակ չես ասի` «ես պարտավորվում եմ...»։ Այստեղ խուսափելու տեղ չի մնում։ Կարևոր է, որ նախագահի թիմի անդամները չեն խուսափում հիշատակումներից, որ Բայդենն իր հայ ընտրողներին միանգամայն կոնկրետ խոստում է տվել։ Խորհրդարանական լսումների ժամանակ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենը հիշեցել է այն մասին, որ նախագահը կարողանում է իր խոսքի տերը լինել։ Ի պատասխան 1915-ի իրադարձություններին գնահատական տալու` սենատորների խնդրանքին, նա հիշեցրել է, որ Ջոզեֆ Բայդենը, լինելով նախագահի թեկնածու, շատ հստակ է արտահայտվել այդ մասին:

Ցեղասպանության տարելիցի նախաշեմին Էրդողանը ստամբուլահայերին առաջ է մղում. ո՞րն է նպատակը

Բայդենի հակառակորդները լավ փաստարկ ունեն։ Նրանք նշում են, որ նախագահն արդեն մեկ անգամ հիասթափեցրել է իր հայ ընտրողներին։ Սենատի միջազգային հարաբերությունների կոմիտեի նախագահի պաշտոնում ժամանակին նա պաշտպանել է հերթական «հայկական բանաձևը» և խոստացել, որ հասնելու է Ցեղասպանության ճանաչմանը: Բայց հենց ընտրվել է փոխնախագահ, դադարել է այս հարցում որևէ նախաձեռնություն անելուց։ Սակայն դրանք այլ ժամանակներ էին։ Բացի այդ, Բայդենը աշխատակազմի միայն երկրորդ մարդն էր, և արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները որոշում էր ոչ թե ինքը, այլ նախագահ Բարաք Օբաման: Ի դեպ, Օբաման նույնպես ժամանակին խոստացել էր, որ կճանաչի Ցեղասպանությունը։ Նա իր խոսքի տերը չեղավ։

Բայդենի կողմից Ցեղասպանության ճանաչման հավանականության մասին ավելի հաճախ է գրում ինչպես ամերիկյան, այնպես էլ թուրքական մամուլը։ Վերջերս այս թեմային ուշադրություն դարձրեց Newsweek ամսագիրը։ Անկարայում լույս տեսնող Ahval թերթը մեկ ամիս առաջ սյունակ է հատկացրել հայտնի քաղաքական վերլուծաբան Իլհան Թանիրին, որը հայրենակիցներին կոչ է արել համակերպվել այն բանի հետ, որ «Բայդենն, այնուամենայնիվ, կճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը»:

Քաղաքագետ, քաղաքական խորհրդատվության ոլորտում մասնագիտացած Eurasia Group ընկերության առաջատար փորձագետ Յան Բրեմերը նույնպես վերջերս հայտարարել է, որ բավարար հիմքեր ունի կարծելու, որ նախագահ Բայդենը կկատարի խոստումը: Նրա խոսքով՝ ուղերձը, որը նախագահը կանի ապրիլի 24-ին, «Էրդողանին զայրացնելու է, բայց Սպիտակ տանը պատրաստ են դրան»: Բրեմերը հղում է անում վարչակազմի ոմն ներկայացուցչի, որը հավաստիացրել է, որ «Բայդենն իր խոսքի տեր մարդ է» ու որ «ամենայն հավանականությամբ, նա շուտով կդառնա ԱՄՆ առաջին նախագահը, որը 1915 թվականի իրադարձությունները «ցեղասպանություն» կանվանի»:

Կկարգավորվե՞ն արդյոք հայ-իսրայելական հարաբերությունները Նեթանյահուի հեռանալուց հետո

Այստեղ արժե մի բան հստակեցնել` եթե ապրիլի 24-ին Ջո Բայդենն ի վերջո արտասանի երկար սպասված բառը, նա իրականում չի դառնա այն առաջին ամերիկյան առաջնորդը, որն արել է դա։ Բանն այն է, որ 1982-ին ԱՄՆ 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանն արդեն 1915-ի իրադարձությունները ցեղասպանություն է անվանել։ Դա տեղի է ունեցել մեր հայրենակից Քեն Խաչիկյանի մասնակցությամբ։ Խաչիկյանն այն ժամանակ զբաղեցնում էր Սպիտակ տան գլխավոր սփիչրայթերի պաշտոնը։

Մի քանի տարի առաջ հնարավորություն ունեցա առանձնազրույց ունենալ Խաչիկյանի հետ, ու նա հաստատեց, որ նախագահական ելույթում «Հայոց ցեղասպանություն» բառակապակցության հիշատակումն իսկապես իր անձնական նախաձեռնությունն էր։ Բայց սփիչրայթերի նախաձեռնությունը պատշաճ կերպով համաձայնեցվել է նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով գլխավոր խորհրդականի և պետքարտուղարի տեղակալի հետ։ Վարչակազմի արտաքին քաղաքականության պատասխանատուներն այն ժամանակ հավանություն են տվել 1915-ի դեպքերի նկարագրության համատեքստում «ցեղասպանություն» բառի օգտագործմանը։ Չնայած դրան՝ ընդունված է համարել, որ ԱՄՆ գործադիր իշխանությունը պաշտոնապես չի ճանաչել Հայոց ցեղասպանության փաստը։ Այնպես որ, Ջոզեֆ Բայդենը հնարավորություն ունի մտնելու պատմության մեջ որպես առաջին նախագահ, որը կանի դա։

Փորձագետների մեծ մասը կարծում է, որ Սպիտակ տունը երբեք այդքան մոտ չի եղել Հայոց ցեղասպանությունը վերջնականապես ճանաչելու որոշմանը։ Դրան նպաստելու են ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին քաղաքականության հետ կապված բազմաթիվ հանգամանքներ։ Նախ նշենք, որ նման որոշումը լիովին կհամապատասխանի օրենսդիրների մոտեցումներին։ 2019-ի հոկտեմբերին Ներկայացուցիչների պալատը, իսկ հետո նույն տարվա դեկտեմբերին Սենատը, պաշտոնապես որպես ցեղասպանություն են ճանաչել երիտթուրքական ռեժիմի հանցագործությունները։

Երկու կուսակցություններից ավելի քան 100 կոնգրեսականներ ու 38 սենատորներ վերջերս դիմել են նախագահին՝ կոչ անելով հետևել օրենսդիրների օրինակին ու 1915 թվականի իրադարձությունները որակել որպես ցեղասպանություն: Հարկ է ընդգծել, որ այդ դիմումի տակ ստորագրել են նախագահի նախկին թեկնածուներ Բեռնի Սանդերսը, Էլիզաբեթ Ուորենը, Միթ Ռոմնին, Մարկո Ռուբիոն։ Նրանք Կապիտոլիումի ամենաազդեցիկ մարդիկ են։

Սենատորների ու կոնգրեսականների կոչին միացել է Լոս Անջելեսի քաղաքապետ Էրիկ Գարսետին, որը ղեկավարում է ԱՄՆ-ի՝ մեծությամբ և նշանակությամբ երկրորդ մեգապոլիսը: Մնում է ավելացնել, որ գործող վարչակազմի երկրորդ մարդը՝ փոխնախագահ Կամալա Հարիսը, 2019 թվականին Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին բանաձևի համահեղինակն էր ու ընտրարշավի ընթացքում ևս այդ թեմայով ոչ երկիմաստ խոստում է տվել:

Թուրքերի թափանցիկ ակնարկները. ո՞ւմ դեմ են պատրաստվում օգտագործել «Մեծ թուրանի» բանակը

Օբաման խոստացավ ու չարեց։ Թրամփը չխոստացավ ու չարեց։ Ռեյգանը չխոստացավ, բայց արեց։ Բայդենը խոստացավ, բայց կանի՞։ Եթե նախագահը ճանաչի Ցեղասպանությունը, ապա ոչ թե այն պատճառով, որ հավատարիմ է իր խոստմանը, ոչ թե հայերին շատ սիրելուց, այլ միայն այն պատճառով, Ամերիկայի շահերն են դա պահանջում։ Ստեղծվող քաղաքական կոնյունկտուրան իսկապես նպաստում է Ցեղասպանության ճանաչմանը։ Թուրքերի կողմից ռուսական C-400 համալիրների գնման պատճառով Անկարայի ու Վաշինգտոնի միջև լարվածությունը շարունակում է սրվել։ Հարաբերություններն աննախադեպ սառն են։ Բայդենի հետ երկխոսություն հաստատելու` Էրդողանի փորձերն ապարդյուն են անցնում։

Մամուլում հրապարակված տեղեկությունների համաձայն՝ թուրք դիվանագետները երեք անգամ երկու նախագահների միջև հեռախոսազրույց անցկացնելու նախաձեռնություն են ցուցաբերել, սակայն անարդյունք։ Թուրքիան այն սակավաթիվ տարածաշրջանային տերություններից է, որի առաջնորդի հետ Բայդենն իր նախագահության օրոք ոչ մի ուղիղ շփում չի ունեցել։ Սպիտակ տանը ուղիներ են փնտրում` պատժելու ՆԱՏՕ-ի գործընկերոջը զենքի մատակարարների ընտրության հարցում «անհետևողական» լինելու համար: Ցեղասպանության ճանաչումը կարող է դառնալ Վաշինգտոնի ցավոտ պատասխանն այն բանին, որ Անկարան չցանկացավ հրաժարվել ռուսական հրթիռային համալիրներից։

Ցեղասպանության ճանաչմանը նպաստող մեկ այլ գործոն է Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում Մոսկվայի կտրուկ աճող քաղաքական ներկայությունը փոխհատուցելու ձգտումը։ 2020թ.–ի նոյեմբերի 9-ին Արցախի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարության ստորագրումը Ռուսաստանին թույլ տվեց տարածաշրջանում գործընթացների վրա ազդելու շատ գործուն մեխանիզմներ ստանալ։ Դրան հակազդելու համար Վաշինգտոնին պետք են ոչ ստանդարտ քայլեր, որոնք կարող են առաջին հերթին առաջացնել հայկական կողմի համակրանքը։

Մահաբեր «քվեստ». ովքեր և ինչու են ներթափանցում Ադրբեջանին անցած տարածքներ

Հայաստանն առավելապես դժգոհ է Ռուսաստանի արձանագրած պատերազմի արդյունքներից։ Եվ այստեղ ցեղասպանության թեման նույնպես կարող է օգտակար լինել։ Ինչևէ, Երևանում անկեղծորեն հույս ունեն, որ Միացյալ Նահանգները շուտով կդառնա թվով 22-րդ պետությունը, որը պաշտոնապես կճանաչի Օսմանյան կայսրության իշխանությունների կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանության փաստը։ Նման հույս փայփայելու համար հիմքեր կան։

296
թեգերը:
Հայոց ցեղասպանություն, Թուրքիա, ԱՄՆ, Ջո Բայդեն
Արխիվային լուսանկար

Պատկերացնո՞ւմ եք` ընտրություններում հաղթի Քոչարյանը, իսկ Երևանի քաղաքապետ մնա դերասանը

256
​Եկեք անկեղծ լինենք։ Եթե մի քանի օր առաջ Լոնդոնում կայացած քաղաքապետի ընտրություններում հաղթեր Բաքվում ծնված Քամրան Բալաևը, ադրբեջանցիները հիմք կունենային հպարտությամբ հայտարարելու՝ անցած մեկ տարին մեր տարին էր։
Ադրբեջանցին Լոնդոնի քաղաքապետ չդարձավ, վերընտրվեց պակիստանցին

Մանավանդ, որ ամռանը կայանալիք Պուտին-Բայդեն հանդիպման հնարավոր վայրերի թվում որոշ աղբյուրներ նշում են Բաքուն։ Սակայն Քեմբրիջն ավարտած Բալաևը, որը հավակնում էր Լոնդոնի քաղաքապետի պաշտոնին, ի վերջո, իհարկե, զբաղեցրեց երրորդ տեղը, բայց երրորդ տեղը վերջից՝  20 թեկնածուների մեջ։ Իսկ Լոնդոնի քաղաքապետ վերընտրվեց Սադիկ խանը, որը մայրաքաղաքը գլխավորում է 2016 թվականից և կպաշտոնավարի մինչև 2024 թվականը։ Ինչո՞ւ 4-ի փոխարեն ընդամենը 3 տարի։

Դե, որովհետև, իրականում քաղաքապետի ընտրությունները պիտի կայանային անցած տարի, բայց հետաձգվեցին կորոնավիրուսի պատճառով։ Համաձայնե′ք` սա արդեն արտառոց է. Օսկարների հանձնումը հետաձգեցին մի քանի ամսով` հասկացանք, Օլիմպիադան անցած տարի չանցկացրեցին ու մինչև հիմա էլ որոշ կասկածներ կան` էլի հասկացանք, բայց ընտրություն հետաձգել մի քաղաքում, որն իր բնակչության թվով երեք անգամ մեծ է Հայաստանից

​Սակայն եթե խոսում ենք ոչ կոնվենցիոնալ փաստերի մասին, արձանագրենք նաև, որ Սադիկ Խանը պակիստանցի է, Լոնդոնի քաղաքապետի պաշտոնում առաջին մահմեդականը, և որ մեզ համար ամենազարմանալին է՝ բոլորովին չի ներկայացնում իշխող մեծամասնությունը. ինչպես գիտեք` Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը Բորիս Ջոնսոնի գլխավորությամբ կազմավորել են պահպանողականները, այնինչ Սադիկ Խանը դեռ 15 տարեկան հասակում, այսինքն՝ դպրոցում, համալրել է լեյբորիստների շարքերը։

Պատկերացնո՞ւմ եք, որ մեզ մոտ առաջիկա ընտրություններում հաղթեր, ասենք, Ռոբերտ Քոչարյանի թիմը, իսկ Երևանի քաղաքապետ մնար նախկինում հայտնի դերասանը, որը բոլորովին այլ քաղաքական ուժի աջակիցն է։  

Ես անձամբ լավ էլ պատկերացնում եմ, ավելի′ն։ Նման դասավորությունը շատ շահեկան է։ Արդեն երևի երրորդ դասարանցին էլ գիտի, թե որն է մեր ներկա իշխանությունների ամենասիրած արտահայտությունը։ Այո′, շատ ճիշտ եք. «Նախկիններն են մեղավոր»։ Պատերազմը տանուլ տվեցինք՝ նախկիններն են մեղավոր, պետական պարտքը հսկայական է՝ նախկիններն են մեղավոր, արտագա՞ղթ. բա իհարկե` միայն ու միայն նախկիններն են մեղավոր։ Դուք կզարմանաք, բայց Սադիկ խանի կողմնակիցները ճիշտ նույնկերպ էին պատասխանում ընտրարշավի ժամանակ նրա հասցեին հնչող քննադատությանը։ Միայն թե «Նախկիններն են մեղավոր»-ի փոխարեն ասում էին. «Կառավարությունն է մեղավոր»։

Համաձայնեք՝ միանգամայն տրամաբանական է՝ եթե դու լեյբորիստ քաղաքապետ ես, շատ հեշտ է ամեն ինչ բարդել պահպանողական կառավարության վրա։ Միայն մի օրինակ բերեմ։ Երբ Սադիկ խանին քննադատում էին` ախր ձեր պաշտոնավարման ժամանակ Լոնդոնում կտրուկ աճել է հանցագործությունների թիվը, նա շատ հանգիստ պատասխանում էր.

«Բա ի՞նչ եք ուզում՝ պահպանողականների կառավարությունը բյուջեի դեֆիցիտը ծածկելու համար խիստ կրճատել է ոստիկանության ֆինանսավորումը, էլ ինչո՞ւ եք զարմանում, որ հանցագործները սկսել են իրենց ավելի ապահով զգալ։ Հո ես չե՞մ մեղավորը»։

Եվ քանի որ մոտ 40 օրից մեզ արտահերթ ընտրություններ են սպասում, մի երկու խոսք՝ կորոնավիրուսի պայմաններում ընտրություններ անցկացնելու բրիտանական փորձի մասին։

3 տարի առաջ ճիշտ էր այն, ինչը 3 տարի հետո ճիշտ չէ, կամ ինչպես շահել ընտրողների սրտերը​

Բոլոր ընտրատեղամասերում տեղական ընտրական հանձնաժողովի անդամները ընտրողներից մեկուսացված էին թափանցիկ նյութից պատրաստված արգելապատնեշով։ Ընտրողների հոսքն այնպես էր կազմակերպված, որպեսզի մտնողները և դուրս եկողները տարբեր դռներից օգտվեին ու չշփվեին միմյանց հետ։ Դիմակը բոլորի համար պարտադիր էր։ Քվեարկությունից առաջ ընտրողներին նաև հորդորել էին գալ իրենց սեփական գրիչով կամ մատիտով։

Բայց նկատե′ք` 9-միլիոնանոց Լոնդոնում որևէ մեկն այդպես էլ չբողոքեց, թե իրեն թույլ չտվեցին քվեարկել այն պատճառով, որ տանն էր մոռացել դիմակը կամ գրիչը։ Էդպիսի դեպք պարզապես չի եղել, որովհետև իշխանության որդեգրած հիմնական  սկզբունքը սա էր՝ ընտրելու սահմանադրական իրավունքը վեր է ամեն ինչից։ Եվ սա այն դեպքում, երբ Մեծ Բրիտանիան կանոնակարգված սահմանադրություն էլ չունի։

Բայց ամենահետաքրքիրը։ Թեև քաղաքապետի ընտրություններում երկրորդ փուլ գոյություն չունի, յուրաքանչյուր ընտրող, ընդամենը մեկ անգամ գնալով ընտրատեղամաս, կարող է երկու ընտրություն կատարել։ Այո-այո, դուք ընտրում եք ձեր նախընտրածին, նրա անվան դիմաց «ծիտիկ» եք դնում, հետո էլ մեկ այլ «ծիտիկով» նշում եք ձեր երկրորդ նախընտրածին։ Սկզբից առաջինի ձայներն են հաշվում՝ եթե 50 տոկոսից ավելի չեղավ, սկսում են հաշվել երկրորդի օգտին տրված քվեները։ Ափսոս, Լոնդոնում չենք ապրում, թե չէ՝ մի շատ կառուցողական առաջարկ կանեի բոլոր նրանց, ովքեր հիմա ասում են՝ չգիտեմ էլ, թե ում ընտրեմ հունիսի 20-ին։

Չգիտեմ ում ընտրել, բայց հաստատ գիտեմ՝ ում չպետք է ընտրել

Ելք կա՝ ձեր մի ձայնը նվիրեք իշխանության ներկայացուցչին, երկրորդ ձայնն էլ՝ ընդդիմությանը։ Ու երբ հերթական անգամ մեղադրանք կլսեք՝ դուք եք մեղավոր, որ իշխանության բերեցիք այս մարդկանց, կարող եք շատ հանգիստ արդարանալ՝ ես բոլորի օգտին էլ քվեարկել եմ։

256
թեգերը:
Պակիստան, քաղաքապետ, Լոնդոն, ադրբեջանցի
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
10 հատ ձու, անվճար օղի. պատվաստումը խթանելու ինչ եղանակներ են կիրառվում տարբեր երկրներում
Ամեն մեկն իր սեփական, մյուսներից տարբերվող վարկածն է պատմում, կամ բեն Լադենի սպանությունը
Ես մեղավոր չեմ, նրանք են պատասխանատու, կամ Նապոլեոնի մասին ոչ այնքան հայտնի պատումները
Վիգեն Էուլջեքչյան

Լիբանանահայի միակ «մեղքը». Բաքվում դատելու են նրան որպես վարձկան

117
(Թարմացված է 23:19 11.05.2021)

Մայիսի 16-ին Բաքվում կսկսվի Հայաստանի քաղաքացի Վիգեն Էուլջեքչյանի գործով դատավարությունը, որին հարևան երկրի իրավապահները միջազգային ահաբեկիչ են հայտարարել: Գործը միջազգային արձագանք է ստանում՝ հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալը ծնունդով Բեյրութից է, և Ադրբեջանում նրան համարում են Լիբանանի քաղաքացի։

Հետաքննությունը վարում էր Ադրբեջանի պետական անվտանգության ծառայությունը։ Անցած շաբաթ հաղորդվել է նախաքննության ավարտի և գործը դատարան հանձնելու մասին։ ՊԱԾ-ն և գլխավոր դատախազությունը նախօրեին հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ, որից հետևում է, որ մեր հայրենակցին մեղադրանք է առաջադրվել քրեական օրենսգրքի հինգ հոդվածներով: Մեղադրանքների թվում են «ռազմական հակամարտությանը որպես վարձկան մասնակցելը» և «ահաբեկչական գործունեությունը հանցավոր միավորման կազմում»: Դատախազությունը դեռ չի հայտարարել, թե կոնկրետ ինչ պատիժ է առաջարկում ամբաստանյալի համար։

Սակայն հիշյալ հոդվածները թույլ են տալիս ցմահ ազատազրկում պահանջել ամբաստանյալի համար։ Կասկած չկա, որ այդպես էլ կլինի։ Հատկանշական է, որ դատարանի նախագահումը վստահվել է Էլբեյ Ալլահվերդիևին։ Նա դատավոր էր հայ ռազմագերի Արսեն Բաղդասարյանի գործով։ 2015թ․-ի մայիսին Ալլահվերդիևը պատանդին դատապարտել էր 15 տարվա ազատազրկման։ Հաշվի առնելով այս հանգամանքը, Թեմիս աստվածուհու վրա առանձնապես հույս դնել պետք չէ:

Մեղադրանքը կառուցվում է միայն ամբաստանյալի ինքնախոստովանական ցուցմունքների հիման վրա։ Այդ ցուցմունքների հիմնական թեզերը Վիգեն Էուլջեքչյանը ներկայացրել է տեսախցիկի առջև։

ԿՄԽԿ-ն Ադրբեջանում պահվող հայ գերիներին օգնում է կապ հաստատել ընտանիքի անդամների հետ

Տեսանյութը ցուցադրում էին Բաքվի բոլոր հեռուստաալիքներով։ Ահաբեկիչ հռչակված հայը պատմում է, թե իբր սեպտեմբերի 29-ին իրեն հավաքագրել է Բեյրութի մի բնակիչ՝ Հովակ Քիքիյան անունով։ Մինչ այդ, իբր, նա ապրում էր Լիբանանում, որի քաղաքացին է։ Էուլջեքչյանը «խոստովանում է», որ իրեն Ղարաբաղ է բերել բացառապես փողի ծարավը։

Նրան, իբր, Հայաստանի կողմից ռազմական գործողություններին մասնակցելու համար 2500 դոլար է խոստացվել։ Այնուհետև Վիգենը պատմում է, որ իրեն և իր նման «ահաբեկիչ վարձկաններին» են տեղափոխել Հայաստանի տարածքով Ղարաբաղ, որտեղ նրանց զենք-զինամթերք են տվել և հրամայել են սպանել ադրբեջանցիներին։

Վիգենը տեսախցիկի առջև բավականին հոդաբաշխ է խոսում։ Բայց մի շարք մանրամասներ թույլ են տալիս համոզվել, որ նա դա հարկադրաբար է անում։ Օրինակ՝ Շուշի քաղաքը նա անվանում է «Շուշա», ինչպես ադրբեջանցիները։ Վիգենի համար «լեգենդ» գրողների հերթական վրիպումն է։

Էուլջեքչյանը պատմում է, որ իրեն Հայաստան են տեղափոխել սեպտեմբերի 29-ին, այսինքն՝ ռազմական գործողությունների սկսվելուց երկու օր անց։ Մինչդեռ «ահաբեկչի» անձնագրում դրոշմակնիքներն ակնհայտորեն այլ բան են վկայում։ Բանն այն է, որ Վիգենը Լիբանանից հեռացել է պատերազմից շատ առաջ։ Դա ապացուցելը դժվար չէ։ Եթե Էուլջեքչյանը նորմալ փաստաբան ունենար, նա կարող էր դիմել Լիբանանի միգրացիոն իշխանություններին, և նրանք կհաստատեին այն փաստը, որ ամբաստանյալի խոստովանական ցուցմունքները սուտ են։

Ուրեմն, ո՞վ է իրականում Վիգեն Էուլջեքչյանը և ի՞նչ էր նա անում Արցախում։ Փորձանքի մեջ հայտնված մեր հայրենակիցը 42 տարեկան է։ Ծնվել է Բեյրութում, Ցեղասպանությունից հրաշքով փրկված փախստականների ժառանգ է։ 2015թ․-ին Էուլջեքչյանը ՀՀ քաղաքացիություն է ստացել։ Այդ անժխտելի փաստն ինքնին արդեն քանդում է նրան ներկայացված մեղադրանքի կառուցվածքը։

Սակայն Ադրբեջանում հերքում են ամբաստանյալի հայկական անձնագրի առկայությունը և պատրաստվում են նրան դատել որպես Լիբանանի քաղաքացի։ Նրանց այդպես ձեռնտու է։ Մինչդեռ հեշտ է ապացուցել, որ վերջին տարիներին Վիգենը Լիբանանում չի ապրել։ 2019թ․-ի նոյեմբերին նա տեղափոխվել է Երևան և հաստատվել այստեղ։ Հայաստանում իր փոքր բիզնեսն էր սկսել։ 7 տեղանոց մինիվեն էր գնել և դրանով արտասահմանցի զբոսաշրջիկներ էր տեղափոխում Հայաստանի և Արցախի տեսարժան վայրեր։

Ավելի ուշ, արդեն լինելով Երևանի բնակիչ, Էուլջեքչյանը տեղեկացել է Արցախի կառավարության ծրագրի մասին, որի շրջանակներում էթնիկ հայերը, հանրապետության գյուղական շրջաններում բնակություն հաստատելու պատրաստակամության դեպքում, կարող էին անվճար բնակարան ակնկալել: Վիգենը գրանցվել է։ Չսպասելով հերթին՝ ինքնուրույն մեկնել է Արցախ և բնակություն հաստատել Շուշիում։ Արդեն ծրագրել էր Բեյրութից իր մոտ տեղափոխել դստերը և որդուն։ Չհասցրեց։ Պատերազմը խանգարեց։

Ադրբեջանցիները գերեզմանաքարերն օգտագործում են Շուշի տանող ճանապարհի շինարարության համար

Թե ինչ է եղել հետո՝ իմանում ենք լիբանանահայ Մարալ Նաջարյանի պատմածից, ով գերության պահին եղել է Վիգենի հետ։ Նոյեմբերի 10-ի առավոտյան, այսինքն՝ արդեն զինադադարի եռակողմ համաձայնագրի ստորագրումից հետո, Մարալը և Վիգենը, չիմանալով, որ Շուշի քաղաքն արդեն վերջնականապես անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, գնում են այնտեղ՝ անձնական իրերը դուրս բերելու նպատակով։ Ադրբեջանցիները նրանց գերի են վերցրել Բերձորում (Լաչինում)։ «Շանթ» հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում Մարալ Նաջարյանը պատմում էր․ «Վիգենին ծեծեցին։ Հետո մեզ ջիպ նստեցրին։ Մեքենայի պատուհանները ծածկեցին։ Վիգենի աչքերը կապեցին։ Ես մտածեցի, որ մեզ ողջ-ողջ այրելու են...»։

Մարտի 10-ին, չորս ամիս գերությունից հետո, Մարալ Նաջարյանն ազատ արձակվեց։ Դա Բաքվի վրա միջազգային լուրջ ճնշման և Ռուսաստանի խորհրդարանի վերին պալատի ղեկավար Վալենտինա Մատվիենկոյի հսկայական ջանքերի արդյունքն է։ Վիգենին դուրս բերել չի հաջողվել։

Այս ամբողջ ընթացքում Կարմիր խաչի առաքելության աշխատակիցների հաստատակամության շնորհիվ գերուն երեք անգամ թույլ են տվել հեռախոսով խոսել որդու հետ և մեկ անգամ՝ նամակ գրել տարեց մորը։ «Բարև, մայրիկ։ Ես եմ, Վիգենը։ Բարևիր Սերժին և Թինային, եղբայրներիս։ Բոլորին ասա, որ ինձ հետ ամեն ինչ լավ է...»,-գրում է Վիգենը։

Ադրբեջանցի զինվորականների բախտը բերել է, քանի որ նրանց ձեռքն ընկել է մի մարդ, ում կարելի է օգտագործել որպես հայերի կողմից օտարերկրյա վարձկանների օգտագործման մասին լեգենդի «ապացույց»։ Վիգեն Էուլջեքչյանը, հավանաբար, իսկապես մասնակցել է պաշտպանական մարտերին։

Համենայնդեպս, Բաքվի լրատվամիջոցները լուսանկարներ են տարածել, որտեղ նա պատկերված է զինվորական համազգեստով և զենքով։ Բայց ինքնապաշտպանությանը մասնակցելը նրա օրինական իրավունքն է՝ որպես հայ, որպես Հայաստանի քաղաքացի և որպես Արցախի բնակիչ։ Նույնիսկ եթե նա իսկապես մասնակցել է ռազմական գործողություններին (ինչը ապացուցված չէ), ապա նրա վրա պետք է տարածվեն ռազմագերիների կարգավիճակը կարգավորող միջազգային մարդասիրական իրավունքի նորմերը։

Այսինքն, Ժնևի կոնվենցիայի համաձայն, նրան պետք է անհապաղ ազատ արձակեն։ Դա են պահանջում նաև նոյեմբերի 9-ին ստորագրված եռակողմ համաձայնագրով Ադրբեջանի ստանձնած պարտավորությունները։ Բայց Բաքվում հրաժարվում են Էուլջեքչյանին ռազմագերի ճանաչել։

Նշենք, որ նույնիսկ եթե հիմք ընդունենք Ադրբեջանի ՊԱԾ-ի անհեթեթ վարկածը, մեր հայրենակիցը ոչ մեկին չի սպանել։ Որքան ես հասկանում եմ, դրա հետ համաձայն է նաև Ադրբեջանի դատախազությունը։ Չնայած այս ամենին՝ նրան մեղադրանքներ են ներկայացվում, որոնք առավելագույն պատիժ են նախատեսում։

Հատկանշական է, որ Ադրբեջանի գլխավոր դատախազությունը գործը դատարան է հանձնել անմիջապես այն բանից հետո, երբ Հայաստանում դատավճիռ է կայացվել երկու սիրիացի վարձկանների նկատմամբ, որոնց հավաքագրել էին թուրքական հատուկ ծառայությունները՝ Ադրբեջանի կողմից պատերազմին մասնակցելու համար:

«Մենք ձեզ չե՞նք խանգարում». Լավրովը դիտողություն է արել Բաքվում

Նրանց մասնակցությունը ահաբեկչական գործողություններին լիովին ապացուցված է։ Նրանք իրենց մեղքը խոստովանել են։ Միջազգային իրավապաշտպանները ոչ մի կասկած չունեն, որ դատավճիռը միանգամայն արդարացված է։ Ցմահ պատիժը համարժեք պատիժ է նրանց կատարած ծանր հանցագործության համար։ Իսկ Բաքվում որոշել են Երևանին հայելային պատասխան տալ՝ նմանատիպ մեղադրանքներ առաջադրելով դժբախտ մարդուն, որի միակ մեղքն այն է, որ սխալ ժամանակ սխալ տեղում է հայտնվել։

117
թեգերը:
Բաքու, Լիբանան, գերի, Արցախյան պատերազմ
Ըստ թեմայի
Հայ գերիների նկատմամբ խոշտանգումները Բաքվի պետական քաղաքականության արդյունքն են. Թաթոյան
ԵԱՀԿ նախագահը ողջունել է հայ գերիներին ազատ արձակելու որոշումը
Գերիների փոխանակման, ականազերծման խնդիրները պետք է լուծվեն առանց նախապայմանների. Լավրով
Ամերիկացի զինծառայողներ

Ամերիկացիները «աֆղանական ռումբը» Ռուսաստանի՞ն են նետում

0
Եթե Աֆղանստանում լայնածավալ քաղաքացիական պատերազմ սկսվի, իսկ նման վտանգ կա, հրդեհը կհասնի Միջին Ասիա, ու Ռուսաստանը ստիպված կլինի մարել այն: Մանրամասները՝ ՌԻԱ Նովոստիի նյութում։

Պյոտր Ակոպով

Այն բանից հետո, երբ ապրիլի կեսերին Ջո Բայդենը հայտնեց Աֆղանստանից զորքերի ամբողջական դուրսբերման ամսաթիվը մայիսի 1-ից սեպտեմբերի 11-ը տեղափոխելու որոշման մասին, երկրում ավելի ու ավելի շատ արյուն է թափվում՝ բռնության կտրուկ աճ, հարյուրավոր զոհեր: Միայն մայիսի 8-ին Քաբուլի Դաշտ-է -Բարչի շրջանում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհվել է գրեթե վաթսուն մարդ, հիմնականում 11-15 տարեկան աշակերտուհիներ: Ի՞նչ է տեղի ունենում։ Ինչ-որ մեկը չի՞ ուզում զորքերը դուրս բերել, թե՞ ընդհակառակը՝ ինչ-որ մեկն արագացնում է ամերիկացիներին, դրդում է դուրս գալ։ Իսկ ի՞նչ կլինի նրանց հեռանալուց հետո։

Ռուսաստանի համար դա կարևոր հարց է։ Չնայած ԽՍՀՄ փլուզմանը, Ռուսաստանն Աֆղանստանի հետ, ըստ էության, նախկինի պես ընդհանուր սահման ունի։ Տաջիկստանը, որին բաժին է ընկնում Աֆղանստանի հետ նախկին խորհրդային սահմանի մեծ մասը, մտնում է ՀԱՊԿ-ի մեջ, այսինքն՝ ՌԴ ռազմական դաշնակիցն է։ Ուզբեկստանն ու Թուրքմենստանը, որոնք սահմանակից են Աֆղանստանին, նույնպես մտնում են ռուսական ազգային շահերի և ռուսական պատասխանատվության գոտու մեջ։ Եթե Աֆղանստանում լայնածավալ քաղաքացիական պատերազմ բռնկվի, դրա հրդեհի ծուխը կծածկի ամբողջ Միջին Ասիան, իսկ վատագույն դեպքում կրակն էլ կհասնի դրան, չէ՞ որ Աֆղանստանում ապրում են նույն ժողովուրդները, ինչ հիշատակված նախկին խորհրդային բոլոր երեք հանրապետություններում։

Ռուսաստանում նույնիսկ կարծիքներ են հնչում, որ ամերիկյան զորքերի դուրսբերումը պարտություն չէ, այլ գրեթե դիվերսիա ՌԴ-ի դեմ. իբր, Վաշինգտոնն այդ կերպ շեղում է Կրեմլի ուշադրությունը դեպի արևելք, որտեղ հիմա ամեն ինչ կբռնկվի, և ռուսները ստիպված կլինեն բոլոր ուժերը նետել միջինասիական մղձավանջի մարմանը։ Գուցե ընդհանրապես խնդրենք, որ ամերիկացիներին մնան։

Նման կեղծ դավադրության տեսությունը ծիծաղելի է. ամերիկացիներն Աֆղանստանում իրենց ուզածից ոչ մի բանի չեն հասել։

«Ալ-Քաիդան»* վերացրե՞լ են, թե՞ այն եղել և մնում է ցանցային կազմակերպություն, որը միավորում է տարբեր կառույցներ և խմբավորումներ իսլամական աշխարհի տարբեր մասերում։ Այո, դրանք ծայրահեղական խմբավորումներ են, բայց չէ՞ որ Աֆղանստանի օկուպացիան ամերիկացիների կողմից իսլամական աշխարհում միայն ուժեղացրել է ատելությունը յանկիների հանդեպ, այսինքն՝ փաստացի աշխատել է ջիհադականների ազդեցության աճի վրա։

Ինչո՞ւ Ջո Բայդենը որոշեց Ադրբեջանին ռազմական օգնություն ցուցաբերել

Հաղթեցի՞ն թալիբներին։ Բայց նրանք ամերիկացիների հեռանալուց հետո մոտ ժամանակներս իշխանության կգան Քաբուլում  կա՛մ խաղաղ ճանապարհով, որպես կոալիցիոն կառավարության մաս, կա՛մ ռազմական, այդ դեպքում արդեն՝ միանձնյա։

Ամերիկացիներն ուզում էին Աֆղանստանից ճնշում գործադրել Ռուսաստանի և Չինաստանի (ինչպես նաև Իրանի) վրա, պլացդարմ կառուցել Եվրասիայի առանցքային տարածաշրջանում մշտական ներկայության համա՞ր։ Ուզում էին, բայց դրա համար պետք էր Աֆղանստանին իրապես ենթարկել ու վերահսկողության տակ վերցնել։ Նման բան չեղավ։ Ամերիկացիները ստիպված կլինեն ոչ միայն հեռանալ, վատագույն դեպքում նրանք ստիպված կլինեն իրենց հետ տանել տասնյակ հազարավոր աֆղանցիների, որոնք աշխատում էին նրանց համար։ Այն նույն կոլաբորացիոնիստներին՝ օկուպանտների աջակիցներին, չէ՞ որ նրանց հենց այդպես են վերաբերվում ոչ միայն թալիբները։ Այսինքն՝ Աֆղանստանում ԱՄՆ-ի դիրքերը ոչ թե պարզապես խարխլվելու, այլև ոչնչացվելու են։

Բայց չէ որ ԱՄՆ-ն դուրս գալուց հետո ուզում է ամրապնդվել հարևան երկրներում։ Ահա և The Wall Street Journal-ը մայիսի 8-ին հաղորդել է, որ Վաշինգտոնը «փնտրում է տարածաշրջանային պլացդարմներ՝ Աֆղանստանից զորքերի դուրսբերումից հետո զորքեր տեղակայելու ու թալիբների նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու համար»: Դիտարկվող տարբերակների թվում են ինչպես հարևան, այնպես էլ ավելի հեռավոր երկրներ, օրինակ՝ ԱՄԷ-ն, դիտարկվում են Պարսից ծոցում ռազմածովային ուժերի նավերի տեղակայման հնարավորությունները:

Բայդենն արդեն խոստացել է, որ եթե «Ալ-Քաիդան» կամ «Իսլամական պետությունը»* Աֆղանստանում սպառնալիք ներկայացնեն Ամերիկայի կամ դրա շահերի համար, ապա Նահանգները ավիահարվածներ կհասցնեն: Բայց ամերիկացիներն ուզում են արագ արձագանքման հնարավորություն ունենալ, չէ որ սեպտեմբերի 11-ից հետո (իսկ խոսում են նույնիսկ հուլիսի կեսերի մասին) Աֆղանստանում չի մնա ո՛չ ամերիկյան, ո՛չ էլ ընդհանրապես որևէ օտար զորք, և ինչ անել ամերիկյան դեսպանատան (որտեղ ուզում են մինչև 1000 մարդ թողնել) վրա հարձակման դեպքում։ Օգնություն ուղարկել Պակիստանի՞ց: Հեռու է, ու դրա հետ հարաբերությունները գնալով վատանում են, ուստի «ռազմաբազաների ստեղծման համար ամենանախընտրելի տարբերակը կլիներ Ուզբեկստանն ու Տաջիկստանը, որոնք անմիջական սահման ունեն Աֆղանստանի հետ, ու անհրաժեշտության դեպքում կապահովեին զորքերի արագ տեղաշարժը»:

Սակայն The Wall Street Journal-ը նշում է, որ Ռուսաստանն ու Չինաստանը կարող են խանգարել ամերիկյան ծրագրերի իրականացմանը։ Իհարկե, այդպես էլ կա. ոչ ոք ամերիկացիներին թույլ չի տա ամրապնդվել Կենտրոնական Ասիայում։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ից հետո Ռուսաստանը թույլ տվեց Նահանգներին բազաներ ստեղծել Ղրղզստանում և Ուզբեկստանում, բայց այդ ժամանակ Ռուսաստանը թույլ էր, և ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները ակտիվ առճակատման մեջ չէին։ Այժմ Միջին Ասիայում ամերիկացիների ոչ մի, նույնիսկ ժամանակավոր ամրագրման մասին խոսք լինել չի կարող. Աֆղանստանի 20-ամյա օկուպացիայից հետո նրանք ստիպված կլինեն ամբողջովին հեռանալ տարածաշրջանից, որի անվտանգության համար պատասխանատու կլինի Ռուսաստանի ու Չինաստանի կողմից ստեղծված Շանհայի համագործակցության կազմակերպությունը։  ՇՀԿ-ի մեջ մտնում են ոչ միայն Կենտրոնական Ասիայի բոլոր հանրապետությունները, այլև Հնդկաստանն ու Պակիստանը, իսկ շուտով լիարժեք մասնակցի կարգավիճակ կստանա նաև Իրանը:

Պակիստանը կարող է միջուկային տեխնոլոգիաներ տրամադրել Թուրքիային․ հնդկական ԶԼՄ-ներ

Այսինքն՝ Աֆղանստանն ամբողջովին շրջապատված կլինի ՇՀԿ անդամ երկրներով, այն դեպքում, երբ այն միայն դիտորդի կարգավիճակ ունի։ Քաբուլը ՇՀԿ չի մտել միանգամայն օբյեկտիվ ցուցանիշներով. օկուպացված և լիարժեք ինքնիշխանությունից զուրկ երկիրը դաշինքի անդամ չի կարող լինել։ ՇՀԿ-ի նպատակը Ասիայում խաղաղության պահպանումն է, առաջին հերթին խոսքը Կենտրոնական Ասիայի մասին է։ ՇՀԿ-ն առայժմ իր խաղաղապահները չունի, ու Աֆղանստան զորք մտցնելու կարիք էլ չկա՝ մի օկուպանտներին մյուսով փոխարինելով։

Աֆղանցիներն արդեն ավելի քան քառասուն տարի կռվում են միմյանց դեմ, իսկ 28 տարի՝ նաև օտարերկրյա զորքերի դեմ։ Պետք է քաղաքական պայմաններ ապահովել ներաֆղանական լիարժեք երկխոսության և եթե ոչ հաշտեցման, ապա գոնե տարբեր ժողովուրդների, քաղաքական, կրոնական, ցեղային և կլանային կառույցների թեկուզ զինված, բայց խաղաղ գոյակցության համար։ Առանց արտաքին, առավել ևս՝ ատլանտյան միջամտության, բայց բոլոր հարևանների ու մերձավոր երկրների՝ Ռուսաստանի, Չինաստանի, Պակիստանի, Իրանի ու Հնդկաստանի ակտիվ մասնակցությամբ (և ազդեցությամբ):

Թեև ԱՄՆ-ն նույնպես կարող է և պետք է մասնակցի աֆղանցիների հաշտեցմանը, բայց ահա Աֆղանստանում նրանց կողմնակիցների նկատմամբ վերաբերմունքը զորքերի դուրսբերումից հետո կարող է խոչընդոտել ցանկացած երկխոսության։ Ինչևէ, ամերիկացիների հեռանալուց հետո Աֆղանստանի համար պատասխանատվության հիմնական բեռը կդրվի ՇՀԿ-ի և հատկապես դրա երեք մասնակիցների՝ Ռուսաստանի, Չինաստանի և Պակիստանի վրա։ Դա և՛ նրանց, և՛ Աֆղանստանի ժողովրդի շահերից է բխում։ Աֆղանստանում ներքին բարդագույն հակասությունները առիթ չեն դրա վրա խաչ քաշելու կամ դրանից ռազմական պատով առանձնանալու համար։ Երկրորդը պարզապես անհնար է, իսկ առաջինը չի համապատասխանում Քաբուլի հարևանների և Ասիայի մեծ տերությունների, այդ թվում՝ Ռուսաստանի շահերին։

ՇՀԿ-ի նվազագույն խնդիրը այն է, որ թույլ չտա աֆղանական հիմնախնդրին դուրս գալ երկրի սահմաններից ու հասնել այն մակարդակին, երբ ՀԱՊԿ-ը ստիպված կլինի զբաղվել դրանով։ Իսկ առավելագույն խնդիրն է աֆղանական բոլոր կողմերին դրդել իրական հաշտեցման և նոր դաշնային Աֆղանստանի կառուցման։ Քաջարի ու այդքան վիշտ տեսած ժողովուրդը պետք է վերջապես ապրի հանգիստ, ինքնուրույն ու խաղաղ կյանքով իր լեռնային երկրում։ Իհարկե, ոչ Շվեյցարիայի պես։

Թուրքերը պահանջում են դուրս բերել ամերիկյան ռազմակայանները. հանրահավաք «Ինջիրլիքում»

Աֆղանստանը Շվեյցարիա չի դառնա. երկրում արևմտյան չափանիշներ հաստատելու փորձերը միայն վնասել են նրան, բայց այն լիարժեք իրավունք ունի Կենտրոնական Ասիայի համար լարվածության օջախից վերածվելու իր բոլոր ընկերների համար խաղաղ հարևանի: Պետք է միայն օգնել աֆղանցիներին վերադառնալ ինքնուրույն խաղաղ կյանքին՝ իրենց համար, այլ ոչ թե հանուն աշխարհաքաղաքական շահերի և օտար ստրատեգների փորձարկումների։

* Ռուսաստանում արգելված ահաբեկչական կազմակերպություն

0
թեգերը:
Չինաստան, Ռուսաստան, Աֆղանստան, ԱՄՆ
Ըստ թեմայի
Ամերիկացիները պատրաստվում են ակտիվանալ Արկտիկայում
Ինչու է ԱՄՆ–ը տանուլ տալիս բոլոր պատերազմները
Ռուսաստանը ռազմական ծախսերի գծով առաջին հնգյակում է. միտումները` աշխարհում և ԱՊՀ–ում