Սարգիս Հարությունյանն ու Սարգիս Ստեփանյանը

«Ողջ եմ, ուրեմն հաղթել եմ». 3 վերջույթը կորցրած փոխգնդապետը մարզում է զինհաշմանդամներին

1135
(Թարմացված է 12:15 21.03.2021)
Արցախյան այս պատերազմում հազարավոր երիտասարդներ հաշմանդամություն ձեռքբերեցին։ Նրանցից մի քանիսը վերականգնմանը զուգահեռ արդեն մարզվում և ուժեղանում են մարմնով ու հոգով։ Այդ հարցում նրանց օգնում է տարիներ առաջ նույն ճանապարհով անցած փոխգնդապետ Ստեփանյանը։

Ոգով ուժեղները չեն պարտվում

Մոտ 7 տարի առաջ Սարգիս Ստեփանյանը Հատուկ նշանակության ջոկատում էր ծառայում։ Ականապատ դաշտից վիրավոր զինվորին դուրս բերելիս ականներից մեկը պայթեց, Սարգիսը հրաշքով փրկվեց, բայց կորցրեց երկու ոտքն ու ձեռքը։ Չնայած ծանր վնասվածքներին՝ կարճ ժամանակ անց Սարգիսը, բառիս բուն իմաստով, ոտքի վրա ամուր կանգնեց։

Подполковник Саркис Степанян в спортзале Легенды Федерации спорта инвалидов РА
© Sputnik / Aram Nersesyan
Սարգիս Ստեփանյանը

Զինվորական ծառայությունը ոչ միայն չդադարեցրեց, այլև սկսեց ավելի ակտիվ սպորտով զբաղվել, դարձավ հաշմանդամություն ունեցողների բազկամարտի Եվրոպայի ու աշխարհի բազմակի չեմպիոն, բազմաթիվ ռեկորդներ սահմանեց, ապա հիմնեց ՀՀ հաշմանդամային սպորտի ֆեդերացիան և ստեղծեց հատուկ հարմարեցված մարզասրահ։ «Լեգենդներ» մարզասրահում փոխգնդապետ Սարգիս Ստեփանյանի օրինակով ոգևորվում ու ուժեղանում են արդեն նաև այն տղաները, որոնք ընդամենն ամիսներ առաջ Արցախում հաղթեցին մահին։

«Ողջ եմ, ուրեմն հաղթել եմ»․ Արարատ Թորոսյան` 20 տարեկան

1 տարի 10 ամիսն արդեն հետևում էին... Մարտունիում ժամկետային զինծառայությունն անցնող Արարատին ընդամենը 110 օր էր բաժանում Թալինի Արտենի գյուղում գտնվող իր տնից ու ընտանիքից։ Բայց...

Участник последней карабахской войны Арарат Торосян под руководством подполковника Саркиса Степаняна восстанавливает силы в спортзале Легенды Федерации спорта инвалидов РА
© Sputnik / Aram Nersesyan
Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում

«Առավոտյան 7։30-ի սահմաններում սկսվեց մեր զորամասի ռմբակոծությունը։ Իրականում, պատերազմի մասին ինչ-որ չափով տեղեկացված էինք, բայց մենք այլ օր էինք սպասում, 3 օր շուտ սկսվեց...»։

Թշնամու ծանր ռմբակոծությունը ՀՕՊ-ը հենց առաջին ժամերին շարքից հանեց։ Արարատը հիշում է՝ դրանից հետո սկսեցին բարձրանալ դեպի դիրքեր։ Մոտ 15 կմ ճանապարհը ստիպված են եղել ոտքով անցնել․մեքենաներով վտանգավոր էր, դրանք շատ արագ թշնամու թիրախում էին հայտնվում։ Արարատի պատերազմն ընդամենը 4 օր տևեց։ Հոկտեմբերի 1-ի երեկոյան ծանր վիրավորվեց ԱԹՍ-ի հարվածից, երբ փորձում էր փրկել մարտական ընկերոջը։

«Մի տղա կար, փորձում էր գռանատամյոտով խփել բեսպիլոտնիկը։ Հասկացա, որ չի տեսել մեր կողմը եկող սնարյադը։ Վազեցի, իրեն շպրտեցի, մի 3-4 մետր էլ վազեցի, դիմացս էլ 3 տղաներ էին, կարծես իրար խանգարեցինք, սնարյադն ընկավ մեր 5-ի մեջտեղը։ Մեկը մի 50 օրվա ծառայող էր, տեղում զոհվեց, մի տղայի ու իմ ոտքերը կտրվեցին, տղաներից մեկն էլ ճանապարհին մահացավ ներքին արյունահոսությունից, հինգերորդ տղայի ոտքերն էլ ասկոլկաներն էին ծակել»։

Ստեփանակերտի հիվանդանոցում Արարատը կլինիկական մահ է ունենում, իր խոսքով, անզգայացումից չի արթնանում։ Բժիշկներն աշխատում էին աննկարագրելի ծանրաբեռնված, վիրավորներին մեկը մյուսի հետևից էին բերում։ Կարծում են՝ Արարատը մահացած է։

«Նկուղային ինչ-որ տեղում զարթնեցի, լրիվ դիակներ էին։ Բժիշկը մտավ ներս, տեսավ ինձ ու վախեցավ։ Հետո ինձ տեղափոխեցին Գորիս։ Շատ արյուն էի կորցրել։ Հույսս մի պահ կորցրել էի․թուղթ ու գրիչ ուզեցի, մամայիս, եղբորս մի քանի խոսք գրեցի։ Բայց վիճակս կայունացրին ու ուղղաթիռով տեղափոխեցին Երևան»։

Մինչ այս պատմությունից արցունքներս հազիվ եմ զսպում, Արարատը լայն ժպտում է, հետո՝ ասում։

«Ողջ եմ, ուրեմն ամեն ինչ լավ է, պետք է ուրախ լինեմ»։

Участник последней карабахской войны Арарат Торосян под руководством подполковника Саркиса Степаняна восстанавливает силы в спортзале Легенды Федерации спорта инвалидов РА
© Sputnik / Aram Nersesyan
Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում

Հիմա աշխատում է ֆիզիկապես ուժեղանալու համար, ուզում է նախկին կազմվածքին վերադառնալ․մարզիկ է եղել, մարտարվեստով է զբաղվել, վազքի չեմպիոն դարձել։ Պետք է ավելի մկանուտ դառնա՝ պրոթեզներն օգտագործելու, հավասարակշռությունը պահելու համար։ Մարզասրահում ոչ միայն մարմնով է ուժեղանում, այլև լավ ժամանակ է անցկացնում․այստեղ մարդիկ են, ովքեր իրեն են հասկանում, ում ինքն է նրանց հասկանում։

«Գիտեի՝ փրկություն չկա, միայն մեռնել»․ Սարգիս Հարությունյան` 20 տարեկան

Սարգիսն Արցախից է... Հայրն առաջին Արցախյան պատերազմի մասնակից է, 4 եղբայրներից մեկն՝ Ապրիլյանի, վերջին պատերազմի մասնակիցներն էլ Սարգիսն ու մյուս 2 եղբայրները դարձան։ Երբ պատերազմը սկսվեց, նա Մարտակերտում էր։ Զորամասը  ռմբակոծության էր ենթարկվում, միայն 2-3 ժամ անց կարողացան դուրս գալ ու բարձրանալ դիրքեր։ Մինչև հոկտեմբերի 22-ն անցկացրեց Մարտակերտի դիրքերում, հետո տեղափոխեցին Մարտունի։

Участник последней карабахской войны Саркис Арутюнян восстанавливает силы в спортзале Легенды Федерации спорта инвалидов РА
© Sputnik / Aram Nersesyan
Սարգիս Հարությունյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում

«Մարտունի որ գնացի, գիտեի՝ փրկում չկա, էնտեղ միայն մեռնելն է, ուրիշ ձև չկա, զարմանում եմ, թե ոնց եմ հասել հիվանդանոց։ Էնտեղ ամեն ինչ գցում էին՝ ֆոսֆոր, ավիառումբ, կասետ, բեսպիլոտնիկ...։ Լավ բոյ էր գնում ամբողջ գիշեր, 20 ժամ արթուն էինք, 3-4 ժամ էինք քնում»։

Սարգիսի խոսքով՝ Մարտակերտից Մարտունի տեղափոխվեցին 230-ից ավելի տղաներով, 110-ից ավելին կա՛մ զոհվեցին, կա՛մ անհետ կորած են։ Դա իրական դժոխք էր, որում մի քանի անգամ հրաշքով է փրկվել։

Մարիամն աշխարհին չի լսում, բայց հավատում է՝ աշխարհը մի օր իր մասին լսելու է

Հոկտեմբերի 28-ին Սարգսի կռիվն ավարտվեց․երեկոյան ժամին ականանետի արձակած արկն ընկավ նրա ոտքերին։

«Սկզբից չհասկացա, որ ոտքերս կտրված են, հողի տակ էի մնացել... Մինչև հիվանդանոց գիտակցությունս տեղն է եղել, ամեն ինչ հիշում եմ։ Ահավոր էին խփում, սկոռին չէր կարողանում մոտենալ»։

Սարգսին տեղափոխում են Մարտունու հոսպիտալ, այնտեղից էլ՝ Ստեփանակերտ։ Նույն օրը չի հաջողվում նրան Երևան հասցնել․հիշում է՝ հիվանդանոցն այնպես էին ռմբակոծում, որ տեղափոխելն անհնար էր։

Սարգիսն արդեն պրոթեզավորվել է, վերականգնման, բուժման կուրսերն ավարտելուց հետո վերադառնալու է Ստեփանակերտ, իր տունն Արցախում է։ Իսկ քանի դեռ այստեղ է, ֆիզիկականն է նաև ամրացնում մարզասրահում։

«Ոչ միայն ֆիզիկական, մեծ օգուտ է տալիս, մեկ գալս եմ իմանում, մեկ՝ գնալս, լավ տղերքի հետ եմ ծանոթանում»,- հայացքը շուրջ պտտելով՝ ասում է Սարգիսը։

Участник последней карабахской войны Саркис Арутюнян восстанавливает силы в спортзале Легенды Федерации спорта инвалидов РА
© Sputnik / Aram Nersesyan
Սարգիս Հարությունյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում

Օրեր առաջ նշանվել է սիրած աղջկա՝ Տաթևի հետ, առջևում ամուսնությունն է։ Մահին հաղթել է, ուրեմն կյանքը շարունակվում է։

«Տանկերով վրաս էին գալիս»․ Արթուր Հովհաննիսյան` 20 տարեկան

Երևանցի Արթուրը ժամկետային զինծառայող էր պատերազմի ամենաթեժ ու արյունոտ հատվածներից մեկում՝ Ջրականում (Ջաբրայիլ)։ Գումարտակի բուժակն ընդամենը 112 օրից զորացրվելու էր, բայց «ուվալնյատի» օրն ավելի շուտ ու ոչ նախատեսվածի պես եկավ...

Ջաբրայիլի դժոխքի մասին Արթուրի աչքերն են պատմում, դրանցում ամեն ինչ կա՝ արյուն, ցավ ու մահ...

Участник последней карабахской войны Артур Ованнисян восстанавливает силы в спортзале Легенды Федерации спорта инвалидов РА
© Sputnik / Aram Nersesyan
Արթուր Հովհաննիսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում

«Ամեն գիշեր, երբ պառկում եմ քնելու, հիշում եմ... Աչքիս առաջ ընկեր եմ կորցրել։ Ես էի, Հայկն ու Յուրան... Յուրան զոհվեց, ես ու Հայկը վիրավորվեցինք»։

Հիշում է, թե ինչպես ադրբեջանցիները տանկերով սկսեցին առաջ գալ։

«Տանկով ուզում էր վրաս բարձրանալ... Ես տեսա էդ ադրբեջանցու դեմքը, որ ինձ ու Հայկին նկատեց ու տանկը մեր կողմ թեքեց»։

Վիրավորվելուց հետո Արթուրն ու ընկերը՝ Հայկը, երկար ժամանակ միայնակ էին, չէին կարողանում կապ հաստատել, օգնություն կանչել։ Շտապօգնության մեքենան այրվել էր, բժշկական անձնակազմն էլ՝ հետը, այնպես որ ցավը պետք էր տղամարդավարի տանել, ուժերը հավաքել՝ ողջ մնալու համար։

«Ոտքս վրաս էր, բայց տրաքած էր։ Հայկի էլ մի ձեռքի ցուցամատն էր կտրված, երկու ձեռքերն էլ բեկորներից վնասված էին, մենք մեզ վիրակապել էինք, խոսում էինք իրար հետ»։

Տղաները փրկվում են, արդեն հիվանդանոցում Արթուրի ձախ ոտքն ամպուտացնում են։

Փրկված ընկերոջ՝ Հայկի հետ հաճախ են հանդիպում, պատերազմի մասին փորձում են չխոսել, թեպետ մոռանալ էլ չեն կարողանում։

«Անհետ կորած ընկերներ ունեմ, կան զոհվածներ, մեր գումարտակից գերիներ էլ ունենք։ Եռաբլուր ես մտնում, լրիվ Ջաբրայիլն է... Ամեն օր, երբ պրոթեզը հանում, հագնում եմ, չեմ կարող պատերազմի մասին չհիշել»,- նշում է Արթուրը։

Участник последней карабахской войны Арарат Торосян восстанавливает силы в спортзале Легенды Федерации спорта инвалидов РА
© Sputnik / Aram Nersesyan
Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում

Մինչև ծառայության մեկնելը սովորում էր որպես սանիտարական փորձագետ, պատերազմից հետո ամեն ինչ փոխվել է։ Այս ամառ դիմելու է ԵՊԲՀ, ցանկանում է դառնալ վիրաբույժ կամ ատամնաբույժ։ Հիմա անգլերեն է սովորում, շուտով ծրագրավորման դասընթացները կսկսվեն, հաճախում է մարզասրահ, ուժեղանում, ապրում հագեցած կյանքով ու այս օրով։

Հ․Գ․ Արցախյան վերջին պատերազմի շատ զինհաշմանդամներ են մարզվում են այստեղ։ Տղաներն ուժեղանում են մարմնով, ամրանում՝ հոգով։

«Ռումբն ընկավ, թևերս հետ թռան...». Վարոյի տեսած իրական պատերազմն ու թևավոր երջանկությունը

«Ես փորձում եմ  իմ տեսածով, իմ ապրածով օգնել իրենց հաղթահարել կատարվածը․մարդիկ կան՝ չգիտեն, թե պրոթեզն ինչ է, կարծում են՝ լավ պրոթեզ ունեցան, հաջորդ օրվանից սկսելու են վազել։ Ես իրենց բացատրում եմ, որ փուլ առ փուլ դեռ  դժվարություններ պետք է գան, այստեղ չպիտի կոտրվես... Իրենց պատրաստում ենք, գիտակցում են իրավիճակն ու փորձում են ունեցածը պահպանել, ավելի ուժեղացնել ու հենվել դրա վրա»,- ասում է 38-ամյա փոխգնդապետ Սարգիս Ստեփանյանը։ Պատերազմի օրերին ու դրանից հետո էլ Սարգիսն այցելում էր հիվանդանոցներ, հանդիպում տղաների հետ, ոգևորում, իր օրինակով ցույց տալիս, որ ցանկացած իրավիճակ կարող է մի նոր բանի սկիզբ դառնալ։

  • Սարգիս Հարությունյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    Սարգիս Հարությունյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Արարատ Թորոսյանը և Սարգիս Ստեփանյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    Արարատ Թորոսյանը և Սարգիս Ստեփանյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  •  «Լեգենդներ» մարզասրահը
    «Լեգենդներ» մարզասրահը
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Արթուր Հովհաննիսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    Արթուր Հովհաննիսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    Արարատ Թորոսյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում
    © Sputnik / Aram Nersesyan
1 / 8
© Sputnik / Aram Nersesyan
Սարգիս Հարությունյանը` «Լեգենդներ» մարզասրահում

Ի դեպ, 3 վերջույթները կորցրած բարձրաստիճան զինվորականն այս պատերազմում էլ առաջնագծում էր՝ ամենաթեժ կետերում, վիրավորների էր տեղափոխում և ոչ միայն, անգամ Քարինտակի մոտ «Սմերչի» հարվածից հերթական վիրավորումը ստացավ։ Ոգով ուժեղներն անհաղթելի են...

1135
թեգերը:
Սարգիս Ստեփանյան, հաշմանդամ, զինծառայող, Զինվոր, Արցախյան պատերազմ
Ըստ թեմայի
«Քո վերջն էլ է այսպես լինելու»․ հայամետ լեհ իրավաբանն Ադրբեջանից սպառնալիքներ է ստանում
«Թուրքերը վերջանան, պապան տուն կգա...». Տիգրանի 5-ամյա դուստրը սպասում է նրա վերադարձին...
Տաք ոտքերով, սառը գլխով․ ինչպես մայրական օրհնանքները գուլպայի միջոցով սահման հասան
Խաչատուր Սուքիասյան. արխիվային լուսանկար

Ինչու են օլիգարխներն էլի ուզում ԱԺ մտնել, կամ հարուստներ և հայտնիներ ԱՄՆ-ի սենատում էլ կան

279
(Թարմացված է 10:19 15.05.2021)
Դատելով ԶԼՄ-ների հրապարակումներից՝ ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը մտադիր է իր նախընտրական ցուցակում հայտնի գործարարների ընդգրկել: Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը վերլուծում է՝ ինչի է գործարարին պատգամավորի մանդատ պետք, արդյոք նրանք կարող են երկրին օգուտ տալ։

Հանուն ինչի՞ են միլիոնատերերը խորհրդարան մտնում։ Հարցվածների վարկածները մի քանիսն են՝ երաշխավորել դրամապանակում ունեցածի ապահովությունը, օգտագործել քաղաքական լծակները՝ դրամապանակում եղածը մեծացնելու համար, օգտագործել պատգամավորական անձեռնմխելիությունը հնարավոր քրեական հետապնդումների դեպքում, բավարարել անձնական հավակնությունները:

Խնդրում եմ ուշադրություն դարձնել՝ ոչ ոք չասաց, թե  հարուստները խորհրդարան են մտնում, որպեսզի զբաղվեն օրենսդրական գործունեությամբ, ներկայացնեն իրենց ընտրողների ու ընդհանրապես հասարակության շահերը։

Նույն մարդկանց հարցրի՝ իսկ իշխանությանը ինչի՞ն է պետք միլիոնատերերի ներկայությունը խորհրդարանում։ Պատասխանողներն ինձ ուղղեցին՝ ոչ միայն միլիոնատերերի, այլև հայտնի մարդկանց (երգիչներ, արտիստներ, մարզիկներ)։

Օլիգարխների դեպքում կարևոր է ֆինանսական ռեսուրսը։ Իսկ դերասանները, մարզիկները, երգիչներն իրենց թիկունքում հարյուր հազարավոր երկրպագուներ ունեն, այդ ձայները պետք են այն կուսակցությանը, որի ցուցակում հայտնվել է շատերի կուռքը։

Վերջին լուրերից․«ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը մտադիր է որոշ գործարարների ընդգրկել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ցուցակի առաջին քսանյակում։

Միանգամից մտքովս անցնում են Խաչատուր Սուքիասյանի և Սամվել Ալեքսանյանի անունները․նրանց դասում են Փաշինյանի ընտանիքի մտերիմների շարքում։

Երկուսն էլ արդեն ԱԺ-ում եղել են, բայց դժվար է ասել, թե աչքի են ընկել նախաձեռնություններով և արդյունավետ աշխատանքով։

Երկրորդ անգամ նույն գետը մտնելով (եթե ԶԼՄ-ները չեն սխալվում)՝ «հայկական Ֆորբսի» ցուցակի մարդիկ, իհարկե, կարող են իրենց որպես խորհրդարանականներ ավելի համոզիչ, վառ դրսևորել։ Բայց կա մի «բայց». իրեն բիզնեսին նվիրած մարդը հազիվ թե կարողանա նույն հաջողությամբ իրեն նվիրել պատգամավորական աշխատանքին։ Իսկ գումար վաստակելն այդ կարգի գործարարների համար ամեն դեպքում ավելի կարևոր է, քան օրենքներ կազմելը։ Դա հավասարապես վերաբերում է ոչ պրոֆեսիոնալ քաղաքական գործիչների գործունեության այլ ոլորտներին։

Ինչպես էր տիկին Գոհարը բերք աճեցրել նախարարության տանիքին

Օրինակ՝ գեներալներ Մանվել Գրիգորյանն ու Սեյրան Սարոյանը իրենց լավ էին դրսևորում մարտի դաշտում, բայց ոչ ԱԺ պատգամավորի դերում։ Մի դեպքում զբաղվում էին իրենց գործով, մյուս դեպքում՝ պատվավոր «պարտականություն» էին կատարում։

Սա խորհրդային տարիներից պահպանված ավանդույթ է. ականավոր մարզիկ Յուրի Վարդանյանին ժամանակին ընտրել են Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, այնուհետև նշանակել սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար, որից հետո որպես դեսպան Վրաստան էին ուղարկել: Եվրոպայի հնգակի, աշխարհի յոթնակի չեմպիոն, աշխարհի 43-ակի ռեկորդակիրը քաղաքականության մեջ ոչ մի «քաշ» չբարձրացրեց, բայց մարդկանց հիշողության մեջ մնաց որպես ականավոր մարզիկ։ Մի՞թե դա քիչ է։

Իսկ ահա Դոնալդ Թրամփը՝ հաջողակ գործարար, մագնատ, միլիարդատեր։ Ուզեց նախագահ դառնալ, դարձավ։ Քարոզարշավի համար իր փողերը բավական էին, գերտերության կառավարման հմտությունների և միջազգային գործերում հաջողությունների մասին կլռենք։ Հեռացավ՝ երկիրը հասցնելով այն վիճակին, որ մոլեգնող ամբոխը փորձեց գրավել Կապիտոլիումի շենքը։ Այդ երկրում նման բան նրան դեռ չէր եղել։

Ասում են, եթե մարդը բիզնեսի մեջ ակնառու հաջողությունների է հասնում, ուրեմն խելացի է, փորձառու, խորաթափանց։ Պարզվեց`եթե մարդ մի գործում խելացի, փորձառու և խորաթափանց է, պարտադիր չէ, որ նա նույն հատկությունները դրսևորի  նաև պետական գործերում։

Մյուս կողմից՝ ԱՄՆ Կոնգրեսի, Սենատի և Ներկայացուցիչների պալատի ընդհանուր թվով 268 անդամ ավելի քան մեկ միլիոն դոլարի ակտիվներ ունեն։ Յուրաքանչյուր երկիր իր ավանդույթներ ունի:

«Մեր քաղաքացիների՝ Վաշինգտոնում իրենց շահերի պաշտպանությունն ունևոր մարդկանց վստահելու հակվածությունն անփոփոխ է։ Ֆինանսական բարեկեցությունը նաև անհրաժեշտ պայման է նախընտրական քարոզարշավներ վարելու համար»,-ասել է Պատասխանատու քաղաքականության կենտրոնի տնօրեն Շեյլա Կրումհոլցը «Ֆրանս Պրես» գործակալությանը:

Հարկ է նաև նշել, որ մի կողմից ամերիկացիների եկամուտների ընդհանուր աճի, մյուս կողմից գնաճային գործընթացների ֆոնին մեր օրերում միլիոն դոլարն այնքան էլ պատկառելի գումար չէ, որքան Մորգանի և Ռոքֆելերի ժամանակներում:

Մեզ մոտ լրիվ այլ է։ Հայաստանում պատգամավորի հաշվին մեկ միլիոն դոլարի առկայությունն անմիջապես լուրջ հարց է առաջացնում՝ որտեղի՞ց։ Եթե կուտակել է պատգամավոր դառնալուց առաջ, ապա հասկանալի է, իսկ եթե եկել է դատարկ գրպանով, ու կապիտալն աճում է, ապա հանուն ինչի՞ է եկել։

Պատերազմի բեկորները, կամ ինչպես փոխգնդապետ Ստեփանյանն օգնեց ճանաչել հայերին

Վերջին շրջանի քաղաքական իրադարձությունները բացահայտեցին ընտրողների վստահությունը վայելող մի քանի տասնյակ կայացած գործիչների՝ իրավաբանների, տնտեսագետների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, որոնց ներկայությունը Ազգային ժողովում ոչ միայն տեղին է, այլև անհրաժեշտ։ Եթե նրանք զբաղեցնեն իրենց տեղերը, «հանուն ինչի՞ են եկել» հարցը ինքնաբերաբար կվերանա։ Եկել են երկիրը ոտքի կանգնեցնելու, ժողովրդի բարեկեցությունը բարձրացնելու, արժանապատվության զգացումը վերադարձնելու և այնպես անելու, որ բոլորը ենթարկվեն երկրի օրենքներին։ Ու որ «որտեղի՞ց է նրանց բանկային հաշվին առկա գումարը»  հարցը չառաջանա։ Եվ ահա այդ դեպքում ազնվորեն վաստակած գումարն ու իշխանության գալը հակոտնյա չեն լինի։

279
թեգերը:
Ազգային ժողովի ընտրություններ, Նիկոլ Փաշինյան, Պատգամավոր, ԱՄՆ, օլիգարխ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Իշխանափոխության փորձ Խորհրդային Հայաստանում. հեղաշրջումը կարո՞ղ է վերացնել կոռուպցիան
«Միայնության նախարարություն», կամ ծնողներն այնքան մոտ թիրախ են, որ վրիպելն անհնար է
Տիկին Քուքին ու «Գրին քարտը». ո՞ւր պիտի գնան հայերը, որ լավ ապրեն
Իսրայելի վարչապետը որդու հետ

Եթե չդադարեք աջակցել, կճանաչենք Ցեղասպանությունը. Իսրայելը գտել է Էրդողանի թույլ տեղը

1066
Թել Ավիվը կրկին փորձում է Հայոց ցեղասպանության թեման օգտագործել որպես Թուրքիայի կառավարության վրա քաղաքական ճնշման գործիք։ Թուրքիան պաղեստինցիների հետ առճակատման հարցում հակադրվում է Իսրայելին։

Այս անգամ հայկական խաղաքարտը որոշել են շահարկել վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի որդու` Յաիրի ձեռքով։ Նրան հանձնարարել են ակնարկել այն, ինչը վարչակազմի պաշտոնական ներկայացուցիչներն իրենց թույլ չեն տալիս։

Իսրայելի և Թուրքիայի միջև հերթական սրված առճակատման պատճառը Երուսաղեմում տեղի ունեցած բախումներն են և դրանց հաջորդած հրթիռակոծությունները։ Անկարան, ինչպես միշտ, սատարել է պաղեստինցիներին` իսրայելցիների գլխին թափելով հնարավոր բոլոր կշտամբանքները։

Թուրք–իսրայելական դիմակայությունը դեռ շարունակվում է փոխադարձ վիրավորանքների մակարդակով։ Հարցը չի սահմանափակվել միայն արտգործնախարարությունների հայտարարություններով, ներգրավվել են նաև ոչ ավանդական նյուսմեյքերները։

Երեկ խոսեց Իսրայելի վարչապետի ավագ որդին` 30-ամյա Յաիր Նեթանյահուն։ Բանավեճի մեջ մտնելով Twitter–ի թուրք օգտատերերի հետ` նա հասկացրեց, որ Անկարայի դեմ պայքարի մեթոդների զինանոցում կա նաև Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը։

«Դուք Անատոլիայում չեք ծնվել։ Դուք եկել եք Կենտրոնական Ասիայից և ցեղասպանություն իրականացրել տեղի քրիստոնյա բնակչության նկատմամբ։ Ստամբուլն իրականում Կոստանդնուպոլիսն է, և դուք այն ապօրինաբար եք օկուպացրել։ Դուք եք կազմակերպել Հայոց ցեղասպանությունը։ Ձեր երկիրը ղեկավարում է մի բռնապետ, որը կրկին ուզում է օկուպացնել և հալածել արաբական աշխարհը, ինչպես Օսմանյան կայսրության տարիներին», – հայտարարեց Յաիրը` դիմելով թուրքերին։

Ի՞նչ է նշանակում Իսրայելի ղեկավարի որդու ասածը։ Արդյոք պե՞տք է նրա գնահատականները ընկալել որպես մասնավոր անձի կարծիք, թե՞ դա այնուամենայնիվ որոշակի ազդանշան է, որը վկայում է Թուրքիայի դեմ Իսրայելի պայքարի մեթոդաբանության հնարավոր վերանայման մասին։

Յաիր Նեթանյահուն իր հոր ղեկավարած վարչակազմում որևէ պաշտոն չունի, բայց Իսրայելի քաղաքական դաշտում նա ամենևին էլ վերջին խաղացողը չէ։ Պետության ղեկավարը որդու շուրթերով շատ հաճախ է այնպիսի ուղերձներ հնչեցնում, որոնք ցանկանում է հասցնել այս կամ այն գործիչներին կամ երկրներին։ Կրտսեր Նեթանյահուի թվիթերյան շեշտադրումները սովորաբար ամենևին էլ պատահական չեն լինում և քողարկված ուղերձներ են պարունակում։ Նման միջնորդավորված ազդանշանների առավելությունն այն է, որ միշտ կարելի է հայտարարել, թե ղեկավարի ընտանիքի անդամի գնահատականը կառավարության պաշտոնական տեսակետը չէ։ Վարչապետի վարչակազմն արդեն բազմաթիվ անգամ է դիմել նման հնարքի։

Դա հաշվի առնելով` տեղին է ենթադրել, որ Յաիր Նեթանյահուի միկրոբլոգի տեքստը գրել է իրականում ոչ թե անձամբ ինքը, այլ վարչապետի խորհրդականներից մեկը։ Ամեն դեպքում կարելի է չկասկածել, որ այդ նախաձեռնությունն առնվազն համաձայնեցված է քաղաքական բարձրագույն ղեկավարության հետ։ Հետևաբար Հայոց ցեղասպանության մասին հիշատակումը պետք է ընկալել որպես Իսրայելի ղեկավարի կողմից Էրդողանին հասցեագրված ազդանշան։

Նկատենք` կրտսեր Նեթանյահուն առաջին անգամ չէ, որ հիշում է Ցեղասպանության մասին։ 2018 թվականի մայիսին ի պատասխան Էրդողանի այն հայտարարություններին, որ Իսրայելը «ահաբեկչական պետություն է», Յաիրը Facebook–ում գրել էր. «Թուրքիա, դու ես պատասխանատու Հայոց ցեղասպանության և հույների ու քրդերի նկատմամբ իրագործած աներևակայելի վայրագությունների համար։ Թուրքեր, դուք եք ապօրինաբար գրավել քրիստոնյա ժողովուրդների հողերը Փոքր Ասիայում: Այնպես որ, ձայնդ կտրի՛ր...»։

Լիբանանահայի միակ «մեղքը». Բաքվում դատելու են նրան որպես վարձկան

Վարչապետի որդին նույն թեմային է վերադարձել 2019 թվականի մարտին։ Այն ժամանակ Յաիրը, արձագանքելով իր հոր հասցեին Էրդողանի վիրավորական արտահայտություններին, Twitter–ում գրել էր. «Ուզում եմ հիշեցնել Էրդողանին, որ Ստամբուլն իրականում Կոստանդնուպոլիս անվանումով քաղաքն է։ Նախքան թուրքական օկուպացիան այն ավելի քան հազար տարի քրիստոնեության կենտրոնն է եղել։ Ես նրան հիշեցնում եմ նաև թուրքերի կողմից հույների, ասորիների և հայերի նկատմամբ իրագործած ցեղասպանության մասին։ Նրանք Փոքր Ասիայում քրիստոնյաների էթնիկ զտումներ են իրականացրել...»։

Էրդողանը դրան բավական նյարդային էր արձագանքել։ Նա կրտսեր Նեթանյահուին անվանել էր «ծայրահեղ թուրքատյաց» և համեմատել նրան նորզելանդական սերիական մարդասպան Բրենթոն Տարանտի հետ, որը Քրայսչերչ քաղաքում 50 մուսուլման էր սպանել։

Միևնույն ժամանակ Թուրքիայի նախագահը պահանջել էր, որ Իսրայելի վարչապետը «քաշի իր որդու ականջները»` սպառնալով, որ հակառակ դեպքում անձամբ կանի դա։ «Եթե սահմանն անցնեք, մենք կդիմենք արդյունավետ դաստիարակչական մեթոդների և ձեզ արժանի դաս կտանք», – հայտարարել էր Էրդողանը։

Ավագ Նեթանյահուն նույնպես մի քանի անգամ իր հրապարակային ելույթներում հիշել է հայերի նկատմամբ երիտթուրքական ռեժիմի հրեշավոր հանցագործությունների մասին, սակայն, ի տարբերություն որդու, նա խուսափել է «ցեղասպանություն» բառից։ Վերջին անգամ Իսրայելի վարչապետը 1915 թվականի իրադարձությունները հիշատակել է 2019 թվականի սեպտեմբերին, անմիջապես այն բանից հետո, երբ Էրդողանը, ելույթ ունենալով ՄԱԿ–ի ԳԱ 74-րդ նստաշրջանում, պաղեստինցիների նկատմամբ Իսրայելի գործողությունները համեմատել էր հիտլերյան նացիստների մեթոդների հետ։

«Գազայի լողափերում խաղացող երեխաներին ռմբակոծելը նույնքան լուրջ հանցագործություն է մարդկության դեմ, ինչպես Հոլոքոստը», – հայտարարել էր այն ժամանակ Թուրքիայի նախագահը։ Ի պատասխան Բենիամին Նեթանյահուն նրան ուղղված կարճ տեսաուղերձ էր ձայնագրել և նշել, որ նա, ով քրդերի է սպանում և հերքում հայ ժողովրդի սարսափելի կոտորածը, Իսրայելին դաս տալու իրավունք չունի։

Իսրայելի առաջնորդները հայերի կոտորածի մասին հիշում են միայն այն ժամանակ, երբ Թուրքիային վախեցնելու կարիք են ունենում։ Իսկ անձամբ իրենք մինչ օրս որևէ գործուն քայլ չեն ձեռնարկել այդ հանցագործության ճանաչման և դատապարտման համար։ ՀՀ ԱԳՆ–ն մեկ անգամ արդեն արձագանքել է Երուսաղեմի ղեկավարների կողմից ցեղասպանության թեման որպես վախեցնելու գործիք օգտագործելու փորձերին։

907 անգամ չափիր, մեկ անգամ կտրիր. Բաքվին ցուցաբերվող ամերիկյան օգնության մութ կողմերը

Երկու տարի առաջ ՀՀ ԱԳՆ մամուլի քարտուղար Աննա Նաղդալյանը նշել էր. «Մեզ համար անընդունելի է Հայոց ցեղասպանության շահարկումը Իսրայելի և Թուրքիայի հարաբերությունների որոշակի լարվածության ֆոնին»։ Պաշտոնական ԱԳՆ–ն հասկացրել էր, որ Իսրայելի քաղաքական գործիչների շուրթերից հնչող մեղադրանքները ավելի տեղին կլինեին, եթե Իսրայելն անձամբ ճանաչեր և դատապարտեր երիտթուրքերի իրագործած ցեղասպանության փաստը։

Համաշխարհային մամուլը նույնպես բազմաթիվ անգամ անդրադարձել է Բենիամին Նեթանյահուի անհետևողականությանը։ 2019 թվականի սեպտեմբերին Russia Today ռուսական միջազգային հեռուստաալիքը «Անհարմար է. Նեթանյահուն կշտամբում է Էրդողանին Հայոց ցեղասպանությունը ժխտելու համար, որը Իսրայելը ևս չի ճանաչել» վերտառությամբ հոդված էր հրապարակել։

«Մեղադրանքն ավելի անկեղծ կլիներ, եթե Նեթանյահուն անցած տարի անձամբ չարգելափակեր Քնեսեթի` Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու փորձը», – ասվում է հոդվածում։

Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին բանաձևի տապալման հարցում Բենիամին Նեթանյահուի դերը իսկապես վճռական էր։ Հենց վարչապետի վարչակազմի ճնշման տակ խորհրդարանի քարտուղարությունը համաձայնեց չեղարկել Ցեղասպանության ճանաչման հարցով 2018 թվականի հունիսի 26-ին նախանշված քվեարկությունը։ Եթե քվեարկությունը կայանար, պատգամավոր Իցիկ Շմուլիի ներկայացրած բանաձևը անկասկած կընդունվեր, քանի որ նախօրեին դրան աջակցել էր ավելի քան 50 խորհրդարանական։

Հարց է ծագում` ինչպե՞ս կարելի է բնութագրել այն քաղաքական գործչին, որը մյուսներին մեղադրում է մի բանը մերժելու համար, ինչը ինքն անձամբ չի ճանաչում և թույլ չի տալիս, որ ճանաչեն։ Բոլորից լավ այդ հարցին պատասխանել է Հայոց ցեղասպանությունը դատապարտող օրինագծի հեղինակ Իցիկ Շմուլին։

«Քվեարկությունը տապալելով` Նեթանյահուն համերաշխություն հայտնեց Էրդողանին Հայոց ցեղասպանության փաստը ժխտելու հարցում», – հայտարարել է նա։

Դժվար է չհամաձայնել պատգամավորի հետ։

Գործող վարչապետի նախկին հավատարիմ համախոհ, աշխատանքի նախկին նախարար Նաթան Շչարանսկին մի քանի տարի առաջ ինձ տված հարցազրույցում խորին համոզմունք հայտնեց, որ Նեթանյահուն առանց վարանելու, պաշտոնապես կճանաչի Հայոց ցեղասպանության փաստը, եթե դա անեն Միացյալ Նահանգների ղեկավարները։

Վաշինգտոնն այդ հարցում հետևողականություն դրսևորեց, սակայն Իսրայելի վարչապետը շարունակում է պոչ խաղացնել։ Ցավոք, հիմքեր չկան հուսալու, որ Բենիամին Նեթանյահուի մոտեցումները առաջիկայում արմատական փոփոխությունների կենթարկվեն։ Բայց դա չի նշանակում, որ Իսրայելից պետք չէ հայկական հարցի վերաբերյալ սկզբունքային ու բարոյական դիրքորոշում ակնկալել։ Չէ՞ որ Նեթանյահուն հավերժ չէ, իսկ այդ հարցում նրա բոլոր ընդդիմախոսների մոտեցումները շատ ավելի առաջադեմ են։

ԱՄՆ-ի «կտրող-ծակող» փաստարկները, կամ ինչ է թաքնված Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հետևում

Օրերս հայտնի դարձավ, որ Նեթանյահուն կրկին չի կարողացել խորհրդարանական մեծամասնություն կազմել, և իշխող կոալիցիայի ձևավորումը վստահել է «Եշ Աթիդ» ցենտրիստական կուսակցության առաջնորդ Յաիր Լապիդին։

Հիշեցնեմ, որ Լապիդը Ցեղասպանության ճանաչման մասին օրինագծերից մեկի հեղինակն էր, հենց նա էր Քնեսեթում Թուրքիայի նկատմամբ կոշտ գծի առավել հետևողական կողմնակիցը։ Այժմ Լապիդը կառավարությունը գլխավորելու շանսեր ունի։ Եթե Երուսաղեմում իշխանափոխություն տեղի ունենա, մեր տարածաշրջանում ընթացող գործընթացների նկատմամբ Իսրայելի կառավարության մոտեցումներում կարող են արմատական փոփոխություններ տեղի ունենալ։ Այս անգամ դա միանգամայն իրատեսական է։

1066
թեգերը:
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, Բինյամին Նեթանյահու, Իսրայել, Թուրքիա
Ըստ թեմայի
Ռեյգանի հայ սպիչռայթերի շնորհիվ ԱՄՆ–ն ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը դեռ 1982 թ–ին
Ինչո՞ւ է Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու գմբեթը կլոր
Քաղաքականացված էներգետիկան, կամ ՀՀ-ում նոր ԱԷԿ-ի կառուցմանը Բաքուն ամեն կերպ խանգարելու է
Գրիգորի Բալասանյան

Կճանաչի՞ Իսրայելը Հայոց ցեղասպանությունը. փորձագետը վերլուծում է թուրք–իսրայելական լարումը

0
(Թարմացված է 12:03 16.05.2021)
Փորձագետ, ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության ամբիոնի դոցենտ Գրիգոր Բալասանյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Իսրայելի` Հայոց ցեղասպանության թեման Թուրքիայի կառավարության վրա որպես ճնշման գործիք կրկին օգտագործելու փորձերին։
Բալասանյան. «Իսրայելը չի ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը, դա շանտաժ է, ուղղված Թուրքիային»

Գրիգոր Բալասանյանի դիտարկմամբ` թեև իրադրությունը Մերձավոր Արևելքում շարունակում է մնալ լարված և պաղեստինաիսրայելական հակամարտությունն ունի վաղեմի պատմություն, այդուհանդերձ Թուրքիայի ու Իսրայելի միջև վերջին առճակատման ֆոնին դժվար է հավատալ, թե Իսրայելը կճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը։ 

«Այստեղ, ցավոք սրտի, հերթական անգամ գործ ունենք Հայոց ցեղասպանությունը մանիպուլացնելու և սեփական շահերին ծառայեցնելու մեծ պետությունների քաղաքականության հետ։ Սա հերթական օրինակն է, ինչն ուղղակի շանտաժ է Իսրայելի կողմից ուղղված Թուրքիային, որովհետև Թուրքիան, ի դեմս Էրդողանի, ըստ էության փորձում է հանդես գալ որպես համայն մահմեդականների պաշտպան։ Թուրքիայի նախագահը ձգտում է Մերձավոր Արևելքում նոր սուլթանի կարգավիճակի»,– նշեց փորձագետը։

Անդրադառնալով Թել Ավիվից հնչող հայտարարություններին` Բալասանյանն ընդգծեց, որ նախ Իսրայելը պետք է անշահախնդրորեն ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը, նոր հետո Թուրքիային մեղադրի ցեղասպանությունն ուրանալու կամ ժխտելու համար։ Ըստ նրա` իսրայելական փորձագիտական շրջանակներում պտտվում է մի միտք, որի համաձայն` ճանաչելով Հայոց ցեղասպանությունը` հրեա ժողովուրդը կդադարի լինել պաշտոնապես ճանաչված միակ ցեղասպանված ազգը, ուստի հարցը, փորձագետի կարծիքով, հասցնում են բրենդի մակարդակի։

Բալասանյանի գնահատմամբ` եթե թուրք–իսրայելական առճակատումը վերածվի զինված բախման, Թուրքիան դրանով լրջորեն կհակադրվի ամերիկաբրիտանական շահերին։ Փորձագետի պնդմամբ` պաշտոնական Երևանն իր հերթին պետք է ցանկացած երկրի կողմից Հայոց ցեղասպանության որևէ մանիպուլացում դիտարկի որպես անհանդուրժելի վարքագիծ և այդ կապակցությամբ հանդես գա կոշտ քննադատական հայտարարությամբ։         

Ինչո՞վ են տարբեր հայերն ու հրեաները. ՀՀ–ի անհաջողության և Իսրայելի հաջողության գրավականը

Հիշեցնենք, որ Իսրայելի և Թուրքիայի միջև հերթական սրված առճակատման պատճառը Երուսաղեմում տեղի ունեցած բախումներն են և դրանց հաջորդած հրթիռակոծությունները։ Անկարան, ինչպես միշտ, սատարում է պաղեստինցիներին։

Նշենք, որ Իսրայելի վարչապետի ավագ որդին` 30-ամյա Յաիր Նեթանյահուն, բանավեճի մեջ մտնելով Twitter–ի թուրք օգտատերերի հետ, հասկացրել է, որ Անկարայի դեմ պայքարի մեթոդների զինանոցում կա նաև Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը։

0
թեգերը:
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, Թուրքիա, Պաղեստին, Իսրայել, Հայոց ցեղասպանություն
Ըստ թեմայի
Թուրքիան Հարավային Կովկաս է եկել, բայց մեկ է` խաղի կանոնները Ռուսաստանն է թելադրում
Թուրքիան կաջակցի պաղեստինցիներին այնպես, ինչպես Ղարաբաղում սատարեց Բաքվին. Էրդողան
Ավստրիայի կանցլերին Թուրքիայում անվանել են իսլամի և Էրդողանի դեմ թշնամության խորհրդանիշ