Ոստիկանական մեքենա. 1 մարտի, 2021

Գլխավոր շտաբի պահանջն ու իշխանության ճգնաժամը․ ով ում կհաղթի Հայաստանում

517
(Թարմացված է 22:31 03.03.2021)
ՀՀ վարչապետը ԶՈւ գլխավոր շտաբի՝ կառավարության հրաժարականի պահանջից հետո հայտարարել է երկրում «ռազմական հեղաշրջման փորձի» մասին: Sputnik Արմենիայի սյունակագիրն իր մտորումներին զուգահեռ՝ տարբեր պետություններում ռազմական հեղաշրջումների օրինակներ է ներկայացնում։

Լրատվական գործակալությունները հայտնել են, որ մայրաքաղաքի ուղղությամբ զրահատեխնիկայի շարասյուն է գալիս, կան չհաստատված տեղեկություններ զինվորականների կողմից հեռուստակենտրոնի գրավման մասին: Բանակի ներկայացուցիչը հայտարարել է. «Երկրի ղեկավարն ու նրա ընտանիքը անվտանգության մեջ են»:

Երկիրը Զիմբաբվեն է, երկրի ղեկավարը՝ Ռոբերտ Մուգաբեն, գործողության ժամանակը՝ 2017 թվականի նոյեմբերը, խռովության կազմակերպիչը՝ բանակը։

Ի՞նչը պատճառ դարձավ։ Նախագահ Մուգաբեն աշխատանքից ազատել էր իր տեղակալին, որը համարվում էր պետության ղեկավարի հավանական իրավահաջորդը (2017 թվականին Մուգաբեն արդեն 93 տարեկան էր)։ Դրանից հետո բանակի գլխավոր շտաբի պետը նախագահին կոչ էր արել դադարեցնել զտումները կուսակցական ու ռազմական ղեկավարության շարքերում:

Ավելի ուշ՝ տանկերը մտցնելուց հետո, գլխավոր շտաբի պետը հայտարարեց. «Երկրի մայրաքաղաքում իրականացրած մեր գործողությունները իշխանության ռազմական գրավում չեն, դրանք ուղղված են հանցագործների դեմ»:

Ավելի մանրամասն պարզաբանումից հետևում էր, որ նկատի ունեն այն մարդկանց, որոնք սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամ առաջացնող հանցագործություններ են կատարել։

«Հենց ավարտենք մեր առաքելությունը, ակնկալում ենք, որ իրավիճակը կվերադառնա իր սովորական հունը», – խոստացավ Գլխավոր շտաբի պետը:

Բամակո։ Թենիսի դաշտ։ Մալիում ԽՍՀՄ դեսպանի տեղակալ Աշոտ Մելիք-Շահնազարյանը խաղում երիտասարդ սևամորթի հետ։ Խաղից հետո Մելիք-Շահնազարյանը ծանոթացնում է գործընկերոջ հետ։ Նա կապիտանի կոչում ունեցող սպա է։

Հիշում եմ՝ զարմացա. էլիտար մարզաժամանցային համալիր, կառավարության բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, խոշոր հողատերեր, բանկիրներ։ Կարծես գնդապետից ցածր բանակային կոչում ունեցող այստեղ չպետք է լիներ։

«Այստեղն իր յուրահատկությունն ունի, ու դժվար է ասել՝ ով ում կհաղթի», - այդ ժամանակ Աշոտն այսպես արձագանքեց իմ տարակուսանքին։

Նախագահը միանում է հեղաշրջմա՞նը. վարչապետն Արմեն Սարգսյանին ընտրության առաջ է կանգնեցնում

Շուտով Մալիում հեղաշրջում տեղի ունեցավ, զինվորականները հայտարարեցին Ժողովրդավարության վերականգնման ու պետության վերածննդի ազգային կոմիտեի ստեղծման մասին, իսկ խռովությունը գլխավորել էր կապիտան Ամադու Սանոգոն:

Ոչ մի արտառոց բան. միայն վերջին 70 տարիների ընթացքում աշխարհում գրեթե մեկուկես հազար հեղաշրջում է տեղի ունեցել։ «Սև գնդապետների» իշխանության գալը Հունաստանում, գեներալ Պինոչետի՝ իշխանության զավթումը Չիլիում, Էրդողանին Թուրքիայում իշխանությունից հեռացնելու փորձը…

Դժվար չէ տեսնել, որ խռովություններն ու ռեժիմների բռնի փոփոխության այլ ձևերը հաճախ տեղի են ունեցել Եվրոպայի սահմաններից դուրս։

Հայտնի ռազմական փորձագետ Ալեքսանդր Գոլցը կարծում է, որ ժամանակակից արևմտյան աշխարհը բուն ռազմական հեղաշրջումները չի տեսել «այն բանից հետո, երբ ժողովրդավարությունը իսկապես հաստատվել է Եվրոպայում: Այդ առումով և՛ Ֆրանկոն, և՛ «Սև՛ գնդապետները» դուրս են մնում եվրոպական բարեհաջող վիճակագրությունից։

«Հատկանշական է նաև համեմատաբար ժողովրդավարական Թուրքիան, որի պատմությունը նույնպես հարուստ է քաղաքականության մեջ զինվորականների միջամտություններով։ Իսկ նորմալ պետությունում բանակը քաղաքականությունից դուրս է։ Ընդ որում՝ ապաքաղաքականությունը սպայական կադրերի շատ լուրջ կրթություն է ենթադրում», - ասում է Գոլցը։

Իսկ մեզ մո՞տ։ Ռուս քաղաքական գործիչ Վլադիմիր Ժիրինովսկին վերջերս «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթին տված հարցազրույցում ասել է. «Հայաստանն աշխարհի այն հատվածում է՝  Կովկաս, Արևելք, որտեղ բոլոր հարցերն ուժով են լուծվում։ Օրինակ՝ Եգիպտոսը, այնտեղ միշտ մարշալներն են ղեկավարում երկիրը։ Ռազմական հեղաշրջում։ Քադաֆի՝ Լիբիա։ Իրաք. բոլորը զինծառայող են։ Աֆղանստան»։

Ի՞նչ սպասել Հայաստանում, որտեղ ԶՈւ գլխավոր շտաբի գեներալների հայտարարությունը ներկայացվում է որպես ռազմական հեղաշրջման նախազգուշացում։ Ասում են՝ հեղաշրջումից առաջ այն անհնար են համարում, իսկ հեղաշրջումից հետո՝ անխուսափելի։

Երկու կանխատեսում։ Մեկը՝ Վլադիմիր Ժիրինովսկուց։ «Թուրքիան Հայաստանի կողքին է, այնտեղ 6 ռազմական հեղաշրջում է եղել։ Այդ պատճառով կարող եմ կանխատեսել, որ առաջիկա օրերին, գուցե արդեն երկուշաբթի, հայերն արթնանան նոր քաղաքական ռեժիմում։ Փաշինյանը կամ փախչում է արտասահման, կամ թաքնվում է ամերիկյան դեսպանատանը, կամ էլ ինչ-որ ուրիշ բան կլինի։ Բայց փոփոխությունն անխուսափելի է»։

Մյուսը՝ քաղաքագետ ու Կովկասի հարցերով փորձագետ Սերգեյ Մարկեդոնովից։ «Նիկոլ Փաշինյանի հակառակորդները չունեն նոկաուտի ենթարկող հարված, որն ի վիճակի է ապահովել նրա արագ հեռացումը։ Պարոն Փաշինյանը դեռ ունի հասարակության մեջ իր ոչ այնքան փոքրաթիվ աջակիցների խումբը»։

Մեր կողմից նշենք, որ հասարակությունը կարող է որոշել, թե ձգձգված ճգնաժամից դուրս գալու որ ճանապարհն է իր համար նախընտրելի համարում։

Տեղեկատվություն մտորելու համար: «Արդյո՞ք հեղաշրջումները լավ են ժողովրդավարության համար» խորագրով 2016-ի ուսումնասիրությունները հանգեցրին հետևյալ արդյունքին. Սառը պատերազմի ժամանակներից ի վեր և մինչև այսօր բոլոր հեղաշրջումների մոտավորապես կեսը ավարտվել են ավտոկրատական ռեժիմների  հաստատմամբ։ Բայց Սառը պատերազմի ժամանակ իրականացված խռովությունների մոտավորապես 12 տոկոսն ու դրա ավարտից հետո տեղի ունեցածների մոտ 40 տոկոսը հանգեցրին ժողովրդավարական կառավարությունների ձևավորմանը։

Մտածելու բան կա։

517
թեգերը:
Հեղաշրջում, Իշխանություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Օնիկ Գասպարյանը տուն է գնացել, իսկ Փաշինյանը նամակ է ուղարկել թիմակիցներին. «Ժողովուրդ»
Գլխավոր շտաբի հայտարարությունը համարում եմ ռազմական հեղաշրջման փորձ. Փաշինյան
Վարչապետի հրաժարականը պահանջելը ռազմական հեղաշրջման փորձ չէ. Մարուքյան
Յուրի Գագարին

Իմ Գագարինը, հայերն ու տիեզերքը

106
(Թարմացված է 09:30 12.04.2021)
Գագարինի, տիեզերքի ուսումնասիրման մեջ հայ գիտնականների ավանդի ու այն մասին, թե ինչպես էին հայերը փնտրում իրենց «կապը տիեզերքի հետ». Տիեզերագնացության օրն է:

1961 թվականի ապրիլի 12։ Դեռ նոր էին հայտարարել երկնքից երկիր Յուրի Գագարինի վերադարձի մասին, երբ հայերը սկսեցին զբաղվել սիրելի գործով՝ սկսեցին կապ փնտրել Հայաստանի և առաջին տիեզերագնացի միջև։ Երկար փնտրեցին, բայց ոչինչ չգտան։ Այդ ժամանակ փնտրտուքների շրջանակը լայնացրին՝ «հայերն ու տիեզերքը», և այստեղ հնարավոր եղավ փոքր-ինչ հուսադրող բան գտնել։

Կանցնեն տարիներ, և 2001 թվականին Տիեզերական ուսումնասիրությունների հայկական կենտրոնի ղեկավար, ՀՀ ԳԱ ակադեմիկոս Գրիգոր Գուրզադյանը կժամանի «Աստղային ավան»՝ տոնելու Գագարինի թռիչքի 40-ամյակը, և օդաչու-տիեզերագնաց Վալենտին Լեբեդևը Գուրզադյանին կնվիրի իր գիրքը հետևյալ մակագրությամբ․ «Հայ ժողովրդի մեծ զավակին, ով ճանապարհ է հարթել դեպի տիեզերական գիտություն։ Խորին հարգանքով ու երախտագիտությամբ։ Ձեր աշակերտ»։

Астрофизик Григор Гурзадян во время прогулки (1976 год)
© Sputnik / Шахбазян
Գրիգոր Գուրզադյան (1976 թ.)

Կապ կա

50-ականներին, երբ Գագարինը դեռ դպրոցական էր, Գուրզադյանը Բյուրականում բացառիկ աստղաֆիզիկական սարք ստեղծեց տիեզերքում աշխատելու համար, ապա մեկ այլ լաբորատորիա՝ Գառնիում, որը Տիեզերական աստղագիտության ինստիտուտ դարձավ։ Այստեղ են ծնվել «Օրիոն-1» և «Օրիոն-2» հայտնի ուղեծրային աստղադիտարանները։ Այստեղ՝ Գառնիում, իրենց նախաթռիչքային պատրաստությունն անցան նաև խորհրդային շուրջ 40 տիեզերագնացներ։

Ի՞նչ վատ կապ է

․․․ Այդ ընթացքում Հրազդան գետի ձախ ափին գտնվող քաղաքային տիպի Ծաղկունք ավանը կվերանվանեն Գագարին, առաջին տիեզերագնացի պատվին արձան կկանգնեցնեն, Հայաստանում նրա անվան փողոցներ, դպրոցներ ու այգիներ կհայտնվեն։ Ահա ևս մեկ կապ, այն էլ ինչպիսին։ Արդեն կարելի է համարձակ ասել՝ Գագարինը մերն է։

Երբեք չգիտես՝ որտեղ կհաջողես։ 50-ակաների վերջին, երբ դեռ դպրոցական էի, ինձ լողալ էր սովորեցնում Լևոն Փիրուզյանը, որն այդ ժամանակ Երևանի բժշկական համալսարանում էր սովորում։ Հետագայում նա մեկնեց Մոսկվա՝ ասպիրանտուրայում սովորելու, հետո դարձավ ինստիտուտի տնօրեն, Մեծ Ակադեմիայի ակադեմիկոս, համաշխարհային հեղինակություն՝ բժշկական կենսաֆիզիկայի ոլորտում։

Փիրուզյանը բազմաթիվ տիեզերագնացների հետ էր շփվում աշխատանքի բերումով և ճանաչում էր Գագարինին, իսկ ես գիտեի Լևոն Փիրուզյանին, նշանակում է ինչ-որ ձև, թեկուզ շատ հեռավոր, բայց մոտենում էի Գագարինին նաև ես։ Հայկական տրամաբանության ուղիներն անքննելի են։

Автомобиль Чайка на выставке Arm Auto Show Expo 2018
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Չայկա» ավտոմեքենա

Մի բան էլ Գագարինի հետ վիրտուալ կապի ոլորտից: «Չայկա» լիմուզինն այն ժամանակ զուտ կառավարական մեքենա էր և մասնավոր անձանց վաճառքի ենթակա չէր, բայց Գագարինի համար բացառություն արեցին՝ մեքենան նրան նվիրեց խորհրդային կառավարությունը։ Որոշ ժամանակ անց աստղային «Չայկան» հայտնվեց Հայաստանում։ Չգիտեմ ինչու, բայց որոշ ժամանակ անց Գագարինը որոշեց վաճառել մեքենան, իսկ Էջմիածնից մեր հայրենակիցը՝ գնել։ Այսպես Հայաստանում հայտնվեց Գագարինի հանրահայտ «Չայկան»։ Ճիշտ է, այն տեսնելը հեշտ չէր, ճանապարհային ոստիկանությունը երկար ժամանակ ձգձգում էր համարանիշների տրամադրումը. սովորական մահկանացուն կառավարական լիմուզինի ղեկին՝ դա արդեն չափազանց էր։

...Մի անգամ զանգահարեց ռադիոֆիզիկական չափումների ինստիտուտի տնօրեն ակադեմիկոս Պարիս Հերունին։

Ինչու էր Գագարինը հորից գաղտնի թռել տիեզերք, կամ ինչպես էին տղաները «վերևում» կոնյակ խմում

- Ինձ մոտ է տիեզերագնաց Սավինիխը, ուզու՞մ ես ծանոթանալ:

- Նա դեռ հարցնում է…

Գնացինք Գառնի, հետո՝ Հերունու տուն։ Տիեզերագնաց Սավինիխի կենացներից, որ հիշում եմ՝ ծնողների, իմաստուն, խելացի և պարզապես հայերի, Հայաստանի, Գագարինի կենացը։ Վիկտոր Սավինիխը հիշեց Մեսրոպ Մաշտոցին, Մարտիրոս Սարյանին, Արամ Գուրզադյանին, Տիգրան Պետրոսյանին…

... Իսկ ժամանակն անցնում էր, առաջնահերթությունները փոխվում էին, սակայն տիեզերքում հայի տեսնելու երազանք, ապա պարզապես ցանկությունը մնում էր։ Ասում են, որ եթե ոչ միայն շատ ուզես, այլև դրա համար ինչ-որ բան անես, անպայման կստացվի։ Ստացվեց։ 1989 թվականի մարտին ամբողջ մոլորակի վրա հայերենով հնչեց. «Իմ ժողովուրդ, իմ նախնիների երկիր, դուք միշտ սրտումս եք։ Մաղթում եմ ձեզ երջանկություն, հաջողություն ու բարեկեցություն»։

Джеймс Багян
Ջեյմս Բաղյան

Տիեզերքից հայերենով հեռարձակվող ձայնը ամերիկահայ տիեզերագնաց Ջեյմս Բաղյանինն էր, Մալաթիայից ԱՄՆ գաղթած Նազարեթի ու Սաթենիկի թոռանը։

Ընդհանրապես, նա Կունդեբաղյան է, բայց Հայաստանից Ամերիկա արտագաղթելիս հոր պապիկի ազգանունը միգրացիոն բյուրոյում կրճատել են «Բաղյան», ամերիկյան լրատվամիջոցներին տված հարցազրույցում հիշում էր տիեզերագնացը։

Ավելի ուշ Բաղյանը նաև այլ «տիեզերական ոդիսականներ» ունեցավ, բայց իր առաջին թռիչքը նա նվիրեց Հայաստանին։ Շնորհակալություն, Ջեյմս։ Այսօր Բաղյանը գլխավորում է Միչիգանի համալսարանի բժշկական ճարտարագիտության և հիվանդների անվտանգության կենտրոնը։

Ժամանակը կանգ չի առնում, և ահա՝ ծնունդով Մայկոպից Հարություն Կիվիրյանը հավակնում է դառնալ «Ռոսկոմոս» տիեզերագնացների ջոկատի անդամ։

Իսկ ի՞նչ է հայտնի նրա մասին։ 2015 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի «Վոենմեխը» «Հրթիռաշինություն» մասնագիտությամբ: Կիվիրյանների ընտանիքը համեստ է։ Հայրը զբաղվում է մեղվաբուծությամբ։ Մայրը՝ Անժելիկա Աշոտովնան, տնային տնտեսուհի է։ Կիվիրյանները փոքր բիզնես ունեն սննդամթերքի արտադրության, շինարարական աշխատանքների և բեռնափոխադրումների ոլորտում։ Ձեռնարկությունը բարեխիղճ հարկատուների թվում է։ Արդյո՞ք Կիվիրյանը խոսում է հայերեն՝ պարզել չի հաջողվել։

Космонавт Арутюн Кивирян
Հարություն Կիվիրյան

...Յոթանասունականների կեսերին, երբ Գագարինն այլևս չկար (մահացել է 1968-ի մարտին) հանգստանում էի «Ֆորոս» առողջարանում։ Մի անգամ զբոսնելիս հասա արահետի, որտեղ ազդեցիկ ցուցանակը զգուշացնում էր. «Ճանապարհ չկա»։ Առաջ գնացի, և երկու կիլոմետր անց հայտնվեցի ուղեփակոցի մոտ։ Պահակակետից դուրս եկավ կիսազինվորական համազգեստով մի մարդ։

- Որտեղի՞ց եք։

- «Ֆորոսից», հանգստացող եմ։ Կներեք, իսկ այստեղ ի՞նչ է։

- Տիեզերագնացների ամառանոցները։

-Գագարինի ամառանոցն է՞լ։

-Իհարկե։

- Կարո՞ղ եմ նայել։

Պահակը մտքերի մեջ ընկավ («Ֆորոսը», որը հայտնի է Միխայիլ Գորբաչովի արտաքսման պատմությունից, ԽՄԿԿ Կենտկոմի առողջարանն էր), բայց թույլ տվեց:

- Գագարինի ամառանոցը, - բացատրեց նա,- գլխավոր ծառուղով, աջ կողմում գտնվող երկրորդ տնակը:

Գնացի ծառուղով, գտա աջ կողմի երկրորդ տնակը, կանգնեցի:

Памятник Гагарину в селе Гагарин
© Sputnik / Asatur Yesayants
Գագարինի արձանը Հայաստանի Գագարին գյուղում

Հիշեցի Գագարին գյուղը՝ Սևանա լճի մոտ, առանց համարների «Չայկան» Էջմիածնից, ակադեմիկոսներ Գուրզադյանին, Օսիպյանին։ 1961 թվականը, երբ բոլոր բարձրախոսներից ՏԱՍՍ-ը հայտնեց ամբողջ աշխարհին․ «Ապրիլի 12-ին Խորհրդային Միությունում երկրի շուրջ ուղեծիր է դուրս բերվել աշխարհում առաջին տիեզերանավ-արբանյակը՝ «Վոստոկը», որում մարդ կա»:

Այդ ժամից մինչ օրս այդ մարդն ինձ համար մնում է «իմ Գագարինը»։

106
թեգերը:
հայ, Յուրի Գագարին, տիեզերագնաց
Ըստ թեմայի
Հայը կթռչի տիեզերք. ի՞նչ է հայտնի տիեզերագնաց Հարություն Կիվիրյանի մասին
Փարիզը, արծաթագույն ամպերն ու Սևանը․ ՄՏԿ–ի տիեզերագնացների անհավանական լուսանկարները
Մերձերկրային ուղեծրում տիեզերական հյուրանոց կբացվի. ահա թե ինչ տեսք է այն ունենալու
Թթի օղի

«Ծանր ջուր» Արթուրի ու Սերժի համար, կամ ինչպես էին Հայաստանում բռնում «լրտեսներին»

548
(Թարմացված է 23:02 11.04.2021)
Հայաստանի հատուկ ծառայությունները վերջին շրջանում հաճախ են բավականին կոշտ քննադատության ենթարկվում։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը հիշում է մի դրվագ, որը ցույց է տալիս՝ ինչպես է հանրապետության ՊԱԿ-ն աշխատել խորհրդային ժամանակներում։

Վերջերս անընդհատ լսում ես՝ Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայությունը հաճախ իր գործով չի զբաղված, լրտեսներին բռնելու, գործակալական ցանցերը վնասազերծելու, սահմանն ու պետական գաղտնիքները փակի տակ պահելու փոխարեն շեղվում է երկրորդական հարցերի վրա, մանր-մունր բաներով է զբաղվում։ Եթե այսպես շարունակվի, ապա, ինչպես պնդում են քննադատները, կարելի է կորցնել նախորդ սերունդների փորձը, ավանդույթները և մոռանալ «մկներին բռնելու» ունակությունը։

Աշնանային մի գեղեցիկ օր Երևանից ոչ հեռու գտնվող Ջանֆիդա գյուղ հեռագիր եկավ․ «Կայծ շեշտ․ Շտապ ծանր ջուր ուղարկի կետ․ Ֆանը կատաղած է կետ․ Շատ ապակե տարաներով բեռնեք կետ․ Ժամկետն անցել է կետ»։ Ստորագրությունը՝ Արթուր, Սերժ։

Այն ժամանակ Թուրքիայի հետ սահմանի մոտ գտնվող գյուղը կոչվում էր Ջանֆիդա։ Տեղի բնակչությունը ապրում էր խիստ սահմանային ռեժիմի կանոններով։ Մուտք գործելուց անցագիր էր հարկավոր, դուրս գալուց՝ հեռանալու թույլտվություն, բնապատկերներ լուսանկարելը խստիվ արգելվում էր, այլ քաղաքներից ժամանած հյուրերին կարելի էր ընդունել միայն ուղեկալի պետի իմացությամբ։ Եվ հանկարծ այդ հեռախոսագիրը։

Հեռագրի հետևանքներն առաջինը զգաց «Կայծը»՝ Ռոբերտ Արամայիսի Կայծունին, Ջանֆիդա գյուղի դպրոցի (այն ժամանակ՝ Հոկտեմբերյանի շրջանի, այժմ՝ Արմավիրի մարզի) ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչը։

«Ձեզ հետևում են»,- գաղտնի նրա ականջին շշնջացել էր հարևան գյուղատնտեսը։

Անտեսելով հաղորդագրությունը՝ Կայծունին շարունակում էր երեխաներին գիր ու գրականություն սովորեցնել, ընդունել գյուղացիների հարսանիքների ու ծննդյան օրերի հրավերներն ու ընկերություն անել ուղեկալի պետի՝ կապիտան Զուբկովի հետ։

Անհանգստության առիթ չունեին նաև այս տարօրինակ հեռագիրն ուղարկողները։ Արթուր Կիրակոսյանն ու «Սերժը» (ձեր սյունակագիրը) ասես ոչինչ չի եղել՝ հաճախում էին Երևանի համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետի դասախոսություններին, իսկ երեկոյան գնում էին աշխատանքի։

Աշխատանքի վայրը Հայկական ԽՍՀ կապի նախարարությունն էր, որն այն ժամանակ գտնվում էր ներկայիս Հանրապետության հրապարակում։ Արթուրը երկրորդ հարկում հեռագրիչ էր, ես էլ (մի հարկ վերև) գծային-ապարատային դահլիճում միջքաղաքային հեռախոսային կայանի մոնտյոր էի։ Այնպես չէ, որ լավ էին վարձատրում, բայց կրթաթոշակի հետ գրպանի ծախսերի համար բավականացնում էր։

Հերոսից` հակահերոս, կամ ինչպես կարողացան բռնել Հայկ Բժշկյանցին ու «կոտրել» նրան

... Այն ժամանակ հայերը շատ էին կարդում, իսկ բանասիրական ֆակուլտետի ուսանողները՝ ավելի շատ, և ահա անգլերենից թարգմանաբար լույս տեսավ Ռոբերտ Յունգի «Հազարավոր արևներից պայծառ» գիրքը։ Բոլորը կարդում էին այն։

Յունգը պատմում է նախապատերազմական ֆիզիկայի մեջ ատոմային զենքի գաղափարի զարգացման, հաջողության չհասած գերմանական միջուկային ծրագրի, ԱՄՆ-ում միջուկային զենքի շուրջ բուռն քաղաքական բանավեճով Մանհեթենի նախագծի մասին: Մանրամասն նկարագրված է նաև Ռոբերտ Օպենհեյմերի դատավարությունը։ Մի խոսքով, ընթերցողին ամեն ինչ հետաքրքիր ու ճանաչողական էր, բայց երեք անգամ ավելի հետաքրքիր կլիներ, եթե իմանայինք, որ ծանր ջրի հիմքով ռեակտորի ստեղծման խորհրդային նախագծի ղեկավարը մեր հայրենակից Արտյոմ Ալիխանովն էր։

Մի խոսքով, կարդալով ու նույնիսկ վերընթերցելով Յունգի գիրքը, որոշեցինք, որ ատոմային ֆիզիկայի «ծանր ջրի» արժանի անալոգը կենցաղում կարող է լինել թթի օղին, իսկ այն սարքում էին ոչ միայն Քարահունջում, այլև Ջանֆիդայում: Կայծը, որը չնչին գումարով էր գնում այն համագյուղացիներից, ուղարկում էր օղին կամ ինքն էր բերում Երևան։ Բայց հանկարծ սրտամաշ դադար առաջացավ, բջջային հեռախոսներ այն ժամանակ չկային, բայց կար Արթուրը՝ հեռագրի վրա աշխատող ու պատկան մարմիններին վախեցնող մեր ընկերը։

Այստեղ պետք է նշել. ՊԱԿ-ում, իհարկե, հասկանում էին, որ բաց տեքստով նման հաղորդագրություն ուղարկելու համար պետք է ապուշ լինել, իսկ ԿՀՎ-ում կամ այլ օտարերկրյա հետախուզությունում ապուշների դժվար թե պահեն։ Այնուամենայնիվ, հեռագրում «ծանր ջուր» կար, հայկական ԱԷԿ-ը Ջանֆիդայի մոտակայքում է, ֆրանսիական հնչողություն ունեցող «Սերժն» էլ ամեն դեպքում մեր հայկական Սերոժը չէր: Իսկ դա նշանակում է, որ սա այն դեպքն է, երբ ավելի լավ է գերագնահատել, քան թերագնահատել վտանգը։

Արտաքին վերահսկողության որևէ նշան մեզանից ոչ ոք չէր զգացել, բայց նախազգուշացնող «ձեզ հետևում են» արտահայտությունը տեղին էր, ինչի մասին ուղեկալի ղեկավարը, կապիտան Զուբկովը մի անգամ ասել էր Ռոբերտին, քանի որ նրանք հին ընկերներ էին։

Բարեխղճորեն ավարտելով հետաքննությունը՝ պետանվտանգության կոմիտեն պետական դավաճանության փորձի նշաններ չգտավ, պարզվեց՝ «ծանր ջրի» պատմությունը թթի օղու վերաբերյալ հիմարություն էր, սակայն կանխարգելիչ միջոցառումներ ամեն դեպքում ձեռնարկվեցին:

Արթուր Կիրակոսյանին ազատեցին աշխատանքից։

«Երիտասարդները պետք է ոչ թե գիրք կարդան, այլ գործ անեն», - ասաց հեռագրատան տնօրեն, ընկեր Բաչաչյանը՝ ակնարկելով «Հազարավոր արևներից պայծառ» գիրքը:

Իջևանը որպես կանխազգացում, կամ երբ Հայաստանի ճանապարհներին զինվորական պարեկներ չկային

Ինձ չկայացած հանցագործության հանցակից ճանաչելու հիմքեր չկային, ու ես ինչպես միջքաղաքային հեռախոսային կայանի մոնտյոր էի, այդպես էլ մնացի մինչ ուսմանս ավարտը։

Անհրաժեշտ բացատրություն. «ծանր ջրի», հեռագրի և օղու պատմությունն այն բանի մասին է, որ երբ խոսքը վերաբերում է երկրի անվտանգությանը, հատուկ ծառայությունները պարտավոր են հավասարապես լուրջ ու պատասխանատու վերաբերվել ցանկացած տեղեկատվության: Հաստատվեց՝ լավ է, չհաստատվեց՝ նույնպես լավ, գուցե նույնիսկ ավելի լավ է։ Հարցն այլ է՝ որքանով կարող է ԱԱԾ-ն հաջողությամբ հաղթահարել այդ խնդիրը, եթե վերջին երկու տարում հինգ տնօրեն է փոխվել և, ինչպես պնդում են, ուր որ է կնշանակվի վեցերորդը։

548
թեգերը:
օղի, ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայություն. ԱԱԾ, լրտես
Ըստ թեմայի
Մահափորձը ձախողված է, կամ ինչպես են թիկնապահները պաշտպանում առաջին դեմքերին
Գլխավոր շտաբի պահանջն ու իշխանության ճգնաժամը․ ով ում կհաղթի Հայաստանում
Երևանի մետրոպոլիտենը 40 տարեկան է, կամ ինչով են նման Հայաստանն ու Շվեյցարիան
Արխիվային լուսանկար

Արցախում զոհերի մարմինների ու անհետ կորածների որոնողական աշխատանքները կրկին դադարեցվել են

0
(Թարմացված է 11:11 12.04.2021)
Զինադադարից հետո Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներից հայտնաբերվել և տարհանվել է ընդհանուր 1539 աճյուն:

ԵՐԵՎԱՆ, 12 ապրիլի - Sputnik. Ապրիլի 10-ին Հադրութի շրջանում իրականացված որոնումներն արդյունք չեն տվել, աշխատանքների ընթացքում հայ զինծառայողների աճյուններ կամ մասունքներ չեն հայտնաբերվել: Տեղեկությունը հայտնում է ԱՀ Արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայությունը։

Նշվում է, նաև, որ այսօր որոնողական աշխատանքներ չեն կատարվի: Դրանք, ամենայն հավանականությամբ, կշարունակվեն վաղը` ապրիլի 13–ին:

Զինադադարից հետո Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներից հայտնաբերվել և տարհանվել է ընդհանուր 1539 աճյուն, որից 27-ը, նախնական տվյալներով, քաղաքացիական անձինք են:

Պատերազմից 6 ամիս անց գտնվել է Հայաստանի հավաքականի նախկին բասկետբոլիստի աճյունը

0