Նիկոլ Փաշինյանի ու Իլհամ Ալիևի ոչ պաշտոնական հանդիպումը Դավոսում. 22 հունվարի, 2019

«Գահերի խաղը»՝ արցախյան ճանապարհին․ Երևանի և Բաքվի խաղադրույքները

1279
(Թարմացված է 00:01 17.02.2021)
Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը վերլուծում է Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության ուղղությունները՝ Արցախում մարտական գործողությունների ֆոնին, Արևմուտքի դերը «աշխարհի քարտեզի» վերաձևման գործում և զուգահեռներ է անցկացնում «Գահերի խաղը» հռչակավոր սերիալի հետ։ 

Նախորդ հարյուր տարվա ընթացքում Հայաստանը (անկախության շրջաններում) երեք անգամ ստիպված է եղել խոշոր հակամարտությունների մեջ մտնել․ 1918-1920թթ․, 1990-ականների սկզբին և 2020թ․-ին (միջանկյալ օղակ դարձան 2016թ․-ի մարտական գործողություններն Արցախում, որոնք, փորձագետների գնահատականով, այնուամենայնիվ լիամասշտաբ պատերազմ կոչվել չեն կարող)։ Երեք դեպքում էլ դա տեղի էր ունենում աշխարհում տեկտոնական շարժումների ֆոնին․ Առաջին համաշխարհային պատերազմն ու Ռուսական կայսրության փլուզումը, ԽՍՀՄ-ի փլուզումն ու միաբևեռ աշխարհ հաստատելու փորձը, գլոբալիզացիան և կորոնավիրուսի համավարակի հետևանքները։

Առաջին դեպքում Հայաստանի Առաջին հանրապետությունը ստիպված եղավ պատերազմի մեջ մտնել միանգամից չորս հակառակորդի՝ թուրքական, ադրբեջանական, վրացական զորքերի և Կարմիր բանակի դեմ։ Ուժերն անհավասար էին։ Արդյունքում՝ տարածքների և ինքնիշխանության կորուստ, խորհրդայնացում և երկրորդ հանրապետության ստեղծում, բայց՝ արդեն ԽՍՀՄ կազմում։

1990-ականներին Հայաստանի Երրորդ հանրապետությունն առերսեվեց Ադրբեջանի հետ։ Չնայած Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժի սոսկալի հետևանքներին, Ադրբեջանից փախստականների հոսքին, սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական ճգնաժամին, Հայաստանում ձևավորվող հայկական բանակը ոչ միայն կանգուն մնաց, այլև հաղթեց։

Հենց Զինված ուժերի ձևավորումը դարձավ 30 տարվա ընթացքում Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր ձեռքբերումը՝ հաշվի առնելով նույնիսկ բոլոր բացթողումներն ու վրիպումները։ Դրա հաստատումն է այն փաստը, որ չնայած սպառազինության, թվաքանակի և ֆիանսական ռեսուրսների աննախադեպ առավելությանը, 2020թ․-ին Ադրբեջանի ԶՈւ-ն այնուամենայնիվ չհամարձակվեց միայնակ հակամարտության մեջ մտնել Արցախի Պաշտպանության բանակի հետ։

Ադրբեջանը դիմեց իր դաշնակիցների՝ Թուրքիայի, Աֆղանստանի, Պակիստանի և Իսրայելի ուղղակի օգնությանը։ Ինչպես և հարյուր տարի առաջ՝ ուժերը կրկին անհավասար էին․ հայերը պարտություն կրեցին, խոշոր մարդկային և տարածքային կորուստներ ունեցան։ Արդյո՞ք Ադրբեջանի Զինված ուժերը կհաղթեին, եթե մենակ մնային ընդդեմ հայկական բանակի։ Մեծ հարց է, ու դրանում կասկածում են բազմաթիվ ռազմական փորձագետներ, այդ թվում՝ Ռուսաստանից։

Նահանջ առանց երգի, կամ արժե՞ այսքանից հետո ընտրել փակուղուց դուրս գալու ռուսական տարբերակը

Հայ հասարակության շրջանում մինչև օրս բուռն բանավեճեր են ընթանում Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած մարտական գործողությունների տխուր արդյունքների վերաբերյալ։ Փորձագիտական հանրության մի մասը պնդում է, որ կատարվածը աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների հետևանքն է, որոնցում առանձնահատուկ դեր են խաղացել Ռուսաստանն ու Թուրքիան։ Վերլուծաբանների մյուս մասը հայտարարում է, որ այստեղ գլխավոր դերը խաղացել է Անկարա-Պեկին-Լոնդոն եռամիասնությունը, որի գլխավոր նպատակը տարածաշրջանում հաղորդակցության ապաշրջափակումն է։ Չենք վիճի ոչ առաջինների, ոչ երկրորդների հետ․ ժամանակը, թերևս, ամեն ինչ իր տեղը կդնի։

Երևանի և Բաքվի խաղադրույքները

Սակայն հետաքրքիր է Արցախում մարտական գործողությունները դիտարկել այն դերի տեսանկյունից, որը խաղացին այդ հարցում Երևանի և Բաքվի արտաքին քաղաքական խաղադրույքները։

Ադրբեջանը, անկասկած, գլխավորապես հույսը դրել էր Թուրքիայի վրա, որը նրան ուղիղ օգնություն ցուցաբերեց՝ Բաքու ուղարկելով իր ռազմական հրահանգիչներին, հատուկ ստորաբաժանումները, ռազմական ավիացիան, հազարավոր վարձկաններ Մերձավոր Արևելքից։ Ավելին՝ դեռևս մարտական գործողությունների ընթացքում հայտնի դարձավ, որ գործողությունները նախագծում և համակարգում է թուրքական հրամանատարությունը, այլ ոչ թե Ադրբեջանի ԶՈւ Գլխավոր շտաբը։

Բացի այդ, Բաքուն խաղադրույք էր կատարել Աֆղանստանի և Պակիստանի վրա, որոնք նույնպես հայտարարեցին, որ անվերապահորեն աջակցում են Բաքվին։ Մասնավորապես, Իսլամաբադի դեպքում այդ օգնությունն արտահայտվում էր ինչպես ռազմական բեռներ, այնպես էլ վարձկաններ ուղարկելով։

Անկասկած, կար նաև Իսրայելը, որը ԱԹՍ-ներ և այլ սպառազինություն էր ուղարկում Բաքու, ադրբեջանական զորքերին հետախուզական տվյալներ էր մատակարարում, ինչպես նաև ազդեցիկ պետությունների մայրաքաղաքներում գործի էր դնում հրեական լոբբին՝ Ադրբեջանի շահերը պաշտպանելու համար։

Այսպիսով՝ Ադրբեջանի արած բոլոր խաղադրույքները տվյալ փուլում աշխատեցին, թեև հասկանալի է, որ դաշնակից երկրները տարածաշրջանում նաև սեփական նպատակներն էին հետապնդում։ Այսպես, Թուրքիան մուտք գործեց Հարավային Կովկասի տարածաշրջան, որը երկար ժամանակ Ռուսաստանի բացարձակ ազդեցության գոտում էր, և շարունակում է ջանքեր գործադրել՝ այստեղ իր ռազմական ներկայությունն ամրապնդելու համար։

Բացի այդ, Ադրբեջանի բնական հարստությունները հանգիստ չեն տալիս Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին, որը, իհարկե, բաց չի թողնի «փոքր եղբոր» հաշվին երկրի տնտեսությունը «կարկատելու»  հնարավորությունը։ Իսրայելը նույնպես ստացավ այն, ինչ ուզում էր, այն է՝ ոչ միայն ֆինանսական շահ իր սպառազինության վաճառքից, այլև միջնորդավորված վերահսկողություն Իրանի սահմանի նկատմամբ։

Դավոսին ՀՀ-ն չի միացել, մնացածը պնդում են՝ այն, ինչ եղավ` շատ լավ էր տարածաշրջանի համար

Ինչ վերաբերում է Արևմուտքին՝ Ադրբեջանը միմիայն Մեծ Բրիտանիայի կողմն էր նայում։ Վերլուծաբաններն արդեն բազմիցս հայտարարել են, որ հենց Բրիտանիան է արգելափակել Ղարաբաղի վերաբերյալ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևի ընդունումը ՝ ի շահ Բաքվի։ Արևմուտքի այլ երկրների վրա Ադրբեջանն ի սկզբանե հույս չէր դրել և նրանց բարկությունից չէր վախենում։ Չվախեցավ, անգամ հակառակը՝ առավելագույն ջանքեր ներդրեց ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափը փլուզելու համար։ Դիմելով Մերձավոր Արևելքից վարձկանների օգնությանը՝ Ադրբեջանն ընդհանուր առմամբ ցույց տվեց իր արհամարհանքը տխրահռչակ միջազգային հանրության նկատմամբ և կրկին ճիշտ դուրս եկավ։

Իսկ ո՞ւմ վրա էր հույս դրել Հայաստանը։ Անկասկած, իր ամենամոտ դաշնակցի՝ Ռուսաստանի, ինչպես նաև Արևմուտքի՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի (առաջին հերթին՝ Ֆրանսիայի) վրա։ Առաջին դեպքում ամեն ինչ առանց բացատրելու էլ պարզ է, քանի որ Մոսկվայի գործողություններն ինքնին խոսուն են։

Չնայած արևմտամետների քննադատությանը, նրանց «հովանավորյալը»՝ Նիկոլ Փաշինյանը, թե մարտական գործողությունների ընթցաքում, թե դրանց դադարեցումից հետո բազմիցս ընդգծել է, որ Մոսկվան «կատարել է բոլոր դաշնակցային պարտավորությունները» (և եթե որևէ մեկը համաձայն չէ կամ հակառակ համոզմունքի է, ապա պետք է Հայաստանի վարչապետին բացեիբաց մեղադրի ստախոսության մեջ)։

Ինչու չի կարելի Ղարաբաղը թողնել ԱՄՆ-ին, Բրիտանիային ու Թուրքիային. Մուխինի տեսակետը

Իսկ ահա ԱՄՆ-ի և ԵՄ երկրների դիրքորոշումը շարունակում է անորոշ ու մշուշոտ մնալ։ Հակամարտության «թեժ շրջանում» Երևանի խաղադրույքն արևմտյան գործընկերների վրա ակնհայտորեն չաշխատեց։ Մինչև օրս չկա ոչ մի հանրային ազդակ, որը հայերին թույլ կտար Արցախի հարցում Արևմուտքի արդարամիտ դիրքորոշման հույս ունենալ։

Չնայած հակամարտության գոտում գրոհայինների ներկայության մասին տվյալներին՝ ոչ ոք կոնկրետ միջոցներ չձեռնարկեց նրանց Արցախից դուրս բերելու կամ Բաքվի վրա էական ճնշում գործադրելու ուղղությամբ: Միայն Նիդեռլանդների խորհրդարանն է ընդունել Ադրբեջանի նախագահի և նրա տիկնոջ՝ փոխնախագահի դեմ պատժամիջոցներ կիրառելու առաջարկը։

Հայ գերիների նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքը, նրանց վերադարձի հարցի միտումնավոր ձգձգումը նույնպես ոչ մի հակազդեցություն չի առաջացնում Արևմուտքի կողմից, որը բանավոր խոսքի մակարդակում այնքա՜ն հոգ է տանում մարդու իրավունքների մասին։

Արդյո՞ք խաղադրույքը կաշխատի Սպիտակ տան տիրոջ փոփոխությունից հետո

Եվ այսպես, ԱՄՆ-ի նոր վարչակազմը ձևավորված է։ Հետո՞։ Հետո մեզ սպասվում է ապրիլի 24-ը՝ Օսմանյան կայսրությունում հայերի Ցեղասպանության հերթական տարելիցը։ Ինչպես հայտնի է՝ ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատն ու Սենատը արդեն իսկ Ցեղասպանության ճանաչման բանաձև են ընդունել, վերջին խոսքը Սպիտակ տունը պետք է ասի։ Եթե ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը արդեն այս տարի ճանաչի ցեղասպանության փաստը, դա առաջին «սև նշանը» կդառնա Թուրքիայի առաջնորդի և նրա «կրտսեր եղբոր» համար։

Եվ անգամ եթե դա տեղի չունենա, Էրդողանին, միևնույնն է, չի կարելի թուլանալ․ առջևում Բայդենի նախագահության չորս տարիներն են, և որոշումը կարող է ընդունվել ցանկացած պահի։

Բացի այդ, չնայած ղարաբաղյան հակամարտությունը «պատմության աղբանոցը» նետելու Բաքվի բոլոր փորձերին, կարգավիճակի հարցը շարունակում է բաց մնալ։ Եթե ԱՄՆ-ն, այնուհետև Ֆրանսիան, որպես ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահներ, հստակ քայլեր ձեռնարկեն բանակցությունները ԵԱՀԿ ՄԽ ձևաչափում վերականգնելու համար, հապա դա ինչպես Երևանի, այնպես էլ Բաքվի ու Անկարայի համար երկրորդ ազդանշանը կդառնա, որ Թուրքիային թույլ չեն տա տարածաշրջանում գործել միայն իր հայեցողությամբ, առանց հետ՝ դեպի Արևմուտք նայելու։

Ինչ վերաբերում է այս հարցում Ռուսաստանի դիրքորոշմանը, ապա Մոսկվան, ի դեմս ՌԴ փոխարտգործնախարար Անդրեյ Ռուդենկոյի, արդեն հստակ հայտարարել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հետագա որոշման նպատակով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների շրջանակներում բանակցությունները շարունակելու անհրաժեշտության մասին:

Քաղաքական խաղը շարունակվում է

Բոլորովին վերջերս ամբողջ աշխարհի կինոմանները ուշադիր հետևում էին Ջորջ Մարտինի վիպաշարի հիման վրա նկարահանված «Գահերի խաղը» հեռուստասերիալի սյուժեին։ Պատմությունը մի շարք ազդեցիկ տոհմերի պայքարի մասին է՝ հանուն Յոթ Թագավորությունների Երկաթե Գահի կամ հանուն դրանից անկախանալու։ Եվ չնայած սերիալը նկարահանված է ֆենթըզի ժանրում, իսկ գործողությունները տեղի են ունենում հորինված աշխարհում, շատերը կարծում են, որ «Գահերի խաղի» առաջին գրքերի հիմնական սյուժետային գծի հիմքում Կարմիր և Սպիտակ վարդերի պատերազմն է։

Մինչդեռ առանց դժվարության կարելի է զուգահեռներ անցկացնել նաև ժամանակակից աշխարհի հետ։ Այստեղ՝ իրական կյանքում ևս կարող ենք գտնել «Գահերի խաղի» կերպարներին․ Գիշերվա Արքային (արհեստական ինտելեկտը), Սպիտակ Քայլորդներին (մարդկության համար վտանգավոր վարակները, այդ թվում՝ Էբոլա տենդը, կորոնավիրուսն ու մարդկության համար կանխագուշակվող էլ ավելի մահացու վարակներն ու հիվանդությունները), Կարմիր Քրմուհիներին (Microsoft-ի հիմնադիր Բիլլ Գեյթսը և Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի անփոփոխ նախագահ Կլաուս Շվաբը), Քայլող Մեռյալներին (ռոբոտները, որոնք պետք է փոխարինեն մարդկանց)։

Կարելի է նաև զուգահեռներ անցկացնել ժամանակակից երկրների և ժողովուրդների հետ։ Ովքե՞ր են այս պատմության մեջ հայերը։ Դժվարանում եմ հաստատ ասել, բայց, դատելով, մեր էլիտաների գործողություններից, առայժմ մեզ «վայրենացածների» նման ենք պահում։

Ինչի՞ համար եմ այս ամենը պատմում։ Ընդամենը այն պատճառով, որ իրական կյանքում «գահերի խաղն» ավարտված չէ, այն տեղի է ունենում մեր աչքի առաջ։ Եվ պետք չէ համարել, որ Հայաստանը սնանկացած մեկն է, որն ապագայի շանս չունի․ պայքարը դեռ առջևում է։ Հին հասարակարգը քանդվում է, և դրա ավերակների վրա կկառուցվի նոր աշխարհակարգը։  Նշանակում է՝ ժամանակն է, որ ազատվենք պարտված «զոհի» կերպարից և նպատակաուղղված խաղ սկսենք, որը կբերի հայոց պետության պահպանմանն ու ամրապնդմանը։

1279
թեգերը:
Գահերի խաղ, Ադրբեջան, Հայաստան, տարածաշրջան, աշխարհ
Ըստ թեմայի
Աշխարհաքաղաքական գործոններն են որոշիչ. Բաբայանը` Արցախի միջազգային ճանաչման մասին
Մոսկվային զայրացնելու ձգտումը կարող է բերել աշխարհաքաղաքական աղետի, կամ Բորելի այցի ստվերը
Լավրովը և ԵԱՀԿ գործող նախագահը կքննարկեն ԼՂ հակամարտության կարգավորմանն աջակցելու հարցեր
Դոնալդ Թրամփի կողմնակիցները Կոնգրեսի շենքի մոտ. 7 դեկտեմբերի, 2021

Ովքե՞ր և ինչո՞ւ էին սպասում Թրամփի վերադարձին մարտի 4-ին

85
(Թարմացված է 21:41 05.03.2021)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Ամերիկացիները լավ պրծան։ Ինչո՞ւ։ Որովհետև այդ երկրի իրավապահ մարմինները տեղեկություններ ունեին, որ մարտի 4-ին ծայրահեղականները կրկին հարձակվելու էին Կապիտոլիումի, այսինքն՝ իրենց պառլամենտի շենքի վրա։

Դոնալդ Թրամփը, որի վերադարձին սպասում էին մարտի 4-ին, այդպես էլ չվերադարձավ

Կոնգրեսի ստորին պալատի անդամները նույնիսկ որոշեցին անվտանգության նկատառումներով չեղյալ հայտարարել հինգշաբթի օրվա իրենց նիստը։ Ինչպես հայերն են ասում՝ շառից հեռու։ Բայց սենատորներն այնուամենայնիվ տղամարդ գտնվեցին և նիստ արեցին, չնայած լրիվ իրավունք ունեին ձեռնպահ մնալու, հիշելով հունվարի 6-ի դեպքերը, երբ Կապիտոլիումի վրա հարձակում ձեռնարկվեց։ Երևի հիշում եք՝ այն ժամանակ զոհվեց 5 մարդ, դեմոկրատները պնդեցին, թե հենց նոյեմբերյան ընտրություններում պարտված Դոնալդ Թրամփն է սադրել մարդկանց և դրդել նրանց հարձակվել խորհրդարանի վրա։ Կոնգրեսում իմպիչմենտ նախաձեռնվեց, այն էլ աննախադեպ իմպիչմենտ, որովհետև մինչ այդ Ամերիկայի որևէ նախագահի նկատմամբ երկրորդ անգամ պաշտոնազրկելու գործընթաց չէր նախաձեռնվել, բայց Սենատը արդարացրեց Դոնալդ Թրամփին։

​Կարող եմ ենթադրել, որ հիմա ձեզ մոտ հաստատ բնական հարց է ծագել՝ բայց ինչու էր Կոնգրեսի վրա երկրորդ հարձակումը սպասվում հենց մարտի 4-ին։ Ուղղակի մինչև 1933 թվականը Ամերիկայի բոլոր նախագահների պաշտոնադրման արարողությունը միշտ տեղի էր ունենում նույն օրը՝ մարտի 4-ին։ Բայց մոտ 90 տարի առաջ ընդունվեց ԱՄՆ-ի Սահմանադրության 20-րդ ուղղումը, որով այդ արարողության ամսաթիվը փոխվեց, և այժմ, ինչպես գիտեք, ամերիկացի նախագահները երդում են տալիս հունվարին։ Բայց կա Ամերիկայում առնվազն մի շատ տարօրինակ կազմակերպություն, որը շատ է նման աղանդի, և դրա հետևորդները չգիտես ինչու, հավատում են, թե Թրամփը կարող էր «օրինական հիմքերով» վերադառնալ Սպիտակ տուն հենց մարտի 4-ին ու կդառնար Ամերիկայի 19-րդ նախագահը Ուլիս Գրանտից հետո, որը պաշտոնավարել է 1869-ից մինչև 1877 թվականը։

Ուզում ես զարգանալ՝ գնահատիր անցյալդ

Ինչո՞ւ են «Քենոն» կոչվող կազմակերպության կամ աղանդի անդամները Ամերիկայի պատմությունից դուրս թողնում մի հսկա հատված և համարում, որ 1871 թվականից հետո ընդունված բոլոր օրենքները որևէ իրավական ուժ չունեն։ Ուղղակի այդ թվականին Ամերիկայի իշխանությունները կազմավորեցին, այսպես կոչված, Կոլումբիայի շրջանը, որտեղ, ինչպես հայտնի է, գտնվում է ԱՄՆ-ի մայրաքաղաք Վաշինգտոնը։ «Քենոնի» անդամները համոզված են, որ նման իրավասություն կառավարությունը չուներ այն պարզ պատճառով, որ երկիրը կազմված է նահանգներից, հենց այդպես էլ կոչվում է Միացյալ նահանգներ, այլ ոչ թե նահանգներ և շրջան։ 

​Ավելին, ծայրահեղականները համոզված են, որ չպիտի լինեն դաշնային, այսինքն բոլոր բնակիչների համար պարտադիր օրենքներ, քաղաքացին չպետք է հարկեր մուծի՝ սա, իհարկե, որոշ հայաստանցիների սրտով է, և վերջապես ազգային տարադրամ՝ դոլար, չպիտի գոյություն ունենա, քանզի այդ դոլարը սահմանափակում է մարդկանց անձնական իրավունքները։ Այ սա հազիվ թե դուր գա հայաստանցիներին, որոնք թե դոլարով փող են ստանում արտերկրից, թե իրենց կուտակումներն են առաջվա պես դոլարով պահում, չնայած մեր հարազատ դրամը, կարծես թե, վաղուց է ապացուցել իր կենսունակությունը։

Չգիտեմ՝ արդյո՞ք Վաշինգտոնում իրավապահները ժողովրդից անթաքույց պաշտպանում էին իրենց հարազատ պատգամավորներին լուսաձայնային սարքերով, ինչպես մեր Ազգային ժողովի բակում՝ Բաղրամյան պողոտայում ընդդիմության վերջին հանրահավաքի ժամանակ, բայց փաստն այն է, որ Կապիտոլիումի վրա հունվարյան հարձակումից հետո, ինչպես տեղեկացնում է ԲիԲիՍի-ն, աշխատանքից ազատվել է ամերիկյան պառլամենտի պահպանության գլխավոր պատասխանատուն։

​Եվ վերջում այն մասին, թե արդյոք ոմանք իրոք ցանկանում էին, որ Թրամփը հետ գա և կարգ ու կանոն հաստատի Ամերիկայում, և ինչու չստացվեց։ Այն, որ ուզում էին՝ նույնիսկ Ամերիկայի Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն և Ներքին անվտանգության նախարարությունն են հաստատում։ Նրանց տվյալներով, դեռ այս տարվա փետրվարին ծայրահեղականները Կապիտոլիումի վրա հարձակվելու ծրագրեր էին կազմում և մտադիր էին 4 հազար ամերիկացի հավաքել մարտի 4-ին Կոնգրեսի շենքի մոտ։

Դժվար է ասել, թե ինչը խանգարեց՝ միգուցե լավ չէին մշակել ծրագրերը, միգուցե Դոնալդ Թրամփը, այնուամենայնիվ, այդքան մեծ հեղինակություն չի վայելում։ Սակայն վարկածներից մեկն էլ սա է՝ մարդիկ չուզեցին դիպուկահարների զոհ դառնալ։ Իհարկե, եթե այդ դիպուկահարները կային։

85
թեգերը:
իմպիչմենտ, Դոնալդ Թրամփ, ԱՄՆ
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
«Հանրահավաքային թվաբանության» խնդիրը Հայաստանում, կամ նման վեճեր լինում են նաև ԱՄՆ–ում
Ֆուտբոլային վրեժ, կամ կո՞ղմ եք, որ կինը բաժանվելիս կլորիկ գումար ստանա
Ատելի և սիրելի դիմակը, որը մեկին հոգեկան հանգստություն է բերում, մյուսին՝ անհանգստություն
Օնիկ Գասպարյան, Նիկոլ Փաշինյան. արխիվային լուսանկար

Փաշինյան vs Գլխավոր շտաբ, կամ ինչ է պակասում ընդդիմությանը հաջողության հասնելու համար

381
(Թարմացված է 11:48 05.03.2021)
Զինվորականները սպասում են Սահմանադրական դատարանի որոշմանը, ընդդիմությունն էլ իր հերթին հույս ունի իր օգտին ծառայեցնել գործադիր իշխանության և գեներալիտետի հակամարտության ալիքը։

ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի — Sputnik. Գլխավոր շտաբի շուրջ իրավիճակը շարունակում է անորոշ մնալ։ Դժվար է կանխատեսել, թե ինչով կավարտվի կառավարության և ռազմական վերնախավի միջև փետրվարի 25-ին սկսված առճակատումը։ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չի ցանկանում հրաժարվել Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնանկ անելու գաղափարից, վերջինս էլ իր հերթին սպասում է Սահմանադրական դատարանի որոշմանը։

ՍԴ-ն պետք է քննի «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքը, հենց այդ օրենքն է հնարավորություն տալիս վարչապետին «ազատվել» Գասպարյանից։ Եվ եթե ՍԴ-ն հակասահմանադրական ճանաչի այդ նորմատիվային ակտը, ապա Գասպարյանին պաշտոնանկ անելու մասին նախագահին ուղղված միջնորդությունը անվավեր կճանաչվի։

Իսկ մինչ այդ, ըստ օրենքի, Գասպարյանը մինչև մարտի 8-ը շարունակում է կատարել իր պարտականությունները որպես Գլխավոր շտաբի պետ։

Խորհրդարանի դիմաց վրանային ճամբար խփած և անժամկետ բողոքի ակցիաների անցած ընդդիմությունը հույս ունի, որ Փաշինյանի ու գեներալիտետի դիմակայության ալիքի վրա կկարողանա վճռական հարված հասցնել իշխանությանը: Փորձագետները թերահավատորեն են վերաբերվում ինչպես գեներալների, այնպես էլ Հայրենիքի փրկության շարժման հնարավորություններին։

Կովկասի ինստիտուտի փորձագետ Հրանտ Միքայելյանի խոսքով՝ եթե կառավարության ու Փաշինյանի նպատակները հասկանալի են՝ իշխանության պահպանում և ուժայինների նկատմամբ վերահսկողություն, ապա նույնն ասել չի կարելի ընդդիմության մասին:

«Հայրենիքի փրկության շարժման գլոբալ խնդիրը հասկանալի է՝ իշխանափոխություն և անցումային կառավարության ձևավորում։ Բայց ընդդիմության առանձին ուժերի մարտավարությունն ու ռազմավարությունն այնքան էլ պարզ չեն։ Նրանք հրապարակավ այդ նպատակների մասին չեն խոսում, և դրանից կասկածներ են ծնվում, որ նպատակներ պարզապես չկան», — Sputnik Արմենիային տված հարցազրույցում ասաց Միքայելյանը։

Մեր զրուցակիցն ասում է նաև, որ հստակ օրակարգի բացակայությունը բարդացնում է որևէ միջնաժամկետ կանխատեսում անելը։  

Ինչ վերաբերում է գեներալներին, ապա, փորձագետի կարծիքով, զինվորականները տեսականորեն կարող են դժգոհության խոսքերից անցնել պրակտիկ գործողությունների, ինչպես այսօր մամուլի ասուլիսի ժամանակ փաստացի կոչ արեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, որը պաշտպանում է ընդդիմադիրներին: Վերջինս, մասնավորապես, հայտարարեց, որ գեներալներն իրենց չափազանց զուսպ են պահում։

Սակայն Միքայելյանի կարծիքով` գեներալների «ավելի ակտիվ վարվելու» հնարավորություններն այնքան էլ մեծ չեն, որքան թվում է շատերին։

Ովքեր են ԳՇ պետի հավանական թեկնածուները. ընտրությունն այնքան էլ հեշտ չէ. «Փաստ»

«Առանցքային հարցն այն է, թե ինչ պետք է անի բանակը կառավարության տապալումից հետո, և արդյո՞ք բանակը հետագա իրավիճակի տեսլականն ունի։ Այս պահին կարելի է պնդել, որ նման տեսլական չկա։ Բանակն իր անհամաձայնությունն է հայտնել տեղի ունեցող գործընթացներին՝ սահմանափակվելով բանավոր հայտարարությամբ։ Հասկանալի չէ՝ արդյոք այլընտրանքային նա ծրագիր ունի», — ավելացրեց Միքայելյանը։

Ի տարբերություն գեներալների և նրանց սատարող ընդդիմության՝ վարչապետը շատ ավելի արդյունավետ է օգտագործում իր ներքաղաքական գործիքները, նա ավելի մոտիվացված է։

Քաղտեխնոլոգ Արմեն Բադալյանի կարծիքով ևս ընդդիմության շարքերում ոչ այնքան հուսադրող իրավիճակ է։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում փորձագետը նշեց, որ Հայրենիքի փրկության շարժումը որևէ արդյունավետ միջոց չի ձեռնարկում՝ սահմանափակվելով միայն Բաղրամյան պողոտայում տեղի ունեցող հանրահավաքներով։ Եվ նույնիսկ վարչապետի միասնական թեկնածու Վազգեն Մանուկյանի դեմ հարուցված քրեական գործը, որը Բադալյանը քաղաքական է համարում, ընդդիմությանը զսպելու առումով հազիվ թե իմաստ ուներ։

«Իշխանությունները կարիք չունեն ինչ-որ կերպ զսպել ընդդիմությանը` դրա առաջնորդ Վազգեն Մանուկյանի դեմ քրեական գործ հարուցելով. ընդդիմությունն ինքն իրեն այնքան լավ է զսպում, որ իշխանության զսպելու անհրաժեշտություն բոլորովին չի զգացվում», – ասաց Բադալյանը:

Նրա խոսքով՝ վարչապետը մինչև վերջ փորձելու է պահել իշխանությունը։ Ավելին, եթե Փաշինյանին հաջողվի համաձայնության գալ ընդդիմադիր խմբակցությունների ՝ «Բարգավաճ Հայաստանի» և «Լուսավոր Հայաստանի» հետ արտահերթ ընտրությունների վերաբերյալ, չի բացառվում, որ քաղաքական իրավիճակի կայունացումից հետո ընտրությունների թեման կրկին հետաձգվի։

Նախագահը ՍԴ չուղարկեց ԳՇ պետին ազատելու փաստաթուղթը, բայց դեռ կարող է միջամտել

«Վարչապետը մի անգամ արդեն խոսել է արտահերթ ընտրությունների մասին, հետո, ինչպես պարզվեց, դրանց կարիքը չկա։ Հիմա էլ երաշխիքներ չկան, որ կառավարության ղեկավարը, երկու խմբակցությունների հետ հուշագիր ստորագրելով, հետագայում չի մտափոխվի։ Ընտրությունները հետաձգելու պատրվակներ միշտ էլ կգտնվեն, պետք է օրենք ընդունել կուսակցությունների մասին, ապա Վենետիկի հանձնաժողովը պետք է հավանություն տա Ընտրական օրենսգրքի անխուսափելի փոփոխություններին», — ասում է մեր զրուցակիցը։

Հիշեցնենք՝ մարտի 1-ին Փաշինյանն իր հանրահավաքում հայտարարել էր, որ պատրաստ է քննարկել արտահերթ ընտրությունների տարբերակը, սակայն ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետը պետք է հեռանա։ «Լուսավոր Հայաստանի» առաջնորդ Էդմոն Մարուքյանն առաջարկեց Օնիկ Գասպարյանին հանգիստ թողնել և ընդդիմության հետ արտահերթ ընտրությունների վերաբերյալ հուշագիր ստորագրել։ Փաշինյանն այդ առաջարկը մասամբ ընդունեց։

381
թեգերը:
Ընտրություններ, Իշխանություն, ընդդիմություն, Վազգեն Մանուկյան, Նիկոլ Փաշինյան, Հայրենիքի փրկության շարժում, Բանակ, Օնիկ Գասպարյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Փողոցի ընդդիմությունը «պադստավկա» արեց ԳՇ-ին ու օգնեց Փաշինյանին․ Մարուքյան
Ավտոբուսներ եղել են, վարչական ռեսուրս` ոչ. Սիմոնյանը`մարդկանց հանրահավաքի բերելու մասին
Ոնց որ անեծք կա. Մարուքյանը կողմ է կիսանախագահականին, դեմ` հանրաքվեին

«Ի սրտե». Ավետ Բարսեղյանը Ռիտա Սարգսյանի հիշատակին նվիրված երգ է գրել. տեսանյութ

0
(Թարմացված է 12:12 06.03.2021)
Մի քանի ամիս է, ինչ Ռիտա Սարգսյանը հեռացել է կյանքից։ Հայաստանյան երգիչները նրան նվիրված երգ են կատարում։

ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կնոջ` Ռիտա Սարգսյանի հիշատակին նվիրված երգ է գրվել, որը թողարկվել է այսօր` նրա ծննդյան օրը։ Ռիտա Սարգսյանն այսօր կդառնար 59 տարեկան։ «Ի սրտե» խորագրով երգի բառերի հեղինակն Ավետ Բարսեղյանն է, իսկ երաժշտությունը Կարեն–Սևակինն է (Կարեն Համբարձումյանն ու Սևակ Մելքոնյանը)։

Երգը կատարում են Ռազմիկ Ամյանը, Նունե Եսայանը, Սարո Թովմասանն ու Շուշան Պետրոսյանը։

Հիշեցնենք, որ Ռիտա Սարգսյանը կյանքից հեռացավ նախորդ տարվա նոյեմբերի 20-ին` կորոնավիրուսի հետևանքով։ Ավելի վաղ հայտնի էր դարձել, որ Ռիտա Սարգսյանը կորոնավիրուսով է վարակվել և գտնվում է «Նաիրի» բժշկական կենտրոնի վերակենդանացման բաժանմունքում:

Sputnik Արմենիայի տեղեկություններով` Ռիտա Սարգսյանին տեղափոխել էին Գերմանիայի բժշկական կենտրոններից մեկը, սակայն նրա կյանքը փրկել չհաջողվեց։

Ռիտա Սարգսյանը ժամանակին բարեգործական մի շարք ծրագրեր էր իրականացնում։ Մասնավորապես, նա 2009 թ. հիմնադրված «Նվիրիր կյանք» հայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի պատվավոր նախագահն էր։ Հիմնադրամն աջակցում էր արյան քաղցկեղով հիվանդ երեխաների բուժմանը։

Ռիտա Սարգսյանին ծանր վիճակում տեղափոխել են արտերկիր

0
թեգերը:
տեսանյութ, Շուշան Պետրոսյան, Ավետ Բարսեղյան, երգ, Ռիտա Սարգսյան
Ըստ թեմայի
«Ռիտա Սարգսյանը մեծ սեր ու հարգանք էր վայելում հարազատ Արցախում». Արայիկ Հարությունյան
Սերժ Սարգսյանի կինը մահացել է
Սերժ Սարգսյանի գրասենյակը հայտարարություն է արել Ռիտա Սարգսյանի առողջական վիճակի մասին