Իրան, 1953 թվական

Իրանական նավթն ու հայկական ոսկին. ինչպես տապալեցին Մոսադեղի կառավարությունը

3864
(Թարմացված է 10:26 15.02.2021)
Այս կամ այն երկրի ռեսուրսները մշտապես խոշոր տերությունների տեսադաշտում են, և նրանք հաճախ քաղաքական ռեժիմների փոփոխություն են անում հարստությանը տիրանալու համար։ Այդ համատեքստում Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը զուգահեռներ է անցկացնում Իրանի և Հայաստանի միջև։

Զբոսաշրջային ուղեցույցում ասվում է. «Գրեթե բոլոր իրանահայերը (մինչև 300 հազար մարդ. Ս. Բ.) եղել են Երևանում»: Ամեն տարի ոչ պակաս թվով հայեր էլ այցելում են Իրան, որի հետ հարաբերությունները ոչ թե դրացիական են, այլ բարիդրացիական։

«Իրանը հայերի համար անվտանգ երկիր է, որտեղ այդ հնագույն ժողովրդի ներկայացուցիչների համար երբեք խնդիրներ չեն առաջանում»,-կարելի է կարդալ Իրանի մասին քաղաքական բառարանում, և դա իրոք այդպես է։

Մինչդեռ անվտանգության խնդիրներ բազմաթիվ անգամ են ծագել հենց Իրանի համար, և եթե մի քիչ ավելի ուշադիր նայենք, ապա աչք են զարնում Հայաստանի հետ պատմական նմանությունները։

Իրանը հարուստ է նավթով, որը երկրի եկամուտների հիմնական աղբյուրներից մեկն է եղել և մնում։ Հայաստանում շատ կա ոսկի, մոլիբդեն և այլ գունավոր մետաղներ։ Մենք նույնպես դրանք վաճառում ենք այլ երկրների և դրա դիմաց մեծ գումարներ ենք ստանում։ Թե՛ այնտեղ՝ Իրանում, թե՛ այստեղ՝ Հայաստանում, հասկանում են, որ այդպիսի հանքավայրերը քաղցր պատառ են, որից մեծ տերությունները կցանկանային ոչ թե մի կտոր կծել, այլ ամբողջությամբ ունենալ իրենց գրպանում, սակայն ոչ բոլոր կառավարություններն են պատրաստ համաձայնել դրան։ Այդ դեպքում նրանց տապալում են։

Այստեղից դառնանք այն պատմությանը, թե ինչպես և ինչու հեռավոր 1953թ․-ին հեռացրին Իրանի վարչապետ Մոհամմադ Մոսադեղին։

Հայերն աղմուկ կբարձրացնեին, իսկ ամերիկացիներն ուրախ են. ամերիկյան իմպիչմենտի դասերը

Երկու խոսք նրա մասին․ «Մոսադեղը չափահաս դարձավ այն դարաշրջանում, երբ հայտնաբերվեց, որ Իրանը անհավանական հարուստ ռեսուրսներ ունի, բայց նախքան իրանցիները կհասցնեին օգտվել դրանից, օտարերկրացիները խլեցին այն»,-նկատում է Սթիվեն Քինզերն իր «Եղբայրներ․ Ջոն Ֆոսթեր Դալեսը, Ալլեն Դալեսը և նրանց գաղտնի համաշխարհային պատերազմը» գրքում։

Եղբայրներից մեկը ԱՄՆ պետքարտուղարն էր, մյուսը՝ նույն Ամերիկայի ԿՀՎ-ի տնօրենը, երկուսն էլ` նավթային գործարքի ակտիվ մասնակիցներ։

Դալեսները հավատում էին, որ ամերիկյան ապագան միշտ ավելի լավը կլինի, քան անցյալը։ Իրանի պատմությունը Մոսադեղին սովորեցրել էր, որ այդ ամենը դատարկ բան է։

Դալեսները հավատում էին, որ աղքատ երկրները կարող են առաջընթաց ունենալ միայն կողմնակի օգնության շնորհիվ։ Մոսադեղին տանջում էր այն, որ իր երկիրն օտարերկրյա իշխանության է ենթարկվում, նա ատում էր այն, ինչ այդ իշխանությունն արել էր Իրանի հետ։

Երբ 1951թ․-ի գարնանը նա վարչապետ դարձավ, Մեջլիսը միաձայն քվեարկեց նավթարդյունաբերության ազգայնացման օգտին։ Դա վարչապետին հերոս դարձրեց միլիոնավոր իրանցիների աչքում, որոնք զգացին, որ հիմա կարող են ինքնուրույն տիրապետել ազգային հարստությանը։

​Ղարաբաղյան շարժում, 1-ին նախագահի կանխատեսում, Արցախի «առևտուր». հայերի բուռն փետրվարները

1952թ․-ին Իրանը խզեց դիվանագիտական հարաբերությունները Մեծ Բրիտանիայի հետ։ Ամերիկացիները փորձեցին հարթել հարաբերությունները, բայց ոչինչ չստացվեց։ Արևմուտքի համար պարզ դարձավ, որ Մոսադեղին պետք է տապալել։ Տապալման գործը, ինչպես միշտ, ստանձնեցին ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի հատուկ ծառայությունները։ 1953թ․-ի գարնանը տապալման ծրագիրը պատրաստ էր, ԿՀՎ-ն գործողությունը հունահռոմեական ոճով կնքեց «Այաքս» (ակամա մտաբերում ես հայկական «Էրատո» կանանց ջոկատը), անգլիական հետախուզությունը՝ SIS-ը, ավելի պրոզաիկ ծածկանուն տվեց՝ «Boot», այսինքն՝ «քացով հետևին», իրանցի սպաներին և պետծառայողներին կաշառելու համար 19 միլիոն դոլար հատկացրին, և գործը սկսվեց։

Հասկանալի է, որ ընտրվեց նաև տապալված Մոսադեղին փոխարինող թեկնածուն՝ նրա կողմից 1951թ․-ին հեռացված Իրանի նախկին ներքին գործերի նախարար, գեներալ Ֆազլոլլա Զահեդին։

Բայց առաջին հացը կուտ գնաց։ Վարչապետի թիկնազորն իսկույն ևեթ ձերբակալեց այն գնդապետին, որը Մոսադեղին հանձնեց նրա պաշտոնանկության մասին շահի հրամանը։ Իսկ Մոսադեղը գործի գցեց անձամբ շահին գահընկեց անելու մեխանիզմը։ Բայց Մոհամմադ Ռեզա Փահլավին իր գեղեցկուհու հետ արդեն Հռոմում էր, Զահեդին փախավ, փողոցները լցվեցին վարչապետին աջակցող և հետևաբար շահին դեմ տրամադրված ժողովրդով։ Ձերբակալեցին շահի թիկնազորի հրամանատարին և էլի շատ մարդու։ Ում պետք էր։ Կարճ ասած՝ Մոսադեղի տապալումը ձախողվեց։

Իսկ հետո տեղի ունեցավ այն, ինչ հաճախ է տեղի ունենում այն մարդկանց հետ, որոնց թվում է, թե վերահսկում են իրավիճակը։ Մոսադեղին թվում էր։ Նա թուլացավ, Դալլես եղբայրներն իրենց անգլիացի գործընկերների հետ, հակառակը, լարվեցին, վճարեցին (հուսով եմ՝ հիշում եք այն 19 միլիոն դոլարը) վարչապետի պաշտպանների և շահի կողմնակիցների միջև բախումների համար, կռիվներ սկսվեցին, և բոլորը սկսեցին նայել բանակին։

Չցանկանալով երկիրը պատերազմի մեջ ներքաշել` Մոսադեղը հրաժարվեց գործի դնել զորքը։ Հետո Թեհրան մտան վարչապետի վաշտերը, և կարճատև կռիվներից հետո Մոսադեղի կառավարությունը տապալվեց։

Շատ արագ վերականգնեցին Լոնդոնի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները, ստեղծեցին անգլո-իրանական British Petroleum Company նավթային ընկերությունը, սև ոսկին սկսեց հոսել ուր պետք է և որքան պետք է (Ամերիկան էլ անմասն չմնաց), իսկ Մոսադեղին ձերբակալեցին, երեք տարով բանտ նստեցրին, ապա մնացած ամբողջ կյանքի համար ուղարկեցին տնային կալանքի սեփական կալվածքում։

․․․ Կյանքը շարունակվում է։ Իրանն այսօր սեփական նավթով պահում է իրեն, վաճառում է ում ուզում է, որքան ուզում է և ինչ գնով ուզում է։

Հայաստանն արդեն որերորդ տարին է՝ չի կարողանում գլուխ հանել իր ոսկե Ամուլսարից, որը, պարզվում է, այնքան էլ իրենը չէ։ Եվ մինչ այս, մինչ այն, նոր տերեր են հայտնվել նաև Հայաստանի ամենամեծ հանքավայրում՝ Սոթքում։ Պայքարը շարունակվում է․․․

3864
թեգերը:
նավթ, Ոսկի, Հայաստան, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն
Ըստ թեմայի
Երեխաները շատացան, հանցագործությունները քչացան․ ինչպիսին էր առանց սթափարանների Հայաստանը
«Պետք լինի՝ շնչելն էլ կարգելենք», կամ երբ ցավից երգեր են ծնվում
Ո՞վ կմտածեր, որ Ամերիկան ու Հայաստանն ընդհանուր բան կունենան, կամ ոչինչ անհետ չի անցնում
Արխիվային լուսանկար

Ֆուտբոլային վրեժ, կամ կո՞ղմ եք, որ կինը բաժանվելիս կլորիկ գումար ստանա

189
(Թարմացված է 22:28 26.02.2021)
​Եկեք անկեղծ լինենք։ Կանայք ողջ աշխարհում վաղուց են բարձրացնում այս վիճահարույց հարցը՝ հետո ինչ, որ աշխատանքի չենք գնում, փոխարենը անում ենք տան բոլոր գործերը՝ լվացք, արդուկ, ճաշ եփել, երեխային նայել և այլն։
Բազմոցին պառկած «Բարսելոնա» էիր նայում, իսկ ես երեխա էի մեծացնում. բարի եղիր փոխհատուցել

Այսինքն, միջուցե ավելի շատ ենք աշխատում, քան տղամարդիկ, որոնք գնում են գրասենյակ և օրն անցկացնում համակարգչի առջև։ Եվ ուրեմն մեզ էլ վճարեք մեր աշխատանքի դիմաց. պահանջում են կանայք։

Այս պահանջը, որը գոնե ես բավական արդարացի եմ համարում, հիմնականում ուղղված էր պետությանը։ Բայց, ինչպես երևում է, պետությանն այս ամենը բոլորովին դուր չեկավ՝ ինչո՞ւ պիտի ձեր ամուսինը բազմոցին փռված ըմբոշխնի Մեսսիի խաղը, իսկ կառավարությունը նրա փոխարեն վճարի, և ի վերջո պետությունն ասաց կանանց.

«Կներեք, թող հենց ձեր ամուսիններն էլ բաժանվելիս վճարեն ձեզ՝ իրենց «բորշչն» ու թանապուրը պատրաստելու, նաև ձեր համատեղ երեխային մենակ մեծացնելու համար, որովհետև ինքը բացարձակ ոչինչ չի արել»։

Ու տարբեր երկրների խորհրդարանները սկսեցին համապատասխան օրենքներ ընդունել հօգուտ կանանց։ ​Անցնենք կոնկրետ օրինակներին։

Ուղիղ 10 տարի առաջ ՝ 2011 թվականին, դատարան դիմեց արգենտինացի մի կին, որը մոտ 30 տարի ապրել էր ամուսնու հետ, բայց ի վերջո բաժանվել նրանից։ Եվ դատարանը վճռեց՝ 70-ամյա տղամարդը պետք է մոտ 180 հազար դոլար փոխհատուցում վճարի կնոջը։ Առաջին հայացքից տպավորիչ մի գումար է, բայց կինը բացատրում էր՝ ախր չէի էլ դիմի դատարան, բայց 30 տարի նստել եմ տանը, այսինքն՝ նստելու ժամանակ էլ չեմ ունեցել, ոչ մի մասնագիտություն ձեռք չեմ բերել, բայց ամենակարևորը՝ 60-նն անց եմ, կենսաթոշակային տարիքի, իսկ թոշակներն Արգենտինայում, ինչպես գիտեք, բավական խղճուկ են։ Համաձայնեք` գոնե թոշակների մասով մեզ՝ հայաստանցիներիս համար ոչ մի զարմանալի բան չկա։

Մեկի փոխարեն երկու անձնագիր՝ հանուն զբոսաշրջության ու ընդդեմ կորոնավիրուսի

​Հիմա երկրորդ՝ ամենաթարմ օրինակը։ Նույն իրավիճակը ստեղծվեց Չինաստանում, երբ ամուսինը մի քանի ամիս առաջ ասաց կնոջը՝ էլ չեմ ուզում քեզ հետ ապրել։ Կինը հակադարձեց՝ այդ դեպքում վճարիր, քանզի 5 տարի շարունակ ես առավոտից իրիկուն զբաղվել եմ տան գործերով, իսկ դու բացարձակ ոչինչ չես արել ո′չ տան, ո′չ էլ մեր տղայի համար։

Առաջ նման պահանջը հաստատ չէր անցնի, որովհետև ֆինանսական պահանջներ ներկայացնելու համար կինը պետք է նախօրոք ամուսնական պայմանագիր կնքեր տղամարդու հետ, բայց Չինաստանում նման պայմանագրերը բոլորովին տարածված չեն, ինչպես նաև Հայաստանում։

Բայց վերջերս Չինաստանում օրենսդրություն ընդունվեց, որը թույլ է տալիս ամուսնալուծության դեպքում փոխհատուցում պահանջել։ Եվ չինուհին ստացավ այդ փոխհատուցումը։ Ճիշտ է, արգենտինուհու ստացածի հետ այն չես համեմատի՝ մոտ 8 հազար դոլար։

Իհարկե, չի կարելի անտեսել այն հանգամանքը, որ չինուհին ընդամենը 5 տարի էր ապրել ամուսնու հետ, իսկ արգենտինուհին՝ 30 տարի։

Այնումենայնիվ, մեկնաբաններից մեկը նկատում է՝  ժամկետն ի՞նչ կապ ունի, Նիկոլաս Քեյջի նախկին կինը ֆինանսական հատուցում պահանջեց նախկին ամուսնուց, այնինչ նրա հետ ապրել էր գիտե՞ք որքան՝ ընդամենը 4 օր։

​Մի խոսքով` թեժ վիճաբանությունն այս հարցի շուրջ շարունակվում է։ Ոմանք ասում են` բա չե՞ք վախենում, որ այս ամենը նախադեպ դառնա և սրանից հետո անխտիր բոլոր կանայք սկսեն փոխհատուցում պահանջել։ Բայց, ինչպես ցույց են տալիս հենց Չինաստանում արված հարցումները, նման տեսակետի կողմնակիցները շատ չեն։

Հայերն աղմուկ կբարձրացնեին, իսկ ամերիկացիներն ուրախ են. ամերիկյան իմպիչմենտի դասերը

Քաղաքացիների 92 տոկոսը ոչ միայն հավանություն է տվել դատարանի վճռին, այլև զայրացել՝ այդ ի՞նչ փող է, որ, փորձեք բաժանել այն 5 տարվա վրա և կհամոզվեք, որ ամսական 100 դոլարից մի փոքր ավելի գումար է ստացվում։ Ուրեմն ամսական 100 դոլա՞ր եք գնահատում կնոջ աշխատանքը։

Եվ սա այն դեպքում, երբ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման միջազգային կազմակերպության տվյալներով` ընդհանուր առմամբ աշխարհում կինը 2 անգամ ավելի շատ է զբաղվում տան գործերով, իսկ Չինաստանում՝ 2,5 անգամ ավելի։

​Այնուամենայնիվ, անկեղծ խոստովանեք՝ իսկ դուք կո՞ղմ եք, որ կինը բաժանվելիս կլորիկ գումար ստանա տան գործերն անելու համար։

Վախենամ՝ կանանց և տղամարդկանց պատասխաններն այնքան էլ չեն համընկնի։

Ինչպես լեդին հայտնվեց մեկուսարանում, կամ ինչ է լինում, երբ չես պաշտպանում դեմոկրատիան

189
թեգերը:
Բարսելոնա, ֆուտբոլ, տղամարդ, Կին
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
«Հանրահավաքային թվաբանության» խնդիրը Հայաստանում, կամ նման վեճեր լինում են նաև ԱՄՆ–ում
Երկրի բնակիչներն իրենք կկործանեն իրենց մոլորակը, կամ ինչու չեն գալիս այլմոլորակայինները
Ուզում ես զարգանալ՝ գնահատիր անցյալդ
Կանաչ ժամ եկեղեցին Շուշիում

Ուղղափառ եկեղեցի Շուշիում. որտեղի՞ց է ծագել հայերի կողմից եկեղեցու յուրացման մասին միֆը

251
(Թարմացված է 08:22 26.02.2021)
Ադրբեջանական կողմն իր նոր թեզն է առաջ տանում այն մասին, թե Շուշիում հայկական եկեղեցիներն ուղղափառ են։ Օրեր առաջ նման անսպասելի հայտարարությամբ հանդես եկավ նաև ՌԴ պետդումայի պատգամավոր Ալեքսեյ Ժուրավլյովը։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը փորձել է պարզել` որն է խնդիրը։

Տեղի իշխանությունների հրավերով պետդումայի պատգամավոր (Վորոնեժի մարզից ընտրված) և «Հայրենիք» («Родина») կուսակցության առաջնորդ Ալեքսեյ Ժուրավլյովը վերջերս Բաքու էր այցելել, որտեղ նրան շատ հյուրընկալ էին ընդունել, և պատերազմից հետո Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներով շրջելուց հետո, Facebook–ի իր էջում ադրբեջանական ԶԼՄ–ից մի հոդված էր հրապարակել Շուշիում «գողացած եկեղեցու» մասին։ Միևնույն ժամանակ խորհրդարանականն իր գրառումը բավական կտրուկ մեկնաբանությամբ էր ուղեկցել հայկական կողմի հասցեին. «Ռուսական եկեղեցու օկուպացիան, հոգևոր արժեքների վրա հարձակումը ամենավատ ռուսատյացության չարագույն դրսևորումներն են»։

Скрин поста Алексея Журавлева в Facebook от 19 февраля 2021
Ալեքսեյ Ժուրավլյովի հրապարակումը Facebook–ում

Պարզաբանեմ. լուսանկարում 1847 թվականին Շուշիում կառուցված Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին է։ Ժողովրդի շրջանում այն ավելի հայտնի է Կանաչ ժամ անունով։  Այդ անվանումը ստացել է, որովհետև ժամանակին եկեղեցու գմբեթը կանաչ է եղել։ Խորհրդային տարիներին վանքն օգտագործել են որպես հանքային ջրերի ըմպելասրահ, ինչի պատճառով էլ հիմքը քայքայվել ու քանդվել էր։ Առաջին հաղթանակած պատերազմից հետո Արցախի  իշխանությունները որոշել էին վերականգնել եկեղեցին։ 1995 թվականի մայիսին վանքն օծվել էր Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին առաջինի ներկայությամբ և վերադարձվել Հայ առաքելական եկեղեցու արցախյան թեմին։

Անվանի հայեր, որոնց Շուշին նվիրել է համաշխարհային մշակույթին

Ադրբեջանական աղբյուրները, որոնց հղում է անում պատգամավոր Ժուրավլյովը, պնդում են` իբրև եկեղեցու ճակատային մասը  ի սկզբանե ռուսական ճարտարապետության ավանդույթների մեջ է արվել և միայն տասնամյակներ անց նրա արտաքին տեսքը փոխվել է ու դարձել հայկական։ Եկեղեցու գմբեթն իսկապես ժամանակին կլոր էր։ Սակայն հին լուսանկարների վրա ռուսական ճարտարապետական ոճ ճակատային հատվածում չի կարող նկատել և ոչ մի գրագետ ճարտարապետ։ Բացի այդ, եկեղեցու մուտքի վերևում քարի վրա փորագրված արձանագրությունը («Բաբայան Ստեփանոս Հովհաննես: Մկրտիչ եղբոր հիշատակին, 1847») վկայում է վանքը կառուցողի ու հովանավորի մասին։  Չեմ  բացառում, որ այդ գրությունն արդեն ոչնչացվել է։ Հայտնի է, որ եկեղեցու գմբեթը պայթեցվել է։ Միևնույն ժամանակ Բաքվում պնդում են, որ վանքը վնասվել է Շուշիի համար մղվող մարտերի ժամանակ թշնամու ռմբակոծության հետևանքով։ Սակայն համացանցի որոնողական համակարգը լուսանկարներ է բերում, որոնցում ադրբեջանցի զինվոր է պատկերված եկեղեցու ֆոնին։

Оскверненная часовня Иоанна Крестителя в Шуши
Շուշիի Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին

Լուսանկարը համացանցում հայտնվել է քաղաքի նկատմամբ հայկական ստորաբաժանումների կողմից վերահսկողությունը  կորցնելուց մոտավորապես հինգ օր անց։ Այդ ժամանակ եկեղեցին դեռ նորմալ վիճակում էր։  Իսկ ահա ևս մի քանի օր անց նկարահանած տեսանյութը թույլ է տալիս համոզվել, որ գմբեթն արդեն քանդված է։

Արժե ամեն դեպքում հասկանալ, թե որտեղից է հայտնվել Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցու ոչ հայկական ծագման մասին տեսությունը։ Դատելով ամեն ինչից, այդ վարկածի կողմնակիցները դիտավորյալ են «շփոթում» երկու տարբեր եկեղեցիներ։

Հայտնի է, որ Շուշիի Ղումլուխ թաղամասում ХIХ դարի 30-ականներին ռուս զինվորականների միջոցներով կառուցվել է ուղղափառ Սուրբ Գեորգիի եկեղեցին։ Ըստ ամենայնի, «սրբավայրը հայերի կողմից յուրացման» մասին խոսելով, Ադրբեջանում նկատի ունեն հենց այդ վանքը։ Ռուսական ուղղափառ եկեղեցուն նրա պատկանելությունը հայերի կողմից երբեք կասկածի տակ չի դրվել։ Խորհրդային տարիներին վանքի շենքն օգտագործվել է որպես հացահատիկի պահեստ։ Այնուհետև այն ընդհանրապես գոմի են վերածել։ Իսկ 1970 թվականին իշխանությունների որոշմամբ եկեղեցին հիմնահատակ քանդվեց և դրա փոխարեն մշակույթի տուն կառուցվեց։

Հետաքրքրական է, որ Բաքվում պնդում են, որ 1868 թվականին ճարտարապետ  Սիմեոն Տեր–Հակոբյանցի կառուցած Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցին նույնպես ի սկզբանե ուղղափառ է եղել։ Իբրև հայերն այն ևս զավթել են ու հայկականացրել։ Ավելին, Ադրբեջանի ճարտարապետների միության վարչության անդամ Ֆաիգ Իսմայիլովը պնդում է, որ ռուսներն իրենց հերթին են գողացել վանքի շենքը։

Ինչ են թողել հայերը Շուշիում. պատմության ավերակներ, թե ավերակների պատմություն

Ճարտարապետը պատմում է. «Երբ Ղարաբաղում գտնվող ռուս զինվորների համար վանք հիմնելու անհրաժեշտություն առաջացավ, բանակի ղեկավարությունը զանգը կախեց Ղարաբաղի խանության  խորհրդի շենքի աշտարակի վրա և այստեղ  պաշտամունքի համար պայմաններ ստեղծեց։ Ժամանակի ընթացքում խորհրդի շենքը վերանորոգվեց ռուսական  բանակի հրամանատարության հրամանով և հարմարեցվեց եկեղեցական ոճին»։ Ավելին, ճարտարապետի պնդմամբ, մինչև 1989 թվականը Շուշիում ընդհանրապես հայկական եկեղեցիներ չեն եղել։

Միևնույն ժամանակ, ХХ  դարի սկզբին Թիֆլիսում Կովկասի փոխարքա նորին կայսերական մեծության գրասենյակի կողմից տպագրվող «Կովկասյան օրացույց» պաշտոնական տեղեկատուի տվյալներով` Ղարաբաղի մասին բաժնում ասվում է. «Շուշի քաղաքում եկեղեցիների թիվը. ուղղափառ` 1, հայ առաքելական` 5, շիական մզկիթ` 2։ Հոգևորականություն. ուղղափառ` 1, հայ առաքելական`89, մահմեդական` 39»։

«Կովկասյան օրացույցում» հիշատակած Շուշիի հայկական եկեղեցիներից երեքը ոչնչացվել էին Ադրբեջանի խորհրդային ղեկավարության կողմից։ Ագուլեցոց եկեղեցին քանդել էին 1960 թվականին, դրա տեղում կառուցել դպրոց։

Մեղրեցոց եկեղեցու շենքը սկզբում ամառային կինոթատոնի վերածեցին, այնուհետև ամբողջությամբ վերացրին։

Կուսանաց վանքը 60-ականների կեսերին բուլդոզերներով քանդեցին և դրա տեղում բնակելի տներ կառուցեցին։

Իսկ կառավարման հայկական ժամանակահատվածում Շուշիի շիիթական երկու եկեղեցիները ոչ միայն պահպանվել էին, այլև վերականգնվել։ Ընդ որում, պահպանվել էին այն ժամանակվա մահմեդական պաշտամունքային ճարտարապետության բոլոր մանրուքները։

Ինչո՞ւ է «ադրբեջանականացվում» Շուշին. փորձագետները` Փաշինյանի հայտարարության մասին

251
թեգերը:
Ադրբեջան, Ռուսաստան, Արցախ, Եկեղեցի, Շուշի
Ըստ թեմայի
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն մտադիր է հնարավորինս սեղմ ժամկետում առաքելություն ուղարկել Արցախ
Երևանը դեռ «այո» չի ասել, կամ ինչու է Ալիևը շտապում Նախիջևանի մայրուղու հարցում
Ջուղայի խաչքարերի ճակատագիրը չկրկնվի. Դավիթ Բաբայանը դիմել է ՄԱԿ–ին ու ՅՈւՆԵՍԿՕ–ին
Արա Այվազյանն Արցախի հուշարձանների հարցը քննարկել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրենի հետ
Արմեն Սարգսյանի անունից հարգանքի տուրք է մատուցվել Սումգայիթի ջարդերի զոհերի հիշատակին

Արմեն Սարգսյանի անունից հարգանքի տուրք է մատուցվել Սումգայիթի ջարդերի զոհերի հիշատակին

3
(Թարմացված է 10:36 28.02.2021)
Արյունալի դեպքերից 33 տարի է անցել։ Ոչ պաշտոնական տվյալներով՝ Սումգայիթյան ջարդերի զոհերի թիվը մի քանի հարյուր է։

ԵՐԵՎԱՆ, 28 փետրվարի - Sputnik. Փետրվարի 28-ը Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում կազմակերպված ջարդերի զոհերի հիշատակի և բռնագաղթված հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության օրն է: ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի անունից հարգանքի տուրք է մատուցվել Սումգայիթի զոհերի հիշատակին։ Տեղեկությունը հայտնում է նախագահի մամուլի ծառայությունը։

«Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանի անունից այսօր Ծիծեռնակաբերդի բարձունքում հարգանքի տուրք է մատուցվել և ծաղկեպսակ դրվել անմեղ զոհերի հիշատակը հավերժացնող խաչքարի մոտ»,- նշված է հաղորդագրության մեջ։

Մեր իշխանությունները սումգայիթյան ցեղասպանությունից այդպես էլ դասեր չեն քաղել. Ուլուբաբյան

Հիշեցնենք, որ 1988թ. փետրվարի 26-ից Բաքվից 20 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Սումգայիթ քաղաքում ադրբեջանական իշխանությունները սկսեցին տեղի հայ բնակչության բնաջնջումը, որն ուղեկցվում էր հայերի ունեցվածքի զանգվածային թալանով և ոչնչացմամբ:

Պաշտոնական տվյալներով՝ զոհվել է 26 հայ, ոչ պաշտոնական տվյալներով՝ զոհերի թիվը մի քանի հարյուր է։

Սումգայիթում մարդասպանների հերոսացումն իր արտացոլումը ստացավ Արցախյան պատերազմում. ԱԳՆ

3
թեգերը:
Արմեն Սարգսյան, Սումգայիթ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Այլ տարբերակ, քան մեր ապրելու իրավունքի հետ հաշվի նստելն է, գոյություն չունի. Միրզոյան
Արցախն Աստծունն է. ինչպես հայ ուսուցչին հաջողվեց փրկվել ադրբեջանական գերությունից
Ինչո՞ւ են Արցախում դադարեցվել որոնողափրկարարական աշխատանքները