ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու վարչապետի նախկին խոսնակ Վլադիմիր Կարապետյանը. արխիվային լուսանկար

Սահմանադրության մութ կողմերը, կամ ինչպե՞ս անել, որ առաջնորդը հեռանա առանց դիմադրության

231
(Թարմացված է 22:04 26.01.2021)
​Եկեք անկեղծ լինենք։ Ինչո՞վ են ավարտվում տարբեր երկրների ղեկավարների փորձերը՝ կարել սահմանադրությունը սեփական հագով և ի վերջո մնալ իշիանության շատ ավելի երկար, քան նախատեսված է գործող սահմանադրությամբ։
Հեռանալ… Ուզում եմ, բայց չեմ կարող…

Երևի հիշում եք, որ երբ մի քանի տարի առաջ Հայաստանում սկսեցին քննարկել նոր Սահմանադրության նախագիծը, իսկ այնուհետև այն դրվեց հանրաքվեի, ընդդիմությունն անընդհատ հրապարակավ զգուշացնում էր` Սերժ Սարգսյանը միայն իր համար է մշակել այս նոր Սահմանադրությունը. ուզում է նախագահական երկու ժամկետների ավարտից հետո կամ կրկին նախագահի պաշտոնը զբաղեցնել ևս 7 տարի, կամ ավելի վատ՝ ընտրվել վարչապետ և պաշտոնավարել գործնականում մինչև կյանքի վերջը, որովհետև եթե իր գլխավորած Հանրապետական կուսակցությունը շարունակի հաղթել բոլոր առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում, այդ քաղաքական ուժի անդամներն անընդհատ քվեարկելու են իրենց լիդերի օգտին, որը հավերժ մնալու է վարչապետ։​

Հանրապետականները ծիծաղում էին ընդդիմադիրների այս ենթադրությունների վրա, իսկ Սերժ Սագսյանը, փորձելով շահել հանրության սիրտը, ասաց, որ երբեք նախագահ չի դառնալու, իսկ վարչապետ դառնալու մտադրություն չունի։ Բայց, ինչպես ասոմ են, եկավ գարունը և Սերժ Սարգսյանն ընտրվեց վարչապետ։ Ճիշտ է, այդ պաշտոնին շատ կարճ մնաց և հեռացավ ընդամենը վեց օր անց՝ համաժողովրդական շարժման ճնշման ներքո։

Էստեղ մի շատ նուրբ և վիճահարույց հարց կա՝ իսկ արդյո՞ք Արցախում և նրա շուրջ նույնը տեղի կունենար, եթե վարչապետ մնար մի մարդ, որը հասկանում է, որ չի կարելի թանկարժեք ինքնաթիռներ գնել, որոք չեն կրակում, որովհետև պարզապես հրթիռներ չունեն, այնինչ հակառակորդը դրոններ է օգտագործում, որոնք շատ արդյունավետ են ժամանակակից պատերազմի պայմաններում։ Սակայն իմ թեման այսօր դա չէ, այլ Սահմանադրությունը և դրա օգտագործումը իշխանության մնալու նպատակով։

​Գիտեք, իհարկե, աշխարհում կա մոտ 200 պետություն։ Եվ Սերժ Սարգսյանի օրինակն ամենևին միակը չէ, ոչ էլ հազվադեպ հանդիպող։ Բերեմ վիճակագրական տվյալներ։

Հեղափոխության պլյուսներն ու մինուսները. շատ հետաքրքիր կլիներ` այս հարցերն ուղղվեին հայերին

1875 թվականից մինչև 2011 թվականը, տեսնելով, որ իրենց իշխանության բոլոր ժամկետները սպառվել են, այս կամ այն կերպ փորձել են փոխել, վերացնել սահմանափակումները և 20 տոկոսի մոտ դա ստացվել է, իսկ 20 տոկոսը 71 լիդեր է՝ պատկերացնո՞ւմ եք ամեն երրորդ առաջնորդի գործադրած ջանքերը նոր Սահմանադրությունն օգտագործել սեփական իշխանությունը երկարաձգելու կամ նույնիսկ հավերժացնելու նպատակով, պսակվել են հաջողությանբ։ Շատ–շատերի մոտ չի ստացվել։ Այսինքն` Սերժ Սարգսյանի օրինակն ամենևին եզակի չէ։

Եվ մեկ այլ օրինաչափություն։ Չիկագոյի համալսարանի պրոֆեսոր Թոմ Գինզբուրգը, որը համահեղինակել է «Ինչպես են շրջանցում պաշտոնավարման ժամկետների թվի սահմանափակումները» գիրքը, իմ կարծիքով, շատ ճիշտ նկատել է.

«Համակարգում իշխանափոխության պահը, որը հիմնված է մեկ անձի վրա, որպես կանոն` շատ վտանգավոր ժամանակ է երկրի համար։ Դուք ստանում եք ժամանակավոր կայունություն, բայց միաժամանակ նաև շատ մեծ պրոբլեմներ միջնաժամկետ հեռանկարում»,–փաստել է ամերիկացի պրոֆեսորը։ Համաձայնեք՝ կարծես Հայաստանի մասին ասված լինի։

Մեկ մարդ՝ Նիկոլ Փաշինյանը, շատ հաջող իշխանափոխություն իրականացրեց ու կարծես թե նույնիսկ ցնցումներ չեղան, նորմալ արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացվեցին։ Տեսեք, թե հիմա՝ «թավշյա հեղափոխությունից» գրեթե երեք տարի անց, ինչ է կատարվում։ Պառակտված հասարակություն, պատերազմ, տարածքների կորուստ, դավաճանների փնտրտուք և դեռ պարզ չէ, թե ինչ է սպասվում առաջիկայում։

Բայղուշություն չանեմ, բայց պրոֆեսոր Գինզբուրգը փաստում է՝ որոշ երկրներում գործը հասնում է քաղաքացիական պատերազմի։

​Եվ վերջում։ Ինչպե՞ս անել, որպեսզի առաջնորդը հեռանա առանց դիմադրության։ Հետաքրքիր է Զիմբաբվեի նախկին ղեկավար Ռոբերտ Մուգաբեի օրինակը։ Շատ հետաքրքիր։ Որովհետև դեռ 80-ական թվականներին նա ընդունեց մի Սահմանադրություն, որտեղ ընդհանրապես ժամկետների մասին դրույթ չկար։ Չկա դրույթ՝ չկա պրոբլեմ։

Եվ պաշտոնավարեց 37 տարի` երկիրը հասցնելով տնտեսական կոլապսի։ Եվ 2017 թվականին նրան պաշտոնազրկեցին հենց իր կուսակցության անդամները։ Բայց նրան թողեցին իր հսկա կարողությունը, հսկա առանձնատունը, հսկա ավտոմեքենան, նաև հսկա սպասարկող անձնակազմը և պահպանեցին նրա դիվանագիտական ստատուսը։ Ու նա հանգիստ հեռացավ։

Դուք չէի՞ք հեռանա, իմանալով, որ մինչև կյանքի վերջը ապրելու եք թագավորական պայմաններում։

Ձախողված 2020 թվականը, կամ ով է լինելու «տարվա մարդը»

231
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, Սերժ Սարգսյան, Վարչապետ, Նախագահ, Հայաստան, Սահմանադրություն
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ (325)
Ըստ թեմայի
Նրա հաղորդումները միաժամանակ դիտում էին միլիոնավոր մարդիկ. Լարին, Սթիվենն ու Մուհամեդ Ալին
Ո՞վ կփոխարինի Մերկելին, կամ Արմին Լաշետ՝ համակրանք փախստականների ու Ռուսաստանի հանդեպ
«Ստան» ածանցը նշանակում է` ասիական երկիր ենք. ինչու են երկրները փոխում իրենց անունները
Արխիվային լուսանկար

Երևանի մետրոպոլիտենը 40 տարեկան է, կամ ինչով են նման Հայաստանն ու Շվեյցարիան

141
(Թարմացված է 10:55 07.03.2021)
«Բարեկամություն» – «Սասունցի Դավիթ» հատվածը բացվել է 1981 թվականի մարտի 7-ին: Այսօր դրա կազմում ընդգրկված է 10 կայանից բաղկացած մեկ գիծ: Ինչ ընդհանրություններ ունեն և ինչով են տարբերվում Երևանի և, օրինակ, Լոզանի մետրոները։ Վերլուծում է Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը։

Ինչպես ասում են` ամեն ինչ համեմատության մեջ է ճանաչվում։ Վերցնենք, օրինակ, մետրոն։ Եթե չվերցնենք այնպիսի հսկաներին, ինչպիսիք են Մոսկվայի մետրոպոլիտենը, Նյու Յորքի մետրոն կամ Լոնդոնի Underground-ը, ապա ինչի՞ հետ ու ինչպե՞ս կարող ենք համեմատվել:

Ամեն ինչ համեմատության մեջ է բացահայտվում, այդ թվում ՝ մետրոն։ Լոզանցիները, որոնք պնդում էին, որ իրենց մետրոպոլիտենն ամենալավն է, կարող է չիմանան, որ երևանյան մետրոն էլ ավելի լավն է։ Թեկուզ հենց միայն այն պատճառով, որ Լոզանում բարձրությունների տարբերությունը 336 մետր է, իսկ Երևանում՝ 550։ Տարբերությունն էական է։

Շարունակենք համեմատել։ Գծերի ընդհանուր երկարությունն այնտեղ վեց կիլոմետր է, մեզ մոտ՝ տասնհինգ ու մի քիչ էլ ավելի։ Կարճ լոզանյան կիլոմետրերը բաշխված են տասնչորս կայարանների միջև 462 մետր միջին հեռավորությամբ, Երևանում հեռավորությունն ավելի շատ է, ճիշտ է՝ կայարանների թիվը երկու անգամ ավելի քիչ է։

Լոզանի մետրոյի մի ծայրից մյուսը կարելի է անցել 15 րոեպում, Երևանում դա կարծես մի փոքր ավելի երկար է տևում։

Լոզանի վագոններում շրջելն ավելի հարմար ու հաճելի է նաև այն պատճառով, որ վագոնները այնտեղ ռետինե ուղու վրա են։ Մերը, մեղմ ասած, անհարմար են, ու ոչ միայն մետաղական անիվների դղրդոցի պատճառով: Մեզ մոտ գնացքները վարում են մեքենավարները, Լոզանում դրանք ավտոմատ են աշխատում։

Պայծառ ապագայի գլխավոր թշնամին, կամ ինչպես են պարտված երկրները դուրս եկել ճգնաժամից

Ինչպես տեսնում ենք` տարբերություններն ավելի շատ են, քան նմանությունները։ Բայցևայնպես, կա մեկ միավորող «նրբություն»։ Բանն այն է, որ Երևան էլ, Լոզան էլ առանց գետնանցումի չէին կարող։

Լոզանում (իր կատարյալ ցամաքային տրանսպորտով ու բնակչությամբ, որը նույնիսկ հարյուր երեսուն հազար չկա), դա դեռ երեկ էր հասկանալի: Այդ դեպքում ինչո՞ւ էին կառուցում։ Լոզանում` որովհետև շատ փող կար, Երևանում` որովհետև շատ ամբիցիաներ կային։

Բաքվում արդեն մետրո կար, Թբիլիսիում էլ կար, բա մենք ինչո՞վ ենք պակաս։

Լոզանում մետրո կառուցելու համար հարկավոր եղավ միայն գավառային հանրաքվեի որոշումը, իսկ Երևանում պետք էր ստանալ ԽՄԿԿ ԿԿ քաղբյուրոյի համաձայնությունը։ Իսկ դա նշանակում էր նյարդեր, ժամանակ ու գումարներ, որոնք մենք չունեինք։

Այստեղ ես վերջապես Շվեյցարիան հանգիստ կթողնեմ, որ պարզեմ՝ ինչպես էին վարվում Հայաստանում, երբ ինչ-որ բան շատ էին ուզում, բայց չէր կարելի։ Մետրոպոլիտենի կառուցման մասին հարց կարող էր բարձրացնել միայն հանրապետության առաջին դեմքը, իսկ լուծել այն՝ միայն Կրեմլի գլխավոր մարդը։ Որպեսզի իր ուզածին հասնի, Անտոն Քոչինյանը՝ այն ժամանակվա ԿԿ առաջին քարտուղարը, ստիպված էր ներկայացնել սյուժեներ «Հին Հունաստանի լեգենդներն ու առասպելները» ոճով։ Ինչ տեսք ուներ դա Երևանի մետրոպոլիտենի դեպքում։

Յոթանասնակաների սկզբին մայրաքաղաքում բնակչության թիվը քիչ էր նորմատիվ միլիոնից, ինչն, ինքնաբերաբար, հանում էր մետրոյի շինարարության հարցը, բայց տեղ էր թողնում, այսպես ասած, «արագընթաց տրամվայի», որը մշուշոտ հեռանկարում լիարժեք մետրոպոլիտենի էր վերակածվելու։ Պարզապես քաղաքին անհրաժեշտ էր միլիոն, այլ ոչ իրական յոթ հարյուր յոթանասուն հազար բնակիչ։ Իսկ որտեղի՞ց բերել նրանց։

Չես կարող շոգեքարշ վարել՝ հնոցապան դարձիր, կամ «շուռ տված» հայերի բոհեմական կյանքը

Բնությունից նվեր սպասելն անիմաստ էր, և ահա երևանյան նորածինների վիճակագրական տվյալներն արագորեն բարձրացան վեր, ինչը չէր հարաբերակցվում ծննդատների մահճակալների թվի հետ։ Նույնիսկ ոչ միայն Երևանի, այլև ողջ Հայաստանի։

Ինչպե՞ս դուրս գալ հետաքրքիր իրավիճակից։ Մշակվեց տարբերակ` իբր քաղաքացիներն ավելանում են ոչ միայն բնական աճի հաշվին, այլ նաև արտասահմանում ապրող հայերի հայրենիք վերադառնալու և Խորհրդային Հայաստանում ապրելու անսանձելի ցանկության շնորհիվ։

Սակայն ավելի էկզոտիկ դարձավ մի այլ տարբերակ։

Հանդիպելով Բրեժնևի հետ, Անտոն Երվանդի Քոչինյանը մետրոյի թեման բացեց բոլորովին այլ, անսպասելի անկյունից։ Նա ասաց այսպես.

«Տեղական փորձագետներն ուղևորափոխադրումների տեխնիկական ուսումնասիրության հաշվարկներում լուրջ սխալ են թույլ տրվել: Սխալ հաշվարկի հիմքում ընկած է հայ ժողովրդի ավանդույթների ոտնահարումը: Բանն այն է, Լեոնիդ Իլիչին բացատրեց Անտոն Երվանդովիչը,-որ յուրաքանչյուր երիտասարդ հայ, եթե ապրում է ծնողներից առանձին, չի կարող հանգիստ ապրել. նա պետք է ամեն օր տեսակցության գնա նրանց»։

Ինչ վերաբերում է նրան, որ շաբաթը յոթ օր առանց ծնողներին հանդիպելու հայերը չեն կարող ապրել, իհարկե, ականջ է շոյում, բայց… Այդ ժամանակ նման հանդիպումները եղել են շատ, քանի որ, եթե նույնիսկ չէին ապրում նույն տանիքի ներքո՝ նույն քաղաքում էին։ Երեխաները ցրվեցին ամբողջ աշխարհով շատ ավելի ուշ:

․․․Համենայն դեպս, Երևանը մետրոպոլիտենի շինարարության իրավունք ստացավ, և այն բացվեց 1981 թվականին։ Իհարկե, նոյեմբերյան մեծ տոների կապակցությամբ։ Հետո, իհարկե, փակեցին թերությունները վերացնելու համար, բայց դրանք արդեն մանրուքներ են։

Ինչը, սակայն, կրկնվեց Լոզանում։ Հանդիսավոր բացումից հետո քաղաքի իշխանությունը փակեց մետրոն հիշարժան ձևակերպումով․ «Լոզանի մետրոն ամենաանվտանգն է, բայց առայժմ անհուսալի է»:

Երևանյան մետրոյի մասին կարելի է հետևյալն ասել․ «Ամենագեղեցիկ վայրերից է, երբեմնի ոչ այնքան հայտնի, բայց այսօր երևանցիներն առանց դրա չեն կարող»։

Ի՞նչ կլինի վաղը։ Հրազդանի կիրճում մետրոյի նոր կայարան է սպասվում։

Խնդիրը հիմա այլ է. եթե նախկինում մետրոյի կառուցման թույլտվություն ստանալու համար երևանցիների թիվն օդից էին վերցնում,ապա այսօր, երբ ոչինչ հորինել պետք չէ, երևանցիներն, ավաղ, քչանում են: Բայց կառուցել, միևնույն է, պետք է։

Կարեն Դեմիրճյանի «Չայկան», կամ ինչպես էին ՀԽՍՀ-ում տեղափոխում բարձրաստիճան հյուրերին

141
թեգերը:
Շվեյցարիա, Հայաստան, Երևան, մետրո
Ըստ թեմայի
Նա անհամբեր սպասում էր մետրոյի վերագործարկմանը, բայց չհասցրեց. մահացել է Աշոտ Երեմյանը
Երևանի մետրոպոլիտենի համար դրենաժային թունել կկառուցվի
Նոր կայարան, վճարման նոր համակարգ․ ինչ ծրագրեր կան Երևանի մետրոպոլիտենում
Հովհաննես Մկրտչյան

«Փորի, ախպեր ջան, փորի». ինչպես համշենահայ երիտասարդը հայտնվեց Թաղավարդում ու ողջ մնաց

461
(Թարմացված է 09:59 07.03.2021)
2020 թվականի 44–օրյա պատերազմը ինքնությունը պահելու պայքար էր ոչ միայն Արցախի ու ՀՀ հայերի, այլև Արևմտյան Հայաստանի մեր հայրենակիցների համար։ Հովհաննեսը համշենցի երիտասարդ է, որը պատերազմի ընթացքում Արցախի Թաղավարդում էր։

Հովհաննես Մկրտչյանը Հայաստան է եկել 2020-ին՝ ֆիլմ նկարահանելու, բայց դա զուգադիպել է նախ կորոնավիրուսի, ապա արցախյան 44–օրյա պատերազմի հետ, ինչի հետևանքով համշենահայ երիտասարդը մնացել է մայր հայրենիքում։ Պատմում է, որ պատերազմի ժամանակ ձգտում էր մեկնել Արցախ, բայց մշտապես ստանում էր մերժումներ։ Չլինելով Հայաստանի քաղաքացի` հնարավորություն չի ունեցել կռվել թշնամու դեմ, առաջարկել է թիկունքային աշխատանքներ, կրկին մերժվել է։

Ованнес Мкртчян
© Photo : provided by Hovhannes Mkrtchyan
Հովհաննես Մկրտչյան

«Ընկերս եկավ, ես նրան ասացի, որ պետք չի սպասել, թե հնարավորություն կունենանք առաջնագիծ գնալու։ Չեն թողնի։ Բայց նա հաջորդ օրը կազմակերպեց, որ կարողանանք մեկնել Արցախ։ Գնեցինք համազգեստ, ժամը 7-ին մեկնեցինք։ Սկզբում շատ դժվարություններ կային։ Մեզ տարան Կարմիր Շուկայի մոտ, հետո Թաղավարդ։ Շատ ամուր տղաներ կային ջոկատում։ Տարբեր երկրներից եկել էին կամավորներ, որոնք իրենց հնարավորության սահմաններում օգնում էին Արցախի պաշտպանության գործին։ Ամենակարևորը՝ մենք ունեինք կարգապահություն։ Որևէ մեկը չէր փորձում ինքնահաստատվել մյուսի հաշվին։ Մենք բոլորս դարձանք մեկ մարդ»,-պատմում է Հովհաննեսը։    

Ованнес Мкртчян
© Photo : provided by Hovhannes Mkrtchyan
Հովհաննես Մկրտչյան

Նրանց ջոկատում հիմնականում եղել են տարբեր ոլորտների մասնագետներ։ Հովհաննեսն ասում է՝ մարդիկ մեկը մյուսի նկատմամբ շատ հոգատար էին, քանի որ համարում էին՝ իրենց գործունեությունը պակաս կարևոր չէ։ 

«Մենք երկու օր չէինք քնել։ Ամբողջ գիշեր փորում էինք։ Ծանր օրեր էին, կռիվները չէին դադարում։ Մեր հրամանատարն ուժեղ, թիկնեղ տղա էր։ Գիշերն ասում էր` փորի, ախպեր ջան, փորի։ Ինքն ամբողջ գիշեր փորում էր։ Մեր հրամանատարն ասում էր` Հովհաննես, փորո՞ւմ ես, տեսնո՞ւմ ես, թե մեր դիմաց ովքեր են, դե փորի։ Նա լավ օրինակ էր, թե ինչպես է հնարավոր մեկ մարդ դառնալ, մեկ մարմին»։

Համշենահայերը Թուրքիայում էլ համարվում են մարտաշունչ էթնիկ խումբ։ Նախնիներից պահպանված բարբառով Հովհաննեսը ներկայացնում է Արցախի, Հայաստանի ու հայրենակիցների մասին իր վերաբերմունքը։

«Հայրս սովորեցրել է, որ երբ խոսում ես հայերեն, պետք է հայերեն մտածել։ Մեր մշակութային արժեքները, մեր պատմությունը պետք է միավորող գործոն լինեն։ Ես այդպես եմ դաստիարակվել»,–ասում է նա։

Համշենցի Հովհաննեսը պատրաստ է հաստատվել Հայաստանում և այստեղ ներդրում ունենալ պաշտպանության ոլորտում, զարգանալ իր մասնագիտության մեջ։

Հիշեցնենք` Արևմտյան Հայաստանի Համշենի տարածաշրջանում տարբեր հաշվարկներով ապրում է 700-800 հազար հայ։

Ցեղասպանության ժամանակ համշենահայերը համեմատաբար խուսափել են կոտորածից, սակայն հետո նրանցից շատերը հեռացել են Թուրքիայից՝ տեղափոխվելով Ռուսաստան կամ Հայաստան։

Վերջին անգամ Շուշիում՝ մահվան հետ դեմ հանդիման, կամ ինչպես ընկավ թշնամու ինքնաթիռը

461
թեգերը:
Թաղավարդ, Պատերազմ, հայ, համշենահայերեն
Ըստ թեմայի
Թե ինչպես մշեցի հայն իր որդուն ուղարկեց հայկական բանակ
Իմ տեսած պատերազմը․ ինչպես հայ կամավորներն օդային հարձակման ենթարկվեցին Շուշիում
Թուրքը նահանջում է, երբ տեսնում է կռվող հայի. Սասունում ապրող հայի պատգամը
Վերնիսաժ

Ամենևին ոչ տոնական Վերնիսաժ, կամ ինչով է ապրում Երևանի ամենակոլորիտային տոնավաճառը

17
Կանանց միջազգային տոնի՝ մարտի 8-ի նախօրեին Sputnik Արմենիայի թղթակիցն այցելել է երևանցիների սիրած տոնավաճառն ու զրուցել վաճառողների հետ

Վերնիսաժում նախատոնական իրարանցում չի նկատվում։ Անցորդները թռուցիկ նայում են վաճառասեղաններին ու գրեթե կանգ չեն առնում։ Վաճառողներն էլ հավաքվում են խմբերով՝ ջերմանալով գարնանային արևի ճառագայթների տակ ու տարբեր թեմաներ քննարկում։ Վաճառասեղանին մոտեցող գնորդին տեսնելով՝ անմիջապես գալիս ու սկսում են ներկայացնել ապրանքը։

Кожаные сумки на ереванской ярмарке Вернисаж в преддверии восьмого марта
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժ

«Առանց զբոսաշրջիկների Վերնիսաժն իրեն նման չէ։ Տեղացիներն ամեն ինչի գինը գիտեն, պատկերացնում են, թե ինչ են ուզում, րոպեների ընթացքում գնում ու հեռանում են։ Իսկ զբոսաշրջիկները երկար են ընտրում, գեղեցիկ առևտուր են անում, փորձում խորամանկել, իսկ եթե նրանց թվում է, թե ստացվել է, թեյավճար են թողնում։ Նրանց շնորհիվ մենք մարքեթինգային հնարքներ ու մի քանի լեզու ենք սովորել», - ասում է պայուսակներ վաճառող տղամարդը։

Ювелирные украшения на ереванской ярмарке Вернисаж в преддверии восьмого марта
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժ

Այստեղ կարելի է արծաթյա զարդեր, կաշվե իրեր, հյուսած պայուսակներ, մետաքսյա շարֆեր, խեցեղեն, կավից ու փայտից պատրաստված հուշանվերներ և շատ այլ բաներ գտնել։ Մարտի 8-ի նախօրեին առավել մարդաշատ են, այսպես կոչված, «կանանց» շարքերը։ Ընդ որում այստեղ գնորդները ոչ միայն տղամարդիկ են, այլև կանայք։ Ճիշտ է, գնման ձևն ակնհայտ տարբերվում է։  Կանայք հիմնականում ըստ գնի են նվեր ընտրում, 6-30 դոլար միջին արժողությամբ, իսկ տղամարդիկ փորձում են որևէ օրիգինալ բան գտնել, տոն օրերին էլ գինը նրանց համար էական չէ։ 

«Հավանաբար միայն հայ կանայք են միմյանց նվեր գնում մարտի 8-ին։ Նրանք ընտրում են այնպիսի իրեր, որոնք իրենց գնից ավելի թանկ տեսք ունեն։ Տղամարդիկ էլ մեծ զարդեր, բնական քարեր ու ձեռագործ հավաքածուներ են նախընտրում», - պատմում է ոսկերչական իրեր վաճառողը։

Кулоны Древо жизни на ереванской ярмарке Вернисаж в преддверии восьмого марта
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժ

Նա բացահայտում է վաճառողների գաղտնիքը․ սկզբում առաջարկում են ամենաթանկ ապրանքը, այնուհետև աստիճանաբար անցնում էժանին։ Եթե մարդը գործի գիտակ է, նախևառաջ նրան վարպետների գործեր են առաջարկում։ Նման հաճախորդներին դեմքով են ճանաչում և փոքր զեղչեր անում։ Իսկ եթե հաճախորդը խորհրդի կարիք ունի՝ ինչ ընտրել զարդի հետ, նրան խորհուրդ են տալիս այցելել ձեռագործ պայուսակների և շարֆերի տաղավար։

Текстиль с разнообразным принтом на ереванской ярмарке Вернисаж в преддверии восьмого марта
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժ

Շարֆեր վաճառող կինը պատմում է, որ հիմնականում դրանք նախընտրում են կանայք։ Նրանք երկար ընտրում են, հարցնում պատրաստման տեխնոլոգիան, երբեմն նույնիսկ զանգահարում ու խորհուրդ են հարցնում ընկերուհիներից։ Իսկ տղամարդիկ պայուսակներ ու դրամապանակներ են նախընտրում, բերում են կնոջը, որպեսզի նա անձամբ իր համար որևէ բան ընտրի։ Շատ դեպքեր են եղել, երբ ընտանեկան զույգը սկսել է վիճել և արդյունքում ոչինչ չի գնել։ Եղել են նաև դեպքեր, երբ տղամարդը զայրացել ու միանգամից մի քանի պայուսակ է գնել՝ ծանոթ բոլոր կանանց համար, բացի կնոջից։

- Իսկ ձեզ կանանց տոնին նվերներ նվիրո՞ւմ են։

- Շարֆեր՝ ոչ բայց զարդեր երբեմն նվիրում են։

- Այստեղի վարպետների՞ գործեր են։

- Այո, երբ կրում եմ, նրանք ճանաչում են իրենց գործերը։

Ювелирные украшения на ереванской ярмарке Вернисаж в преддверии восьмого марта
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժ

Իսկ Անահիտը, որը իր պատրաստած զարդերն է վաճառում, պատմում է, որ հաճախ իրեն ծաղիկներ էին նվիրում, և նա որոշեց դրանք օգտագործել իր աշխատանքներում։  Նրա հաճախորդները հիմնականում կանայք են։ Աղջիկներն իրենց մայրիկներին ու տատիկներին մեծ կախազարդեր են նվիրում, իսկ իրենց՝ նուրբ ծաղիկներով ականջօղեր։ Հայ կանայք նախընտրում են նուրբ գույներ ու իրենց հայտնի ծաղիկներ։

«Այս ծաղիկները երբեք չեն թոռոմի։ Ամեն անգամ կանայք այս զարդերը կրելիս կհիշեն ինձ և նրան, ով  իրենց նվիրել է։ Մի՞թե հրաշք չէ», - ասում է նա ժպիտով։

Глиняная посуда на ереванской ярмарке Вернисаж в преддверии восьмого марта
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժ

Հարևան վաճառասեղանի վաճառողն արագ միանում է զրույցին ու ասում, որ հրաշքն այն է, երբ կավի փոքր կտորից թեթև բաժակ է ստացվում, որից ամեն առավոտ կարելի է համեղ սուրճ խմել ու դրական հույզեր ստանալ։ Նա անմիջապես հիշում է, որ իր բաժակները գնել են տասնյակ երկրներից զբոսաշրջիկներ ու դրանցից սուրճ են խմում աշխարհի տարբեր քաղաքների բնակիչներ՝ Մոսկվայից մինչև Լոս Անջելես։ Տղամարդը պատմում է, թե ինչ սիրով է պատրաստում բաժակները, և ակամայից ուզում ես գնել նրա գոնե մեկ արտադրանք։

-Վաճառեք ինձ այդ բաժակը։

- Ինչ ես ասում, քույրիկ ջան, նվիրում եմ, շուտով մարտի 8 է։

- Չէ, այդպես չեմ վերցնի։

Торговые ларьки с ювелирными укоашениями на ереванской ярмарке Вернисаж в преддверии восьмого марта
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժ

- Էդ դեպքում թող քո տղամարդը քեզ համար գնի, ես քեզ ոչինչ չեմ վաճառի։

-Մի՛ նեղացեք։

- Չեմ նեղանում, դա մարքեթինգ է, եթե այն քեզ դուր է եկել, ուրեմն դու այն կվերցնես, կգաս ու երկու հատ էլ նույնից կգնես, - ծիծաղելով ասում է վաճառողը։

- Իսկ ի՞նչ եք ձեր կնոջը նվիրելու։

- Ծաղիկներ, այսօր ադամանդի գին ունեն դրանք։

Հանկարծ տղամարդը մատնացույց է անում հուշանվերների վաճառասեղանին՝ խորհուրդ տալով անպայման այցելել ։ Նա գործընկերոջը ձայն է տալիս՝ ասելով, որ ցույց տա ինձ «այս շուկայի ամենագեղեցիկ բանը», ու աչքով անում նրան։

Сувениры и безделушки на ереванской ярмарке Вернисаж в преддверии восьмого марта
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժ

Մոտենում ենք ու նկատում ծածկի տակ կախված հրեշտակներին։ Մինչդեռ հիանում ենք նրանցով՝ վաճառողը գտնում ու մեզ է պարզում կանաչ զգեստով գանգրահեր հրեշտակին։

- Ձեզ է նման, - ասում է վաճառողը։

Մենք սկսում ենք ծիծաղել, իսկ տղամարդիկ պահը բաց չեն թողնում ու շնորհավորում են գալիք տոնի կապակցությամբ։ Մենք հեռանում ենք։ Բայց թվում է, թե տոնավաճառը բազմամարդ ու ավելի ուրախ է դառնում։

  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan
1 / 10
© Sputnik / Aram Nersesyan
Վերնիսաժը մարտի 8-ի նախօրեին
17
թեգերը:
Մարտի 8, Վերնիսաժ, տոնավաճառ