Չինարեցի դպրոցականները ուսուցչուհի Մարիամ Գրիգորյանի հետ

Ինչպես դասի հանձնարարությունը դարձավ բիզնես, կամ Չինարիի աշակերտների խելահեղ մտքերը

1319
(Թարմացված է 09:54 10.01.2021)
Տավուշի մարզի հայ-ադրբեջանական սահմանին գտնվող Չինարի գյուղում դպրոցականներից շատերը բազմազբաղ առօրյա ունեն։ Ֆիլմեր են նկարահանում, սոցիալական տարբեր նախաձեռնություններով հանդես գալիս, հիմա էլ, դեռ դպրոցը չավարտած, սեփական գործն են հիմնում։

Սահմանամերձ Չինարի գյուղի տարբեր տարիքի ու տարբեր հմտություններով երեխաները համախմբվեցին նոր բան ստեղծելու, սեփական գործն ունենալու, դեռ մի բան էլ գյուղը ոտքի կանգնեցնելու համարձակ ծրագրով։ Նրանց ոգեշնչողն ու ամեն հարցում օգնողն ուսուցչուհին է` Մարիամ Գրիգորյանը։

Ընկեր Գրիգորյանի քաղաքից գյուղ ճանապարհն ու հաջողված «պրոդյուսինգը»

Մարիամ Գրիգորյանը Սյունիքի մարզի Սիսիան քաղաքից է, գրեթե 10 տարի՝ մայրաքաղաք Երևանում է ապրել, մոտ տարի ու կես առաջ Teach for Armenia ծրագրով թողեց քաղաքն ու տեղափոխվեց Տավուշի մարզի սահմանամերձ Չինարի գյուղ։ Խոստովանում է՝ շատ էր ցանկանում գյուղական կենցաղը փորձարկել, այդ պարզ, հասարակ, կոլորիտային կյանքով ապրել։

Բարձրակարգ «հյուրանոց» մեղուների համար, կամ գորիսեցի պապիկի հնարամտությունը

Ասում է՝ սահմանին այսքան մոտ ապրելու վախը հաղթահարած է Չինարի եկել։ «Երբ ես գյուղից գնում եմ Երևան, ոնց որ Հայաստանից հեռանամ, ինչքան այստեղ եմ, այնքան իսկական Հայաստանի մոտ եմ»։ (Բերդի տարածաշրջանը, նախկին՝ Շամշադին, շատերն են անվանում իսկական Հայաստան։ Տեղացիները հպարտանում են, որ սահմանին այսքան մոտ լինելով հանդերձ՝ այստեղ երբեք ու ոչ մի ադրբեջանցի չի ապրել– խմբ):

Арман Аперян фотографирует девочек села Чинари за работой с травами Ареваам
© Photo : provided by Mariam Grigoryan
Չինարեցի դպրոցականները

Մարիամի կապը գյուղի հետ անխզելի դարձավ շնորհիվ աշակերտների, որոնց ինքը գտավ, ու որոնք նրան գտան։ Խոստովանում է՝ Չինարին իրեն ինքնաիրացվելու, իր մեջ նոր հմտություններ բացահայտելու հնարավորություն տվեց։ Օրինակ` պարզվեց, որ ընկեր Գրիգորյանը կենսաբանության հրաշալի ուսուցչուհի լինելուց բացի նաև կազմակերպչական ջիղ ունի։ Այդպես նա դարձավ չինարեցի դպրոցականների համար պրոդյուսեր, մենեջեր, մարքեթոլոգ, «PR-շիկ»։ Ընկեր Գրիգորյանի օգնությամբ չինարեցի աշակերտներից մի քանիսն, այսպես ասած, սեփական գործը սկսեցին։

Արաքսը, Նանեն, Անին ու «Արեգնահամը»

Առաջին արդեն ստացված ու աշխատող նախաձեռնությունն «Արեգնահամ» խոտաբույսերը դարձան։ Բուսաբանության դասի հանձնարարությունը լրիվ ուրիշ բանի վերածվեց։

Школьницы села Чинари Тавушской области работают с травами Арегнаам
© Photo : provided by Arman Aperyan
«Արեգնահամի» ստեղծումը

«Մեր գյուղի սարերը շատ հարուստ են տարբեր խոտաբույսերով։ Մտածեցինք, որ կարող ենք խոտաբույսերը հավաքել, վաճառել ու շահույթ ստանալ։ Մեզ տղաներն էլ են օգնում, միասին հավաքում ենք, չորացնում, տեսակավորում, կշռում, փաթեթավորում, պիտակներ ամրացնում»,- պատմում է Արաքսը։ Արդեն առաջին վաճառքներն էլ ունեն։ Տեսականին դեռ փոքր է՝ ուրց, դափնու տերև, մասուր, դաղձ, նանա, լորենու տերև-ծաղիկ` բոլորը Չինարիից։ Գարնանը կսկսեն ընդարձակել տեսականին։ Նախապես աշխատանքները պետք է պլանավորել, յուրաքանչյուր խոտաբույս պետք է հավաքվի ու չորացվի այն ժամանակ, երբ այն ամենաօգտակարն է։

Школьницы села Чинари Тавушской области работают с травами Арегнаам
© Photo : provided by Arman Aperyan
Չինարեցի դպրոցականները` խոտաբույսերը փաթեթավորելիս

Ինչու՞ «Արեգնահամ»․Նանեն ասում է՝ Շամշադին պարսկերենից թարգմանաբար «արևի երկիր» է նշանակում, այստեղի խոտաբույսերն արևի համն ունեն։ Ընկեր Գրիգորյանն էլ շարունակում է անվան մեկնությունը․«Չինարին սահմանապահ գյուղ է, սահմանը զինվորն է պահում։ Արևն աղջիկ է, իսկ մերը զինվորն է` Արեգը»։

Ասպրամ, Աննա և Սուսաննա տրիոյի ձեռարվեստը

«Երեխաների մտքով հաճախ շատ լավ բաներ են անցնում, բայց ոչ միշտ են համարձակվում բարձրաձայնել»,- վստահ է ընկեր Գրիգորյանը։ Երբ նկատեց աղջիկների ձեռքի շնորհքն ու դրան գումարեց նրանց սերը գրքերի հանդեպ, առաջարկեց ձեռագործ էջանշանների արտադրություն սկսել։ Աղջիկներն անցան էջանշանների պատրաստմանը, միաժամանակ այլ մտքեր եկան։ Սուսաննան սկսեց նաև լամպերին նոր կյանք տալ, ձևավորել։ Հետո անցան հելյունագործությանը․խաղալիքներ, սփռոցներ, անձեռոցիկներ, տարբեր հուշանվերներ են պատրաստելու։ Կավի հետ էլ հարաբերությունները վատ չեն, կավե իրեր կլինեն՝ կրծքազարդեր, կախազարդեր և այլն։

Школьницы села Чинари Тавушской области делают сувениры
© Photo : provided by Arman Aperyan
Չինարեցի դպրոցականների պատրաստած էջանշանները

«Հիմա արտադրանք ենք կուտակում, որ սկսենք սոցիալական ցանցերում մեր աշխատանքները ներկայացնել, տարածել,  վաճառել։ Աստիճանաբար կհասկանանք, թե մարդկանց որ իրերն են առավել հետաքրքրում, դրանց արտադրության վրա կկենտրոնանանք»,- մարքեթինգային պլաններն է ներկայացնում Ասպրամն ու շեշտում՝ մեծ ուշադրություն են դարձնելու սպասարկմանը, լինելու են բարեհամբույր և համբերատար։

Школьницы села Чинари Тавушской области делают сувениры
© Photo : provided by Arman Aperyan
Էջանշան պատրաստող չինարեցի գեղեցկուհին

Ինքնուս փայտագործ Լեռնիկը

Լեռնիկի հայրն ինքնուս փայտագործ է, հմտությունները հորից որդուն են փոխանցվել, ընկեր Գրիգորյանն էլ նկատել ու առաջարկել է զարգացնել, սեփական փոքրիկ գործը դնել։ Ամեն ինչ սկսվեց գրադարակի պատվերից, հիմա արդեն Լեռնիկը ժամանակակից փայտե ամաններ, խոհանոցային տարբեր պարագաներ է պատրաստում։

  • Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում
    Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում
    © Photo : provided by Arman Aperyan
  • Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում
    Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում
    © Photo : provided by Arman Aperyan
  • Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում
    Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում
    © Photo : provided by Arman Aperyan
  • Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում
    Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում
    © Photo : provided by Arman Aperyan
  • Չինարեցի Լեռնիկի պատրաստածը
    Չինարեցի Լեռնիկի պատրաստածը
    © Photo : provided by Arman Aperyan
  • Չինարեցի աշակերտները «Արեգնահամ» են պատրաստում
    Չինարեցի աշակերտները «Արեգնահամ» են պատրաստում
    © Photo : provided by Arman Aperyan
  • Չինարեցի դպրոցականը «Արեգնահամ» է պատրաստում
    Չինարեցի դպրոցականը «Արեգնահամ» է պատրաստում
    © Photo : provided by Arman Aperyan
  • Չինարեցի դպրոցականները «Արեգնահամ» են պատրաստում
    Չինարեցի դպրոցականները «Արեգնահամ» են պատրաստում
    © Photo : provided by Arman Aperyan
  • Չինարեցի դպրոցականները «Արեգնահամ» են պատրաստում
    Չինարեցի դպրոցականները «Արեգնահամ» են պատրաստում
    © Photo : provided by Arman Aperyan
1 / 9
© Photo : provided by Arman Aperyan
Չինարեցի աշակերտները հուշանվերներ են պատրաստում

Ընկեր Գրիգորյանն էլ ֆեյսբուքյան տարբեր խմբերում սիրով տեղադրում է աշակերտի աշխատանքները, գովազդում ու Լեռնիկի փայտագործական համբավը Տավուշի սահմաններից դուրս հանում։ Տեսականին ընդլայնելու ու մեծացնելու հմտություններ կան, միայն տեխնիկական հնարավորություններն են պակասում։ Մոտ կես տարուց Լեռնիկը բանակ է գնալու, հետ կգա ու սկսած գործն ավելի կընդլայնի։

Поделки школьника из села Чинари Тавушской области Лерника
© Photo : provided by Arman Aperyan
Փայտագործ Լեռնիկի պատրաստած իրերը

–Հաստատ գյու՞ղ ես գալու,–հարցնում եմ։

-Բա ինչ...,- ասում է Լեռնիկը, հարցիցս էլ զարմանում ու ավելացնում,– որ մեր գյուղը զարգացնենք, ավելի՞ լավ չի։
-Դե լավ է, բայց կարող է՝ որոշես ավելի ապահով տեղում ապրել, սահմանից հեռու,- անիմաստ հարցերիս շարքը շարունակում եմ ես։

 -Ամենաապահով տեղը սա է՝ պոստերի մոտ։ Ինչքան փախնես, էնքան հետևիցդ է ընկնելու։ Ապահովն էստեղ է,- կարճ ու կոնկրետ եզրափակում է Լեռնիկը։

Սյունեցի դպրոցականը փորձում է իրենց գյուղը զբոսաշրջային կենտրոն դարձնել ու ստացվում է

Հունիսի 30-ին Մարիամի ծրագիրն ավարտվում է, բայց արդեն մտածում է ևս մեկ տարով երկարացնելու և գյուղում մնալու մասին։ Ուսուցչուհու կողքին հավաքված աշակերտները շտապում են ավելացնել՝ երբ էլ ընկեր Գրիգորյանը գյուղից գնա, այնքան բան է իրենից հետո այստեղ մնալու, որ միևնույն է՝ իրենց կողքին է լինելու։ Կատակում են՝ մի քանի տարի հետո դպրոցականների այս նախաձեռնություններն աշխատող բիզնեսներ կդառնան, ընկեր Գրիգորյանն էլ միանգամից մի քանի բիզնեսում բաժնետեր կլինի։

Школьник из села Чинари Тавушской области Лерник работает на токарном станке
© Photo : provided by Arman Aperyan
Ինքնուս փայտագործ Լեռնիկը

Ի դեպ, հոդվածի բոլոր լուսանկարների հեղինակը չինարեցի դպրոցական Արմանն է, որի շնորհիվ այս բոլոր նախաձեռնությունները տեսա-լուսանկարահանվում են ու տարածվում։

Арман Аперян фотографирует девочек села Чинари за работой с травами Ареваам
© Photo : provided by Mariam Grigoryan
Արմանը լուսանկարում է համագյուղացի աղջիկներին
1319
թեգերը:
բիզնես, Ուսուցիչ, Աշակերտ, սահմանամերձ գյուղեր, Սահման, Տավուշ
Ըստ թեմայի
Ինչպես ջայլամները մտան հայերի խոհանոց, սկսեցին «խնամել» մաշկը. մի գործարարի պատմություն
Երբ ծախում ես մայրիկիդ թխած լահմաջոն կամ որոշում ես ճագար բուծել. բիզնեսի նոր կանոններ
Դատարկվող գյուղի միակ շրջանավարտը. Չինչինում եկող տարի այդ մեկն էլ չի լինի
Անդրանիկ Մեսրոպյանը` որդիների հետ

Ավարտին եմ հասցնելու զոհված ընկերներիս գործը. մայոր Մեսրոպյանն իրեն պարտված չի համարում

70
(Թարմացված է 11:20 28.01.2021)
Այսօր, Հայկական բանակի օրը, երբ արցախյան պատերազմից հետո ԶՈւ–ն ծանր ժամանակներ է պարում, մենք մեր քաղաքացիներին ուզում ենք հիշեցնել այն հերոսների մասին, որոնք պայքարում ու չեն հանձնվում։ Այս պատմությունը 30-ամյա մայոր Անդրանիկ Մեսրոպյանի մասին է։

Մայորի տանը մեզ դիմավորում են նրա ամենաերիտասարդ ու կարգապահ «զինվորները»` որդիներ Ավետիսն ու Դավիթը։ Անդրանիկը խիստ հայր չէ, բայց պահանջկոտ է։ Ավագ որդին 6 տարեկան է, նա լավ հասկանում է` ով է հայրն ու պատմում է ընկերներին հոր սխրանքների մասին։ Իսկ Դավիթն ընդամենը 2.5 է, նա նույնիսկ մատներով է դժվարությամբ ցույց տալիս, թե քանի տարեկան է։  Տեսնելով, որ հայրը պատրաստվում է ինչ–որ բան պատմել` երեխաները հարմար դիրք են ընդունում և սկսում լսել մեր զրույցը։

Майор Андраник Месропян (26 января 2021). Армавир
© Sputnik / Asatur Yesayants
Անդրանիկ Մեսրոպյանը

Անդրանիկը փոքր հասակում է որոշել  զինվորական դառնալ`  մոտավորապես Ավետիսի տարիքում և ոչ մի օր չի զղջացել դրա համար, նույնիսկ Արցախում թեժ մարտերի ժամանակ։ Խոստովանում է`էլ ավելի շատ է սկսել սիրել իր մասնագիտությունը, իսկ այսօր փորձում է օգնել ղեկավարությանը վերլուծել այն պատճառները, որոնք հանգեցրին պարտության։  Նա չի կարծում, որ հայկական բանակը պարտվել է, քանի որ համոզված է` ինչպես ինքը, այնպես էլ իր մարտական ընկերներն իրենց առջև դրված խնդիրները հիանալի են կատարել։

«Ադրբեջանցի զինվորը մեզ չի հաղթել։ Այդ մասին գիտեն ինչպես իրենք, այնպես էլ մենք` բոլորս։ Կգա ժամանակ և շատ բան կպարզվի, բայց ես նախկինի պես ինձ ուժեղ ու հաղթանակած բանակի սպա եմ համարում։ Ու Բանակի տոնը նշելու եմ ինչպես նախկինում, հարգելու եմ զոհվածների հիշատակն ու ավարտին հասցնելու նրանց գործը», – ասում է նա։

Մայորը պատերազմ է մեկնել հոկտեմբերի սկզբին։  Նա նախապես զգուշացնում է, որ չի պատմելու, թե որ ուղղությամբ է կռվել և ինչ մարտական խնդիրներ է կատարել, բայց խոստովանում է` ամենասարսափելին մարտական ընկերների կորուստն էր։

Անդրանիկը պատերազմի մասին սկզբում զուսպ ու չոր է պատմում, բայց երբ սկսում ենք հարցուփորձ անել զոհված մարտական ընկերների մասին սեղմում է բռունցքն ու աչքերը լցվում են արցունքով։

«Շատ ընկերներ եմ կորցրել, բայց ամենացավալին վերջին կորուստն էր։ Ինձ հետ ամբողջ պատերազմն անցած զինվորը մահացավ հրադադարից մի քանի ժամ առաջ։ Նա ամբողջ պատերազմի ընթացքում ասում էր. «Պատերազմը կավարտվի այն ժամանակ, ես երբ կմեռնեմ»։ Այդպես էլ եղավ», – պատմում է նա ու դադար տալիս։

Майор Андраник Месропян с сыновьями (26 января 2021). Армавир
© Sputnik / Asatur Yesayants
Անդրանիկ Մեսրոպյանը` որդիների հետ

Անդրանիկն այցելել է զոհված բոլոր մարտական ընկերների  հարազատներին։ Եղել են դեպքեր, երբ անձամբ է հայտնել տխուր լուրը։  Հիմա աշխատում է կապ պահպանել բոլորի հետ և լրացնել այն դատարկությունը, որը մնացել է նրանց որդիների ու եղբայրների վախճանից հետո։

Մայորը ջանացել է մարտի դաշտից հնարավորինս շատ վիրավորներ և նույնիսկ զոհվածների մարմիններ դուրս բերել` թշնամուն չթողնելու համար։ Բայց եղել են դեպքեր, երբ հակառակորդի ռմբակոծությունների պատճառով չի հաջողվել դա անել, սակայն մարտական գործողությունների ավարտից հետո Անդրանիկն օգնել է զոհվածների աճյունների որոնման հարցում։

«Զոհվածների ծնողներին միշտ ասում եմ, որ հիմա ես նրանց համար որդի եմ լինելու, կարող են ինձ զանգել, կիսվել իրենց վշտով ու խնդիրներով։ Նրանք հիմա մեր կյանքի մասն են, իսկ մենք` նրանց», – ասում է նա։

Իսկ ահա իր մորն Անդրանիկը չէր ասել, որ պատերազմ է գնում։ Երկար ժամանակ նա մտածում էր, որ որդին շարունակում է ծառայել Արարատի մարզում, որտեղ և ծառայում էր։ Եվ միայն հարևանի. «Ո՞նց ա կռվում տղեդ» հարցը բացեց նրա աչքերը։

Անդրանիկը կարծում է, որ ճիշտ է վարվել, քանի որ մորն ավելորդ հուզվել պետք չէր։ Իսկ ահա սպայի ավագ որդին` Ավետիսը, տատիկից շուտ է հասկացել ամեն ինչ. նա ընկերների մոտ պարծենում էր, որ հայրիկը հայրենիքն է պաշտպանում։

Արմավիրի մարզի Բամբակաշատ գյուղից, որտեղ և ապրում է Անդրանիկ Մեսրոպյանը, շատ զոհեր եղան, շատերը պայմանագրային զինծառայողներ էին։ Եվ 6 տարեկան Ավետիսն իր տարիքի համար շատ իմաստուն արտահայտություն է անում. «Նրանք բոլորը հերոսներ են` պաշտպանում էին մեզ ու մեր հայրենիքը»։

–  Կցանկանայի՞ք, որ ձեր որդիները զինվորական դառնային։

–  Բնականաբար։ Ես պատրաստ եմ ընդունելու նրանց ցանկացած ընտրություն, բայց անկախ ամեն ինչից, մեր բանակի զինվոր լինելը` պատիվ ու հպարտություն է։

Сын майора Андраника Месропяна - Давид (26 января 2021). Армавир
© Sputnik / Asatur Yesayants
Անդրանիկ Մեսրոպյանի կրտսեր որդին` Դավիթը

Հավելենք մեր կողմից` այս տարի հունվարի 28-ին տոնական միջոցառումներ չեն նախատեսվում։ Բայց լոկալ բնույթի միջոցառումներ կանցկացվեն երկրի բոլոր զորամասերում։

Майор Андраник Месропян (26 января 2021). Армавир
© Sputnik / Asatur Yesayants
Անդրանիկ Մեսրոպյանն իրենց բակում

1991 թվականին ՀՀ կառավարության որոշմամբ Նախարարների խորհրդին կից պաշտպանության պետական կոմիտե էր ստեղծվել։  1992 թվականի հունվարի 28-ը ՀՀ կառավարությունն ընդունել էր պաշտպանության նախարարություն ու ազգային բանակ ստեղծելու մասին որոշումը։ Բանակը ձևավորվեց մարտական գործողությունների ընթացքում։ Դրա հիմքը դարձան տարբեր կամավորական ջոկատներ, որոնք անմիջականորեն ներգրավված էին Արցախյան մարտերում։

70
թեգերը:
տոն, Բանակ, Արցախյան պատերազմ, Արցախ, Արմավիր, զինծառայող, Զինվոր
Ըստ թեմայի
Ինչու պարտվեց այցեքարտ դարձած բանակը, կամ հայկական ԶՈւ-ն զրոյից արդիականացնելու կարիք կա
Հայաստանն ամենից վեր է, կամ ով չի ուզում կերակրել սեփական բանակին, կկերակրի օտարի բանակին
Հայոց բանակի ստեղծման օրը կանցնի առանց տոնական հանդիսությունների
Կարի արտադրամաս

Երբ գործ չկա, մարդիկ ամեն ինչի պատրա՞ստ են. Վանաձորում նոր արտադրամաս է բացվել, բայց...

357
Վանաձորում նոր արտադրամաս է բացվել, ինչը լավ է գործազրկության բարձր ցուցանիշ ունեցող ՀՀ–ի համար։ Մենք տեսանք` ինչպես է աշխատում «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամասը, պարզեցինք` ինչու են աշխատակիցներն ուրախ այդ աշխատանքի համար, թեև պայմանները հեռու են հարմարավետ լինելուց։

Հայաստանի երրորդ ամենախոշոր քաղաքը՝ Վանաձորը, տեղացիները շարունակում են Կիրովական անվանել։ Սովորության հիմքում հոգեբանական գործոն էլ կա. քաղաքը մնացել է սովետական Կիրովական։ Շենքերը, հուշարձաններն ու մարդիկ մնացել են խորհրդային շրջանում։ Անգամ քաղաքում հայտնվող նոր հնարավորությունները պահպանում են սովետական շունչը։

Նման օրինակ է քաղաքում բացված հայ-ռուսական «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» արտադրամասը։ Արտադրամասը տեղացիների համար ծանոթ Բազումի կարի ֆաբրիկայի շենքում է` հսկայական, տեղ–տեղ կիսաքանդ, պլոկված պաստառներով շենքում։ Շինության սառը միջանցքներում հեշտ է խառնվել ու անգամ ընկնել (չքողարկված փոսեր կան), դրա համար մեր նկարահանման թիմին ուղեկցում են «Իջ Գրանդ Տեքստիլի» աշխատակիցները։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Հասնում ենք բուն գործարանին, որը, ի տարբերություն ամբողջ շենքի, ջեռուցվում է, բայց ոչ բավարար. բոլորն աշխատողներն ու անգամ տնօրենը ձմեռային բաճկոններով են աշխատում։ 30-ից 70 տարեկան կանայք 2-3 շարքով նստած են կարի մեքենաների մոտ։ Մոտ 100 աշխատող կա նստած։ Նրանց պարբերաբար մոտենում է մի երիտասարդ կին և բարձրաձայն ինչ-որ բան ասում։ «Ո՞վ է այսպես կարել», «Սա ո՞ւմ ձեռքի գործն է» թույլատրելիի սահմանն անցնող տոնով դիմում է նա կարողներին։

- Լավ, ինչի՞ էսքան բարձր, - հարցնում եմ տնօրինությանը։

-Դե, կարի ֆաբրիկայում ուրիշ ձև հնարավոր չի, շուխուռ ա, – հնչում է պատասխանը։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Կարի արտադրամասում որսորդական, շինարարական, բանվորական հագուստ են կարում։ Ամբողջ արտադրանքը Ռուսաստան են արտահանում, Հայաստանում այն չի վաճառվելու է։ Աշխատում է 100 մարդ, տնօրենի խոսքով` ևս 1900 ազատ աշխատատեղ կա։

Կարողների կողքին` ապակիների վրա, երեք թուղթ է փակցված։ Այստեղ նշված են տուգանքները, որոնց կարող են ենթարկվել ձեռնարկության աշխատակիցները։ Կարողը 5000 դրամ կտուգանվի հեռախոսով խոսելու համար, 10 000 դրամ կտուգանվի բրիգադիրը։ Կա 3000 դրամ տուգանք, եթե աշխատակիցն աշխատավայրում մաքրությունը չի պահում։ Հաջորդ տուգանքի զրոներն ավելի շատ են` 170 հազար դրամ տուգանք, եթե աշխատակիցը կարի մեքենայի վարդակն օգտագործի անձնական նպատակներով։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

- Էս տուգանքներն իրո՞ք կիրառվում են, - հարցնում եմ տնօրեն Մհեր Միրզոյանին։

- Բա ոնց, -ասում է նա ոգևորված, - բոլոր աշխատողները աշխատանքային պայմանագիր են ստորագրել, սաղ պայմանները նշված են։ Էսքան փող ենք ծախսում, նայեք` ինչ հսկա տարածք ա, գիտեք`մենակ ջեռուցումը ինչ արժի...

-Միջինում ինչքա՞ն են ստանում աշխատողները։

- Ոնց բոլոր նման գործարաններում, աշխատավարձը գործարքային ա։ Մի կոստյում կարելը արժի 1000 դրամ։ Աշխատողը քանի հատ կարի, էդքան էլ փող կստանա։ Կարան նույնիսկ ամիսը 100 հազար ստանան, եթե լավ աշխատեն։ Բայց միջինում 40-50 հազար դրամ ա ստացվում։ Դե, ստեղ բոլորը նոր են սկսել աշխատել, էն էլ կանայք են, իրանց թողնես` կոֆե խմեն, խոսան։ Մեր մոտ բրիգադիրը 130 հազար դրամ ա ստանում: Պատկերացնո՞ւմ ես՝ Վանաձորում կինարմատի համար դա ինչ թիվ ա։

Мгер Мирзоян, директор “Идж Гранд Текстиль”
© Sputnik / Aram Nersesyan
Մհեր Միրզոյան

Մինչ մենք խոսում ենք, աշխատակցուհիները լուռումունջ շարունակում են իրենց աշխատանքը։ Մի խումբ կանայք են մտնում ձեռնարկություն։ Նրանք մոտենում են ֆաբրիկայի ղեկավարությանը և սկսում են ինչ-որ բան քննարկել։ Պարզվում է` ուրիշ նմանատիպ ֆաբրիկայում են աշխատում, մեկ բրիգադ են և եկել են աշխատանքի պայմաններն իմանալու։ Դրանք երևի գոհացնում են նրանց, քանի որ կանայք սկսում են տեղավորվել նորեկների համար նախատեսված կարի մեքենաների դիմաց։

Մոտենում եմ կարող կանանց։ Նրանցից մեկի ձեռքին մատանիներ եմ նկատում.

-Մատանիներով կարողանո՞ւմ եք աշխատել։ Չի՞ խանգարում։

-Չէ, սկի չեմ էլ զգում, - ասում է նա` նայելով իր մատանիներին։

Կողքի մի քանի կանայք էլ ցույց են տալիս իրենց մատանիները։ Տատիկներից մեկը ժպտում է․

– Ստեղ ընդհանրապես չեմ զգում, որ հագս մատանի կա, բայց հենց մտնում են տուն, միանգամից հանում եմ, արդեն սկսում են խանգարել։

Տատիկներից մեկը աչքի տակով հետևում է մեր խոսակցությանը։ Հենց որ ընդմիջում է լինում, նա խնդրում է ինձ մոտենալ իրեն։

-Ջանա, -տատիկաբար դիմում է ինձ, - խնդրում եմ, մեր տնօրենին հարցրու՝ ե՞րբ մեզ էլ տրանսպորտ կտրամադրի։ Վանաձորում ապրողների համար ավտոբուս կա, բայց գյուղերի բնակիչների համար չկա։

-Իսկ ձեր գյուղից շա՞տ մարդ կա։

- Հա, շատ են։ Ստիպված ամեն օր տաքսիով ենք գալիս։ Ես կարա՞մ ամեն օր տաքսի ինձ թույլ տամ։

Մոտենում եմ տնօրենին, արդեն ենթադրելով, թե ինչ կարող է պատասխանել։

- Դեռ չեմ կարա մի տրանսպորտ էլ աշխատացնել։ Մեկը կա, աշխատողներին բերում ու տանում ա։

- Բայց միայն Վանաձորում։

- Հա։ Բայց հիմա աշխատողները շատ չեն։ Հենց ավելի շատ լինեն, կմտածենք։

Տնօրենի պատասխանով վերադառնում եմ տատիկի մոտ։

- Ապրես, ազիզ ջան,-ասում է։

Նա կողքին նստած երկու կանայք տխուր ժպտում են։ Նրանք էլ են ամեն օր նույն տաքսիով ֆաբրիկա հասնում։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Լոռու մարզում գործազրկությունը հասնում է 18 տոկոսի։ Ու այդ է պատճառը, երբ չնայած երկրում նվազագույն աշխատավարձը 68 հազար է, այստեղ համաձայնում են ավելի ցածրին։ Յուրաքանչյուր նմանատիպ ձեռնարկության բացումը տեղի բնակիչների համար օդից թափվող մանանա է դառնում, մարդիկ ընդունում են բոլոր պայմանները, որովհետև ընտրանք չունեն։ Այլընտրանքը իրենց ընտանիքներից հեռու արտագնա աշխատանքի մեկնելն է միայն, ինչը գործարանում աշխատող կանանցից շատերի ամուսիններն արդեն անում են։

  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
1 / 9
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
357
թեգերը:
աշխատանք, Վանաձոր, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Ի գործ». Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է ՀՀ պետկառույցներում աշխատող սփյուռքահայերին
Քաղաքացին մի գրասենյակից մյուսը գնալու կարիք չի ունենա. սոցիալական ոլորտն օպտիմալացվում է
Ինչո՞ւ ազատվեց աշխատանքից Նարինե Թուխիկյանը
Արտագնա աշխատանքի ճանապարհները բացվում են ժամանակավորապես ու փորձնական ծրագրով
Թաթուլ Մանասերյան

Տեսակամուրջ. «Ի՞նչ է սպասում Հայաստանի տնտեսությանը 2021 թվականին»

0
Հունվարի 29-ին` ժամը 12:00-ին, Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում տեղի կունենա Երևան-Մոսկվա տեսակամուրջ՝ «Ի՞նչ է սպասում Հայաստանի տնտեսությանը 2021 թվականին» թեմայով:

Տեսակամուրջի մասնակիցները կներկայացնեն ապագայի վերաբերյալ իրենց կանխատեսումներն ու Հայաստանի տնտեսության իրավիճակի վերաբերյալ իրենց տեսլականը։

Բանախոսները Երևանում.

Թաթուլ Մանասերյան, տնտեսագիտության դոկտոր, «Այլընտրանք» հետազոտական կենտրոնի ղեկավար

Աշոտ Թավադյան, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, Եվրասիական փորձագիտական ակումբի անդամ

«Ժողովրդի ձայն» ակումբի փորձագետ Արման Ղուկասյան:

Մոսկվայում.

Արտյոմ Պիլին, տնտեսական գիտությունների թեկնածու, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի տնտեսագիտության ինստիտուտի հետխորհրդային հետազոտությունների կենտրոնի սեկտորի վարիչ, Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանն առընթեր ֆինանսական համալսարանի դոցենտ:

Հարգելի գործընկերներ, դուք կարող եք ներկա գտնվել Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում և հարցերն ուղղել անձամբ:

Մուտքը՝ միայն դիմակներով: Երաշխավորում ենք սոցիալական հեռավորության պահպանումը և ախտահանիչ նյութերի առկայությունը:

Տեսակամուրջը կհեռարձակվի Sputnik Արմենիայի էջում, ինչպես նաև Facebook- ում և Youtube- ում:

Հարցերը կարող եք ուղարկել նաև v.aloyan@sputniknews.com էլեկտրոնային հասցեին:

Հեռ.` +374(98)180-626, +374(91)42-12-35։

Հասցե՝ ք. Երևան, Ամիրյան 4/7, «Իմպերիում պլազա» բիզնես-կենտրոնի շենք, 4-րդ հարկ։

0
թեգերը:
Թաթուլ Մանասերյան, Հայաստան