Բժիշկները վիրահատել են հրետակոծության հետևանքով տուժածներից մեկին, արխիվային լուսանկար

Կային, կան ու կլինեն մեր կողքին. մոսկովյան բժիշկներն ամեն ինչ անում են Արցախի համար

254
(Թարմացված է 21:40 05.12.2020)
Մոսկվայում բնակվող հայ բժիշկներն արդեն մի քանի տարի է` օգնում են հայաստանցի ու արցախցի գործընկերներին և դեղորայք ուղարկում ՀՀ ու Արցախ։ Վերջին 2 ամսում այդ ամենն արվում է տասնապատիկ չափով, անհավանական ճշգրտությամբ ու առանց պետությունից մեկ լումա ստանալու։

Պատերազմի սկզբում բազմաթիվ հայտնի բժիշկներ, ամեն ինչ թողնելով, ժամանեցին դաշտային հոսպիտալներ։ Հիմա էլ նույնպիսի նվիրումով կօգնեն վիրավորների ապաքինմանը։

Երբ ամեն ինչ համեմատաբար լավ է, հայերը սկսում են բաժանվել Ռուսաստանի հայերի և ամերիկահայերի, «սպիտակների» ու «սևերի»։ Բայց հենց դժբախտություն է պատահում, բոլորը մտածում են, թե ինչպես և ինչով օգնեն։ Երբ դժբախտությունն անցնում է (կամ թվում է, թե անցնում է), անհանգստությունն աստիճանաբար անհետանում է։ Իսկ Մոսկվայում բնակվող բժիշկ-գաստրոէնտերոլոգ Տատյանա Հովհաննիսյանը որոշել է` եթե օգնում ես, ուրեմն անընդհատ։

Ռազմական վերջին գործողությունների ժամանակ նրա «Վիվա» հիմնադրամը («Врачи и волонтеры Армении») Հայաստան և Արցախ է բերել տասնյակ բժիշկ-կամավորների, նաև մի քանի ինքնաթիռ դեղամիջոցներ և սարքավորումներ։ Հիմնադրամի միակ «թերությունն» այն է, որ իրենց մասին պատմելու հնարավորություն չեն փնտրում։ Դրա փոխարեն Տատյանան ու նրա գործընկերները հիմա մտածում են, թե ինչով կարող են օգնել զինծառայողների վերականգնմանը, որովհետև ծանր ամիսներից հետո երկար տարիների աշխատանք է սպասվում։

2016թ-ի ապրիլից առաջ Տատյանայի կյանքն ու աշխատանքը Մոսկվայում էին, Հայաստան էր գալիս միայն հանգստանալու համար։ Հետո ամեն ինչ փոխվեց։

«Ես նախկինում էլ էի ծանոթներիս շրջանում և սոցցանցերում հանգանակություններ կազմակերպում հայաստանցի հիվանդ փոքրիկների համար։ Այնպես որ երբ ժամանակը եկավ, շատերն ինձ արդեն ճանաչում էին։ Ես պարզապես տեղադրում էի քարտի համարը և ասում․ «Ահա քարտի համարը, բոլորդ ինձ ճանաչում եք»։ Մենք 2016թ-ին էլ այդպես արեցինք և մեկ շաբաթում մոտ մեկ միլիոն ռուբլի հավաքեցինք։ Բայց հետո որոշեցինք դրանով չսահմանափակվել և մայիս-հունիսին եկանք հասկանալու, թե ինչպես են ծախսվում այդ միջոցները»,-պատմում է Տատյանան։

Պարզվեց, որ Արցախի հիվանդանոցները շատ բանի կարիք ունեն` վիրահատական սեղաններ, մոնիտորներ, դեղամիջոցներ, ամենակարևորը՝ մասնագետներ։

Այդ ժամանակ Տատյանան ու նրա համախոհները ստեղծեցին «Վիվա» հիմնադրամը, որը սկսեց հագեցնել մարզային հիվանդանոցները։ 2018թ-ին առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանի հետ համաձայնագիր կնքեցին Արցախի և Հայաստանի մարզերի բժիշկների վերապատրաստման մասին: Դրանից հետո նրանք առնվազն հինգ տարի պետք է աշխատեն նույն տեղում։

Որոշ շրջաններ կան (չնշենք` որ), որտեղ ամբողջ մարզում կա մեկ տրավմատոլոգ, մեկ ուրոլոգ, մեկ նեոնատոլոգ ։ Նրանց համար կլինիկական պրակտիկա կազմակերպեցին Մոսկվայի հիվանդանոցներում։ Այդ ամենն արվեց առանց պետական օգնության։ Այցելությունները կազմակերպվեցին հավաքված միջոցների հաշվին, իսկ պրակտիկան` ծանոթ բժիշկների մոտ։ Դրամահավաքն իրականացվեց նպատակային․ հայտարարության մեջ նշվում էր, թե հատկապես ինչ է պետք գնել և որ բժշկին է պետք օգնել։ Բոլոր փոխանցումներն ու ծախսերը հրապարակվեցին։

Հերթական փուլը պետք է դառնար պերինատալ ախտորոշման ծրագիրը մարզերի համար։ Մտադիր էին վերապատրաստել մասնագետներին և սարքավորումներ գնել, իսկ անհրաժեշտության դեպքում խորհրդատվություն տրամադրել Մոսկվայից։ Ծրագրի համար գումարն արդեն հավաքված էր․․․

Երբ պատերազմը սկսվեց

Պատերազմի առաջին իսկ օրից «Վիվան» սկսեց գնել այն ամենը, ինչ հարկավոր էր վիրավորներին օգնելու համար։ Երեք օրում գնեցին շտապօգնության» մեքենա, ուլտրաձայնային հետազոտության ապարատ՝ վիրակապման սենյակների համար, ինչպես նաև մի ամբողջ մեքենա հակաայրվածքային միջոցներ։

Ամենակարևորը՝ բժիշկները հասկանում էին, թե ինչի կարիքը կարող է անհետաձգելի լինել, և առաջին հերթին հենց դա էին գնում։ Առաջին մի քանի օրում մասնավոր հանգանակությունների շնորհիվ հավաքվեց մի քանի միլիոն ռուբլի։ Ավելորդ է նշել, որ նվիրատուների թվում նաև բազմաթիվ մարդիկ կային, որոնք հայեր չէին։

Շուտով սկսեցին Արցախ ժամանել Մոսկվայում բնակվող բժիշկ-կամավորները։ Նրանք աշխատում էին Հադրութում, Մարտունիում, Մարտակերտում, Ստեփանակերտի երկու հիվանդանոցներում, ինչպես նաև թիկունքի ամենամոտ կետում՝ Գորիսի հիվանդանոցում։ Մոսկվայի հայ և ոչ հայ բժիշկներն ավելի քան 500 հայտ ուղարկեցին։

«Ռեանիմատոլոգները, մյուս բժիշկները ոսկու գին ունեն։ Նրանք գալու և օգնելու ժամանակ էին գտնում անգամ այդ սարսափելի ծանրաբեռնվածության պայմաններում, որում աշխատում էին Մոսկվայում COVID-ի պատճառով,»,-պատմում է Հովհաննիսյանը։

Արդեն պատերազմի երրորդ օրը Արցախում վիրահատություններ էր անցկացնում Մոսկվայի Սկլիֆոսովսկու ինստիտուտի հայտնի վիրաբույժ և բնիկ արցախցի (Ստեփանակերտում ծնված) Շահեն Դանիելյանը. հենց նա փրկեց ռազմական թղթակից Յուրի Կոտենոկի կյանքը, որը վիրավորվել էր Շուշիի Ղազանչեցոց վանքի հրթիռակոծության հետևանքով։ Ընդհանուր առմամբ հիմնադրամի միջոցով 26 բժիշկ ժամանեց, բայց ևս 50-ը եկան ինքնուրույն, սեփական միջոցներով։

Ի՞նչ կարող են անել սովորական մարդիկ

Կարող են շատ ավելին, քան թվում է։ Շատ դժվար, բայց շատ պարզ եղանակ կա` տասը հայ զբաղված են ընդհանուր գործով, և ոչ ոք չի վիճում, թե ով է գլխավորը։ Վառ օրինակ է կամավորներից մեկը, որը հայտնի ուրոլոգ է Մոսկվայում. գիտությունների թեկնածուն տեղ հասնելուն պես ասաց․ «Ո՞վ է այստեղ ռազմական վիրաբույժը։ Ինչպես ասի, այդպես էլ կանեմ»։

Նա հոյակապ մասնագետ է, բայց նաև հիանալի հասկանում էր, որ ռազմաճակատային վիրաբուժությունը տարբերվում է քաղաքացիականից։ Եթե նա 5 ժամանոց վիրահատություն աներ, մյուս վիրավորների համար ժամանակ չէր մնա։

Առաջին իսկ օրերին հիմնադրամն օգնում էր թե՛ հիվանդանոցներին, թե՛ ռազմաճակատի գծի սովորական վիրակապարաններին։ Այդ աշխատանքը ղեկավարում էր Մոսկվայի կլինիկաներից մեկի ղեկավար Սեմյոն Սարոյանը, որը մեծ տուգանքներ ստացավ Երևանից Ստեփանակերտ ճանապարհին արագությունը գերազանցելու համար։

Նույն ժամանակ Մոսկվայում 230 կամավորներ դեղատներից դեղամիջոցներ էին բերում և տեսակավորում։ «Վիվայի» կազմակերպիչներն այդ ընթացքում անհրաժեշտ գնումների մանրամասն ցուցակներ էին կազմում ռեսուրսները ցրիվ չտալու համար։ Ուստի որոշեցին մատակարարումները համաձայնեցնել նաև սփյուռքի մյուս կազմակերպությունների հետ։

«Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Ուրուգվայ՝ թող բոլորը տեսնեն, թե ինչ է արդեն արել «Վիվան», և լրացնեն այն, ինչը պակասում է, որպեսզի նույն բանից, ասենք, 383 հատ չգնենք»,-պարզաբանեց Հովհաննիսյանը։

Անգամ այսպիսի սարսափելի ծանրաբեռնվածության պայմաններում կազմակերպությունը կարողացավ նաև կորոնավիրուսի հարցում օգնել Հայաստանին։ Դեռ գարնանից մոսկվացի բժիշկները Հայաստան էին բերում թոքերի արհեստական օդափոխության և թթվածնի խտացման սարքեր, ռեանիմատոլոգների մի քանի խումբ էր ժամանել։ Էլ չասած, որ դաշտային հոսպիտալներում բազմաթիվ վիրաբույժներ վիրահատություններ էին անում` ոտքի վրա կորոնավիրուս տանելով և ջերմիջեցնողներ ընդունելով։

«Ես այնուամենայնիվ հավատում եմ, որ բարին պետք է ավելի ուժեղ լինի, իհարկե, ինչ-որ փուլում այն թույլ է երևում, բայց մի օր հաղթում է»,-ասում է Տատյանան։

Մոսկվայում օրուգիշեր դեղեր տեսակավորող կամավորական հայ երիտասարդների շարքում արդեն իսկ չորս ընտանիք է ծնվել։

Ի՞նչ է լինելու հետո

Հետագայում հիմնադրամը պատրաստվում է գումար հավաքել վիրավորների վերականգնման համար։ Փորձում են Մոսկվայից բժիշկների նոր խումբ բերել։ Երևանում բժիշկների շարժական բրիգադները կայցելեն հյուրանոցներ, որտեղ տեղավորվել են փախստականները, կչափեն նրանց շաքարն ու արյան ճնշումը, խորհրդատվություն կանցկացնեն։ Այս ամենը՝ թե՛ Երևանում, թե՛ մարզերում։

«Իհարկե նաև Արցախում կլինեն։ Հո չե՞նք թողնելու Արցախը»,-ասում է Հովհաննիսյանը։

Հոգնե՞լ եք այս ամենի մասին կարդալուց։

Իսկ Տատյանան ու նրա ընկերները, չնայած մոսկովյան աշխատանքային ծանրաբեռնվածությանը, չեն հոգնում աշխատել նաև այստեղ՝ առանց որևէ շահ ունենալու։

254
թեգերը:
Ռուսաստան, բժիշկ, Արցախ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Մենք պատերազմը տանուլ ենք տվել 26 տարի առաջ. զինվորական բժիշկ
Պատերազմական օրերին մասնագիտական պարտքը կատարելիս 15 բժիշկ է զոհվել
Հարութը երազում էր շատ երեխաներ ունենալ. ռազմական բժիշկը զոհվեց` 2 վիրավորներին փրկելով 
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ու ՋոԲայդենը. արխիվային լուսանկար

C-400–ներն ու մեծ քաղաքականությունը. կշահի՞ արդյոք Հայաստանը ԱՄՆ–Թուրքիա հակամարտությունից

75
(Թարմացված է 23:50 13.04.2021)
Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրվան՝ ապրիլի 24-ին, քիչ ժամանակ է մնացել։ Եվ որքան մոտենում է ողբերգության 106-րդ տարելիցը, այնքան ավելի է ակտիվանում այն բանավեճը, թե արդյո՞ք ԱՄՆ նախագահը կճանաչի Հայոց ցեղասպանության փաստը։

Մեր սյունակագիրը նկատել է մի շարք անուղղակի ազդակներ, որոնք վկայում են, որ Ջոզեֆ Բայդենը պատրաստ է իրերն իրենց անուններով կոչելուն։

Ապրիլի 12–ին ամերիկյան հեղինակավոր «National Interest» պարբերականը հրապարակել է հայտնի վերլուծաբան Մայքլ Ռուբինի հոդվածը, որը կոչվում է «Ջո Բայդենը կարող է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը»։ Չնայած վերնագիրը շատ բանի մասին է խոսում, հրապարակումն ավելի շատ նվիրված է այն խոչընդոտներին, որոնք խանգարում են Սպիտակ տանը համարժեք քաղաքական և իրավական գնահատական տալ երիտթուրքերի հանցագործություններին։

«Շատերը Բայդենի վարչակազմում, Պետդեպարտամենտում ու Պենտագոնում կարող են գտնել դրդապատճառներ, որոնք թույլ են տալիս հետ կանգնել Ցեղասպանության ճանաչման խոստումից կամ պարտադրում են «ցեղասպանություն» բառին այլ՝ բարոյական, հոմանիշ ընտրել։ Պետդեպարտամենտում դեռ կա ուժեղ թուրքական լոբբի, որը պատրաստ է պաշտպանել Անկարայի շահերը։ Իսկ Պենտագոնում կարող են մտածել, որ Էրդողանի հետ առճակատման սրումը կստիպի նրան ռազմական ագրեսիա նախաձեռնել Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածում։ Արդեն կան նշաններ, որ Բայդենն ու Բլինկենը տատանվում են», - գրում է Մայք Ռուբինը։

Այնուամենայնիվ, հեղինակը հակված է հավատալու, որ նախագահ Բայդենը կճանաչի Հայոց ցեղասպանության փաստը, քանի որ դա «միաժամանակ և՛ ճիշտ, և՛ իմաստուն» քայլ կլինի: Սպիտակ տուն մտնող և օվալաձև աշխատասենյակում գտնվող մարդիկ ավելի ու ավելի հաճախ են իրենց թույլ տալիս ակնարկել, որ Ցեղասպանության ճանաչման հարցում Բայդենը դրական է տրամադրված։ Վերջին նման ազդանշանը նախագահի վարչակազմի մամուլի ծառայության մեկնաբանությունն է, որը տարածվել է Աթենքում լույս տեսնող Kathimerini թերթի խնդրանքով:

Մարտի 20-ին հունական պարբերականի լրագրողը գրավոր հարց է ուղղել Ջեն Պսակիի գրասենյակ՝ խնդրելով պարզաբանել նախագահ Բայդենի վերաբերմունքը սենատոր Բոբ Մենենդեսի նախաձեռնության նկատմամբ։ Մենենդեսը գործընկերներին կոչ է արել միանալ Ցեղասպանության ճանաչման պահանջին: Չնայած Պսակին խուսափել է ուղիղ պատասխանից ու 1915-ի իրադարձությունները ցեղասպանություն չի անվանել, նրա մեկնաբանության շեշտադրումները հուսադրող էին։ Նա հասկացրել է, որ Ջոզեֆ Բայդենը մտադիր չէ հրաժարվել իր խոստումից, որը տվել էր դեռևս որպես նախագահի թեկնածու։ Հիշեցնեմ, որ անցյալ տարվա ապրիլի 24-ին՝ ընտրարշավի թեժ պահին, Բայդենը Twitter-ի իր էջում գրել էր.

«Ընտրվելու դեպքում պարտավորվում եմ սատարել Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն ու մարդկանց համընդհանուր իրավունքները դարձնել գլխավոր առաջնահերթություն»։

Ավելի հստակ չես ասի` «ես պարտավորվում եմ...»։ Այստեղ խուսափելու տեղ չի մնում։ Կարևոր է, որ նախագահի թիմի անդամները չեն խուսափում հիշատակումներից, որ Բայդենն իր հայ ընտրողներին միանգամայն կոնկրետ խոստում է տվել։ Խորհրդարանական լսումների ժամանակ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենը հիշեցել է այն մասին, որ նախագահը կարողանում է իր խոսքի տերը լինել։ Ի պատասխան 1915-ի իրադարձություններին գնահատական տալու` սենատորների խնդրանքին, նա հիշեցրել է, որ Ջոզեֆ Բայդենը, լինելով նախագահի թեկնածու, շատ հստակ է արտահայտվել այդ մասին:

Ցեղասպանության տարելիցի նախաշեմին Էրդողանը ստամբուլահայերին առաջ է մղում. ո՞րն է նպատակը

Բայդենի հակառակորդները լավ փաստարկ ունեն։ Նրանք նշում են, որ նախագահն արդեն մեկ անգամ հիասթափեցրել է իր հայ ընտրողներին։ Սենատի միջազգային հարաբերությունների կոմիտեի նախագահի պաշտոնում ժամանակին նա պաշտպանել է հերթական «հայկական բանաձևը» և խոստացել, որ հասնելու է Ցեղասպանության ճանաչմանը: Բայց հենց ընտրվել է փոխնախագահ, դադարել է այս հարցում որևէ նախաձեռնություն անելուց։ Սակայն դրանք այլ ժամանակներ էին։ Բացի այդ, Բայդենը աշխատակազմի միայն երկրորդ մարդն էր, և արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները որոշում էր ոչ թե ինքը, այլ նախագահ Բարաք Օբաման: Ի դեպ, Օբաման նույնպես ժամանակին խոստացել էր, որ կճանաչի Ցեղասպանությունը։ Նա իր խոսքի տերը չեղավ։

Բայդենի կողմից Ցեղասպանության ճանաչման հավանականության մասին ավելի հաճախ է գրում ինչպես ամերիկյան, այնպես էլ թուրքական մամուլը։ Վերջերս այս թեմային ուշադրություն դարձրեց Newsweek ամսագիրը։ Անկարայում լույս տեսնող Ahval թերթը մեկ ամիս առաջ սյունակ է հատկացրել հայտնի քաղաքական վերլուծաբան Իլհան Թանիրին, որը հայրենակիցներին կոչ է արել համակերպվել այն բանի հետ, որ «Բայդենն, այնուամենայնիվ, կճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը»:

Քաղաքագետ, քաղաքական խորհրդատվության ոլորտում մասնագիտացած Eurasia Group ընկերության առաջատար փորձագետ Յան Բրեմերը նույնպես վերջերս հայտարարել է, որ բավարար հիմքեր ունի կարծելու, որ նախագահ Բայդենը կկատարի խոստումը: Նրա խոսքով՝ ուղերձը, որը նախագահը կանի ապրիլի 24-ին, «Էրդողանին զայրացնելու է, բայց Սպիտակ տանը պատրաստ են դրան»: Բրեմերը հղում է անում վարչակազմի ոմն ներկայացուցչի, որը հավաստիացրել է, որ «Բայդենն իր խոսքի տեր մարդ է» ու որ «ամենայն հավանականությամբ, նա շուտով կդառնա ԱՄՆ առաջին նախագահը, որը 1915 թվականի իրադարձությունները «ցեղասպանություն» կանվանի»:

Կկարգավորվե՞ն արդյոք հայ-իսրայելական հարաբերությունները Նեթանյահուի հեռանալուց հետո

Այստեղ արժե մի բան հստակեցնել` եթե ապրիլի 24-ին Ջո Բայդենն ի վերջո արտասանի երկար սպասված բառը, նա իրականում չի դառնա այն առաջին ամերիկյան առաջնորդը, որն արել է դա։ Բանն այն է, որ 1982-ին ԱՄՆ 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանն արդեն 1915-ի իրադարձությունները ցեղասպանություն է անվանել։ Դա տեղի է ունեցել մեր հայրենակից Քեն Խաչիկյանի մասնակցությամբ։ Խաչիկյանն այն ժամանակ զբաղեցնում էր Սպիտակ տան գլխավոր սփիչրայթերի պաշտոնը։

Մի քանի տարի առաջ հնարավորություն ունեցա առանձնազրույց ունենալ Խաչիկյանի հետ, ու նա հաստատեց, որ նախագահական ելույթում «Հայոց ցեղասպանություն» բառակապակցության հիշատակումն իսկապես իր անձնական նախաձեռնությունն էր։ Բայց սփիչրայթերի նախաձեռնությունը պատշաճ կերպով համաձայնեցվել է նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով գլխավոր խորհրդականի և պետքարտուղարի տեղակալի հետ։ Վարչակազմի արտաքին քաղաքականության պատասխանատուներն այն ժամանակ հավանություն են տվել 1915-ի դեպքերի նկարագրության համատեքստում «ցեղասպանություն» բառի օգտագործմանը։ Չնայած դրան՝ ընդունված է համարել, որ ԱՄՆ գործադիր իշխանությունը պաշտոնապես չի ճանաչել Հայոց ցեղասպանության փաստը։ Այնպես որ, Ջոզեֆ Բայդենը հնարավորություն ունի մտնելու պատմության մեջ որպես առաջին նախագահ, որը կանի դա։

Փորձագետների մեծ մասը կարծում է, որ Սպիտակ տունը երբեք այդքան մոտ չի եղել Հայոց ցեղասպանությունը վերջնականապես ճանաչելու որոշմանը։ Դրան նպաստելու են ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին քաղաքականության հետ կապված բազմաթիվ հանգամանքներ։ Նախ նշենք, որ նման որոշումը լիովին կհամապատասխանի օրենսդիրների մոտեցումներին։ 2019-ի հոկտեմբերին Ներկայացուցիչների պալատը, իսկ հետո նույն տարվա դեկտեմբերին Սենատը, պաշտոնապես որպես ցեղասպանություն են ճանաչել երիտթուրքական ռեժիմի հանցագործությունները։

Երկու կուսակցություններից ավելի քան 100 կոնգրեսականներ ու 38 սենատորներ վերջերս դիմել են նախագահին՝ կոչ անելով հետևել օրենսդիրների օրինակին ու 1915 թվականի իրադարձությունները որակել որպես ցեղասպանություն: Հարկ է ընդգծել, որ այդ դիմումի տակ ստորագրել են նախագահի նախկին թեկնածուներ Բեռնի Սանդերսը, Էլիզաբեթ Ուորենը, Միթ Ռոմնին, Մարկո Ռուբիոն։ Նրանք Կապիտոլիումի ամենաազդեցիկ մարդիկ են։

Սենատորների ու կոնգրեսականների կոչին միացել է Լոս Անջելեսի քաղաքապետ Էրիկ Գարսետին, որը ղեկավարում է ԱՄՆ-ի՝ մեծությամբ և նշանակությամբ երկրորդ մեգապոլիսը: Մնում է ավելացնել, որ գործող վարչակազմի երկրորդ մարդը՝ փոխնախագահ Կամալա Հարիսը, 2019 թվականին Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին բանաձևի համահեղինակն էր ու ընտրարշավի ընթացքում ևս այդ թեմայով ոչ երկիմաստ խոստում է տվել:

Թուրքերի թափանցիկ ակնարկները. ո՞ւմ դեմ են պատրաստվում օգտագործել «Մեծ թուրանի» բանակը

Օբաման խոստացավ ու չարեց։ Թրամփը չխոստացավ ու չարեց։ Ռեյգանը չխոստացավ, բայց արեց։ Բայդենը խոստացավ, բայց կանի՞։ Եթե նախագահը ճանաչի Ցեղասպանությունը, ապա ոչ թե այն պատճառով, որ հավատարիմ է իր խոստմանը, ոչ թե հայերին շատ սիրելուց, այլ միայն այն պատճառով, Ամերիկայի շահերն են դա պահանջում։ Ստեղծվող քաղաքական կոնյունկտուրան իսկապես նպաստում է Ցեղասպանության ճանաչմանը։ Թուրքերի կողմից ռուսական C-400 համալիրների գնման պատճառով Անկարայի ու Վաշինգտոնի միջև լարվածությունը շարունակում է սրվել։ Հարաբերություններն աննախադեպ սառն են։ Բայդենի հետ երկխոսություն հաստատելու` Էրդողանի փորձերն ապարդյուն են անցնում։

Մամուլում հրապարակված տեղեկությունների համաձայն՝ թուրք դիվանագետները երեք անգամ երկու նախագահների միջև հեռախոսազրույց անցկացնելու նախաձեռնություն են ցուցաբերել, սակայն անարդյունք։ Թուրքիան այն սակավաթիվ տարածաշրջանային տերություններից է, որի առաջնորդի հետ Բայդենն իր նախագահության օրոք ոչ մի ուղիղ շփում չի ունեցել։ Սպիտակ տանը ուղիներ են փնտրում` պատժելու ՆԱՏՕ-ի գործընկերոջը զենքի մատակարարների ընտրության հարցում «անհետևողական» լինելու համար: Ցեղասպանության ճանաչումը կարող է դառնալ Վաշինգտոնի ցավոտ պատասխանն այն բանին, որ Անկարան չցանկացավ հրաժարվել ռուսական հրթիռային համալիրներից։

Ցեղասպանության ճանաչմանը նպաստող մեկ այլ գործոն է Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում Մոսկվայի կտրուկ աճող քաղաքական ներկայությունը փոխհատուցելու ձգտումը։ 2020թ.–ի նոյեմբերի 9-ին Արցախի վերաբերյալ եռակողմ հայտարարության ստորագրումը Ռուսաստանին թույլ տվեց տարածաշրջանում գործընթացների վրա ազդելու շատ գործուն մեխանիզմներ ստանալ։ Դրան հակազդելու համար Վաշինգտոնին պետք են ոչ ստանդարտ քայլեր, որոնք կարող են առաջին հերթին առաջացնել հայկական կողմի համակրանքը։

Մահաբեր «քվեստ». ովքեր և ինչու են ներթափանցում Ադրբեջանին անցած տարածքներ

Հայաստանն առավելապես դժգոհ է Ռուսաստանի արձանագրած պատերազմի արդյունքներից։ Եվ այստեղ ցեղասպանության թեման նույնպես կարող է օգտակար լինել։ Ինչևէ, Երևանում անկեղծորեն հույս ունեն, որ Միացյալ Նահանգները շուտով կդառնա թվով 22-րդ պետությունը, որը պաշտոնապես կճանաչի Օսմանյան կայսրության իշխանությունների կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանության փաստը։ Նման հույս փայփայելու համար հիմքեր կան։

75
թեգերը:
Հայոց ցեղասպանություն, Թուրքիա, ԱՄՆ, Ջո Բայդեն
Արխիվային լուսանկար

Պատվաստանյութ՝ ճանաչումից հրաժարվելու դիմաց, կամ Չինաստանի և Պարագվայի յուրօրինակ շփումը

69
(Թարմացված է 21:29 13.04.2021)
​Եկեք անկեղծ լինենք։ Երբ այսօր վերջապես սկսվել է բնակչության պատվաստումը Երևանում, հարկ է արձանագրել, որ չափազանց դժվար է համեմատել կորոնավիրուսի դեմ պայքարի արդյունավետությունը աշխարհի տարբեր երկրներում։
Համավարակի առանձնահատկությունները Հարավային Ամերիկայում՝ հրաժարվե′ք Թայվանը ճանաչելուց և պատվաստանյութ կստանաք

Դժվար է պնդել՝ Հայաստանի իշխանությունները կորոնավիրուսի դեմ պայքարի հարցում շատ ավելի ապաշնորհ են կամ ընդհակառակը՝ ավելի սրտացավ են , քան, ասենք, Նոր Զելանդիայի կառավարությունը։ Որովհետև վերջնական եզրակացության վրա ազդող բազմաթիվ գործոններ կան՝ սկսած բավարար ֆինանսական միջոցների առկայությունից մինչև տվյալ երկրի քաղաքացիների տարրական պարտաճանաչությունը և կարգապահությունը. ախր հենց երեկ մտել եմ դեղատուն՝ դիմակ գնելու, սիրունիկ վաճառողուհին՝ առանց դիմակի։ Ի՞նչ ասես։

​Իհարկե, նույնիսկ տարվա եղանակները պետք է հաշվի առնենք, չնայած էս դեպքում էլ անհասկանալի պահեր կան։ Մեզ մոտ ամառային արձակուրդային սեզոնը, որը միշտ նպաստում է հիվանդացության ցուցանիշների վատթարացմանը, դեռ չի էլ սկսվել, բայց վիճակը արդեն քանի շաբաթ է, ինչ լարված է՝ ամեն օր հազարից ավելի մարդ է վարակվում։ Իսկ Ավստրալիայում, ինչպես ամբողջ հարավային կիսագնդում, ամառն ավարտվել է, մինչդեռ իրավիճակի փոփոխությունը նվազագույն է։ 

Բայց տարբեր երկրների միջև զուգահեռներ անցկացնելու հետ կապված ամենամեծ բարդությունը գիտե՞ք որն է։ Չես հասցնում փաստել, որ այսինչ պետությունը կորոնավիրուսի պայքարի բնագավառում աննախադեպ հաջողություններ է գրանցել, երբ կարդում ես մի լուր, որը վկայում է ճիշտ հակառակի մասին՝ այդ ամենը մի քանի շաբաթ առաջ էր, հիմա իրավիճակը աննախադեպ վատ է։ Չիլին՝ ձեզ օրինակ։

​Պարզապես լսեք, թե ինչ է գրում «Լը Մոնդ» ֆրանսիական թերթը Չիլիի մասին։ «Մի քանի շաբաթ շարունակ Չիլին միայն գովասանքի էր արժանանում։ Լատինական Ամերիկայի առաջին պետությունն է, որտեղ մեծ հաջողությամբ զանգվածային պատվաստում է իրականացվել, աշխարհում երրորդն է Իսրայելից և Բրիտանիայից հետո։ «Սա հերոսություն է». հպարտորեն հայտարարում էր առողջապահության նախարարը, երկրի նախագահ Սեբաստյան Պինյերան երկրորդում էր. «Զանգվածային պատվաստումը հույս է տալիս, որ շատ շուտով մենք կվերադառնանք բնականոն կյանքին ու կգրկախառնվենք մեր հարազատների հետ»։

​Այժմ սակայն, Չիլին հակառեկորդներ է սահմանում։ Ապրիլի 8-ին հիվանդների թիվը մեկ օրում աճել է մոտ 8200-ով, զբաղված է հիվանդանոցային մահճակալների ավելի քան 95 տոկոսը։ Նման բան Չիլիում մեկ էլ եղել էր անցած տարվա մղձավանջային աշնանը։ «Լը Մոնդը» փաստում է՝ կորոնավիրուսային իրավիճակը Չիլիում դուրս է եկել վերահսկողությունից, և վարակը տարածվում է ավելի արագ, քան անցած տարվա ամռանը։

Մեծ Թուրանի հավաք էր. Էրդողանի` քարտեզը վերաձևելու քայլերը և ՀՀ իշխանություններ «սիրախաղը»

«Սրան նպաստեցին նաև երկրի ղեկավարության չափից ավելի ինքնավստահ հայտարարությունները», -կարծիք է հայտնում ֆրանսիական թերթի թղթակիցը։ Եվ այնուամենայնիվ, չի կարելի ասել, թե Չիլին հաջողությունների չի հասել։ Առավել ևս չի կարելի պնդել, թե երկրի ղեկավարությունը խիստ միջոցներ չի ձեռնարկում։ Միայն մի օրինակ բերեմ։ Եթե հիմա ձեզ հարցնեմ՝ շաբաթական քանի՞ օր կարող եք դուրս գալ տնից, երևի ինձ կնայեք զարմանքից կլորացած աչքերով. «Երբ ուզեմ՝ դուրս կգամ, նույնիսկ ֆուտբոլի էլ կգնամ»։ Դե իմացե՛ք, Չիլիում ուիքենդին, այսինքն` շաբաթ ու կիրակի օրերին, ընդհանրապես պարտավոր եք տանը նստել, իսկ ողջ շաբաթվա ընթացքում իրավունք ունեք փողոց դուրս գալ ընդամենը երկու անգամ։ Ու՝ վերջ։

​Բոլոր դեպքերում, իրավիճակը Չիլիում անհամեմատ ավելի բարեհաջող է, քան տարածաշրջանի շատ ու շատ երկրներում։ Թեկուզ այն պատճառով, որ Չիլիի իշխանությունները դեռ վաղուց շատ արագ սկսեցին տարբեր պատվաստանյութեր գնել ամեն տեղից, որտեղ դրանք արտադրվում էին, ու հիմա այնքան շատ պատվաստանյութ են կուտակել՝ 30 միլիոն սրվակ, որ մի մասը պարզապես նվիրել են այլ երկրների։ Այդ երկրներից մեկը Պարագվայն է, որտեղ պատվաստանյութերի պակասը քաղաքական հետևանքների է հանգեցրել՝ ընդդիմությունը փորձել է պաշտոնազրկել նախագահին, բայց չի ստացվել ճիշտ այնպես, ինչպես Հայաստանի ընդդիմությունը գոնե առայժմ չի կարողանում հեռացնել վարչապետին։

​Բայց Պարագվայի դեպքում մեկ այլ՝ ուրույն հանգամանք կա։ Իշխանությունները փորձել են մեծ քանակությամբ պատվաստանյութ ձեռք բերել Չինաստանից։ Սակայն Պեկինն ասել է. «Դուք ողջ Ամերիկայում միակ երկիրն եք, որը ճանաչում է Թայվանը որպես ինքնիշխան պետություն։ Մենք Թայվանին չենք ճանաչում, ու շատ լավ իմանալով դա, դուք մեզնից պատվաստանյութ եք խնդրում»։

Վարչապետություն, որի հիմքում սուտն էր. ինչպես իսրայելցի քաղտեխնոլոգն օգնեց Նեթանյահուին

 Չեմ կարող ասել՝ համապատասխանո՞ւմ է արդյոք այս ամենը իրականությանը, որովհետեւ Պարագվայի պաշտոնյաներն են շրջանառության մեջ դրել այս վարկածը, այնինչ Չինաստանը կտրականապես հերքում է։ Բայց համաձայնեք՝ իրոք անսովոր տարբերակ է. պատվաստանյութ՝ ճանաչումից հրաժարվելու դիմաց։ Նման բան, որքան հիշում եմ, մարդկության պատմության ընթացքում դեռ երբեք չէր եղել։

69
թեգերը:
Չինաստան, պատվաստանյութ, Լատինական Ամերիկա, կորոնավիրուս
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
«Երեխա չունեցա, բայց այստեղ հանգչող զինվորներն իմ որդիներն են». Արշալույս Խանջյան
Ի՞նչն է ստիպում մարդուն հրապարակայնորեն կարծիք հայտնել, կամ ամենամեծ վտանգի աղբյուրը
Եկեք ուտենք գագարինավարի. աշխարհի առաջին տիեզերագնացը գերել էր թագուհի Եղիսաբեթ 2-րդին
Գագիկ Մակարյան

Նոնսենս է. կարո՞ղ էր արդյոք հետպատերազմական շրջանում նվազել գործազուրկների թիվը

0
(Թարմացված է 00:02 14.04.2021)
Հայաստանի գործատուների հանրապետական միության նախագահ Գագիկ Մակարյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում անդրադարձել է 2020 թվականի վերջին եռամսյակում   աշխատաշուկայում գործազրկության նվազման ցուցանիշներին, որոնք օրերս հրապարակել է ԱՎԾ-ն։ 
«Գործազրկության թվի նվազման ցուցանիշը չի արտահայտում աշխատաշուկայի իրական վիճակը». Մակարյան

Տնտեսական ճգնաժամի և հետպատերազմական շրջանում  2020 թվականի չորրորդ եռամսյակում Հայաստանում գործազրկության թվի աննախադեպ նվազումը չի արտահայտում աշխատաշուկայի իրական վիճակը։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց Հայաստանի գործատուների հանրապետական միության նախագահ Գագիկ Մակարյանը` մեկնաբանելով ԱՎԾ հրապարակած վիճակագրական տվյալները։

Վիճակագրության համաձայն` աշխատաշուկայում գործազրկության 2020 թվականի վերջին եռամսյակի ցուցանիշների համաձայն` 2020թ.-ի երրորդ եռամսյակում Հայաստանում գործազրկության ցուցանիշը կազմել է 227.000 մարդ, իսկ չորրորդ եռամսյակում` 185.000 մարդ։  

Դա նշանակում է, որ 2020-ի վերջին 3 ամիսներին Հայաստանում գործազրկության թիվը կրճատվել է 42.000-ով, ինչը համավարակի և պատերազմի հետևանքով տնտեսական ճգնաժամի մեջ հայտնված տնտեսության դեպքում նոնսենս է։ 

Մակարյանն այս ամենը բացատրում է մի քանի գործոնով` պատերազմում զոհված կամ լուրջ վիրավորում ստացած քաղաքացիներին, որոնք ունեցել են այս կամ այն աշխատանքը, գործատուները փոխարինել են նոր մարդկանց աշխատանքի ընդունելով։ Քիչ թիվ չեն կազմում նաև համավարակի հետևանքով մահացածները։

«Հակառակ դեպքում ես այսօր չէի գա». ԿԲ փոխնախագահը վստահեցրել է` գնաճը կառավարելի է

«Կորոնավիրուսի պատճառով մահացածների մի մասը կարիքավոր են, բայց այդ մոտ 4500 մահացածների մեջ եղել են նաև աշխատող քաղաքացիներ, որոնց աշխատաշուկայում նոր կադրերով են փոխարինել»,- նշեց Մակարյանը։

Գործազրկության ցուցանիշի նման անկումը կարող է պայմանավորված լինել նաև երկրում ստեղծված սոցիալ-հոգեբանական պատճառներով, երբ մարդիկ կամ տրամադրություն չեն ունեցել պատասխանել հարցումներին, կամ այնքան էլ ճիշտ չեն պատասխանել դրանց։ 

Բացի այդ, ըստ աշխատաշուկայի միջազգային մեթոդաբանության` եթե քաղաքացին հարցումն իրականացնելու պահին վերջին երկու շաբաթներին աշխատանք չի փնտրել, ապա նա գործազուրկ չի համարվում։

Նշենք, որ օրերս ՀՀ ԱՎԾ-ն հրապարակած տեղեկությունների համաձայն` 2020 թվականի վերջին եռամսյակում գործազրկության ցուցանիշը զգալի նվազել է` հասնելով 16 տոկոսի,  այն դեպքում, երբ 2019-ին` աճող տնտեսության պարագայում, ունեցել ենք 17.1 տոկոսանոց ցուցանիշ։   

Գնաճը մինչև ո՞ւր կհասնի. էկոնոմիկայի նախարարը վստահեցնում է` մենք դեռ լավ վիճակում ենք

0
թեգերը:
աշխատանք, Հայաստան, Գործազրկություն, Գագիկ Մակարյան
Ըստ թեմայի
Հայաստանն Իրանի հետ կարող է համագործակցել առնվազն չորս ուղղություններով. Մակարյան
Ինչո՞վ է պայմանավորված աշխատատեղերի աճը. իրական պատկերը տեսանելի կլինի աշնան վերջին
Միգրացիայի խոցելի կողմը. ինչով կարող է խնդրին օգնել «միասնական պատուհանը» ԵԱՏՄ երկրներում